T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/541 - 2025/882
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/541 Esas
KARAR NO : 2025/882 (İnceleme aşamasında / Duruşmasız)
(Kararın Kaldırılarak Gönderilmesi
HMK 353/1-a-4 ve a-6)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 02/03/2023
NUMARASI : 2018/963 Esas-2023/116 Karar
DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak
KARAR TARİHİ : 14/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/11/2025
Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dairemize gönderilen dosyanın yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTEM;
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin "... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş" ve "... İnşaat ve Gıda A.Ş"ne ait ... Parsel'de inşa edilen binalarının ince işlerini yaptığını, söz konusu yapılıp teslim edilen işler ile ilgili gerekli tespitlerin delil tespiti yoluyla yaptırıldığını, anılan işler için önce davalılardan ... A.Ş ile tarihsiz bir sözleşme yapılarak 20/07/2016 tarihinde işe başlandığını, işe başlanıp belirli bir düzeye geldikten sonra hak ediş ödemelerinde sorunlar başlayınca işin sahibinin "... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş" ve "... İnşaat ve Gıda A.Ş" yüklenicisinin davalılardan .... Ltd. Şti. olduğu, ... A.Ş'nin ise ... ... Ltd. Şti. tarafından kurulmuş paravan bir şirket olduğunun öğrenildiğini, tespit edilen durum üzerine iş sahipleri ve yüklenici .... Ltd. Şti. ile görüşen müvekkiline konut inşaatı kapsamında bir kısım ödemeler yapılarak sorun olmayacağına dair güvence vermeleri üzerine müvekkili şirketin her iki okul inşaat işinin ince işlerine devam ettiğini, işe başlarken imzalanan sözleşme de dikkate alınmaksızın tamamının yapılıp teslim edildiğini, yaptırılan tespitlerde de imzalanan sözleşmenin kapsamı dışında yapılan işler olduğunun anlaşılacağını, işin bitirilmesine ve okulların hizmete açılmasına rağmen müvekkili şirketin ihtarlarına rağmen iş bedelinin ödenmediğini belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
YANIT:
Davalı ... Ltd. Şti. vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin müvekkiline dava açmasında hukuki bir yararı bulunmadığını, müvekkili şirketin hukuki ilişkinin tarafı olmadığını, davacı tarafından yapılan delil tespitlerinde düzenlenen bilirkişi incelemesinde toplam işlem tutarının belirlendiğini bu nedenle kısmi dava açılamayacağını, dava dilekçesinde belirtilen birçok hususun gerçeği yansıtmadığını, iş sahibinin ... Eğitim ve Öğretim A.Ş ve ... İnş. ve Gıda A.Ş, yüklenicisinin müvekkili şirketin olduğu kısmının doğru olup, ... A.Ş'nin müvekkili şirket tarafından kurulmuş paravan bir şirket olduğu, okul inşaatlarının ince işlerine devam edilmesi konusunda güvence verildiği iddiasının doğru olmadığını, davalılar .... A.Ş ve ... ...A.Ş ile ... A.Ş arasında okul inşaatı için sözleşme imzalandığını, inşaatların ince işleri ile ilgili olarak ... A.Ş ile davacı şirket arasında "İnşaat İnce İşler Yapım Sözleşmesi" imzalandığını, davacı ve diğer davalı ... firmasının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmedikleri için sözleşmenin feshedildiğini, müvekkili şirket ile ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş arasında ... firmasına ait ... parselde kayıtlı olan arsa üzerinde yapılmakta olan okul inşaatının, sözleşmenin eki mahiyetinde kabul edilen listede belirtilen eksik imalatların yapım işi konusunda 17/05/2016 tarihinde sözleşme imzalandığını, müvekkili şirket ile ... İnş. A.Ş arasında sözleşme dışı ... ...'nda ... Parselde kayıtlı arsa üzerinde yapımı üstlenilen okul inşaatına ilişkin olan işbu sözleşmenin eki mahiyetinde kabul edilen listede belirtilen eksik imalatların yapım işi konusunda 17/05/2017 tarihinde sözleşme imzalandığını, davacı şirket ile davalılardan ... A.Ş arasında imzalanan sözleşmenin müvekkili şirketi bağlamadığını, taraflar arasında ihtilaflar ortaya çıktığını ve davacı tarafından sözleşmeye taraf olmayan müvekkiline ihtarname gönderildiğini, müvekkili şirket ile diğer davalı ... A.Ş arasında hukuki ilişki olduğunu gösteren bir sözleşme bulunmadığını ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalılar ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş ve ... İnş. ve Gıda A.Ş vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketlerin eser sözleşmesinde taraf olmadıklarından ve davacı şirket ile aralarında akdi ilişki bulunmadığından müvekkili şirketlere husumet yöneltilemeyeceğini, ... Parselde yapılan okul inşaatına ilişkin olarak söz konusu taşınmazın malikinin müvekkillerinden .... A.Ş olup, müvekkili şirket tarafından okulun yapım işinin önce dava dışı bir firmaya verildiğini, şirketin işi bitiremeyeceğinin anlaşılması üzerine sözleşme feshedilerek eksik bırakılan işlerin yapımının davalılardan ... A.Ş'ye verildiğini, bir kısım imalatlar yapıldıktan sonra sözleşme konusu işin yapımının müvekkili şirketten alınan olura istinaden yine davalılardan .... A.Ş'ye devredildiğini, devir üzerine de müvekkili şirket ile ... arasında sözleşme akdedildiğini, hak ediş bedellerinin müvekkili tarafından davalı .... A.Ş'ye yapıldığını, ... Parselde yapılan okul inşaatına ilişkin taşınmaz malikinin dava dışı ... ...'na ait olup, yapım işinin vakıf tarafından müvekkillerinden .... A.Ş'ye verildiğini, müvekkili ... firması tarafından sözleşme konusu işin belirli bir seviyeye getirilmesinden sonra kalan işlerin yapımının Taşeronluk Sözleşmesi ile davalılardan ... A.Ş'ye verildiğini, sonrasında da işin yapımının müvekkili ... İnşaatın oluruna istinaden davalılardan .... Ltd. Şti'ye devredildiğini, ....Ltd. Şti. tarafından da edimi taahhüt edilen işlerin de tamamlanmadığını, davacı şirketin müvekkili şirketlerin değil davalı .... Ltd. Şti. ve ... A.Ş'nin taşeronu olduğunu, müvekkili şirket ile herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ... A.Ş usulüne uygun tebliğe rağmen davaya karşı yazılı beyanda bulunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/03/2023 tarihli 2018/963 Esas 2023/116 Karar sayılı kararında özetle; Dava, Eser Sözleşmesi uyarınca davacı tarafından yapıldığı ileri sürülen imalat ve sözleşme fazlası imalatlar nedeniyle bakiye bedelin tahsili istemine ilişkindir.
Deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmıştır.
Davacı davadan önce Ankara 10. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/124 D. İş sayılı dosyasında ... parsel numaralı taşınmazdaki inşaat ile ilgili tespit talebinde bulunmuş, inşaat mühendisi bilirkişi 23/07/2018 tarihli raporda bu taşınmazda sözleşme kapsamında yapılan imalat tutarlarının 909.462,00 TL(KDV hariç), sözleşme harici yapılan işler bedelinin 479.920,00 TL(KDV hariç) olmak üzere yapılan toplam işler tutarının 1.384.382,00 TL(KDV hariç) olduğunu bildirmiştir.
Davacı davadan önce Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/25 D. İş sayılı dosyasında Kahramankazan ilçesi ... parsel sayılı taşınmazdaki inşaat ile ilgili tespit talebinde bulunmuş, inşaat mühendisi bilirkişi 11/06/2018 tarihli raporda bu taşınmazda yapılan inşaatın ince işlerinin toplam bedelinin 1.091.960 TL(KDV hariç) olduğunu bildirmiştir.
Davalılar ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş. ile ... İnşaat ve Gıda A.Ş. vekili Av....'nin davaya cevap dilekçesi ekinde sundukları belgelerde 11/05/2017 tarihinde davalı ... ... Malz. İnş. Mob. Pvc. Dec. Oto. San. ve Tic. A.Ş.'nin ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanlığına hitaben yazdığı yazıda ... parselde yapılan okul inşaatı yapım işini finansman sıkıntısı içinde olması nedeniyle tamamlama imkanı bulunmadığından 27/06/2016 tarihli sözleşme uyarınca o güne kadar gerçekleştirdiği imalatlardan kaynaklı herhangi bir hak ve alacak talebi olmadan ve 15/08/2017 tarihine kadar ek süre verilmesi kaydıyla ... Gayrimenkul San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye devretmeyi veya 27/06/2016 tarihli sözleşme konusu işin 15/08/2017 tarihine kadar aynı şartlarla yapımı yüklenici olarak ... Gayrimenkul San. ve Tic. Ltd. Şti'ne verilmesi ve bu konuda şirket ile ... Gayrimenkul San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında yeni bir sözleşme akdedilmesi halinde 27/06/2016 tarihli sözleşme uyarınca o güne kadar gerçekleştirmiş olan imalatlar ... Gayrimenkul San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne fatura edildiğinden ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş.'den o güne kadar yapılan imalatlar nedeniyle herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını bildirdiği, bunun üzerine ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş. ile ... Gayrimenkul İnş. Oto. Tur. Pet. San ve Tic. Ltd. Şti. arasında 17/05/2016 tarihinde ... parsel'de tapuda kayıtlı taşınmaz üzerine yapılmakta olan okul inşaatı ile ilgili taşeronluk sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeyi ayrıca tanık olarak ... ... Malz. İnş. Mob. Pvc. Dec. Oto. San. ve Tic. A.