T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/2236 - 2023/133
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2236
KARAR NO: 2023/133
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/10/2019
NUMARASI: 2017/469 Esas - 2019/684 Karar
DAVACILAR:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
VEKİLİ:
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ: 08/02/2023
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 02/03/2023
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili, davalılar ... vekili ve davalı ... ile .... Şti. vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 06/11/2016 tarihinde davalı sürücü ...'ün, sevk ve idaresindeki şehirlerarası yolcu otobüsü ile Ankara istikametine doğru seyir halinde olduğu sırada, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile çarpışması sonucu ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza esnasında sürücü ...'ın 1,15 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, kaza sonucu, kaza esnasında sürücü ...’ın aracında yolcu olan ...'ın vefat ettiğini, davacıların ...’ın vefat etmesi nedeniyle destekten yoksun kaldıklarını, elem ve ıstırap içerisinde olduklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere trafik kazasında desteği olan kızlarını kaybeden davacı ...’in her biri için ayrı ayrı 1.000,00’er TL destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze ve defin masrafları için 500,00 TL olmak üzere toplam 2.500,00 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müteveffa ...'ın annesi ... için 100.000,00 TL, baba ... için 100.000,00 TL, kardeşi ... için 20.000,00 TL, kardeşi ... için 20.000,00 TL, kardeşi ... için 20.000,00 TL, kardeşi ... için 20.000,00 TL, kardeşi ... için 20.000,00 TL, kardeşi ... için 20.000,00 TL, birlikte yaşadığı büyükbabası ... için 10.000,00 TL, birlikte yaşadığı babaannesi ... için 10.000,00 TL olmak üzere tüm davacılar için toplam 340.000,00 TL, manevi tazminatın davalı işleten ve sürücüden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile davacı ... için maddi tazminat alacağını 35.982,46 TL, davacı ... yönünden maddi tazminat alacağını 32.232,86 TL, cenaze ve defin masrafları talebini 550.00 TL olarak arttırmıştır.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve .... Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kazada sürücü ...’in asli kusurlu olduğu iddiasını kabul etmediklerini, müteveffanın emniyet kemeri takmamış olmasının, çarpışmanın müteveffa üzerindeki etkisini artırdığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müteveffanın müterafik kusurunun araştırılması ve hesaplanan tazminattan hatır taşımacılığı indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacılar ... ve ...'ın davalılar ... Sigorta A.Ş., ... ve ... aleyhine açtıkları maddi tazminat taleplerinin konusuz kalması nedeniyle hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacılar ... ve ...'ın davalılar ..., ... Sigorta A.Ş.ve .... Şti. aleyhine açtıkları maddi tazminat dava ve artırım taleplerinin kısmen kabulüne, davacı ... için 14.916,49 TL, davacı ... için 20.099,04 TL olmak üzere toplam 35.015,53 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 550,00 TL cenaze giderinin davalı sigorta şirketi yönünden 29/06/2017 tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 06/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacılar ... ve ...'ın davalılar ... Sigorta A.Ş., ... ve ... aleyhine ıslah ile talep ettikleri maddi tazminat taleplerinin reddine, davacıların davalılar ..., ..., .... Şti. ve ... aleyhine açtıkları manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, davacılar ... için ayrı ayrı 15.000,00'er TL, ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00'er TL olmak üzere toplam 160.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 06/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karar davacılar vekili, davalılar ... vekili ve davalı ... ile ...... Ltd. Şti. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece, davalılar ... sigorta şirketi, aracın sürücüsü ve işleteni aleyhine açılan davanın konusuz kaldığından bahisle hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verildiğini, hâlbuki taraflar arasında yapılan anlaşma ve ibraname makbuz hükmünde sayılarak bilirkişi tarafından uyarlama için hesap yapılması gerektiğini, talebin mahkemece resen feragat olarak kabul edilemeyeceğini, gerekçeli kararda davalılar lehine hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı olduğunu, tazminatın tamamının geçen süre de hesaba katılarak yeniden hesap edilmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yetersiz olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalılar .... Şti. ve ... vekili istinaf dilekçesinde; kusur ve aktüerya bilirkişi raporlarına yaptıkları itirazların mahkemece dikkate alınmadığını, ıslah ile artırılan alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, hükmedilen tazminata avans faizi işletilemeyeceğini, ıslah edilen alacak kalemleri için olay tarihinden itibaren faiz yürütülemeyeceğini, mahkemece harçların hatalı hesaplandığını, davalıların kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, zararın meydana gelmesinde ve artmasında müteveffanın emniyet kemeri takmaması nedeniyle müterafik kusuru bulunduğunu ancak mahkemece bu hususun değerlendirilmediğini, aktüerya hesaplamasının Yargıtay denetimine uygun yaşam tablosu kullanılarak yapılması gerektiğini, müteveffanın pasif ve aktif yaşam süreleri ile hesaplamaya dahil edilen rakamların hatalı olduğunu, müteveffanın anne ve babası için aktüerya hesabı yapılamayacağını, anne ve babanın, müteveffanın yardım ve bakımına muhtaç olduğu yönünde bir saptama bulunmadığını, sigorta şirketi tarafından dava öncesi işbu kaza ile ilgili olarak ödeme yapılıp ibra alındığını, eldeki davada tazminat talep edilemeyeceğini, davalılar ...'ın, kendilerinin muvafakatini almadan sigorta şirketi aracılığıyla ödeme yapmasının hukuka aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hükme esas alınan kusur durumunu kabul etmediklerini, ceza dosyasının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, maddi tazminat yönünden davalılar lehine hükmedilen vekâlet ücretinin muğlak olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf eden tarafların sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Somut olayda kaza tespit tutanağı uyarınca,06/11/2016 tarihinde sürücü ...'