T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2026/545 - Karar No:2026/551
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında Kararın Kaldırılarak Yeniden Hüküm Kurulması/ HMK 353/1-b.2)
ESAS NO: 2026/545
KARAR NO: 2026/551
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/03/2026
NUMARASI: 2026/83 E- DERDEST
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit-Teminat Mektuplarının İadesi- (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
TALEBİN KONUSU: İhtiyati Tedbire İtiraz
KARAR TARİHİ:04/06/2026
KARAR YAZIM TARİHİ:10/06/2026
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit -teminat mektuplarının iadesi istemine ilişkin davada ihtiyati tedbire itirazın reddine dair ara karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; taraflar arasında Batı Karadeniz gazı ölçüm istasyonu yapım işi sözleşmesi bulunduğunu, 8 adet hakediş yapılarak ödendiğini, kesin kabulün 15/11/2024 tarihinde yapıldığını, müvekkili ile karşı taraf arasında iş bu dava ve tedbir konusu iş dışında başkaca da işler ve sözleşmelerin devam ettiğini, tedbire konu kesin hesap aşamasında müvekkiline fazla ödeme yapıldığı belirtilerek 103.841.516,66 TL ve bu miktarın faizi 130.099.222, 94 TL borçlu çıkartılarak ödenmesinin talep edildiğini, ödeme yapılmaması halinde ... nezdinde müvekkilinin başka işlerden olan alacakları ve teminatlardan tahsil edileceğinin bildirildiğini ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti ile teminat mektuplarının iadesine, istenen miktarın yaklaşık 2 yıl önce yapılıp bitirilen teslim edilen işin bedelinin çok çok üzerinde asıl alacak ve faiz kalemlerine ilişkin olduğunu, bu miktarların diğer sözleşmelerdeki alacaklardan mahsup edilmesi halinde müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğrayacağını belirterek, müvekkilinin ... uhdesinde bulunan alacaklarına el konulmasını önlemek amacıyla tedbir kararı verilmesine ve yine teminat mektuplarının nakde çevrilmemesi için tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava açılmadan önce yukarıda belirtilen tedbir talepleri hakkında, Ankara 9 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/7 ve 2026/13D İş sayılı dosyalarda teminat mektuplarının ihtiyati tedbir yoluyla nakde çevrilmesini engellenmesi isteminin reddine, davacının ... nezdindeki alacaklarına fiilen el konulmasının tedbiren engellenmesi yönündeki ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile alacaklarının hakedişlerinden kesilmemesine karar verilmiştir.
Davalı vekili; Müvekkili ile karşı taraf arasında Batı Karadeniz Gaz Ölçüm İstasyonu Projesi Yapım İşi için 12/10/2021 tarihli sözleşmenin imzalandığını, yükleniciye işin 21/10/2021 tarihinde teslim edilerek 390 günde tamamlanacağı kararlaştırıldığından, 15/11/2022 tarihinde teslimi gerektiğini, işin yapıldığını, kesin hesabın hazırlanmasının gündeme geldiği ve kesin hesap sonucunda müvekkili kuruluşun 86.534.597,22TL+KDV fazla ödeme yaptığının tespit edildiğini ve ... A.Ş.'de KDV dahil 103.841.516,66TL ve avans faizi 130.099.222,94TL'nin borçlu olduğunun bildirildiği, bu şekilde kesin olmayan hakkediş raporlarının kesin hesapta gözden geçirildiği ve kesin hesaba göre ...'ın bu miktar borçlu olduğunun tespit edildiğinden karşı tarafın bu alacağın tahsiline engellemek amacıyla talep ettiği tedbirin 130.099.222,94TL'lik avans faizi yönünden kabul edilmesinin geçici hukuki korumayı aşan bir karar olduğunu belirterek itirazen Ankara 9. ATM'nin 2026/13D.iş sayılı dosyasında konan ihtiyati tedbirin kaldırılmasını, yine aynı sözleşme kapsamında daha önce talep edilen ancak sehven talep konusunda karar verilmeyen KDV dahil 103.841.516,66TL'lik fazla ödeme yönünde tedbir isteminin kabulüne yönelik kararın itirazen kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece;" Talep, HMK'nın 394.maddesi kapsamında tedbire itiraza ilişkindir.
Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında kesin hakkediş aşamasında yükleniciye fazla ödendiği belirtilerek iadesi istenen bedeller yönünden borçlu olunmadığının tespiti ile bu miktarların teminatlardan kesilmemesi ve de başkaca işlerden kaynaklı alacaklardan mahsup edilmemesi istemine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/01/2026 tarih ve 2026/7D.iş, 2026/7 karar sayılı ilamıyla;" 1-Teminat mektuplarının ihtiyati tedbir yolu ile nakde çevrilmesinin engellenmesi isteminin reddine, 2-Talep edenin 130.099.222,94 TL için ... nezdindeki alacaklarına fiilen el konulmasının tedbiren engellenmesi yönündeki ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile alacaklarının hakedişlerinden kesilmemesine," şeklinde karar verildiği, yine aynı mahkemenin 19/01/2026 tarih ve 2026/13D.iş, 2026/13 karar sayılı ilamıyla"1-Teminat mektuplarının ihtiyati tedbir yolu ile nakde çevrilmesinin engellenmesi isteminin reddine, 2-Talep edenin 103.841.516,66 TL için ... nezdindeki alacaklarına fiilen el konulmasının tedbiren engellenmesi yönündeki ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile alacaklarının hakedişlerinden kesilmemesine," şeklinde karar verildiği görülmüştür.