Ş.'nin de imzaladığı, ayrıca 11/05/2017 tarihinde davalı ... ... Malz. İnş. Mob. Pvc. Dec. Oto. San. ve Tic. A.Ş.'nin ... İnşaat Gıda ve San. A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanlığı'na hitaben yazdığı yazıda Kazan ilçesi ... parselde yapılan okul inşaatı yapım işinin finansman sıkıntısı içinde olması nedeniyle tamamlama imkanı bulunmadığından 27/06/2016 tarihli sözleşme uyarınca bugüne kadar gerçekleştirdiği imalatlardan kaynaklı herhangi bir hak ve alacak talebi olmadan ve 15/08/2017 tarihine kadar ek süre verilmesi kaydıyla ... Gayrimenkul San ve Tic. Ltd. Şti.'ye devretmeyi veya 27/06/2016 tarihli sözleşme konusu işin 15/08/2017 tarihine kadar aynı şartlarla yapımı yüklenici olarak ... Gayrimenkul San ve Tic. Ltd. Şti. verilir ve bu konuda şirket ile ... Gayrimenkul San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında yeni bir sözleşme akdedilmesi halinde 27/06/2016 tarihli sözleşme uyarınca o güne kadar gerçekleştirmiş olan imalatlar ... Gayrimenkul San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne fatura edildiğinden ... İnşaat Gıda ve San. A.Ş.'den o güne kadar yapılan imalatlar nedeniyle herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını bildirdiği, bunun üzerine ... İnşaat Gıda ve San. A.Ş. ile ... Gayrimenkul İnş. Oto. Tur. Pet. San ve Tic. Ltd. Şti. arasında 17/05/2017 tarihinde Kazan ... parsel'de tapuda kayıtlı taşınmaz üzerine yapılmakta olan okul inşaatı ile ilgili taşeronluk sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeyi ayrıca tanık olarak ... ... Malz. İnş. Mob. Pvc. Dec. Oto. San. ve Tic. A.Ş'nin de imzaladığı görülmüştür.
Davacı dava dilekçesinde hem sözleşme kapsamında hem sözleşme dışı işler yaptığını ileri sürmüş, davacı vekili 11/10/2022 tarihli ıslah dilekçesinde davalı ... ... Malz. İnş. Mob. A.Ş.den 1.000,00.TL olarak talebini yineleyerek davalı ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş., ... İnşaat ve Gıda A.Ş. ve ... Gayrimenkul İnşaat Ltd. Şti.'den ... parsel için talep ettiği 4.500,00 TL'yi 649.260,00 TL artırarak 653.760,00.TL + KDV, 29205 ada 1 parsel için talep ettiği 4.500,00 TL'yi 470.420,00 TL artırarak 474.920,00.TL + KDV olarak ıslah etmiştir.
Davacının sözleşme kapsamındaki işlere ilişkin talebi açısından yapılan değerlendirmede; Davacı ile sözleşme imzalamış olan davalı ... ... Malz. İnş. Mob. Pvc. Dec. Oto. San. ve Tic. A.Ş. yukarıda belirtilen sözleşmelerin devirlerini davacıya bildirdiğine ilişkin beyan ve delil sunmamıştır. Bu nedenle davacı ile bu davalı arasındaki sözleşme kapsamında yapılan işlerden Türk Borçlar Kanununun 186. ve 187. maddeleri gereğince davalı ... ... Malz. İnş. Mob. Pvc. Dec. Oto. San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumluğu devam etmektedir.
28/02/2022 tarihli ve dosya kapsamına uygun ayrıntılı değerlendirmeler içerdiğinden hüküm kurmaya elverişli olan bilirkişi kurulu raporunda davacı tarafından yapılan imalatlardan dolayı davacının sözleşme kapsamındaki imalat alacağı olarak, önceki raporlarda tespit edilen 794.100,00-TL bakiye alacağının bulunduğunun bildirilmesi nedeni ile davacı vekilinin 11/10/2022 tarihli ıslah dilekçesindeki davalı ... ... Malz. İnş. Mob. A.Ş.'den olan talebi de göz önünde bulundurularak sözleşme kapsamında yapılan işlerden kaynaklanan 1.000,00 TL'sinin davalı ... ... Malzeme İnş. Mob. A. Ş.'den tahsiline karar verilmiştir.
Davacının sözleşme dışı işlere ilişkin talebi açısından yapılan değerlendirmede;
28/02/2022 tarihli ve dosya kapsamına uygun ayrıntılı değerlendirmeler içerdiğinden hüküm kurmaya elverişli olan bilirkişi kurulu raporunda ... parselde bulunan taşınmazda yapılan sözleşme dışı işlerin bedelinin 653.760,00 TL + KDV olduğu, 29205 ada 1 parselde bulunan taşınmazda yapılan sözleşme dışı işlerin bedelinin 474.920,00 TL + KDV olduğu bildirilmiştir.
Raporun sonuç bölümünde dava konusu 29205 ada 1 parsel ile ilgili cümlede ... A.Ş. yerine yanlışlıkla ... A.Ş. yazılmıştır. Cevap dilekçeleri ekindeki sözleşmelere göre Çankaya’daki inşaatın asıl yüklenicisi ... A.Ş. değil, ... A.Ş. olması, raporun 11. sayfasında bu inşaat ile ilgili olarak ... A.Ş.’den iş sahibi olarak bahsedilmesi ve raporun sonuç bölümünde ... A.Ş.’nin sorumluğuna ilişkin değerlendirme yapılmaması nedeni ile bu ibare maddi hata olarak kabul edilmiştir.