ün sevk ve idaresinde olan şehirlerarası yolcu otobüsü ile seyri sırasında, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki araçla çarpışması sonucu meydana gelen kazada sürücü ...'ün kavşaklara yaklaşırken aracın hızını azaltmamakla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-a Maddesi ihlal ettiği, diğer sürücü ...’ın ise aynı yasanın 53/1-b maddesinde yer alan sola dönüş kurallarına riayet etmemek kuralını ihlal ettiğinin belirlendiği, olaydan sonra alınan alkol raporunda sürücü ...'ın 1.15 promil alkollü olduğunun belirlendiği, mahkemece alınan kusur raporu uyarınca kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsü ...'ın %75 oranında, otobüs sürücüsü ...'ün %25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, dava konusu kazadan dolayı Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı’ndan alınan 22/08/2017 tarihli rapor uyarınca, kazanın meydana gelmesinde sanık ...'ün 2918 sayılı KTK'nın 47/c ve 52/2 maddelerine aykırı hareketi ile tali kusurlu, sanık ...'ın 2918 sayılı KTK'nın 47/c ve 84/f maddelerine aykırı hareketi ile asli kusurlu olduğu, müteveffa ...'ın emniyet kemeri takmayarak KTY'nin 150/b maddesine aykırı hareketi ile tali kusurlu olduğunun tespit edildiği, ceza mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesi sanık ... hakkında taksirle ölüme neden olmak suçundan mahkûmiyet kararı verildiği, kararın kesinleştiği, yerel mahkemece, alınan kusur raporu ve aynı mahiyette olan ceza mahkemesi tarafından alınan kusur raporunun hükme esas alınmasıyla yazılı şekilde karar verildiği, hüküm gerekçesinde müteveffanın ölümüne neden olayda müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının mahkemece irdelenmediği anlaşılmıştır.
Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın 52. maddesinde “Zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir” şeklinde düzenlenmiştir. Zararın artmasını önleyecek güvenlik tedbiri olan emniyet kemerinin takılmaması zararın belirlenmesinde esas alınması gereken bir kusur olmayıp, bu yöndeki bir iddianın ispatı halinde hakimin tazminatı belirlerken resen gözönüne alması gereken müterafik kusurdur. Bu hali ile hükmedilecek tazminattan kusur indirimi yapılmayacak ise de zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Somut olayda kaza tespit tutanağında müteveffanın kaza esnasında emniyet kemeri takıp takmadığı hususunda bir tespit yapılmadığı, ancak ceza dosyası içerisinde bulunan 13/11/2016 tarihli ölü muayene tutanağının incelenmesinden, müteveffa ...'ın künt kafa ve genel beden travmasına bağlı kafatası iskelet sistemi kemik kırıkları zemininde beyin kanaması sonucu ölümünün gerçekleştiğinin tespit edilmiş olması, Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2017/10 Esas nolu dosyasında hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi’nin 22/08/2017 tarih ve 4539 sayılı raporu içeriğinde, müteveffa ...'ın kaza esnasında emniyet kemeri takmayarak KTY'nin 150/b maddesine aykırı hareketi ile tali kusurlu olduğunun tespit edilmiş olması, anılan ceza mahkemesi kararının kesinleşmiş olması nedeniyle, ceza mahkemesinde belirlenen kusur durumu ve olayın oluşuna yönelik oluş kabullerinin hukuk mahkemesini bağlayıcı mahiyette olduğunun gözetilmesi, müteveffanın kaza esnasında emniyet kemeri takmaması nedeniyle mahkemece müterafik kusurlu kabul edilip edilmeyeceği hususunun karar yerinde tartışılması ile müteveffanın müterafik kusuru bulunduğunun kabulü halinde hesaplanan tazminattan gerekli indirimin yapılması ve usuli kazanılmış hakların korunması ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken mahkemece bu husus irdelenmeden eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle mahkemece öncelikle, Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2017/10 Esas nolu dosyası muhteviyatı, anılan dosyada hükme esas alınan kusur raporu ve gerekçeli karar evrakının da irdelenmesi, zararın artmasında müteveffanın müterafik kusurunun karar yerinde değerlendirilmesi ve usuli kazanılmış hakların korunması ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden, davalılar ... vekili ve davalı ... ile ...… Turizm Ltd. Şti. vekilinin istinaf taleplerinin yukarıda açıklanan gerekçelerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, eksikliklerin ikmali ile yeniden hüküm kurulması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davacılar vekilinin tüm ve davalılar ... vekili ve davalı ... ile ...… Ltd. Şti. vekilinin sair istinaf taleplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar ... vekili ve davalı ... ile .... Şti. vekilinin istinaf taleplerinin HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile Ankara 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.10.2019 tarihli, 2017/469 Esas, 2019/684 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülüp sonucuna göre bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, kararın kaldırılma sebebine göre davacılar vekilinin tüm ve davalılar ... vekili ve davalı ... ile .... Şti. vekilinin sair istinaf taleplerinin şimdilik İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-İstinaf eden taraflarca yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,
3-İstinaf eden taraflarca yatırılan gider avansından, kullanılmayan kısmın ilgilisine talep halinde iadesine,
4-İstinafa gelen taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda gözetilmesine,
5-İİK'nın 36. maddesi gereğince Ankara Batı İcra Dairesinin 2020/8238 Esas sayılı dosyasına yatırılan 285.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun yatırana iadesine,
6-İİK'nın 36. maddesi gereğince Ankara 23. İcra Dairesinin 2020/4854 Esas sayılı dosyasına yatırılan 10.533,24 TL tutarlı nakit teminatın yatırana iadesine,
7-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK’nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 08.02.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.