T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/853
KARAR NO: 2023/534
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: Dr. ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/04/2021
NUMARASI: 2017/632 Esas - 2021/269 Karar
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ:
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: Av. ... - Av. ...
Av. ... - Av. ...
Av. ... - (E-tebligat)
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Trafik Kazası Nedeniyle)
KARAR TARİHİ: 05/04/2023
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 05/04/2023
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin maliki olduğu, dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile dava dışı ...'nın sürücüsü ve .... Şti.'nin maliki olduğu ... plakalı aracın 18/06/2017 günü maddi hasarlı trafik kazası yaptıklarını, kazanın meydana gelmesinden ... plaka sayılı aracın KTK 57/b-1 maddesi gereğince tam kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın hasara uğramasına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin kaza sonucu oluşan hasarı karşılamak için aracına 14.270 TL masraf yaptığını ve bu değerin sigorta şirketinin belirlediği miktarın üzerinde olduğunu, davalı ... şirketinin ise 154270 sayılı hasar dosyası ile aracın uğramış olduğu maddi zararı 9.949,96 TL olarak tespit ederek müvekkilinin aracının %75 kusurlu olduğunu iddiasıyla sadece %25 oranında 2.487,49 TL ödeyerek müvekkilini mağdur ettiğini, müvekkilinin aracının belirli kişi veya kurumlara kiralık olarak verildiğini, 45 gün parça ve tamir beklemesinden dolayı yoksun kalınan kira kaybı da bulunduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin talep dava ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla aracın kaza sonrası değer ve kira kaybı ile uğranılan maddi zararı için şimdilik 1.000 TL'sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 23/06/2020 tarihli dilekçesiyle, tazminat talebinin 800 TL'sinin hasar tazminatı, 100 TL'sinin kazanç kaybı ile 100 TL'sinin değer kaybı olduğunu beyan etmiş, 26.06.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 9.740,02 TL olarak artırmıştır.
Davalı davaya cevap vermemiş, ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı definde bulunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, alınan bilirkişi raporuna göre ... plaka numaralı aracın sürücüsü ...'nın kazada %75 oranında kusurlu olduğu, ... plaka numaralı aracın sürücüsü ...'in kazada %25 oranında kusurlu olduğu, ... plaka numaralı araçta kaza tarihi itibariyle meydana gelen hasar tutarının KDV dahil 14.651,35 TL olarak tespit edildiği, davalı tarafından yapılan 2.487,49 TL ödeme miktarı dikkate alındığında, söz konusu bedele ilave olarak 10.988,51 TL - 2.487,49 = 8.501,02 TL hasar bedelinin poliçe limiti ve kusur oranları dahilinde davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği, aracın değer kaybı zararının, kaza tarihindeki kilometre bilgisini gösterir bilgi ve belgelerinin dosyaya sunulması durumunda hesaplanabileceği tespit edilmiş olup bu kapsamda bilirkişi raporunun denetime açık olup karar ve hüküm kurumaya elverişli olduğu sonuç ve kanaatiyle, buna göre davanın kısmen kabulü ile davalı ... şirketine karşı açılan 8.501,02 TL araç hasar tazminatı davasının kabulüne karar verilmesi gerektiği, davacı tarafın araç değer kaybı tazminatı ile kazanç kaybı tazminat talepleri değerlendirildiğinde; Karayolları Trafik Kanunu Genel Şartlarına göre, ZMMS sigortası poliçesi kapsamına kazanç kaybı girmemekte olup bu tip taleplerin kazaya sebebiyet veren araç sahiplerinden talep edilmesi gerektiği, davacı tarafın sigortacı davalıya karşı açtığı kazanç kaybı tazminatının şartları oluşmadığından reddine, ayrıca davacı taraf sigortacı davalıya karşı açtığı araç değer kaybı tazminatı talebini atiye bıraktığından buna göre bir karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davalı ... şirketine karşı açılan hasar tazminat davasının kabulü ile, toplam 8.501,02.TL hasar tazminatı alacağının, 800,00.TL'sine dava tarihi olan 29/09/2017 tarihinden itibaren, geriye kalan 7.701,02.TL'sine ıslah dilekçesi tarihi olan 26/06/2020 tarihinden itibaren bu alacaklara işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden poliçe limiti kapsamında alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafın sigortacı davalıya karşı açtığı kazanç kaybı tazminatının şartları oluşmadığından reddine, davacı tarafın sigortacı davalıya karşı açtığı araç değer kaybı tazminat talebini atiye bıraktığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde; ıslah ile artırılan tutarların zamanaşımına uğradığını, KTK m.109 hükmünde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar." düzenlemesinin mevcut olduğunu, davaya konu kazanın 18.06.2017 tarihinde meydana geldiğini, davacı vekilin taleplerini 26.06.2020 tarihinde ıslah ettiğinden ıslaha konu edilen tutarların KTK m.109 hükmü gereği zamanaşımına uğradığını, kabul anlamına gelmemek üzere, fatura sunulmadan KDV ödenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı tarafından dosyaya sunulu fatura bulunmadığından işçilik tutarı açısından KDV hariç hesaplama yapılması gerektiğini, 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1. Maddesinde “Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir.” denildiğini, bu nedenle, mağdur tarafından KDV’nin ödendiğinin yahut ödeneceğinin kanıtlanması gerektiğini, fatura ibraz edilmeden aracın onarılacağı/onarıldığı, KDV ödendiği anlaşılamadığından KDV hariç hesaplama yapılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Dava; trafik kazasından kaynaklanan araç hasar bedeli, değer kaybı bedeli ile araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.
