T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/212 - 2025/119
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)
ESAS NO : 2024/212
KARAR NO : 2025/119
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 28/09/2023
NUMARASI : 2022/269 Esas - 2023/508 Karar
DAVACI :
VEKİLLERİ
DAVALILAR
DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesine Dayalı Alacak
KARAR TARİHİ : 06/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/02/2025
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada, mahkemece davanın davalı ... İletişim Hizmetleri A.Ş. Hakkında usulden reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
İDDİA :
Davacı vekili; müvekkili firma ile davalı ... İletişim Hizmetleri A.Ş.'nin alt taşeron firması olan davalılar ...&... ... ortaklığı arasında Mobil Erişim Şebekeleri Bakım Onarım Alt İşveren sözleşmesi akdedildiğini ve Kuzey Bölgesi olarak adlandırılan Samsun, Çorum, Tokat, Sinop, Ordu, Amasya illeri ve bağlı ilçe ve köylerindeki erişim şebekelerinin bakım onarım işini müvekkil firmanın alt taşeron olarak üstlendiğini, müvekkilinin sözleşme şartlarını eksiksiz yerine getirdiğini ancak 6 adet toplam 1.958.165,56 TL bedelli faturanın bedelinin davalı şirketler tarafından ödenmediğini, anılan faturalara itiraz edilmediğini, kesilen tüm faturaların vergi dairesi kayıtlarına işlenip gelir vergisi ve KDV gibi vergi matrahlarından düşüldüğünü, davalı ... ortaklığı tarafından ... İletişim Hizmetleri A.Ş.'den hakediş ödemesi alınmasına rağmen fatura bedellerinin müvekkiline ödenmediğini, fatura alacaklarından davalı şirketlerin müvekkiline karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, bu nedenlerle 947.748,87 + 552.692,95 + 369.995,24 TL bedelli fatura alacakları ve işlemiş faizine ilişkin olarak ... ortaklığı aleyhine Samsun İcra Dairesi'nin 2021/42214 Esas sayılı dosyası kapsamında ilamsız icra takibine geçildiğini, davalı şirket tarafından Samsun 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/436 Esas sayılı dosyası kapsamında Samsun İcra Dairesinin 2021/42214 Esas sayılı icra takibinin ortaklığı oluşturan her iki şirkete karşı başlatılması gerektiği ve icra emrinin her iki şirkete ayrı ayrı tebliğ edilmesi gerektiği belirtilerek icra takibinin iptal edildiğini, dosyanın müvekkili tarafından istinaf edildiğini, sözleşme gereği müvekkilinin tüm edimlerini eksiksiz ve zamanında yerine getirdiğini, davalılara yapılan tüm yazılı ve sözlü ihtarların da sonuçsuz kaldığını ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirketin tahsil edilmeyen fatura, ... ve hizmet alacağı karşılığı olan 1.958.165,5 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili; Davalı ... İletişim Hizmetleri A.Ş. vekili müvekkili şirketin genel merkezinin İstanbul'da bulunduğundan İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı şirket ile müvekkili şirket arasında hiçbir hukuki ilişkinin, sözleşmenin mevzubahis olmadığını, davanın husumet yokluğu nedeniyle müvekkili şirket bakamından reddinin gerektiğini, ... bu davada diğer davalı olan ... Ortaklığı ile de 27/12/2018 tarihli ve Samsun ve çevre illerine ilişkin "Mobil Erişim Şebekesi Bakım-Onarım Alt İşveren Sözleşmesi" imzalandığını, söz konusu sözleşmenin 01/01/2019-31/12/2020 tarihleri arasında yürürlükte kaldığını, halihazırda anılan ... ortaklığı ile dahi müvekkili şirketin ... bu dava kapsamında herhangi bir sözleşmesel ilişkisi kalmadığını, sözleşmede temlik yasağı bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalılar ... Mühendislik Elektrik İnş. Tur. San. Tic. A.Ş. ve ... İnş. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili; taraflar arasındaki sözleşmenin 5. maddesinde düzenlendiği üzere, sözleşme kapsamında ifa edilen işler için düzenlenecek faturalarda uygulanacak tenzilat oranına itibar edilmeden düzenlenen faturalar bakımından alacak iddiasının kabul edilemeyeceğini, yapılan işler kapsamında fatura bedellerinin ödendiğini, davacı tarafın yapılmayan işler bakımından ve sözleşmeye aykırı tenzilat oranı ile düzenlenen faturalarına dayalı fazlaya dair haksız taleplerinin kabul edilemeyeceğini, davacı tarafından Samsun İcra Dairesi 2021/42214 Esas sayılı icra dosyasında; 19.11.2020 tarihli 947.748,87 TL bedelli, 