Davacı, davalı ... ... Malz. İnş. Mob. Pvc. Dec. Oto. San. ve Tic. A.Ş. ile imzaladıkları sözleşme gereğince dava konusu okul inşaatlarını yapmaya başlayıp inşaatı belli düzeye getirdikten sonra ödemelerde sorun çıktığını, sonradan iş sahibinin davalılar ... A.Ş. ve ... İnşaat A.Ş. olduğunu, yüklenicinin ise ... Ltd. Şti. olduğunu, ... A.Ş.’nın paravan bir şirket olduğunu öğrendiğini, bunun üzerine bu 3 şirketle görüştüklerini, bir kısım ödeme aldıklarını, sorun olmayacağı söylendiği için işe devam ettiğini ve imzaladığı sözleşmeyi dikkate almadan işi bitirdiğini ileri sürmüştür. Davalılar ise bu işlerden sorumlu olmadıklarına savunmuşlardır.
Eser sözleşmelerinde sözleşme dışı yapılan işlerde sözleşmede bunların hesabı ile ilgili bir düzenleme getirilmemiş ise bedellerinin Türk Borçlar Kanununun 526. ve devam eden maddelerinde tanımlanan vekaletsiz iş görme hükümlerine göre yapıldığı yıl mahalli rayiçlerine göre belirlenmesi gerekir. Sözleşme dışı işlerde iş görenin sözleşmesiz yaptığı işlerden yararlanan ve kullanan kişi veya kuruluşlar bu işlerin bedellerinden sorumludur.
Davacının bilirkişi kurulu raporları ile sözleşme dışı yaptığı işleri ispatladığı, sözleşme fazlası işlerde fazla işten yararlananın sorumlu olduğu, cevap dilekçelerine ve ekindeki sözleşmelere göre dava konusu ... parsel numaralı taşınmazdaki inşaatın sahibinin davalı ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş., Kahramankazan ilçesi 2237 parsel numaralı taşınmazdaki inşaatın sahibinin davalı ... İnşaat ve Gıda A.Ş. olduğu, yapılan iş kendilerinin inşaat işi olduğundan bu davalıların davacının yaptığı sözleşme dışı yaptığı işlerden yararlandıkları, diğer davalı ... Gayrimenkul İnş. Otom. Tur. Petrol Gıda İhr. İth. ve Ticaret Ltd. Şti.'nin ise 11/05/2017 tarihli davalı ... ... Malz. İnş. Mob. Pvc. Dec. Oto. San. ve Tic. A.Ş.'nin davalı ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanlığına ve ... İnşaat Gıda ve San. A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanlığı'na hitaben yazdığı yazılarda sözleşmenin davalı ... Gayrimenkul İnş. Otom. Tur. Petrol Gıda İhr. İth. ve Ticaret Ltd. Şti.'ne devrini istemesi, açıkça davalı ... Gayrimenkul San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında yeni bir sözleşme akdedilmesi halinde 27/06/2016 tarihli sözleşme uyarınca o güne kadar gerçekleştirmiş olan imalatların ... Gayrimenkul San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne fatura edildiğinden o güne kadar yapılan imalatlar nedeniyle herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını bildirerek bu yazı tarihinden önce bile dava konusu inşaatlarla ilgili aralarında ticari ilişkinin başladığını kabul etmesi ve bu yazı üzerine işsahibi davalılar ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş. ve ... İnşaat Gıda ve San. A.Ş. ile ... Gayrimenkul İnş. Oto. Tur. Pet. San ve Tic. Ltd. Şti. arasında sözleşmeleri ayrıca tanık olarak ... ... Malz. İnş. Mob. Pvc. Dec. Oto. San. ve Tic. A.Ş.'nin de imzalaması göz önünde bulundurulduğunda davalı ... Gayrimenkul İnş. Otom. Tur. Petrol Gıda İhr. İth. ve Ticaret Ltd. Şti.'nin de sözleşme dışı işlerden yararlandığı sonuç ve kanaatine varılmış, bu nedenle hükme esas alınan 28/02/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda belirtildiği üzere dava konusu Kahramankazan ilçesi ... parsel numaralı taşınmazda davacının yaptığı sözleşme dışı işler bedeli olan 653.760,00 TL'nin sözleşmeyi devralan davalı ... Gayrimenkul İnş. Ltd. Şti.'nden 05/12/2017 ve iş sahibi davalı ... İnşaat ve Gıda A.Ş.'nden 23/02/2018 temerrüt tarihinden, dava konusu ... parsel numaralı taşınmazda davacının yaptığı sözleşme dışı işler bedeli olan 474.920,00 TL'nin sözleşmeyi devralan davalı ... Gayrimenkul İnş. Ltd. Şti.'nden 05/12/2017 ve iş sahibi davalı ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş.'den 12/12/2017 temerrüt tarihinden işleyecek avans faiz ile birlikte tahsiline, 1.000,00 TL'nin ise Davalı ... ... Malzemeleri İnş. Mob. A.