T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2026/346-2026/402
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.6)
DOSYA NO : 2026/346 Esas
KARAR NO : 2026/402
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 26/12/2025
NUMARASI : 2023/205 Esas-2025/1006 Karar
DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 21/04/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 15/05/2026
Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, karşı davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Asıl Davada;
Davacı vekili; Müvekkili ile davalı arasında 06/09/2013 tarihli "... Kanalı Kurumsal Kimlik ve Görsel Konsept uygulamaları" nın hazırlanması amacıyla sözleşme imzalandığını , sözleşme bedelinin 85.000 EURO + Kdv olduğunu ve sözleşmenin 7.maddesinin 2/a bendi gereğince imzadan sonra davalı tarafından düzenlenen 13/09/2013 tarihli fatura karşılığında % 40 ı olan 34.000 EURO + 6120 EURO Kdv si olmak üzere toplam 40.120,00 EURO ( 115.694,00 TL nin ) nun ödendiğini , davalının çalışmaya başladığını, sözleşme kapsamındaki çalışma ve meteryallerin incelenmesi için müvekkili ... bünyesinde oluşturulan Komisyonun 02/05/2014 tarih ve 1542 sayılı yazısı ile, sözleşme kapsamında yapılan çalışmalar ve ilgili meteryallerin son halinin demosunun istendiği, görsellerin bu demoda incelenmesi sonucu 27/05/2014 tarihli raporda; çalışmaların internet ortamında bulunan bazı hazır kalıplaradan alıntı olduğu ve özgün olmadıkları , görsel tasarımlar ile müziklerin uyumlu olmadığı, sporun aksiyon , enerji ve hareketliliğini yansıtmadığı , kimlik renklerinin özgün olmadığı, bazı görsellerin bir firmanın kurumsal renkleriyle aynı olduğu, yazı karekterlerinin zemin renkleriyle uyumsuz olduğu ve ... Kanal Kimliğini oluşturacak düzeyde görsel ve işitsel yeterliliğe sahip olmadığı, yine profesyonel çalışma seviyesinde bulunmadığı tespit edilmesi üzerin, sözleşmenin 6.1 ve 6.3. maddeleri gereği feshine karar verildiğini, sözleşmenin fesih ve ödenenin iadesi için 04/07/2014 tarihli ihtarnamenin gönderildiğini, davalının ise 21/07/2014 tarihli cevabi ihtarla bu duruma itiraz ettiğini ve kalan bedelin ödenmesini istediğini belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 40.120 EURO nun fatura tarihinden itibaren bir yıl vadeli ticari döviz kredilerine uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili ; müvekkilinin sözleşme ve teknik şartnamede belirtilen tüm edimlerini fazlasıyla yerine getirdiğini , bu nedenle davalının sözleşmesin feshini ve ödenenin iadesini istemesinin haksız olduğunu , sözleşmenin 10 günlük ihbar süresine uyulmadan fesih edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
Karşı Davada ;
Davacı vekili ; müvekkilinin sözleşmeden önce beş farklı seçeneği içeren boardı hazılandığı ve kuruma onay için teslim ettiğini , kurumun genel müdürü olan ... tarafından bir tanesinin onaylanması üzerine, onay alınan ID konsept üzerinden mutabık kalındığı ve sözleşmenin imzalandığını , hazırlanan görsel çalışmaların sözleşme gereği taahhüt edilen metaryalleriyle birlikte davacı kurum yetkililerine 06/09/2013 tarihinde teslim edildiğini , kurum yetkililerinin sürekli tercih ve önerilerine göre çalışmaların devam ettiğini , yine bu çalışmaların bir kısmının ... Programlarında kullanıldığını , kurumun internet sitesinde haber yapıldığı ve sosyal medyada da bu görsel çalışmalara ilişkin logoların kullanıldığını , uluslararası firma ve danışmanlarda destek alınan ciddi çalışmalar olduğunu , edimin sözleşmeye uygun yerine getirdiği ve teslim edildiğini, yeni oluşan komisyonun daha önce teslim edilen meteryalleri 02/05/2014 tarihli yazı ile tekrar istenmesinin yerinde olmadığını, sözleşmenin 3. ve 4.maddeleri ile eki teknik şartname gereği müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülüklerin yerine getirdiğini belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak , sözleşmenin 11. , 7.2.b ve 7.2.c maddeleri gereğince sözleşme bakiye bedeli olan 51.000 EURO + Kdv si olmak üzere toplam 60.180 EURO ( 173.300,00 TL nin ) nun temerrüt tarihinden itibaren ticari faiziyle ödenmesini ve davacıya verilen 5.100 EURO miktarlı teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinin durdurulması ve iadesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili Söz konusu görsel konseptlerin bazı spor programlarında izleyici beğenisini test etmek amacıyla kullanıldığını, daha önce teslim edilen konseptlerin beğenilmediği için son konsept çalışmalarının son halinin demosunun 02/05/2014 tarihinde tekrar istendiğini , iddia edildiği gibi bir kısım görsellerin ... programlarında kabulden önce seyirci beğenisini test ve deneme amaçlı olarak kullanıldığını , sözleşmenin feshinin yerinde olduğunu, karşı tarafın alacağının bulunmadığını belirterek, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece; asıl davada davacının talebinin eser sözleşmesinin haklı nedenle feshedidiği iddiasına dayalı olarak ödenen bedelin iadesine ilişkin olduğu, karşı davada davacının talebinin iş bedelinden kaynaklanan bakiye alacağın tazmini ve karşı davalı yana teslim edilen teminat mektubunun iadesine karar verilmesine ilişkin olduğu, Mahkememizce aldırılan 27/07/2025 tarihli bilirkişi ek raporunun usul ve yasaya uygun ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle hükme esas alındığı, buna göre taraflar arasındaki sözleşmede iş bedelinin 85.000,00-€ olduğu ve asıl davada davacı iş sahibi tarafından davalıya sözleşme kapsamında (34.000,00 € + 6.120,00 € KDV) 40.120,00-€ ödendiği, davalı tarafından davacı yana işin teslim edildiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davalı tarafından teslim edilen iş kalemlerinin ayıplı olup olmadığı, davacı yanın sözleşmeyi bu nedenle feshetmesinin haklı fesih niteliğinde olup olmadığı ve ödediği iş bedelinin iadesini talep edip edemeyeceği, karşı dava yönünden ise karşı davacının bakiye iş bedeli alacağı olup olmadığı ve karşı davalıya verilen teminatın iadesini talep edip edemeyeceğine ilişkin olduğu, Asıl Davada, taraflar arası sözleşmenin incelenmesinde davalının, götürü bedel olarak kararlaştırılan 85.000,00-€ + KDV bedeli karşılığında, sözleşmenin eki Teknik Şartnameye uygun olarak belirlenen iş kalemlerinin davacıya tesliminin kararlaştırıldığı, Sözleşmenin “fesih ve tazminat” başlıklı 6.1 Maddesinde “... görsel konsept uygulamaları projesinde sunulan içerik ve nitelikte gerçekleşmediğini tespit ederse veya firma sözleşme şartlarındaki herhangi bir hükme uygun hareket etmemesi veya süresi içinde mükellefiyetlerinden birini yerine getirmemesi halinde, ... hiçbir tazminat ödemeksizin sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih hakkına sahiptir.” hükmünün yer aldığı ve davacı yanın bu hükme istinaden sözleşmeyi feshettiği, ancak bilirkişilerce yapılan teknik inceleme sonucunda davalı tarafından 83 kalem işin tamamının teslim edildiği, 2 kalem işin özgün olmadığı ve teknik hatalar içerdiği dikkate alınarak davalı-karşı davacının işin % 95'ini tamamlamış olduğu, eksik ve kusur oranının % 5'ine tekabül ettiği, TBK'nun 475. Maddesinde iş sahibinin seçimlik haklarının düzenlendiği ve buna göre ayıp oranının sözleşme konusu işin % 5'ine tekabül etmesi ve davacı işsahibinin kendisine teslim edilmiş olan materyalleri kullanmış olması nedeniyle TBK'nun 475/1. Maddesinde yer alan "Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme" şartlarının oluşmadığı ve davacının sözleşmeyi feshetmesinin "haklı fesih" olarak nitelendirilemeyeceği, ancak iş bedelinin "götürü bedel" niteliği nazara alınarak TBK'nun 475/2. Maddesi uyarınca iş bedelinden ayıp oranında indirim isteyebileceği ve bu nedenle yapılacak olan hesaplamanın da "nisbi metet" ilkesine göre yapılması gerektiği, çünkü sözleşmenin götürü bedelle belirlenmesi durumunda yüklenici alacağının fiziki oran (nisbi metot) yöntemi uygulanarak belirlenmesi gerektiği, bu durumda gerçekleştirilen imalatın eksiklikler ve niteliğine göre ayıplar da dikkate alınmak suretiyle işin tamamına göre fiziki gerçekleşme oranının belirlenmesi ve belirlenen bu oran götürü bedele uygulandıktan sonra yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması, saptanan bu bedelden de iş sahibi tarafından kanıtlanan ödemeler düşülerek sonuca varılması gerektiği, davalı tarafından teslim edilen iş kalemlerinden ayıplı iş oranının % 5 olması nedeniyle davacının 85.000,00 x % 5 = 4.250,00 € tutarında iş bedelinden indirim isteyebileceği, bu tutara 04/07/2014 tarihli yazının davalı yana tebliğ edildiği tarih olan 07/07/2014 tarihinden itibaren 1 aylık atıfet süresinin hitamı olan 08/08/2014 tarihinden itibaren faiz işletilebileceği kanaatine varılarak asıl davada davacının davasının kısmen kabulü ile, 4.250,00 EURO + KDV'si olmak üzere toplam 5.015,00 - EURO'nun temerrüt tarihi olan 08.08.2014'ten itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının bir yıllık Euro mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, Karşı davada ise, davalı- karşı davacının iş bedelinden kaynaklanan bakiye alacağı olan 51.000,00 € + KDV alacağının tahsiline ve karşı davalı yana teslim edilen teminat mektubunun iadesine karar verilmesini talep ettiği, karşı davalı tarafa 13/09/2013 tarihli fatura karşılığında 34.000,00 € + KDV ödendiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, tüm iş kalemlerinin davacı- karşı davalı tarafa teslim edildiğinin de tarafların kabulünde olduğu, asıl davada açıklanan gerekçeler uyarınca 85.000,00 - 34.000,00 = 51.000,00 € + KDV = 60.180,00 € tutarında bakiye iş bedeli alacağını Beyoğlu 31. Noterliğinin 27308 yevmiyeli 21/07/2014 tarihli ihtarnamesinin tebliğ edildiği 23/07/2014 tarihinden itibaren ihtarnamede tanınan atıfet süresinin hitamı olan 27/07/2014 tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsilini talep edebileceği, ayrıca davalı- karşı davacının teminat mektubunun iadesi talebine ilişkin olarak sözleşmenin 4.11 maddesinde "Firma sözleşme bedelinin tamamı üzerinden % 6 oranında kesin ve süresiz teminat mektubunu veya teminat tutarı ile %0948 sözleşme karar pulu ve %0549 sözleşme damga pulunu, sözleşme imzalanmadan önce ...'ye teslim edecektir." hükmü gereğince davalı- karşı davacının 5.100,00 € bedelli teminat mektubunu davacı- karşı davalıya teslim ettiği ve sözleşmenin 6.2 maddesinde yer alan "Sözleşmenin firmanın kusuru nedeniyle ... tarafından fesih halinde firmanın teminatları, ihbar, ihtar protesto ve mahkeme kararına gerek olmaksızın irat kaydedilecektir. Ayrıca firma sözleşmenin feshi nedeniyle ...'nin uğrayacağı maddi ve manevi tüm zararları tazmin etmekle yükümlüdür." hükmünün düzenlendiği, yukarıda açıklandığı üzere davacı - karşı davalının sözleşmeyi feshetmesinin haklı nedene dayanmadığı ve bu nedenle davalı- karşı davacının, davacı- karşı davalıya tevdi ettiği 5.100,00 € bedelli teminat mektubunun iade edilmesini talep etmekte haklı olduğu anlaşılmakla karşı davada davacının davasının kabulü ile, 51.000,00- EURO + KDV'si olmak üzere toplam 60.180,00 EURO'nun temerrüt tarihi olan 