T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)
ESAS NO : 2024/71
KARAR NO : 2025/55
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 09/11/2022
NUMARASI : 2012/206 Esas - 2022/679 Karar
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALILAR
DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesine Dayalı Alacak
KARAR TARİHİ : 16/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/01/2025
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada, mahkemece davanın bir kısım davalılar yönünden husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı ... İnş. Tes. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
İDDİA :
Davacı vekili; davalılardan ... İnş. Tes. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin mülkiyeti S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi ile S.S. ... Konut Yapı Kooperatifine ait olan ve bu kooperatiflerce oluşturulan S.S. ... Konut Yapı Kooperatifleri Birliği ile, ... olarak kayıtlı adaların, 1 nolu parselleri üzerine 884 adet konutun kaba ve ince işlerini yapmak üzere 27/04/2007 tarihinde ön sözleşme, 06/05/2007 tarihli sözleşmenin imzalandığını, yer tesliminin 30/05/2007 tarihinde yapıldığını, ... İnş. Tes. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin aldığı bu işin yapılması amacıyla 25/05/2007 tarihli müvekkili ... ... Ltd. Şti. İle sözleşme imzalandığını ve yer teslim tarihinde bu durumun S.S. ... Konut Yapı Kooperatifler birliğine bildirildiğini, müvekkili şirket tarafından sözleşme sonrasında işe başlanıp, sözleşmenin 13. maddesine uygun olarak birinci hakedişin yapıldığını, bilahare tarafların biraraya gelerek yapılan imalatları gözden geçirerek rapor tanzimi ile 1.163,449 TL olarak hakediş miktarını belirleyip imza altına aldıklarını, aidat toplayamadıklarını bahane eden kooperatifin nihayetinde müvekkili şirkete herhangi bir gerekçe göstermeksizin sözleşmenin fesholunduğunu, hakedişin en kısa sürede ödeneceğini söylediklerini, ancak geçen zaman içerisinde yine aidatların toplanamadığını bahane ederek ödeme yapmadıklarını, müvekkili şirketin hiç olmassa çalışan işçilerin ücretini ödeyin demeleri üzerine miktarı belirtilmeksizin bir kısım işçi ücretlerini ödediklerini, halen ödenmeyen işçi ücretleri ve bu işçilerin sigorta bedellerinin durduğunu, ayrıca işin tamamının yapılacağının varsayımından hareketle müvekkili şirketin bir takım işleri askıya alması ve haksız olarak tek taraflı fesih nedeniyle mahrum kalındığını kar bulunduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla alacak ve mahrum kalınan karın tespiti ile 01/08/2007 olan mutabakat tarihinden itibaren sözleşmenin 13. maddesi uyarınca işletilecek ticari faiz ile birlikte 25.000,00 TL alacağın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 1.141.508,04 TL'ye yükseltmiştir.
SAVUNMA :
Davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi vekili; davacının talep ve dava haklarının zaman aşımına uğraması nedeniyle zaman aşımı definde bulunduklarını, ayrıca müvekkili ile davacı arasında herhangi bir sözleşme yada hukuki ilişki bulunmadığını savunarak, davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesini istemiştir.
... Konut Yapı Kooperatifler Birliği; imalata ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmediği için taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi de fesihedildiğini, yapılan inşaat bedelinin bu kooperatife ödendiği için karşılıklı ibralaşıldığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili; davacı ile müvekkili arasında akdi ilişkinin bulunmadığını, hatta davacının alacağına dayanak gösterdiği akdi ilişkinin diğer tarafı olan davalı ... İnşaat Ltd. Şti. ile de müvekkili kooperatifinin hiç bir hukuki ilişkinin bulunmadığını savunarak, müvekkili kooperatif yönünden öncelikle davanın husumet yokluğundan reddine, müvekkili kooperatif ile diğer davalı ... Konut Yapı Kooperatifler Birliği arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, yüklenicinin edimini yerine getirmemesi üzerine açılan dava sonucu Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/47 Esas, 2011/139 Karar sayılı 17/03/2011 tarihli ilamı ile, sözleşmenin fesihedildiğini, kararın kesinleştiğini, yapıldığı kadarı ile imalat bedelinin yükleniciye ödendiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Konut Yapı Kooperatifi vekili; müvekkili ile davacı şirket arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığını, mevcut davada müvekkiline husumet yönetilmeyeceğini, müvekkili ile davalılardan ... Konut Yapı Kooperatifler Birliği arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, yüklenicinin edimini yerine getirmemesi üzerine açılan dava sonucu Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/51 Esas, 2010/700 Karar sayılı 07/10/2010 tarihli ilamı ile, sözleşmenin fesih edildiğini, kararın kesinleştiğini, yapıldığı kadarı ile imalat bedelinin yükleniciye ödendiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Konut Yapı Kooperatifler Birliği, ve davalı ... İnş. Tes. San. Ve Tic. Ltd. Şti. bir savunma yapmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Dava, davalı arsa sahipleri ... Konut Yapı Kooperatifi, ... Konut Yapı Kooperatifi ve ... Konut Yapı Kooperatifi ile yüklenici ... Konut Yapı Kooperatifleri Birliği arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmeleri kapsamında, yapımını üstlendiği 884 adet konuta ilişkin olarak 06/05/2007 tarihinde ... İnş. Tes. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile dava dışı taşeron ... .. Ltd. Şti. arasında Ankara ili, Yenimahalle Belediyesi sınırları içerisinde kalan 884 adetlik konut ve bu konutları teşkil eden binaların yapım sözleşmesinin imzalanması sonrasında, sözleşmenin konusunu oluşturan mülkiyeti ... Konut Yapı Kooperatifi, ... Konut Yapı Kooperatifi ve ... Konut Yapı Kooperatifine ait olan taşınmazlara 884 adet konutun inşası olarak belirlendiğini, yüklenici kooperatif birliği tarafından, davalı taşeron .... İnş. Tes. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne yer tesliminin 30/05/2007 tarihinde yapıldığı, bu kez davalı taşeron ... - Tes Ltd. Şti. İle davacı alt taşeron ... İnşaat ... Ltd. Şti. Arasında 25/05/2007 tarihinde .. Ankara İli, Yenimahalle Belediyesi sınırları içerisinde kalan 884 adetlik konut ve bu konutları teşkil eden binaların yapım sözleşmesinin imzalanması sonrasında, davalı alt taşeronun sözleşme kapsamında yapmış olduğu imalat nedeniyle sözleşmenin fesih edilmiş olması gerekçesine dayalı olarak varsa yapılan ödemelerin mahsubu sonrasında alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının belirlenmesine ilişkindir.
Davalılardan ... Konut Yapı Kooperatifi, ... Konut Yapı Kooperatifi ve ... Konut Yapı Kooperatifi ile yüklenici ... Konut Yapı Kooperatifleri Birliği aleyhine açılan davada; Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı ve dosya kapsamından da anlaşıldığı üzere; davacı şirket ile davalılar arasında sözleşme ilişkisi yoktur. Kat karşılığı inşaat sözleşmesi arsa sahibi davalı kooperatifler ile yüklenici ... Konut Yapı Kooperatifleri Birliği arasında düzenlenmiş, yüklenici ile davalılardan ... .. Ltd. Şti. ile dava dışı ... ... Ltd. Şti. arasında taşeron sözleşmesi imzalanmış, davacının da davalılardan ... ... Ltd. Şti. ile alt taşeron sözleşmesi imzaladığı anlaşılmaktadır.
Davacı alt taşeron ... .. Ltd. Şti'nin alacak talebi davalılardan taşeron ... .. Ltd. Şti. ile arasında mevcut eser sözleşmesi kapsamında yaptığı imalat bedelinden kaynaklanmakta olup, diğer davalılar anılan sözleşmenin tarafı olmamakla, bu şirket haricinde kalan diğer davalılarla ilgili davanın taraf sıfatı (husumet) yokluğundan reddine karar verilmiştir.
... Tesis İnşaat Tesisat ve Sanayi Ltd. Şti. aleyhine açılan davada; Davacı tarafça delil olarak dayanılan sözleşme ve diğer belgeler dosyaya sunulmuş yazılan müzekkereler ile temin edilmiştir.
Davacı şirket ile davalı şirket arasında düzenlenen "Ankara İli, Yenimahalle Belediyesi sınırları içerisinde 884 adetlik konut ve bu konutları teşkil eden binaların yapım sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin incelenmesinden,
Davalılardan ... Tesis İnşaat Tesisat ve Sanayi Ltd. Şti.'nin işveren, davacı ... İnşaat .. Ltd. Şti'nin yüklenici olarak nitelendirildiği, Ankara ili, Yenimahalle belediyesi sınırları içerisinde bulunan 884 adet konutun kaba ve ince işlerinin yaklaşık 49.800,000 TL bedel ile davacı tarafından sözleşmede kararlaştırılan şartlarla ilgili ruhsat ve müsaadelerin yükleniciye tesliminden itibaren 20 ay içerisinde yapımının üstlenildiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce inşaat mühendisi ve mali müşavirden oluşan bilirkişi kurulundan arsa sahibi olan davalı ... ile yüklenici ... Konut Yapı Kooperatifler Birliği arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmeleri, yüklenici ... Konut Yapı Kooperatifler Birliği ile taşeron ... Tesis İnşaat Tesisat ve Sanayi Ltd. Şti. arasındaki sözleşme, protokoller, arsa sahibi kooperatifler ile yüklenici arasındaki ibralaşma protokolleri, ihtarnameler, mahkeme kararları ve özellikle davacı tarafından yapılan imalatlara ilişkin delil olarak dayanılan belgeler bütün olarak değerlendirilmek suretiyle yapılan davacı alt taşeron tarafından 2007 yılı bayındırlık birim fiyatları ile yapılan imalatın bedeli 1.141.508,04 TL olarak belirlenmiştir. Davacı vekilince 30/12/2014 tarihinde harç da ikmal edilmek suretiyle dava değeri 1.141.508,04 TL'ye yükseltilmiştir.
Rapora yönelik taraf itirazlarını karşılar şekilde heyete nitelikli hesap bilirkişisi de dahil edilmek suretiyle aldırılan 19/09/2016 tarihli ek raporda yine 01/08/2007 tarihli "İmalat Tespit Tutanağındaki" imalatların davacı alt taşeron tarafından yapıldığının kabulü halinde 2007 yılı bayındırlık birim fiyatlarına göre bedelinin 1.141.508,04 TL olduğu belirlenmiştir.
Davacının alt taşeron olarak davalılardan taşeron ... Tesis İnşaat Tesisat ve Sanayi Ltd. Şti. İle imzalamış olduğu 25/05/2007 tarihli eser sözleşmesi kapsamında, davacı vekilince 20/11/2013 tarihli duruşmada ifade edildiği üzere sözleşmenin resmi olarak feshedilmediği, ancak müvekkili şirketin hak ediş ödenmediği için işi bıraktığı ve yaptığı iş kadar iş bedelini talep ettiği ifade edilmiş, ayrıca yine davacı vekilince çalışan işçiler için davalı şirket tarafından 15.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacının düzenlediği ancak davalıya tevdi edildiği kanıtlanamayan, ancak hak edişe konu işin yapılmadığı ya da başka bir alt taşeron tarafından yapıldığı yönünde savunmada bulunulmayan hak edişe konu işin sözleşme kapsamında parasal tutarının 1.141.508,04 TL olduğu, davalı şirket tarafından, davacı çalışan işçiler için yapılan 15.000,00 TL ödemenin mahsubu sonrasında davacının talep edebileceği alacak tutarının 1.126.508,00 TL olduğu, TBK'nun 117. maddesi anlamında davalı şirketin temerrüte düşürülmemesi nedeniyle davalı şirket açısından temerrütün istenilen miktarlara yönelik olarak dava tarihi ve ıslah tarihinde oluştuğu" gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifleri Birliği, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi, ... Konut Yapı Kooperatifi ve ... Konut Yapı Kooperatifi aleyhine açılan davada, davanın, davalıların taraf sıfatının bulunmaması nedeniyle sıfat yokluğundan (husumetten) reddine, ... İnşaat Tesisat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan davada, davanın kısmen kabulü ile, 1.126.508,00 TL'nin (25.000,00 TL'lik bölümünün 24/04/2012 olan dava tarihinden, 1.101,508,00 TL'lik bölümünün 30/12/2014 olan ıslah tarihinden itibaren) avans faizi uygulanmak suretiyle, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kooperatiflerin müşterek menfaatlerini korumak amacıyla iktisadi faaliyette bulunmak, faaliyetlerini koordine etmek ve denetlemek üzere üst birlik kurduklarını, dava konusu borçtan hem kooperatiflerin hem de üst birliğin müteselsilen sorumlu olduklarını, gerek kooperatiflerin doğrudan taşeron firmanın işçi ücretlerini karşılamış olmaları, kalan borçlarını aidatlar toplandıkça ödeyeceklerini taahhüt etmeleri, müvekkil firma ile doğrudan kabul ettikleri bir eser sözleşmenin artık var olduğu ve hem de sözleşme sonrası hiç bir faaliyeti olmayan, kendisine herhangi bir ödemenin yapılmamış olduğu ve re'sen terkin edilmiş olan müteahhit firmanın artık devrede olmadığının göstergesi olduğunu, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı taşeron, davalı şirket yüklenici, davalı kooperatifler ise iş sahibidir. Mahkemece davanın bir kısım davalılar yönünden husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı ... İnş. Tes. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafça daha önceden ödenen 19.237,94 TL istinaf karar harcından alınması gereken 615,40 TL'nin mahsubu ile, bakiye 18.622,54 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davalılar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 16/01/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...
E-imzalıdır