T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/842 - 2026/412
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)
ESAS NO : 2025/842
KARAR NO : 2026/412
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 03/06/2025
NUMARASI : 2022/376 Esas - 2025/340 Karar
DAVACI :
VEKİLİ
DAVALI :
VEKİLLERİ
DAVANIN KONUSU : Eser Sözleşmesine Dayalı Alacak
KARAR TARİHİ : 22/04/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/04/2026
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
İDDİA :
Davacı vekili; müvekkilinin davalı idare tarafından ihale edilen "... ... Roket ve Patlayıcı Fabrikası Müdürlüğü Isı Sistemi İyileştirilmesi ve Yenilenmesi Yapım İşine Ait Mimarlık ve Mühendislik Projeleri ile İhale Dökümanı Hazırlanması Danışmanlık Hİzmeti Alımı İşi"nin yüklenicisi olduğunu, taraflar arasında 22/04/2020 tarihinde sözleşme imzalandığını, "İş yeri teslim tutanağı"nın 22/04/2020 tarihinde düzenlenerek müvekkili şirkete yer teslimi yapıldığını, davalı idarenin taahhüdünü yerine getiremeyeceği gerekçesiyle müvekkili ile imzalanan sözleşmeyi 15/01/2021 tarihinde feshettiğini, müvekkilinin verdiği teminat mektubunun nakde çevrilerek irat kaydedilmesine karar verildiğini, idareden kaynaklanan nedenlerden, pandemiden kaynaklı olarak müvekkili uhdesindeki işi zamanında bitiremediğini, bu sebeplerle müvekkili şirket ile imzalanan sözleşmenin davalı idare tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak feshedildiğinin tespiti ile nakde çevrilen teminat mektubunun bedelinin yapılan işlere ilişkin ödenmeyen hakediş bedellerinin davalı idare tarafından müvekkili şirkete ödenmesi ve söz konusu haksız ve hukuka aykırı fesih işlemi nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı menfi - müspet zararların davalı idare tarafından tanzim edilmesi gerektiğini ileri sürerek, nakde çevrilen 500,00 TL'lik teminat mektubunun nakde çevrilme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı idareden alınarak müvekkiline ödenmesine, yapılan fazla imalatlarla birlikte yapılan tüm iş ve imalatlar bedeli için belirsiz alacak olmak kaydıyla 500,00 TL alacağın sözleşmeye göre hak kazanıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı idareden alınarak müvekkiline ödenmesine, sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle uğranılan menfi ve müspet zararlar bedeli olarak belirsiz alacak olmak kaydıyla 500,00 TL'nin fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalı idareden alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 27/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile teminat mektubunun nakde çevrilmesi yönünden talebini 46.900,00 TL'ye, fazladan yapılan imalatlara ilişkin talebini 128.570,76 TL'ye, sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle uğranılan kar kaybı alacağı yönünden talebini 51.573,64'ye artırarak, davanın bu miktarlar üzerinden kabulüne karar verilmesini istemiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili; sözleşmenin müvekkili şirketin yazılı sözlü tüm uyarıları ve vermiş olduğu ek süreye rağmen davacı taraf işi bitiremeyeceğini bildirdiğinden 15/01/2021 tarih ve 8665 sayılı Makam Oluru ile İdaremizce sözleşme haklı sebeplere dayalı olarak feshedildiğini, işin uzamasının davacının basiretsizliğinin sonucu ortaya çıktığını, bu sürecinin uzamasının kamu yatırımını gecikmesine sebep olduğunu, ilgili iş sözleşmesinde süresi içerisinde iş programına uygun şekilde işin yürütülmesinin, uygulanmasının ve tamamlanmasının davacı şirketin sorumluluğunda olduğunu, müvekkili idarece belirtilen eksiklikler iddia edildiği gibi davacı tarafından yerine getirilmediğini, müvekkili idarenin davacının her talebine ivedilikle yanıt vermeye çalıştığını, meydana gelen tüm gecikmelerin davacının eksik ve hatalı işlem ve uygulamalarından kaynaklı olduğunu savunarak, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Davanın, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemli olduğu, taraflar arasında 22/04/2020 tarihli ... ... Roket ve Patlayıcı Fabrikası Müdürlüğü Isı Sistemi İyileştirme ve Yenilenmesi yapım işine ait Mimarlık ve Mühendislik projeleri ile ihale dökümanı hazırlanması işi konulu eser sözleşmesinin imzalandığı hususunun taraflar arasında ihtilaflı olmadığı, ihtilafın sözleşmede belirlenen edimlerin taraflarca yerine getirilip getirilmediği, eksik bırakılan iş olup olmadığı, sözleşmenin davalı tarafça feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, dava dilekçesinde ayrıntıları açıklanan nedenler dolayısıyla davalı idare tarafından davacı tarafa yeterli süre verilip verilmediği, iş bu meydana gelen gecikmelerden hangi tarafın sorumlu olduğu, davacı tarafın 500,00 TL kısmi alacak olarak talep etmiş olduğu kesin teminat mektubu bedelinin iadesi, belirsiz alcak olarak açmış olduğu 500 TL, fazla imalatlar ile birlikte tüm iş ve imalat bedellerinin iadesi ve belirsiz alacak olarak açtığı 500 TL menfi ve müspet zararlarının iadesi taleplerinin yerinde olup olmadığı, noktasında olduğu anlaşılmaktadır.
Davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemli olması, davacı tarafın iddiaları ve davalı tarafın bu yöndeki savunmaları dikkate alınarak; dava konusu yerde 05/05/2023 günü saat 09:30'dan itibaren keşif yapılmasına karar verilmiş, bir makine mühendisi, bir mimar, bir inşaat mühendisi, bir mali müşavir, bir ihale mevzuatı alanında uzman nitelikli hesap bilirkişisi refakete alınarak keşif yapılmış, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 06/10/2023 tarihli raporda özetle; " ...Davacının süre uzatım taleplerinde haklı olduğu, davacı süre uzatım hususlarının tek tek değerlendirilmesi sonucu davacının talep edebileceği süre uzatım süresinin 102 gün olabileceği ve buna bağlı olarak iş bitim tarihinin 10.03.2021 olarak hesaplandığı ancak sözleşmenin bu tarihten önce 15.01.2021 tarihinde fesih edildiği, Davacının fesih tarihine kadar yapmış olduğu iş karşılığının sözleşme tutarları ile karşılığının KDV dahil 129.070,76.-TL hesaplandığı, ( fiziki oran kuralına göre hesaplanmıştır.) Yüklenicinin talep edebileceği süre uzatımları sonucu iş bitim tarihi az yukarıda heyetimiz tarafından 10.03.2021 olarak hesaplanmıştır. Hesaplanan süre uzatım hakkı olan 10.03.2021 tarihinden önce sözleşme 15.01.2021 tarihinde fesih edildiği için davacının(yüklenicinin) davalı tarafa verdiği 46.900,00 TL kesin teminat mektubundan alacaklı konumunda olacağı ve iadesinin gerekeceği, davacının talebi teminatın nakde çevrilme tarihinden itibaren faiz talebini de içerdiği, faizin nevine (kanuni faiz, ticari faiz) ilişkin değerlendirmenin sayın mahkemeye ait olduğunun değerlendirildiği, Davacının müsbet ve menfi zarar kalemlerinin çok çeşitli olabileceği, talebe bağlılık ilkesi gereği davacı taleplerinin netleştirilmesi, gerekçeleri ve dayanaklarını belirtilmesi gerektiği yönünden, bu aşamada herhangi bir hesaplama imkanı olamayacağı, değerlendirilmiştir. "
Rapora yönelik olarak taraf vekilleri itirazda bulunmuş, itirazları kabul edilerek dosyanın rapor alınan bilirkişi kuruluna tevdine karar verilmiş, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazları ile tüm dosya kapsamı ve deliller değerlendirilmek suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 08/01/2024 tarihli 1.ek raporda özetle; " ... 1) Delillerin, sözleşme hükümlerinin ve yasal düzenlemelerin hukuki değerlendirmesi ve nihai kararı Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere; süre uzatımı, fesih ve işin tamamlanma oranı hususunda Kök Rapordaki görüşlerimizin aynen korunduğu, Davacının — yapmış olduğu işe göre hakediş bedelinin alacağı KDV dahil 109.382,00X1,18-129.070,76.