T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2024/638-2025/876
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.6)
DOSYA NO : 2024/638 Esas
KARAR NO : 2025/876
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 16/01/2024
NUMARASI : 2020/457 Esas-2024/23 Karar
DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 14/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/11/2025
Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkili ile davalıların oluşturduğu adi ortaklık arasında 07/02/2019 tarihli yüklenici sözleşmesinin düzenlendiğini, sözleşmenin süreli olarak belirlenmesine karşın işin belirlenen tarihte bitirilmemiş olması ve davalının feshe ilişkin bildirimi bulunmaması karşısında sözleşme süresinin uzamış kabul edilmesi gerektiğini, müvekkilinin alt taşeron olarak istinat duvarı yapım işini üstlendiğini, sözleşme uyarınca davalı yanın da malzeme teminini üstlendiğini, ancak demir temininin geciktirildiğini ve müvekkilinin işinin yavaşlatıldığını ve işçilerinin boşa çıktığını, müvekkilinin bu hususta pek çok kez başvuruda bulunduğunu, davalı yanın başvurulara istinaden müvekkili işçilerin ücretlerine ilişkin ilave iş kapsamında kısmi ödeme yaparak bu hususu ikrar etmiş olduğunu, 08/08/2019 tarihinde müvekkilinin işinin sözlü olarak durdurulduğunu, müvekkilinin işe yeniden başlama tarihine ve durumun değerlendirilmesine ilişkin yazılı başvurularının bulunduğunu ve 18/11/2019 tarihli yazısı ile işin durdurulması nedeni ile müvekkilinin zarar miktarının 156.745,00 TL'ye ulaştığının ihtar edildiğini, davalının sessiz kaldığını, sonrasında sözlü olarak 26/11/2019 tarihinde işe yeniden başlanması, 13/12/2019 itibariyle de işin durdurulması talimatının verildiğini, müvekkilinin zararının giderilmesi amacıyla önce yazılı başvurunun, sonrasında Kartal 24. Noterliği'nin 21/01/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, cevabi ihtarname ile davalının işlerin durdurulmadığını ve zarar doğamayacağını savunduğunu, müvekkili tarafından Kocaeli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/14 değişik iş sayılı dosyası ile işin fiilen durdurulduğunu tespit ettirdiklerini, Kartal 24. Noterliği'nin 19/03/2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile zarar kalemlerinin ayrıntılı olarak bildirildiğini ve dayanak belgelerin ihtarname ile iadeli taahhütlü posta yolu ile gönderildiğini, pandemi nedeni ile dolan sürelerin sona ermesine rağmen cevap verilmemesi üzerine müvekkilince Kartal 13. Noterliği'nin 22/07/2020 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini iddia ederek davalının sözleşmenin 38. maddesine aykırı davranması nedeni sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile işin kısmen veya tamamen durdurulmasından ya da yavaşlatılmasından kaynaklı zararların tespitine ve şimdilik 10.000,00 TL'sinin 18/11/2019 ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle, müvekkilinin menfi zararlarının tespiti ile şimdilik 1.000,00 TL'nin 21/01/2020 ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle, hakedişlerden %5 oranında yapılan toplam 65.957,67 TL'nin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle tahsiline, davacıya iade edilmeyen ... A.Ş. ... Şubesinden alınan 24/04/2019 tarih ve ... numaralı 50.000,00 TL bedelli teminat mektubunun davacıya ya da ilgili bankaya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili; davacının sözleşme gereği edimlerini yerine getirmediğini, bu hususun müvekkilince düzenlenen uyarı yazıları ile sabit olduğunu, sözleşme uyarınca iş programı işverence onaylanmadığı sürece yüklenicinin hiçbir masraftan sorumlu olmayacağını ve iş programının süresinde sunulmadığını, müvekkilince işin durdurulmasına ilişkin yazılı bir bildirim yapılmadığını, davacının ihtarnamesi ile talep edilen zararın sözleşmede yazılı şartlarla talep edilebilir hale geleceğini, bu hususta delil sözleşmesi düzenlendiğini ve bu şartların davacı tarafça yerine getirilmediğini, sözleşme gereği yüklenicinin sözleşmeyi feshedemeyeceği, davacıya işin durdurulmasına ilişkin yazılı bildirim yapılmadığından