Hasar bedeline KDV dahil edilip edilemeyeceğine dair istinaf sebebine ilişkin olarak, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde, yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ye tabidir. Kesinleşen hasar miktarına ilişkin fatura ibraz edilmese dahi, davacı lehine KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi gerektiğinden bu yöndeki istinaf sebebine itibar edilememiştir.
Zaman aşımı defi yönünden ise; davalı tarafından ıslaha karşı zamanaşımı defi'nde bulunulduğu anlaşılmakta olup, öncelikle belirtilmelidir ki, zamanaşımı defi davanın esası hakkında her türlü muameleye manidir. Bu sorun halledilmeden davanın esası incelenemez. (11.1.1940 tarihli 15/70 sayılı İçt. Bir. Kararı) Yargı kararları ile öğretide kısmi davada dava edilmeyen alacak kesimi için, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmuş olmasının zamanaşımını kesmeyeceği kabul edilmektedir. (Prof.Dr.Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü Altıncı Baskı Cilt:II sayfa:1541 v.d) Kısmi dava açılması halinde zamanaşımı yalnız alacağın kısmi dava konusu yapılan miktarı için kesilir. Y.HGK.20.3.1968 gün ve 1968/9-210 E. ve 151 K., 3.7.2002 gün ve 2002/9-564 E. ve 572 K.,09.10.2002 gün ve 2002/9-808 E. ve 2002/801 K.sayılı ilamları da bu yöndedir.
Mahkemece bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı gibi zamanaşımı defi hakkında olumlu yada olumsuz bir karar da verilmediği anlaşılmıştır.
Olay trafik kazasından kaynaklandığından zamanaşımı yönünden KTK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. 2918 sayılı KTK'nın 109/1. maddesi gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Somut olayda taraflar arasındaki trafik kazasının maddi hasarlı trafik kazası olduğu, olayda yaralanma ve/veya ölüm olmadığı anlaşılmakla KTK’nın 109/2 maddesi hükmünün uygulanma alanı bulunmamaktadır. Davanın kısmi tazminat davası şeklinde açılması nedeniyle sadece dava dilekçesinde talep edilen tazminat miktarı yönünden zamanaşımı kesilmiş olup, fazlaya ilişkin saklı tutulan tazminat kısmı yönünden zamanaşımı süresi işlemeye devam etmektedir. Davaya konu trafik kazası 18/6/2017 tarihinde gerçekleşmiş olup, 18/6/2017 olan kaza tarihinden, 26/6/2020 ıslah tarihine kadar 2 yıllık zamanaşımı süresi geçmiş olup, davalı vekilinin süresinde ileri sürdüğü zamanaşımı definin kabulü ile ıslah dilekçesi ile artırılan 7.701,00 -TL hasar bedeli talebinin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, davalı tarafın zamanaşımı defi yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın ve bu konuda olumlu yada olumsuz herhangi bir karar verilmeksizin yazılı olduğu gibi davanın tamamen kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden davalı vekilinin bu hususa yönelik istinaf talebinin kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1) Davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/04/2021 tarih ve 2017/632 Esas - 2021/269 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Buna göre HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca yeniden esas hakkında düzelterek karar verilmesi gerektiğinden;
A) Davalı ... şirketine karşı açılan hasar tazminat davasının KABULÜ İLE, toplam 800,00 TL hasar tazminatı alacağına dava tarihi olan 29/09/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
B) Davacı tarafın sigortacı davalıya karşı açtığı kazanç kaybı tazminatının şartları oluşmadığından REDDİNE,
C) Davacı tarafın sigortacı davalıya karşı açtığı araç değer kaybı tazminatını atiye bıraktığından BUNA GÖRE BİR KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 54,60 TL karar ilam harcının, dava açılışında davacıdan alınan 31,40.TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 151,00.TL ıslah harcı olmak üzere toplam 182,40.TL harcın düşülmesi ile bakiye 127,80 TL harcın talebi halinde davacıya iadesine,
3) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 31,40 TL başvurma harcı, 204,60 TL tebligat ücreti, 500,00.TL bilirkişi ücreti toplamı 736,00 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 73,60 TL'si ile peşin olarak alınan 54,60 TL harcın toplamından oluşan 128,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4) Davacı kendisini yargılamada vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT‘nin 13/1-2 maddesi gereğince hesaplanan 800,00-TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5) Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT’nin 13/1-2-3 maddesi hükmü gereğince 800.00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
İSTİNAF HARÇ VE GİDERLERİ YÖNÜNDEN
1-Davalı tarafından peşin olarak yatırılan 145,18 TL istinaf karar harcının talebi halinde davalıya iadesine,
2-İstinaf başvurma harcı peşin alındığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı 162,10 TL istinaf yargılama giderinin, davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
4-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, harç iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 05/04/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
...
...
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.