6100 sayılı HMK'nın 389/1. Maddesinde; "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." hükümü, yine 6100. Sayılı HMK'nın 394. Maddesinde; "(1) Karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir. Aksine karar verilmedikçe, itiraz icrayı durdurmaz. (2) İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. Esas hakkında dava açıldıktan sonra, itiraz hakkında, bu davaya bakan mahkemece karar verilir. (Ek cümle: 22.07.2020 - 7251 S.K./42. Md), (3) İhtiyati tedbir kararının uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilirer. (4) İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır. Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. (5) İtiraz hakkında verilen karara karşı, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Kanun yoluna başvurulmuş olması, tedbirin uygulanmasını durdurmaz." hükümleri yer almaktadır.
Ankara 9. ATM'nin 2026/7D.iş ve 2026/13D.iş sayılı dosyalarında; davacının, tedbir talebinin kısmen kabulüne karar verildikten sonra, davacının asıl davasını Mahkememizde açması üzerine, yasa hükmü gereği dosyamızla birleştirilen değişik iş dosyalarında kabul edilen tedbir istemlerine karşı tarafın itirazları nedeniyle, duruşma açılarak tarafların beyanları alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, taraflar arasındaki sözleşme gereğince, davacının edimini gerektiği gibi ifa edip etmediği, fazla ödeme yapılıp yapılmadığı ve ferileri hususunun yargılamayı gerektirdiği, bu aşamada dosya kapsamında yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, tarafların menfaat dengeleri, yargılama sonucunda verilecek karar nedeniyle, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ve gecikme sebebiyle ciddi bir zararın doğacağı ihtimali bulunduğu nazara alınarak, davalı tarafın tedbire itirazlarının reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kesin hesap sonucunda müvekkilinin 86.534.597,22 TL + KDV fazla ödeme yaptığının tespit edildiğini ve bu bedel ve faizi kadar davacının borçlu olduğunu, bu alacağın ödenmesinin istenilmesinin taraflar arasındaki sözleşmeye, mevzuat hükümlerine ve içtihatlara uygun olduğunu, bu engellemeye yönelik aksi yönündeki ihtiyati tedbir kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir kararı verilirken uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar verilmemesi gerektiğini, tarafların çıkar dengesi ve ihtiyati tedbirin amacının gözetilmesinin gerektiğini, davacının kesin hesaba itiraz etmediğini, böylece (-) bakiyeli kesin hesabın kesinleştiğini, kesinleşen kesi hesap raporları hakkında davacının herhangi bir itirazının ve dava hakkının kalmadığını, davacının somut olmayan iddialarına itibar edilerek hüküm kurulduğunu, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığını, davacının hakedişlerinden kesinti yapılmaması için somut ve yeterli delil sunmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE:
Dava,eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit-teminat mektuplarının iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece ihtiyati tedbire itirazın reddine dair verilen karara karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Bu yasa hükmüne göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
İhtiyati tedbirde asıl olan, ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın varlığı ve bir ihtiyati tedbir sebebinin bulunmasıdır.
Tedbir talep eden taraf, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır (HMK. m. 390/3) ispat ölçüsü ise, "yaklaşık ispat" kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralının uygulanmasında hakim, iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğruluğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimalde olsa aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. Bu sebepledir ki ihtiyati tedbire karar verilirken, haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır.
Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir. Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur.
Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararda belirtmelidir. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Yasa'nın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir.
Mahkeme ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile ihtiyati tedbir kararı vermesi halinde ve istemin reddine karar verdiğinde de kararda hukuksal gerekçe göstermek durumundadır. Çünkü, 1982 Anayasa'sının 141. maddesinin 3. fıkrası hükmüne göre bütün mahkemelerin bütün kararlarının gerekçeli olarak yazılması zorunludur.
Yapılan açıklamalar karşısında somut olaya gelince dava, kesin hesap sonucu davacıya fazladan yapıldığı ileri sürülen ödeme nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir. Davacı taraf, fazladan yapıldığı ileri sürülen ödemelerin davalı şirket uhdesinde bulunan ve başka sözleşmeler nedeniyle oluşan alacaklarından kesinti yapılmaması yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiş ve mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazın reddine karar verilmiş ise de; dosyanın geldiği aşama dikkate alındığında, davacı tarafın borçlu olmadığına yönelik yaklaşık ispat koşulunu sağlayamadığı gibi, mahkemece de bu hususun ne şekilde gerçekleştiğinin gerekçede açıklanmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, uyuşmazlığın esasını çözer şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur.
HMK.'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin derdest 2026/83 Esas sayılı dosyada verilen 06/03/2026 tarihli ara kararının HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davalı vekilinin itirazının KABULÜ İLE, Ankara 9 Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/01/2026 tarih ve 2026/7 D İş ve 2026/7 Karar sayılı kararı ile 19/01/2026 tarih ve 2026/13 D İş ve 2026/13 Karar sayılı davacının ... nezdindeki alacaklarına fiilen el konulmasının tedbiren engellenmesi ile alacaklarının hakedişlerinden kesilmemesine yönelik İHTİYATİ TEDBİR KARARLARININ KALDIRILMASINA,
4-İhtiyati tedbirin kaldırılmasına dair iş bu kararın infazına ilişkin işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
5- Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
İstinaf İncelemesi Yönünden:
6-Davalı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
7-Davalı tarafından yapılan 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 315,00 TL dosya gönderme masrafı olmak üzere toplam 2.317,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK. 362/1-f maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 04/06/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır