T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/492 - 2025/251
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)
ESAS NO : 2024/492
KARAR NO : 2025/251
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 26/09/2023
NUMARASI : 2023/157 Esas - 2023/645 Karar
DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesine Dayalı Menfi Tespit
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/03/2025
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
İDDİA :
Davacı vekili; Ankara 20.İcra Müdürlüğü'nün 2021/10206 sayılı dosyası üzerinden müvekkili şirket aleyhine yapılan takibin kesinleştiğini, taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulmadığını, takip dayanağında belirtilen ‘sözleşme konusu işi yeni müteahhide yaptırdığından’ ifadesinin maddi ve yasal dayanağı bulunmadığını, davaya konu icra takibine dayanak gösterilen havale dekontunda da yazılı olduğu üzere “S.S. ... Konut Yapı Koop adına” bu paranın davacıya ödendiğini,davacı ile S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi arasında 18/03/2016 tarihli eser sözleşmesi bulunduğunu, Bu kooperatif ile de davalı arasında alt yüklenicilik ilişkisi olduğunu, davacı ile S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi arasındaki anlaşma gereğince müvekkili ... A.Ş.’ye, S.S. ... Konut Yapı Koopratifi tarafından yapılması gereken bir para ödemesinin onun adına aralarındaki taşeronluk anlaşması gereğince davalının ödediğini, davalının muhatabının ancak sözleşme ilişkisinin olduğu S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi olacağını, Davalının müvekkili ... A.Ş'nin S.S ... Konut Yapı Kooperatifi'nden olan alacağını, onun adına ödemiş olduğu bir parayı, aralarındaki sözleşme ilişkisine istinaden ancak S.S ... Konut Yapı Kooperatifi'nden isteyebileceğini, davalı tarafından ... A.Ş. aleyhine açılmış olan alacak davasının da, taraflar arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığından Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/527 E. – 2022/241 K. kararı ile reddedildiğini, davacı ile davalı arasında hiçbir sözleşme ilişkisi ve müvekkilinin davalıya karşı sözleşmesel taahhüdünün bulunmadığını müvekkilinin, davalıya borcunun bulunmadığını, Kaldı ki, müvekkili şirket ile S.S ... Konut Yapı Kooperatifi arasındaki sözleşme ilişkisiinin karşılıklı ibra ile kesin olarak sonlandırıldığını ve ibranın davalının bu kooperatif adına yaptığı takip konusu alacağı da kapsadığını ileri sürerek, İİK m. 72/3 uyarınca Ankara 20.İcra Müdürlüğü’nün 2021/10206 sayılı icra dosyasına yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Ankara 20.İcra Müdürlüğü’nün 2021/10206 sayılı dosyasına konu edilen 125.000,00 TL asıl alacak ve 92.510,27 TL işlemiş faiz toplamından ibaret 217.510,27 TL takip çıkışı miktara konu borç nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu bulunmadığının tespitine ve takibin iptaline, davacı lehine %20 oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili; yapılan icra takibinin kesinleştiğini, davacının icra takibine usulü yönden yaptığı şikâyet başvurusunun Ankara 15. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/1513 Esas 2022/1109 K. Sayılı kararı ile reddedildiğini, Davacının 125.000,00-TL'nı almadığını iddia etmediğini, fakat davalı ile sözleşme ilişkisi bulunmadığını ileri sürdüğünü, sözleşme ilişkisi olmamasına rağmen neden 125.000,00 TL 'nı kabul ettiğini açıklayamadığını, Ticari kayıtlarında 125.0000,00-TLnin davacının borcu olarak kayıtlı olduğunu, Davacı ile dava dışı S.S. ... K.Y. Koop'nin, müştereken maliki oldukları taşınmazda Aqua Modern isimli bir konut projesinin yapımına giriştiklerini, Bu amaç için S.S. ... K.Y. Kooperatifi ile kat karşılığı inşaat Sözleşmesi imzaladıklarını Projeyi arsa malikleri adına yapmak için arsa malikleri ile Sözleşme akdeden yüklenici S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi inşaatın yapılması için davalı ile 18.3.2016 tarihli inşaat sözleşmesi imzaladıklarını, Bu Sözleşmede davacının unvanının Ana İşveren olarak yazılı olduğunu, Yüklenici dava dışı S.S. ... K.Y.K.,nın müvekkilinin altyüklenici Sözleşmesini 27.9.2017 tarihinde feshettiğini, Sözleşme münfesih olduğuna ve Eser'i yapma imkanı davalının elinden alındığına göre, üzerinde inşaat yapılacak arsanın emlak vergisini veya borçlarını ödemek için davalının davacıya gönderdiği 125.000,00 TL 'nı ferileri ile birlikte davacının davalıya iade etmesi gerektiğini, dava konusu paranın sözleşmedeki edimin ifasına hazırlık anlamında olduğunu, GI ve G2 blokların yapı ruhsatlarının 09/06/2016 tarihinde, F blok yapı ruhsatının 21/12/2016 tarihinde alındığını, İnşaat sahasına şantiyesini kurulup, ekip/ekipmanını, işçisini tedarik ederek inşaata başlandığını, Müvekkilinin inşaat ruhsatlarının projelerini bedelini ödeyerek yaptırdığını, Taşınmazda, G1 blok (2 bodrumtzemint4 kat) ve G2 blok (2 bodrumtzemint4 kat) seviyesine getirdiğini, D-E-F- H-KI ve K2 blokların hafriyatlarının yapıldığını elektrik hattı çektirdiğini zemin etütlerini yaptırdığını, işçi yatakhanesi, depo ve trafo binası, yemekhane ve malzeme deposu, güvenlik ve işçi konteynırları, şantiye yönetim konteynırı tesis ettiğini, gerekli malzeme ihzaratını gerçekleştirdiğini, 9.6.2016 ilâ 31.12.2016 arasını kapsayan 2.509.433,90-TL bedelli 1'inci hakedişin ... KYK ile müvekkili arasında imzalandığını, Bu hakediş dışında, diğer işler olarak müvekkilinin 3.466.608,49-TL harcamasının olduğunu, Bu harcamalara karşılık müvekkiline sadece 574.425,00 TL ödendiğini, müvekkilinin alacaklarının öden mesi için ... KYK'ne 19.9.2017 tarih-32104 yevmiye numaralı ihtarı gönderdiğini, 27.9.2017 tarihli-29630 yevmiye numaralı cevabi ihtarname ile 18.3.2016 tarihli İnşaat Sözleşmesinin tek taraflı feshedildiğini, müvekkilinin inşaat sahasından davacı ile yeni müteahhidi tarafından zorla çıkarıldığını, Bu konuda suç duyurusunda bulunduklarını Davacının ve müvekkilinin ticari defterlerinde dava konusu 125.000,00 TL 'nın nasıl yer aldığının, davacının bu parayı nereye aktardığının veya nasıl kullandığının tespiti için bilirkişi incelemesi talep ettiklerini savunarak, davanın reddini ve davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Dava, davalı tarafından davacı taraf aleyhine başlatılan takip sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve karşılıklı kötüniyet tazminatı istemlerine ilişkindir.
Ankara 20. İcra Dairesi'nin 2021/10206 E. sayılı icra dosyasının incelenmesinde, davalı tarafından davacı aleyhine 125.000,00 TL asıl alacak, 92.510,27 TL faiz alacağı olmak üzere toplam 217.510,27 TL alacak için icra takibi yapıldığı, takibin kesinleştiği ve asıl alacak ve faiz alacağı bakımından iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin beyan ekinde sunulan sözleşmenin incelenmesinde; davalı şirket ile dava dışı "... Konut Yapı Kooperatifi” arasında 18/03/2016 tarihli inşaat sözleşmesi başlıklı eser sözleşmesi imzalandığı, sözleşme ile davalı alt Yüklenici (taşeron)un sıfatıyla ... Ada, 1 ve 2 Parsel nolu taşınmazda sözleşme ile kararlaştırılan işlerin kararlaştırılan bedel ile yapmayı üstlenmiştir. Sözleşmede davacının arsa maliki olarak başlıkta yer aldığı ancak sözleşmede taraf olmadığı tespit edilmiştir.
Taraf defter ve kayıtlarının incelenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş ve hazırlanan 05/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı şirketin banka hesabına davalı tarafından 06.04.2016 tarihinde yatan 125.000,00-TL yi 679 Diğer Olağandışı Gelirler hesabının alacağına kayıt ettiği davalı ile ilgili cari bir kayıt açmadığı, davalı tarafından gelen 125.000,00-TL ile ... İnşaat Ltd. Şti ne 50.000,00-TL, ... İnşaat A. Ş. ne 75.000,00-TL ödeme yaptığı, davacının ticari defterlerine göre davalıya borcu olmadığı, Davalı şirket banka aracılığı ile davacı şirkete gönderdiği açıklama bölümünde 18.03.2016 tarihli sözleşme uyarınca S. S. ... Konut Yapı Kooperatifi adına ödenen ibaresi olan 125.000,00-TL yi bankalar hesabının alacağına davacı şirketin takip edildiği Verilen Sipariş Avansları hesabının borcuna kaydettiği, ayrıca 29.07.2021 tarihinde Ankara Batı İcra dairesi 2020/8416 Esas dosyada Alacaklı ... Gayrimenkul açıklaması ile ödediği 26.506,00-TL tutarı da 159 Verilen Sipariş Avansları hesabının altında takip ettiği davacı şirketin borcuna işlediği, böylece 151.506,00 TL davacıdan alacaklı olduğu tespitlerine yer verilmiştir.
Davaya dayanak takip dosyasında bulunan takibe dayanak gösterilen ödeme dekontunun incelenmesinde; davalı tarafından davacıya 125.000,00 TL bedelli ödemenin yapıldığı, dekontun açıklama kısmında ise " 18/03/2016 tar. Sözleşme uyarınca SS ... konut yapı koop. Adına ödenen" ibaresinin yer aldığı görülmüştür.
Yapılan yargılama ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde ; eldeki davanın tarafları arasında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı, ödeme dekontunda bahsi geçen 18/03/2016 tarihli sözleşmenin tarafının dava dışı kooperatif ile davalı olduğu, davacının sözleşmede taraf olmadığı, anılan sözleşmede davalının taşeron sıfatıyla yer aldığı, davalının da kabulünde olduğu üzere sözleşmenin feshedildiği, takibe dayanak ödeme dekontunda da davacıya yapılan ödemenin dava dışı Kooperatif adına yapıldığının açıkça belirtildiği, davalının davacıya başka bir sebeple ödeme yaptığının da ayrıca ispatlanamadığı görüldüğünden yapılan ödemenin iadesi için yapılan ve kesinleşen takiple ilgili olarak davacının davalıya borçlu olmadığı" gerekçesi ile, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalının kötüniyetli olarak takip yaptığını, kötüniyet tazminatı koşullarının oluştuğunu, mahkemece kötüniyet tazminatı taleplerinin reddedilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin davacıya gönderdiği 125.000,00 TL'yi davacının kabul ettiğini, bu ödemenin davacının ticari kayıtlarında tahsilat olarak yer aldığını, davacının müvekkili ile sözleşme ilişkisi bulunmadığını iddia ettiğini, söz konusu ödemenin kaynağının taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkiden kaynaklandığını, eser sözleşmesinin mutlaka yazılı olarak yapılması gerekmediğini, müvekkilinin davacının % 70 oranında maliki olduğu taşınmazdaki proje konusu inşaatı yapan alt yüklenici olduğunu, dava dışı S.S. ... K.Y.K., müvekkilinin sözleşmesini 27/09/2017 tarihinde feshettiğini, sözleşmenin sonlanması ile müvekkilince davacıya gönderilen 125.000,00 TL'nin ferileri ile birlikte davacı tarafından iade edilmesi gerektiğini, müvekkili ile S.S. ... KYK arasındaki sözleşmede müvekkilinin davacının önceki yüklenicisinin alacağını ödemekle yükümlü olduğu bir düzenlemenin bulunmadığını, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınamayacağını, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı taraftan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile hazine'ye irat kaydına,
3-Davalı taraftan alınması gereken 14.858,12 TL istinaf karar harcından peşin alınan 3.714,54 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.143,58 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine'ye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendileri üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 13/03/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Katip
E-imzalıdır