feshin geçersiz olduğunu, davacının talepte bulunabilmesi için sözleşmede belirlenen sürelerde bildirim yapılmadığını, davacının yaptığı eksik işe ilişkin Kocaeli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/41 değişik iş sayılı dosyası ile tespit yaptırdıklarını, davacı her ne kadar malzeme eksiği bulunduğundan işinin aksadığını belirtmiş ise de dayandığı yazışmalarda şantiye sahasında bulunduğunu ikrar ettiğini, malzeme bulunmasa şantiyede personel bulundurmasına da yer olmadığını, işin davacı kusuru nedeni ile tamamlanamamış olması nedeni ile davacının kesintilerin iadesini talep hakkının da bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece; Davacının feshin haklı olduğunun tespitine ilişkin iddiasının değerlendirilmesinde; bir kısım malzeme temininin sözleşme gereği iş programına uygun olarak davalı işverene ait olduğu, ancak taraflar arasındaki sözleşmenin 6.2.1 maddesi uyarınca davacının süresinde iş programını sunmadığı, bilirkişilerce yapılan tespitlerden anlaşıldığı üzere davacının da iş programına uygun davranmadığı, iş bitim tarihinin sözleşme ile 20/06/2019 olarak belirlendiği, iş tamamlanmadan davacı tarafça 19/03/2020 tarihli ihtarname ile feshedildiğinin görüldüğü,
Sözleşmenin 31. maddesine göre işin durdurulmasının ancak yazılı bildirim ile yapılabileceği, dosya arasında yazılı bildirime ilişkin bir belge bulunmadığı, davacı yanın bildirimin kötü niyetli olarak sözlü yapıldığına ilişkin iddiada bulunduğu, davacının eksik malzeme temini talebine ilişkin bildirimlerinin sözleşmenin 47.6 maddesine göre yazılı olarak yapıldığı ancak bu hususta davalı yanın kabule ilişkin cevabına veya taraflarca birlikte düzenlenmiş tutanağa rastlanmadığı, davalı yanın temin edeceği malzemelerin süresinde temin edilmediğine ilişkin taraflarca imzalanmış tutanak vs. belge bulunmadığı, yine sözleşmenin 43. maddesi uyarınca süre uzatımı ya da ek ödeme talebinin yapılmasının yazılı prosedüre bağlandığı ve bu hususun delil sözleşmesi niteliğinde kabul edildiği, davacının işin davalıdan kaynaklı nedenlerle gecikmesinden doğan zararlarını 19/03/2020 tarihli ihtarnameye kadar bu usule uygun olarak talep ettiğine dair dosya içinde bir belge bulunmadığı, mevcut tutanakların davalı tarafça, dayanak gösterilmemesi ve denetime olanaksız olması nedeni ile kabul edilmediği, bilirkişilerce tespit edildiği üzere ihtarname ekindeki evrakın da bir kısmının sözleşme kapsamında bulunmayan imalatlara, bir kısmının ise yüklenicinin sorumluluğunda olan demirbaş niteliğindeki eşyaya ilişkin olduğu, tespit dosyalarında işin kim tarafından durdurulduğuna ilişkin bir tespit bulunmadığı hususları hep birlikte gözetildiğinde davacının işin süresinde malzeme temin edilmemesi nedeni ile haklı olarak feshedildiğine dair iddiasının sübut bulmadığı, dolayısıyla feshin haklı olduğuna ilişkin iddiasının ispat edilemediği değerlendirilmiştir. Bu hali ile işin gecikmesi, durdurulması veya yavaşlatılmasından kaynaklı ve fesih nedeni ile menfi zararlarının tahsili talebinin de sübut bulmadığı ve davanın bu talepler yönünden reddinin gerektiğinin değerlendirildiği,
Davacının hakediş alacağına ilişkin bir talebi bulunmadığı, hakediş kesintilerinin iadesi talebinde bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin bitiş tarihinin 20/06/2019 olduğu, düzenlenen son 7 nolu hakedişin düzenlenme tarihinin 01/01/2020 olduğu ve 01/12/2019-01/01/2020 tarih aralığını kapsadığı, hakedişin itirazi kayıt olmaksızın imzalandığı ve bilirkişi raporlarından belirlendiği üzere hakediş bedellerinin ödendiği hususları gözetildiğinde itirazı kayıt olmaksızın imzalanan ve ödemesi alınan kesintilerin ve kesin teminat mektubunun iadesi talebinin sözleşmenin 19. maddesi uyarınca incelenmesi gerektiği, iadenin mümkün olabilmesi için geçici kabulün yapılması, geçici kabulde yer alan ve nakdi teminatın ödenmesine engel teşkil etmediği açıkça belirlenmiş olanlar dışında eksik olan işlerin tamamladığını gösterir işveren tarafından onaylı tutanağın tanzimini müteakip 30 gün içinde ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davalı tarafça yaptırılan delil tespiti kapsamında davacının ifa ettiği işte eksik ve ayıba rastlanıldığının tespit edildiği, sözleşmenin 18.2 maddesi uyarınca da uyuşmazlık hallolana dek teminatların iade edilmeyeceğine ilişkin düzenleme yapıldığı hususları hep birlikte gözetildiğinde davacının bu yöndeki taleplerinin de yerinde olmadığı ve reddinin gerektiği kanaatine varıldığı,