Ş den 25/12/2018 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline dair karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... Gayrimenkul İnşaat Ltd. Şti. vekili tarafından verilen 14/04/2025 tarihli istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde özetle; Hem dava dilekçesi hem de gerekçeli kararda mahkemenin kabulünde olduğu üzere davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası olduğunu, müvekkili ile davacı arasında herhangi bir sözleşme ya da ticari bir ilişki olmaması sebebi ile davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken davanın yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinin hukuka açıkça aykırı olduğunu, dava konusu uyuşmazlığın ihtilafsız olarak eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası olması ve taraflarınca süresinde zamanaşımı itirazında bulunmalarına rağmen bu hususun göz ardı edilmesinin hukuka açıkça aykırı olduğunu, dosya kapsamında yer alan 26.02.2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda müvekkili şirket yönünden "Davacı şirketin, diğer davalılar ... Yatının Gayrim. İnş. Tur. Pet. Gıda İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti, ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A Ş., ... İnşaat ve Gıda A Ş. ile yaptığı bir sözleşme bulunmadığı" açıkça tespit edildiğini, davacı ile müvekkili şirket arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığı gibi, ticari bir alışverişin de olmadığını, mal alımı olmadığı gibi, herhangi bir ödemenin de yapılmadığını, ticari ilişkinin müvekkili şirket ile davacı arasında olmadığının açıkça tespit edildiğini, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, davacının aksini iddia etmekteyse de bu iddiasını ispata yarar hiç bir delil sunulamadığını, müvekkili şirketin davalı .... Ltd. Şti. ile yapmış olduğu sözleşme kapsamında üzerine düşen bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ... ... ... Ltd. Şti ile davacı firma arasındaki ticari ilişkiden müvekkili şirketen sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davacının gerçekte müvekkili şirketten iş aldığını iddia etmişse de neden müvekkili şirket ile sözleşmesinin olmadığını ve neden faturaları müvekkili şirkete kesmediğini ispat edemediğini, müvekkili şirketin davacı firmaya karşı herhangi bir yükümlülüğü ve sorumluluğunun söz konusu olmayıp, bu nedenle müvekkili şirket yönünden davanın reddi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verildiğini, mahkeme tarafından davacı şirketin vekaletsiz iş görme kapsamında müvekkili şirketten alacaklı olduğuna ilişkin görüşe katılmalarının mümkün olmadığını, düzenlenen bilirkişi raporunda davacı firmanın davalı ... Ltd. Şti adına 1.174.000,00 TL fatura düzenleyip ticari defterlerinde beyan ettiğini, karşılığında 380.000,00 TL tahsil ettiğinin tespit edildiğini, kalan bakiye yönünden davacının, davalı ... Ltd. Şti.' ye fatura düzenlemiş olmasına karşın müvekkili şirketin vekaletsiz iş görme kapsamında neden sorumlu olacağına dair izahatının bulunmadığını, müvekkili şirketin davalı ... Ltd. Şti.' ye 3.009.000,00 TL ödeme yapmış olduğu tespit edildiğinde, müvekkilinin, davalı ... İnşaat Ltd. Şti. Firmasına ödeme yapmış olduğunu, ancak ... isimli firmanın davacıya ödeme yapmadığını, iş bu sebeple aynı iş sebebi ile davacının alacağını müvekkilinden talep ederek müvekkilinin mükerrer ödemesine sebebiyet verileceğini, basiretli bir işadamı gibi davranmayan davacının kusurunun bedelini müvekkili şirketin ödemesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, mahkemenin hukuki konuda bilirkişi heyetinin hukuki görüşünü esas alarak hüküm kurmuş olması da hukuka açıkça aykırı olduğunu, ... parselde yapılan inşaatla müvekkilinin hiçbir bağlantısı bulunmadığını, müvekkilinin davacı ile de bir hukuki ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin söz konusu 3 daireyi ... ... Mlz. İnş.Tic. A.Ş'nin alacaklısı olduğundan ötürü aralarındaki mahsuplaşma gereği davacıya devrettiğini, davacının da söz konusu devirleri tevil yollu ikrar ile ikrar ettiğini, hal böyle iken müvekkilinin yüklenicisinden müteahhidine hiçbir şekilde bağlantısının dahi bulunmadığı bir inşaat için söz konusu taşınmazları davacıya devretmesinin hayatın olağan akışına aykırı olacağını, müvekkili şirketin söz konusu daireleri davacıya verme nedenini ve devrin gerçekleştiğini dosya kapsamında ispatlamış olup yerel mahkemenin bu hususa gerekçesinde dahi yer vermediğini, bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar; ... Eğitim Ve Öğretim Hizmetleri A.Ş. ve ... İnşaat ve Gıda A.Ş.