15.12.2020 tarihli 552.692,95 TL bedelli, 25.12.2020 tarihli 369.995,24 TL bedelli üç adet faturaya dayalı alacak iddiasında bulunmuş, işbu davada ise; 20.08.2020 tarihli 23.239,58 TL bedelli, 20.08.2020 tarihli 8.660,55 TL bedelli ve 20.08.2020 tarihli 55.828,37 TL bedelli 3 adet faturanın da talep konusu olarak ileri sürüldüğünü, 20.08.2020 tarihli 3 faturanın cari hesap hareketlerinde tespit edileceği üzere ödendiğini, talep edilen diğer üç faturanın ise müvekkili ... ortaklığı defterlerinde kayıtlı olmadığını, söz konusu fatura bedelleri toplamının 1.870.437,06 TL olduğunu, dava dilekçesinde belirtilen tutarla örtüşmediğini, müvekkili şirket defter kayıtları ile cari hesap hareketleri incelendiğinde bu faturaların bir kısmının ödendiğinin görüleceğini, söz konusu faturaların kayıtlı olduğu varsayılsa bile faturaların ticari defterlerde kayıtlı olmasının borcun varlığına delil olmayacağını, davacı tarafından işin eksiksiz yapıldığı iddia edilse de, diğer davalı ... A.Ş. Tarafından tespit edilen eksik malzeme nedeniyle davacının sorumluluğunda olan envanterden bir kısmının kayıp/zayi olduğunu, bu durumun sözleşmeye uygun olmadığını ve kesin teminatın sehven iade edilmiş olmasının eksiksiz yapıldığına dair delil olmayacağını savunarak, davanın öncelikle dava şartı yokluğu, zamanaşımı, yetki nedeniyle usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Dava; eser sözleşmesi nedeniyle bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.02.2022 tarihli ve 2021/816 Esas - 2022/175 Karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine dosyanın mahkememize tevzi edilmiştir.
Her ne kadar davalılar ... Mühendislik ve ... İnşaat Ltd Şti vekilinin derdestlik ve hukuki yarar dava şartı itirazları ile zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de, ... bu davanın alacağın tahsili istemine ilişkin olduğu, fatura tarihlerine göre zamanaşımının bulunmadığı anlaşıldığından itirazlara ve zamanaşımı define itibar edilmemiştir.
Dava tevzi formunda dava değerinin 1.800.165,56 TL olarak gösterildiği, bu değer üzerinden peşin harç yatırıldığı, ancak davada 1.958.165,56 TL'nin tahsilinin talep edildiği anlaşılmakla davacı vekiline aradaki fark tutarı kadar eksik harç tamamlattırılmıştır.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, Samsun İcra Dairesinin 2021/42114 Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış, davacı defterlerin incelenmesi yönünden talimat yazılmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Samsun İcra Dairesinin 2021/42114 Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı şirket tarafından davalı ... Mühendislik...AŞ aleyhine 02.06.2021 tarihinde toplam 1.984.766,05 TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı, Samsun 3.İcra Hukuk Mahk. 2021/436-404 sayılı 02/09/2021 tarihli kararı ile takibin iptaline karar verildiğinden 13.09.2021 tarihinde takibin durdurulduğu ve 18.02.2022 tarihinde dosyanın kapatıldığı görülmüştür.
Davacı şirket ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi yönünden Samsun Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat sonucu bilirkişi tarafından düzenlenen 11.08.2022 tarihli raporda sonuç olarak; davacının ticari defterlerine ait muhasebe kayıtlarının, 3568 sayılı Kanununda belirtilen standartlar içeriğinde T.T.K. ve 213 sayılı V.U.K. nuna uygun bir şekilde tutulmadığı, dava konusu edilen ve fatura tutarı toplamı olan 1.958.165.56 TL.nin davalı tarafından çek, bono vb. vasıtalarla veya banka havalesi ile ödediğine ilişkin bir kaydın bulunmadığını, resmi defter kayıtlarında 31.12.2020 tarihi itibarı davaya konu sözleşme içeriğinde bir alacağının bulunmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 30.01.2023 tarihli raporda sonuç olarak; söz konusu ... için ... sahibi davalı ... A.Ş. tarafından yapılan ihale sonucu, diğer davalılar ...&... ... Ortaklığı arasında yüklenici sözleşmesi, davalılar ... Ortaklığı ile davacı şirket arasında ise davaya konu alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı, alt yüklenici sözleşmesinde davalı ... A.