Davacı her ne kadar, bilirkişilerce taraflar arasındaki e-posta yazışmalarına itibar edilmediğini bildirmiş ise de sözleşmenin 47.2 maddesi uyarınca yalnız gündelik bildirimlerin e-posta şeklinde yapılabileceği, işin durdurulmasına ilişkin 31. madde ile yazılı bildirim şartı getirildiği, süre uzatım ve ek ödeme taleplerinin de 43. madde uyarınca delil sözleşmesi mahiyetinde bir prosedüre bağlandığı gözetildiğinde bilirkişi raporuna bu yöndeki itirazın yerinde olmadığı ve alacağın miktarı da gözetildiğinde tanık anlatımlarına üstünlük tanınmasının mümkün olmadığının değerlendirildiği,
Yine davacının iş planı ve malzeme teslimine ilişkin ispat yükünün üzerinde olmadığına dair itirazlarının, iş programının düzenlenmesinin sözleşme gereği davacıya yüklenmiş olması, eldeki davanın malzemenin süresinde teslim edilmediği iddiası ile açılması karşısında ispat yükünün davacı üzerinde olduğu gözetilerek bu yöndeki rapora itirazlarına da itibar edilmediği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalının kasıtlı olarak işin durdurulduğunu yazılı olarak bildirmediğini, davalının teslim aldığı ihtar yazılarına cevap vermediğini, boşta kalan işçiler için davalının kısmi ödemeler yaptığını, davalının işin tamamlanma süresini fiilen uzattığını, sözleşmenin 38/1 maddesinde yer alan giderler olduğunun açık olduğunu, tanık ifadeleriyle ödemlerde ve malzeme teminindeki sorunlar nedeniyle tüm şantiyede gecikmeler olduğunu, tespit raporunda da işin durduğunun tespit edildiğini, davalının da somut hiç bir belge sunmadığını, malzemeler olmadan çalışmalarının beklenemeyeceğini, davalının hakedişleri geç de olsa ödediğini, iş programının eksik olmadığını, davalının kendi yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Şehir Hastanesi'nin planlanandan 5 yıl sonra bitirildiğini, müvekkilinin o dönemde başka bir iş almadığını, faturalarda gösterilen gider kalemlerinin dikkate alınmadığını, şantiyede kalan malzemelerin müvekkiline iadesinin gerektiğini, davalının onayı olmadan şantiyeden araç ve malzeme çıkarılamayacağını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Hükümde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri yer alır (HMK m. 297/1-c).
Somut olayda dosya kapsamına göre, davacının iddia ettiği eksiklere ilişkin birden fazla kez davalıya yazılı bildirimde bulunduğu, davalının ise bu süreçte davacının işin yapımında geciktiği iddiasına ilişkin yazılı bir bildirimde bulunmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece dava dışı iş sahibi İdareden ihale dosyası getirtilip tarafların iddiaları denetlenmeden, tespit raporu ve tanık beyanları tartışılmadan yazılı şekilde eksik bilirkişi raporu ile sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.
O halde Mahkemece yapılacak işlem; dava dışı iş sahibi Sağlık Bakanlığı'ndan ihale dosyası getirtilerek konusunda uzman bilirkişilerden yeni bir heyet oluşturulması, tarafların iddialarının somut delillerle tartışılması, davacının işin yapımında gecikip gecikmediği, gecikme varsa davalıdan kaynaklı olup olmadığı, fesih tarihi itibariyle davacının ödenmeyen iş bedelinin bulunup bulunmadığının tartışılması, teminat kesintileri ve mektubu yönünden tasfiye hesabının bilirkişi tarafından yapılması, teminat iadesi için giderilebilir bir eksiklik varsa davacı tarafa süre verilmesi, bu şekilde hazırlanacak denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli bilirkişi raporu ile sonuca gidilmesinden ibaret olacaktır.
Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 16/01/2024 tarih ve 2020/457 Esas-2024/23 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 14/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Katip
✍e-imzalıdır