vekili tarafından verilen 28/04/2025 tarihli istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde özetle; Kabul anlamına gelmemek kaydı ile mahkeme tarafından taleple bağlılık ilkesi gözetilmeksizin hüküm kurulduğunu, davacı ile müvekkili şirketler arasında hiçbir sözleşmesel ilişkileri bulunmadığından davanın müvekkili şirketler yönünden husumetten reddinin gerektiğini, müvekkili şirketler ile davacı şirket arasında sözleşme ilişki bulunmadığının cevap dilekçeleri ile bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde bu hususu açıkça belirtilmiş olmasına karşın yerel mahkemece kurulan hükümde bu hususun göz ardı edildiğini, müvekkili şirketler tarafından diğer davalılara anahtar teslimi ve sabit fiyatla verilen işlerde müvekkili şirketlerden davaya konu alacakların talep edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketlerin taşınmaz maliki olup diğer davalılara sabit fiyatla anahtar teslim iş verdiklerinden diğer davalılarca davacı yana ödenmediği idida edilen imalat bedellerinden / alacaklardan dolayı müvekkillerine bir sorumluluk yüklenmesinin hukuken mümkün olmadığını, bilirkişi raporları ile müvekkili şirketler tarafından diğer davalı şirketlere sabit fiyatla götürü usulde iş verilmiş olmasının, davacı şirket ile müvekkili şirketler arasında bir sözleşmesel ilişkinin bulunmaması, müvekkili şirketler tarafından davacı şirkete veya elemanlarına verilmiş bir talimatın bulunmaması ile sabit fiyatla götürü bedelle verilen işte sözleşme dışı imalattan bahsedilemeyeceği dikkate alındığında yerel mahkemece verilen kararın ne denli hukuka aykırı olduğunun ortada olduğunu, müvekkili şirketler tarafından davacı şirkete sözleşme dışı yapıldığını iddia ettiği imalatların yapılması konusunda verilmiş yazılı veya sözlü talimatın da bulunmadığını, hükme esas alınan rapordaki Yargıtay 15. Huhuk Dairesi'nin 09.11.2016 tarih ve 2016/3776 E., 2016/4619 K. sayılı kararın aynen alınmak sureti ile müvekkili şirketlerden ... İnş. A.Ş.'nin sözleşme dışı fazladan yapılan işlerden dolayı "vekaletsiz iş görme" hükümlerine göre sorumlu olduğu yönündeki görüş ve kanaatinin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketlerle davacı arasında yazılı veya sözlü sözleşmesel ilişki bulunmadığını, müvekkili şirketlerce davacı şirkete sözleşme dışı yapıldığını iddia ettiği imalatların yapılması konusunda verilmiş yazılı veya sözlü talimatları da bulunmadığını, davacı yanın dava dilekçesinde bu yönde bir iddiası da mevcut olmadığı gibi anahtar teslimi sabit fiyatla ve götürü bedelle verilen bir işte; sözleşme dışı iş yapıldığının ileri sürülmesinin de abasle iştigal olduğunu, müvekkili şirketlerden işi üstlenen alt yüklenicilerin de bu yönde bir taleplerinin de bulunmadığını, müvekkili şirketlerin, anahtar teslimi ve sabit fiyatla verilen işlere ilişkin sözleşme süresince iş değişikliği veyahut ek iş talebi bulunmadığından müvekkili şirketlerin "davada talep edilmeyen" fakat 2. ek raporda belirtilen vekaletsiz iş görmeye ilişkin hesaplamalardan sorumlu tutulmalarının hukuken mümkün olmadığını, gerek bilirkişi kök raporunda gerekse ilk ek raporda müvekkili şirketlere atfedilecek bir kusurun bulunmadığına yer verilmesine karşın dosya kapsamında tanzim edilen önceki raporlar ile bu ek rapor arasında mübayenet bulunduğu ortada iken raporlar arasındaki bu çelişki giderilmeden dosyanın karara çıkarılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketlerin davacı şirket ile hiçbir sözleşme ilişkisi bulunmadığını, bu hususun, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler, ayrıca bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere sabit olup müvekkili şirketlere husumet yöneltilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla sözleşme dışı işlerin ne olduğu ve kim tarafından yapıldığına dair tespitte bulunulmaksızın salt davacı yanın iddiaları kapsamında davanın kabulüne karar verilmesinin hatılı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yerel mahkemece hatalı hesaplama içerir bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulduğundan kararın kaldırılması gerektiğini, davanın tam kabulü ile reddedilen kısımlar üzerinden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olup yerel mahkeme kararının bu nedenle de kaldırlması gerektiğini, 653.760,00 TL alacağın müvekkili ... Eğitim ve Öğretim Hiz. A.Ş. bakımından kabul edilmediğini ve yine 474.920,00 TL alacağın da müvekkili ... İnş. ve Gıda A.Ş. bakımından kabul edilmediğini, mahkeme tarafından reddedilen 653.760,00 TL üzerinden müvekkili ... Eğt. Ve Öğr. Hiz. A.Ş lehine 474.920,00 TL üzerinden de müvekkili ... İnş. Ve Gıda A.