Ş.'nin taraf olmadığı, alt yüklenici sözleşmesinde saha işletme ve revizyon şeklinde iki ayrı ... tanımının bulunduğu, sözleşme ve ek protokollerle her bir ... grubu için ayrı tenzilat oranlarının belirlendiği, davalı ... ortaklığı yüklenici firmanın bu işler için il ... Müdürlüklerine kesmiş olduğu fatura tutarı üzerinden tenzilat yapılarak davacı tarafından fatura düzenleneceği, davacı ile davalılar ... ortaklığı arasında kesin hesap düzenlenmediği, sözleşmeye göre hak edişlerin geçici ve yapılan ödemelerin ise avans niteliğinde olduğu, sözleşme konusu ... için, davalı ... ortaklığının diğer davalı ... A.Ş. adına düzenlendiği faturalarla kesin hesabın taraflarıncı yapıldığı, yapılan hesaplar sonucu davacı tarafın saha işletme ... grubundan dolayı düzenlemesi gereken tenzilatlı fatura tutarının KDV hariç 2.594.250,12 TL, revizyon ... grubu için davacı tarafından düzenlenmesi gereken, 01.03.2019- 20.06.2020 tarihleri arasında geçerli ek protokol-1 ile belirlenen tenzilat oranı(%20) dahilinde fatura tutarının KDV hariç 1.511.799,65 TL olarak hesaplandığı, revizyon ... grubu için davacı tarafından düzenlenmesi gereken, 20.06.2020 tarihinden 31.12.2020 tarihi arasında geçerli ek protokol-2 ile belirlenen tenzilat oranı (%15) dahilinde fatura tutarının KDV hariç 1.017.226,33 TL olarak hesaplandığı, bu sonuçlarla davacı tarafından düzenlenmesi gereken fatura toplamının KDV hariç 5.123.276,10TL ve KDV dahil 6.045.465,79 TL olduğu, dosya kapsamında davacı tarafından düzenlenen KDV dahil fatura tutarının 7.332.992,66 TL olduğu ve 1.287.526,87 TL tutarındaki faturanın fazla düzenlendiği, mahkemece yazılan talimat sonucu Samsun Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları incelenerek hazırlanan 11.08.2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacının resmi kayıtlarında ... bu davanın konusunu oluşturan 1.958.165,56 TL'lik faturaların bedeli ödenmiş şeklinde kayıtlı olduğu, ancak bilirkişi raporuna göre kayıtların muhasebe usul ve ilkel uygun kayıt altına alınmadığının belirtildiği, davalı adi ortaklığın ticari defter ve kayıtları incelenmediğinden; ... bu faturaların davalı adi ortaklığın kayıtlarında bulunup bulunmadığı tespit edilememiş ise de; mahkemenin istemi üzerine İzmir Bornova Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından dosyaya kazandırılan davalı ... Müh... A.Ş. ve ... İnş... Ltd. Şti. ... ortaklığına ait 2020 ve 2021 yıllarına ait BA(Mal Alım) ve BS(Mal Satım) formlarının incelenmesinde; davalı adi ortaklık tarafından davacı şirketten 2020 yılı içerisinde 41 adet belge ile toplam KDV hariç 3.683.587,00 TL'lik mal alımı gerçekleştirmiş olduğu, davacı şirket tarafından davalı adi ortaklık adına 2020 ve 2021 yıllarına ait BA(Mal Alım) ve BS(Mal Satım) formlarının incelenmesinde; davalı adi ortaklık tarafından davacı şirketten 2020 yılı içerisinde 41 adet belge ile toplam KDV hariç 3.683.587,00 TL'lik mal alımı gerçekleştirmiş olduğu, diğer bir ifade ile davacı şirket tarafından davalı adi ortaklık adına 2020 yılı içerisinde düzenlenen faturaların (... bu davanın konusunu oluşturan faturalar dahil) tamamı davalı adi ortaklığın ticari defter ve kayıtlarında bulunduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmelere göre yapılması gereken tenzilat dikkate alınarak yapılan hesaplamada, davacı şirket tarafından 1.287.526,87 TL fazla fatura düzenlendiği belirtilmiş ... ise de; 2020 yılında düzenlenen KDV hariç 3.683.587,00 TL'lik faturaların tamamının davalı adi ortaklık tarafından ticari defter ve kayıtlarına alındığı, ayrıca dava dosyasında da bu faturaların içeriğine ilişkin sunulmuş herhangi bir itiraz da bulunmadığı, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının muhasebe usul ve ilkelerine uygun olmadığı belirtildiğinden ödemeler hususunda dava dosyası içerisinde bulunan belgelerin incelendiği, davacı şirkete ait ... Bankası hesap ekstresinin incelenmesinde, davalı adi ortaklık tarafından davacı şirkete banka aracılıyla 4.540.000,00 TL'lik ödeme yapmış olduğunun tespit edildiği, ayrıca davacı vekili tarafından sunulan eklerin arasında bulunan imzasız muavin defter dökümleri ve mail yazışmalarının incelenmesinde, yapılan havaleler dışında davalı adi ortaklık tarafından davacı şirkete çek ile toplam 955.000,00 TL ödeme yapıldığının görüldüğü, bu tutarın da dikkate alınması sonucunda davalı adi ortaklık tarafından davacı şirkete