-TL olduğu, 2) Davacının süre uzatımı nedeniyle talep ettiği fiyat farkının dosya kapsamı itibarıyla uygun mütalaa edilmediği, 3) Davacının kar kaybı nedeniyle talep edebileceği tutarın feshin haklı olduğu yönünde Sayın Mahkeme tarafından değerlendirme yapılması durumunda, yine takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere 52.073,64.-TL hesaplandığı, 4) Davacının 3. firmalara yapılan ödemeler nedeniyle talebinin takdir Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere uygun mütalaa edilmedi; 5) Davacının bilirkişi kök raporuna itiraz dilekçesi ekinde sunduğu Ankara 13. İcra Dairesi'nin 2021/11869 E. Sayılı dosyasına ilişkin ödeme emri, dosya hesap raporu ve ödeme dekontları incelendiğinde; davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan Ankara 13. İcra Dairesi'nin 2021/11869 E. Sayılı dosyasında fesih nedeniyle 268.171,10 TL menfi zarar ve gecikme cezası talebine ilişkin davacının toplam 312.733,45 TL ödeme yaptığı, Sayın Mahkeme tarafından feshin haksız olduğu yönünde değerlendirme yapılması durumunda davacının bu ödemeleri zarar olarak talep hakkı bulunduğu, ancak davalı tarafından 268.171,10 TL nin tahsili için başlatılan icra dosyası faiz ve masrafları yönünden dava dilekçesinde talep bulunmadığı, icra dosya faiz ve masraflarının huzurdaki davada talep edilip edilemeyeceği Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, " şeklinde değerlendirmede bulunulduğu görülmektedir.
Davacı vekili sunmuş olduğu 27/05/2024 tarihli bedel artırım ve ıslah talepli dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu doğrultusunda teminat mektubu alacak taleplerini 500,00 TL'den 46.900,00 TL'ye ıslah ettiklerini, 46.900,00 TL alacağın teminat mektubunun nakde çevrilme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, başlangıçta 500,00 TL olarak açtıkları tüm iş ve imalatlar bedelini 129.070,76 TL'ye ıslah ettiklerini, 129.070,76 TL alacağın sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sözleşmenin haksız feshedilmesi nedeniyle talep edebilecekleri kar kaybı nedeniyle talep edilebilecek tutar yönünden olan taleplerini 500,00 TL'den 52.073,64 TL'ye yükselttikleri ve alacağın sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Daha sonra davalı ... vekilinin dosyanın ek rapor için bilirkişiye verilmesi talebinin kabulüne karar verilerek dosya yeniden rapor alınan bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 13/08/2024 tarihli 2. Ek raporda özetle; "... Önceki sunulu raporlardaki görüşümüzü değiştirecek nitelikte yeni bir bilgi ve belge dosyaya sunulmamıştır, önceki raporlarda sunulu görüşlerimiz aynen korunmuştur. " şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, toplanan deliller, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporlarına göre; taraflar arasında 22/04/2020 tarihli ... ... Roket ve Patlayıcı Fabrikası Müdürlüğü Isı Sistemi İyileştirme ve Yenilenmesi yapım işine ait Mimarlık ve Mühendislik projeleri ile ihale dökümanı hazırlanması işi konulu eser sözleşmesinin imzalandığı, yüklenicinin kendisinden kaynaklanmayan gecikmelerden dolayı işin geciktiği, süre uzatım taleplerine göre işin olması gereken bitim tarihinin 10.03.2021 olarak hesaplandığı, ancak sözleşmenin bu tarihten önce 15.01.2021 tarihinde feshedildiği, davacının fesih tarihine kadar yapmış olduğu iş karşılığının sözleşme tutarları ile karşılığının %14 fiziki gerçekleşmeye göre KDV dahil 129.070,76 TL hesaplandığı, sözleşme 15.01.2021 tarihinde feshedildiği için 46.900,00.- TL kesin teminat mektubundan davacının alacaklı konumunda olacağı, davacının kar kaybı nedeniyle alacağının 52.073,64.