27.07.2014'ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, ... Bankası AŞ. Çamlıca Şubesinin 28.08.2013 tarihli ve 011-VT-1054201 mektup, 1956082 ref. nolu 5.100,00-EURO bedelli teminat mektubunun davacıya iadesine dair karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı/karşı davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dosya kapsamında 5 ayrı heyet tarafından rapor hazırlandığını, raporlarda haklılıklarının tespit edildiğini, sonraki raporlarda çelişkinin giderilmediğini, dava konusu çalışmaların özgün olmadığını, kurumca kullanılamayacağını, sözleşmenin 7 ve. 4.12 maddeleri gereği müvekkilinin uygulamayı reddedebileceğini ve ödediği bedeli davalıdan isteyebileceğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin edimini özgün olarak ifa ettiğini, davacının sözleşmeyi tamamen feshetme hakkının olmadığını, feshin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili lehine kabul ve reddedilen kısımlarda hüküm tarihindeki döviz kuru üzerinden dava değerinin belirlenerek vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, asıl davacının reddine, vekalet ücreti talepleri yönünden de talepleri gibi karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece Mahkemesinin 2014/571 Esas-2020/214 Karar sayılı kararının Dairemizin 01/03/2023 tarih, 2022/113 Esas- 2023/252
Karar sayılı ilamı ile kaldırılması üzerine Mahkemece yeniden karar verilmiştir.
Dairemizin önceki kaldırma kararında da ifade edildiği üzere; kural olarak götürü bedelli eser sözleşmelerinde, iş bedelinin tamamı veya bir kısmı ödenmemiş ise, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. Bu şekilde belirlenen iş bedeli yapılan ödemelerden az ise, iş sahibi fazla ödediği bedelin iadesini; fazla ise yüklenici ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsilini isteyebilir. (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2020/2407 Esas, 2020/3033 Karar).
Kaldırma kararı sonrası alınan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda fiziksel oran hesaplanırken teknik bilgilerle destekli hesaplama yöntemi gösterilmediği gibi bulunan iş bedeli ve yapılan ödemelere ilişkin de denetime elverişli bir değerlendirme veya tespit yapılmamıştır. Bu haliyle kaldırma kararımızın gereğinin yapılmadığı anlaşılmıştır.
O halde Mahkemece yapılacak işlem; içerisinde eser sözleşmeleri konusunda tecrübesi olan hesap bilirkişisi de bulunan yeni bir heyet oluşturulması; Ankara ilinde uzman bir heyetin oluşturulamaması halinde gerekirse İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılması; sözleşme kapsamında davalı karşı davacı yüklenicinin yüklendiği işlerin götürü bedel içindeki ağırlıklarının tek tek belirlenmesinden sonra yapılan imalatın eksik ve ayıpları da dikkate alınarak sözleşmeye göre işin tamamlanma oranının hesaplanması; bu oranın KDV dahil götürü iş bedeline uygulanması suretiyle imalat bedelinin hesaplanması; davalının süresi içinde işi tam ve eksiksiz davacı iş sahibine teslim etmemesi nedeniyle sözleşmenin 6. Maddesine göre feshin ve teminatın irat kaydının haklı olduğu kabul edilerek ödemeler düşüldükten sonra davacı ve davalının bakiye alacağı bulunup bulunmamasına göre sonuca gidilmesinden ibaret olacaktır.
Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE,
2-ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 26/12/2025 tarih ve 2023/205 Esas-2025/1006 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
5-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
6-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
7-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 21/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Katip
✍e-imzalıdır