Ş. lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken her iki müvekkili lehine de reddedilen tutarlar üzerinden vekalet ücretine hükmedilmemiş olması nedeniyle mahkeme kararının hatalı olduğunu, bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili tarafından verilen istinaf başvurularına cevap dilekçesinde özetle; Davalıların istinaf taleplerinin yasal dayanaktan uzak olduğunu, müvekkili tarafından yapılan imalatların davalıların kullanımında olan imalatlar olduğunu ve davacının imal ettiği ürünlerin parasını alamadığını, davanın özünün bu olduğunu, diğer davalı ... A.Ş.'ye davalılarca yapılan bir ödeme olmadığı gibi müvekkili şirkete de diğer davalılarca yapılan bir ödemenin bulunmadığını, ayrıca ... Ltd. Şti tarafından müvekkiline devredilen dairelerin davalı yanca kabulünün de müvekkilinin bu işin bizzatihi içinde olduğunu gösterdiğini, taleple bağlılık ilkesine bakıldığında yapılan eser sözleşmesi dahilinde ek olarak imal edilen imalat bedellerinin talep edilmiş olup dava dilekçesi içeriğinde de bu durumun açıkça görüldüğünü, yine sözleşme ilişkisi bulunmadığı iddialarını da kabul etmediklerini, mail yazışmalarının arada bir ilişki olduğunu açıkça gösterdiğini ve sözleşme dışı yapılan işler açısından da mahkemenin vermiş olduğu kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, işin kendileri tarafından yapıldığının da ispatlandığını, zira aksinin ispatı konusunda davalı yanca dosyaya delil sunulmadığını, vekalet ücreti yönünden talebin de yasal olmadığını, zaten her iki firmanın da aynı firma olup birbirlerinden farkları bulunmadığını belirterek davalıların istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda;
Dava, davalılar ... Eğitim Öğretim Hizmetleri A.Ş ile dava dışı ... ... Vakfına ait taşınmazlardaki inşaat işinin ince işçiliklerinin yapımı konusunda davacı ile davalılardan ... A.Ş arasında düzenlenen tarihsiz eser sözleşmesi kapsamında 20/07/2016 tarihinde işe başlandığı, ancak davalı yüklenici ... A.Ş.'nin finansal sıkıntı içine girerek işi tamamlayamayacağını anlaması nedeniyle iş sahipleri olan diğer davalılar ... Eğitim Öğretim Hizmetleri A.Ş. İle ... İnşaat ve Gıda A.Ş.'nin olurları ile davalı ... A.Ş ile diğer davalılar arasındaki eser sözleşmelerinin yüklenici olarak diğer davalı ... Gayrimenkul İnş. Ltd.'ye devredilmiş olması sebebi ile işin yapımına davalı ... Ltd. Şti'nin talimatları ile devam edildiği, fazla imalatlar da yapılarak işin bitirildiği, okulların hizmete açıldığı ancak davacı taşerona hak ettiği ödemelerin yapılmadığı, davacı taşeronun sözleşme kapsamında yaptığı imalatlar ile sözleşme kapsamı dışında fazladan yaptığı imalat bedellerinden tüm davalıların bu şekilde birlikte sorumlu oldukları iddiasıyla talep edilen alacak isteğine ilişkindir.
Davacı taşeron, davalılardan ... A.Ş. davacı ile sözleşmesi olan yüklenici, davalılardan ... İnş. Ltd. Şti davalı ... A.Ş'den eser sözleşmelerini iş sahibi olan diğer davalıların oluru ile devralan yüklenici, diğer davalılar ... Eğitim ve Öğretim A.Ş ile ... İnş ve Gıda A.Ş ise iki ayrı parselde yapılan okul inşaatının iş sahipleri konumundadır.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davanın davalılar yönünden yukarıda belirtilen şekli ile kabulüne dair karar verilmiş, bu karara karşı davalılar ... Ltd Şti vekili, ... İnşaat ve Gıda A.Ş vekili ile ... Eğitim Öğretim Hizmetleri A.Ş vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.
Mahkemece sözleşme kapsamında yapılan işlerden davalılardan ... A.Ş'nin sorumlu olduğu kabul edilerek ve taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL sözleşme kapsamında yapılan işler bedelinin dava tarihinden itibaren bu davalıdan tahsiline, sözleşme kapsamı dışında yapıldığı anlaşılan fazla imalat bedellerinden ise diğer davalıların yararlandığı, bu sebeple davacı ile aralarında sözleşme ilişkisi olmasa bile diğer davalıların, davacının yaptığı fazla imalattan yararlanmış olmaları sebebi ile bu alacaktan vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca sorumlu oldukları kabul edilmek suretiyle davalılardan ... İnşaat A.Ş'nin iş sahibi olduğu okul inşaatı işi nedeniyle 653.760,00 TL fazla imalat bedeli alacağının yüklenici olan davalı ... Ltd. Şti ile iş sahibi ... İnşaat A.Ş'den temerrüt ve sözleşme devir tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline, yine ... Eğitim ve Öğretim Hizmetleri A.Ş'nin iş sahibi olduğu okul inşaatı nedeniyle ise davacının yaptığı anlaşılan 474.920,00 TL fazla imalat bedeli alacağından davalı ... Ltd Şti ile iş sahibi ... Eğitim Öğretim Hizmetleri A.Ş'nin birlikte sorumlu oldukları kabul edilerek bu alacağın bu iki davalıdan sözleşmenin devir ve temerrüt tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiş ise de, davalılardan ... Ltd. Şti'nin, davalı yüklenici ... A.Ş.'den bu davalı ile davalılar ... Eğitim Öğretim Hizmetleri A.Ş ile ... İnşaat Gıda A.Ş arasındaki okul inşaatlarının ince işleri sözleşmesini ayrı ayrı devraldığı ve bu devirden sonra davalı ... Ltd. Şti ile iş sahibi olan davalılar ... A.Ş ile ... A.Ş arasında söz konusu okul inşaatlarının ince işçiliklerinin imalatı konusunda sözleşmeler imzalandığı, ancak bu devirlerden sonra davacı taşeron ile sözleşmeleri devralan yeni yüklenici ... Ltd. Şti arasında önceki yüklenici ... A.