- TL olarak hesaplandığı, bu alacakların ödenmesinden sözleşme gereğince davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne, sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğinin tespitine, kesin teminat mektubu alacağı yönünden teminat mektubunun dosyada mevcut dekonttan anlaşılacağı üzere nakde çevrilme tarihi olan 15.01.2021 tarihinden itibaren, diğer alacak kalemleri yönünden ise dava belirsiz alacak olarak açıldığından dava tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiği" gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne, sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespitine, 46.900,00 TL kesin teminat mektubu bedeli alacağının ödeme tarihi olan 15/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 129.070,76 TL fazla imalatlar ile birlikte tüm iş ve imalatlar bedeli alacağının dava tarihi olan 18/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 52.073,64 TL kâr kaybı alacağının dava tarihi olan 18/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yerel mahkemece alınan bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınamayacağını, bilirkişi raporlarına karşı yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, raporlarda teknik bulgular, sözleşme ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine aykırı yorumlar bulunduğunu, rapora itirazları doğrultusunda eksik ve çelişkili hususların giderilmesi için yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması yönündeki taleplerinin dikkate alınmadığını, yine davacı tanıklarının beyanlarına itibar edilmediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin "Alt Yükleniciye İlişkin Bilgiler ve Sorumluluklar" başlıklı 16. maddesi uyarınca, davacının alt yüklenici çalıştırabilmesinin müvekkili şirket onayına tabi olduğunu, sözleşme konusu iş kapsamında müvekkili tarafından onay verilmiş bir alt yüklenici bulunmadığını, iş programına göre 05/06/2020’de onaya sunulması gereken rölöve projelerinin ilk kez 25.08.2020 tarihinde (81 gün gecikme) ve 25/09/2020 tarihinde revize edilerek sunulduğunu, bilirkişi raporlarında yer verilen hakediş hesabının da hatalı olduğunu, “Öneri Raporu ve Fizibilite Raporu” kalemlerinin tamamlanmış gibi kabul edilip %10’luk pursantajın neredeyse tümünün yüklenici lehine varsayıldığını, üzerine rölöve %5 eklenerek %14 “gerçekleşme” oranına ulaşıldığını, oysa öneri raporu ve fizibilite kalemine geçiş için ön şart niteliğindeki revize mekanik rölöve ve ısı kaybı hesapları eksiksiz/onaylı olması gerektiğini, ayrıca bilirkişi raporlarında toplam 102 gün süre uzatımı hesaplanmasına karşın, müvekkili şirketçe 26/11/2020 tarih ve 190692 sayılı olur ile verilmiş toplam 27 günlük cezasız süren uzatımının raporda değerlendirilmediğini, gecikmenin aidiyetinin yüklenicide olduğunu, müvekkil şirket tarafından verilen sürelerin yok sayıldığını ve mükerrer hesaba dahil edildiğini, tanık beyanlarının ölçüsüz şekilde esas alındığını, fesih ve teminat rejiminin doğru uygulanmasına rağmen, yanlış değerlendirildiğini, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacıya toplamda 102 gün süre uzatımı verilmesi kanaati bildirilerek, bu sürenin 21 gününün davacı işçisinin COVID 19 testinin pozitif çıkması nedeniyle verilmesi gereğinden söz edilmiştir. Davacı ticaret şirketi olup, basiretli bir tacir gibi hareket etme yükümlülüğü altındadır. Pandemi sürecini gözetip gerekli önlemleri almak durumundadır. Bu itibarla COVID 19 testi pozitif çıkan bir işçi nedeniyle süre uzatımı verilmesi gerektiği görüşü isabetli değildir. Ne var ki, bu sebeple süre uzatımı verilmese dahi, davalının iş süresi bitiminden önce sözleşmeyi feshettiği anlaşılmakta olup, davalının cezai şart uygulaması yerinde değildir. Mahkemenin bu konudaki kabulünde netice itibariyle bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 15.577,71 TL istinaf karar harcından peşin alınan 3.894,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.683,26 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 22/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Katip
E-imzalıdır