toplam 5.495.000,00 TL ödeme yapılmış olduğu, dava dosyasında davalı adi ortaklık tarafından başkaca ödeme yapıldığında dair herhangi bir belge bulunmadığı, mahkemece kesin hesap yapılarak bulunan davacı tarafından düzenlenmesi gereken KDV dahil 6.045.465,79 TL'lik tutarın dikkate alınması halinde, davacının davalı adi ortaklıktan (6.045.465,79 - 5.495.000,00) 550.465,79 TL alacaklı olduğu, davacı yan tarafından düzenlenen ve 2020 yılı BA formuna göre davalı adi ortaklık tarafından da kayıtlara alınan KDV dahil toplam 7.332.992,66 TL'lik tutarın dikkate alınması halinde, davacının davalı adi ortaklıktan (7.332.992,66 - 5.495.000,00) 1.837.922,66 TL alacaklı olduğu açıklanmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillenin beyan ve itirazları üzerine bilirkişiler tarafından düzenlenen 03.05.2023 tarihli ek raporda sonuç olarak; 30.01.2023 tarihli kök raporun "Sonuç ve Kanaat" başlığı altında yer alan 1-2-3-...-12. İşaret numaralı görüş, değerlendirme ve sonuçlarında herhangi bir değişiklik bulunmadığı, raporun 22. sayfasında yer alan 13. numaralı sonucun "Kesin hesap yapılarak bulunan davacı tarafından düzenlenmesi gereken KDV dahil 6.045.465,79 TL’lik tutarın dikkate alınması halinde, davacının davalı adi ortaklıktan (6.045.465,79 – 5.495.000,00) 550.465,79 TL alacaklı olduğu" şeklinde netleştirildiği bildirilmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, delillerin takdiri mahkememize ait olduğundan ve bilirkişi ek raporu usul ve yasaya, dosya içeriğine uygun bulunduğundan itirazlara itibar edilmemiştir.
Davacı ile davalı ... İletişim Hizmetleri AŞ arasında akdi ilişki bulunmadığından bu davalı yönünden açılan davanın taraf ehliyeti (pasif husumet) yokluğu nedeniyle usulden reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın ise, dosya içeriği ve denetime uygun bilirkişi asıl ve ek raporu esas alınarak ve davadan önce temerrüt gerçekleşmediği" gerekçesi ile, davalı ... İletişim Hizmetleri A.ş. hakkında açılan davanın HMK'nın 114/1-d, 115/1-2 maddeleri uyarınca taraf ehliyeti (pasif husumet) yokluğu nedeniyle usulden reddine, diğer davalılar ....ltd Şti (...) İle ... Mühendislik...A.ş. hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile, 550.465,79 TL'nin 25.10.2020 dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilince yapılan ... ve işlemler karşılığı olmak üzere dava konusu edilen faturalar düzenlendiğini, bu fatura bedellerinin toplamının 1.958.165,56 TL olduğunu, davalı şirketlerin bu faturalara ve fatura içeriklerine itiraz etmediklerini, davalılarca bu faturalar nedeniyle borçlu olmadıklarının yazılı delil ile ispatlanması gerektiğini, davalı ... ... A.Ş. Yönünden davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, bu davalının da müvekkiline karşı diğer davalılar ile birlikte sorumluluğunun bulunduğunu, yerel mahkemece alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, raporda kesin hesap tutarının hesabına ilişkin sözleşmede yer alan ... Müdürlüklerine kestiği fatura üzerinden tenzilat yapılacağı hükmü uyarınca hesap yapılması gerektiğini şeklindeki görüşün kabul edilemez olduğunu, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalılardan ... İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Mühendislik Elektrik İnşaat Turizm Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin istinaf başvuruları hakkında, yerel mahkemece HMK. 344/1 maddesi uyarınca başvuruların yapılmamış sayılmasına karar verilmekle ve mahkemenin bu ek kararı hakkında davalıların bir istinaf dilekçesi bulunmadığından Dairemizce davalıların istinaf itirazları incelenmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı taşeron, davalı ... A.Ş ... sahibi, diğer davalılar yüklenicidir. Mahkemece davanın davalı ... İletişim Hizmetleri A.Ş. Hakkında husumet nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden 550.465,79 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri ve istinaf edenin sıfatı dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL harcın davacıdan tahsili ile hazine'ye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davalılar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 06/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Katip
E-imzalıdır