Ş ile davacı arasındaki taşeron sözleşmesinin de devrine dair bir sözleşme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Davacı bu konuda taraflar arasında e - mail yazışmaları olduğunu belirtmiş ise de, mahkemece bu husus bilirkişi marifeti ile araştırılmamış, bu konudaki bilgi ve belgeler getirtilmeden eksik incelemeye dayalı olarak düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiştir. Oysa ki mahkemece, yapılan okul inşaatları işi ile ilgili tüm evrak ve belgeler getirtilerek davacının alt taşeron olarak işe devam ettiğine dair taşeron kaydı olup olmadığı, davacıya ... Ltd. Şti adına yapılan ödeme olup olmadığının belirlenmesi, yine davacının dayandığı e mail kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak davacının işe devam etmesi konusunda bu e mail yazışmalarında davalılar tarafından davacıya talimat verilip verilmediği, talimat ile yapılan işler olup olmadığı hususu aydınlığa kavuşturularak buna göre davacı taşeron ile davalı ... A.Ş dışındaki diğer davalılar arasında eser sözleşmesi ilişkisinin sözlü veya yazılı şekilde kurulduğuna delalet edecek hususların olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre eser sözleşmesi kurulmadığının kabulü halinde, sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği tarafları bağladığı, sözleşmenin tarafı olmayanların gerek sözleşme kapsamında yapılan işlerden, gerekse bu sözleşme kapsamında taşeron tarafından yapılan sözleşme dışı fazla imalat bedellerinden sorumlu tutulamayacakları gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği dikkate alınarak uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekmektedir. Bu sebeple bu hususlar araştırılmadan davalı ... A.Ş dışındaki diğer davalıların sözleşme dışı fazla imalat bedellerinden dolayı mahkemece sorumluluklarına karar verilmiş olması usul ve yasa hükümleri ile dosya kapsamına aykırı düştüğünden davalıların istinaf başvurularının bu sebeple kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Yine davalılardan, ... Ltd. Şti vekilinin ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı defini ileri sürdüğü ancak mahkemece bu davalı vekilinin zamanaşımı definin yerinde olup olmadığı tartışılmadan ve bu definin usulüne uygun şekilde reddine karar verilmeden bu davalı hakkında da ıslah dilekçesi uyarınca karar verilmiş olması da kabul şekli itibari ile doğru olmamıştır.
Mahkemece davanın ıslah dilekçesine göre bir kısım davalılar ... ve ... A.Ş yönünden kısmen reddine karar verilmiş olduğu anlaşıldığı halde (zira davacı vekili ıslah dilekçesinde ... parsel için 653.760,00 TL + KDV ve 29205 ada 1 parsel için toplam 474.920,00 TL + KDV nin davalılar ... Eğitim Öğretim Hizmetleri A.Ş ve ... İnşaat ve Gıda A.Ş ve ... Ltd. Şti den temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş olduğundan) mahkemece bu davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verildiğinin belirtilmemesi ve davalı ... A.Ş ile davalı ... A.Ş yönünden reddedilen tutarlar üzerinden bu davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olması da usul ve yasa hükümlerine aykırı olmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalılar vekillerinin istinaf başvurularının, esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin ayrı ayrı kabulüne, mahkeme kararının, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 ve a.6 maddeleri gereğince kaldırılmasına, dosyanın dairemiz kararına uygun şekilde araştırma ve inceleme yapılarak sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar ... Eğitim Ve Öğretim Hizmetleri A.Ş, ... İnşaat ve Gıda A.Ş, ... Gayrimenkul İnşaat Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının, esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin AYRI AYRI KABULÜNE,
2-Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/03/2023 tarihli ve 2018/963 Esas 2023/116 Karar sayılı kararının, 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-4 ve a-6. maddeleri gereğince KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın dairemiz kararına uygun şekilde yeniden inceleme ve araştırma yapılarak esasa ilişkin yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Kararın mahiyeti gereği istinaf karar harcı alınmasına yer olmadığına, davalılar ... Eğitim Ve Öğretim Hizmetleri A.Ş ve ... İnşaat ve Gıda A.Ş tarafından yatırılan 19.300,00 TL istinaf karar harcının talep halinde bu davalılara iadesine,
5-Kararın mahiyeti gereği istinaf karar harcı alınmasına yer olmadığına, davalıl ... Gayrimenkul İnşaat Ltd. Şti tarafından yatırılan 19.293,00 TL istinaf karar harcının talep halinde bu davalıya iadesine,
6-Davalılar tarafından ayrı ayrı yatırılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
7-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 14/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır