T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi Esas-Karar No: 2023/1221 - 2023/1688
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1221
KARAR NO: 2023/1688
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/06/2021
NUMARASI: 2019/502 Esas 2021/310 Karar
ASIL DAVA DOSYASINDA
DAVACILAR:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 20/12/2023
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 26/12/2023
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı asıl ve birleşen dosya davacıları vekili vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar vekili asıl dosyada dava dilekçesinde; davalılardan ...'a ait olup, davalı ...'un sevk ve idaresindeki, ZMMS poliçesi bulunmayan ... plakalı araç ile ... plakalı aracın 20/12/2014 tarihinde kaza yapması sonucu, kaza sırasında ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacı ... ...'in yaralandığını, geçici işgücü (efor) ve sürekli iş gücü kaybı zararına uğradığını, babası olan davacı ... ...'in kızı ... ... için SGK tarafından karşılanmayan ve belgelendirilemeyen tedavi giderleri yapmak zorunda kaldığını, annesi olan ... ...'in ise işini bırakarak kızına bakıcılık yapmak zorunda kaldığını ayrıca, bu kaza nedeniyle davacı ... ... ile anne ve babası olan diğer davacıların büyük bir acı ve üzüntü de yaşadıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacılardan ... ...'in geçici iş göremezlik (efor kaybı) zararı nedeniyle 500 TL, sürekli iş gücü kaybı zararı nedeniyle 1.000 TL, davacı ... ...'in SGK tarafından karşılanmayan ve belgelendirilemeyen tedavi gideri zararından dolayı 250 TL ve davacı ... ...'in bakıcı gideri zararı olarak 250 TL olmak üzere toplam 2.000 TL maddi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte her üç davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini ayrıca, davacı ... ... için 15.000 TL, diğer davacılar için 5.000'er TL olmak üzere toplam 25.000 TL manevi tazminatın da, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan ... hariç diğer iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini, davacı ... ... için sürekli iş göremezlik zararı olarak 43.269,63 TL'ye, davacı ... ... için SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri olarak 4.250,00 TL'ye, davacı ... ... için bakıcı gideri olarak 9.335,55 TL'ye yükselttiklerini belirtmiştir.
Davacılar vekili birleşen dosyada dava dilekçesinde; 20/12/2014 tarihinde, ... Sigorta A.Ş.'ye ZMMS ile sigortalı araç sürücüsü ...’un idaresindeki aracın bir başka araç ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında, ...’ın aracında yolcu olarak bulunan ... ...’in yaralandığını belirterek belirsiz alacak olarak 2.000 TL (... ... için 250 işten ayrılıp ...'ya bakması nedeniyle maddi tazminat, baba ... için 250TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri ve ... için 500TL maluliyet tazminatı) maddi tazminatın, davalı ... Sigorta A.Ş. ile mahkememizin 2016/374 E. sayılı dosyasındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan ZMMS poliçesinin bulunması nedeniyle pasif husumet itirazında bulunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde; kazadan önce ... plakalı aracı haricen sattığını, pasif husumet itirazında bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..., beyanda bulunmamıştır
Birleşen dosya davalısı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalı sürücü ...'un % 85, davacı ... ...'in ise alkollü sürücünün kullandığı otomobile binmek suretiyle %15 oranında (müterafik) kusurlu olduğu, Ankara BAM 22 HD’nin kaldırma kararı gereğince alınan Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliğinden maluliyete ilişkin 07/01/2021 tarihli ek rapora göre; 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre, kişinin yaşına (E cetveline) göre sürekli iş göremezlik oranının % 12,1 olduğu ve kalıcı sakatlık niteliğinde olduğu, 03/08/2013 tarih ve 28727 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği Hükümlerine göre, kişinin yaşına göre sürekli iş göremezlik oranının % 12,1 olduğu ve kalıcı sakatlık niteliğinde olduğu, kişide dosya kapsamında fatura edilmiş SGK tarafından karşılanmayan tedavi masraflarının olmadığı, ancak bu tür bir yaralanmada bir takım fatura edilmeyen giderlerin olduğu, bu giderlerin 5.000-TL olarak değerlendirildiğini, kişinin mevcut arızasının iyileşme süresinin 9 ayı bulacağı, bu sürede % 100 malul sayılacağı, bu süre zarfında 4 ay süre ile bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağı, aktüerya bilirkişisi ...'ın 19/02/2021 havale tarihli ek raporuna göre; 20/12/2014 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 9 ayda iyileşen bu sürenin tamamında bir başkasının bakımına ihtiyaç duyan ve % 12,1 oranında malul kalan davacı ... ...'in, iyileşme süresinde efor kaybı nedeni ile uğradığı maddi zararının 6.674,03 TL, sürekli iş göremezlik devrisinde uğradığı maddi zararının 160.764,74 TL, bakıcı giderleri nedeni ile uğradığı maddi zararının 9.335,55 TL ve kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararının 4.250,00 TL. olduğu, davacılardan ... ...'in %15 müterafik kusurunun bulunması ve ayrıca hatır taşıması nedeniyle % 20 takdiri indirim yapılmasının da gerektiği, belirlenen rakamlardan takdiren toplam % 35 (% 15 + % 20) indirim yapılmasının gerektiği, buna göre; davacılardan ... ...'in, geçici işgöremezlik (yaşının küçüklüğü nedeniyle efor) zararının (7.851,80 TL. X % 65 = ) 5.103,67 TL, sürekli iş göremezlik zararının (50.905,45 X % 65 =) 33.088,55 TL. olduğu, davacılardan ... ...'in, SGK tarafından karşılanmayan ve belgelendirilemeyen zararının (5.000 TL X % 65=) 3.250 TL olduğu, davacılardan ... ...'in, bakıcı gideri zararının ise (10.983TL X % 65=) 7.138,95 TL olduğu, davacılardan ... ...'in efor zararı 5.103,67 TL ise de; dava dilekçesinde 500 TL. istenilmesi, talep artırım dilekçesi sunulurken bu bedelin artırılmaması ve talepten fazlaya karar verilemeyecek olması nedeniyle, efor zararı olarak 500TL'ye hükmetmek gerektiği, SGK tarafından karşılanmayan ve belgelendirilemeyen tedavi giderleri ile bakıcı giderleri aslında doğrudan zarar gören ... ...'in zararı ise de; kendisinin yaşının küçüklüğü nedeniyle hayatın olağan akışına göre ekonomik ihtiyaçlarının anne ve babası tarafından karşılandığı ve fiilen bu harcama ve giderlerin annesi ve babası tarafından yapıldığı kanaatine varıldığından, babasının SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri, annesinin ise bakıcı gideri isteyebileceği, her ne kadar mahkemenin önceki vermiş olduğu karar ile mahkeme yargılamasında hesaplanan maddi zararlar arasında farklılıklar görülmüş ise de davacı vekilinin 14/06/2021 tarihli celsede mahkemenin 2016/374 E. Sayılı dosyasında davalarını ıslah etmiş olduklarından fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak mahkemenin önceki vermiş olduğu kararın aynısını vermesini talep ettikleri, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden önce sigorta şirketinin temerrüde düşürüldüğü ispat edilemediğinden, sigorta şirketinin birleşen dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu olduğu, yine manevi tazminatlar yönünden tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile yaralanma derecesi, kusur ve hakkaniyet gereğince manevi tazminat takdiri gerektiği, hatır indirimi yapılan bölüm yönünden vekalet ücreti verilemeyeceği gerekçesiyle; “1-Davacıların davalılardan ...'na karşı açtıkları maddi tazminat davasının pasif husumet dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, 2-Davacıların birleşen her iki davasının, davalılar ... ve ... ile birleşen davanın davalısı ... Sigorta A.Ş. yönünden kısmen kabul, kısmen reddi ile; a)Davacılardan ... ...'in 20/12/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında yaralanması nedeniyle, aa)Efor kaybından dolayı 500 TL, sürekli iş göremezlik zararından dolayı 33.088,55 TL. olmak üzere toplam 33.588,55 TL. maddi tazminatın, kaza tarihi olan 20/11/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçe limitleriyle sınırlı olması ve faiz yönünden de birleşen davanın dava tarihi olan 23/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek faizden sorumlu olmaları kaydıyla) davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ...'e verilmesine, davacı ... ...'in fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, bb)10.000 TL. manevi tazminatın kaza tarihi olan 20/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ...'e verilmesine, davacı ... ...'in fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerini reddine, b)Davacılardan ... ...'in; aa)Trafik kazasında yaralanan kızı ... ... için yapmak zorunda kaldığı ve SGK tarafından karşılanmayan ve belgelendirilemeyen tedavi giderlerinden dolayı 3.250 TL. maddi tazminatın, kaza tarihi olan 20/11/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalılardan ... Sigorta A.Ş.nin sorumluluğunun poliçe limitleriyle sınırlı olması ve faiz yönünden de birleşen davanın dava tarihi olan 23/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek faizden sorumlu olmaları kaydıyla) davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ...'e verilmesine, davacı ... ...'in fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, bb)5.000 TL. manevi tazminatın kaza tarihi olan 20/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ...'e verilmesine, c)Davacılardan ... ...'in ; aa)Trafik kazasında yaralanan kızı ... ...'e yaptığı bakıcılık hizmetinden dolayı 7.138,95 TL. maddi tazminatın, kaza tarihi olan 20/11/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalılardan ... Sigorta A.Ş.nin sorumluluğunun poliçe limitleriyle sınırlı olması ve faiz yönünden de birleşen davanın dava tarihi olan 23/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek faizden sorumlu olmaları kaydıyla) davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ...'e verilmesine, davacı ... ...'in fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, bb)5.000 TL. manevi tazminatın kaza tarihi olan 20/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ...'e verilmesine” karar verilmiş, hükme karşı asıl ve birleşen dosya davacıları vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Asıl ve birleşen dosya davacıları vekili istinaf dilekçesinde; davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığını, bedel artırım dilekçesi gereğince davacı ... yönünden davanın tam kabulü gerektiğini, ...’a verilen %15 kusuru ve tazminatlardan %20 hatır indirimi yapılmasını da kabul etmediklerini, maluliyet oranının düşük belirlendiğini, davacı ... için açılan davada alınan ilk maluliyet oranı raporu % 6,3 olduğunu, istinaf dairesinin bozmasından sonra alınan 2. raporda %9 maluliyet belirlendiğini itiraz üzerine bu defa 3. raporda %12,1’e yükseltildiğini, bakıcı gideri, SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri ve efor kaybı yönünden belirlenen tazminatlardan hatır indirimi yapılmasının doğru olmadığını, kaldı ki mahkemece bu zararların da çok düşük belirlendiğini, son maluliyet oranına göre belirlenmesi gerektiğini, ilk kararın aynısının verilmesi taleplerinin bulunmadığını, pasif husumetten reddedilen davada davacılar aleyhine vekalet ücretine karar verilmesinin de doğru olmadığını, ayrıca ilk karardaki maluliyet oranı ile son karardaki maluliyet oranı arasında iki kata yakın bir fark ortaya çıktığını, mahkeme, ortadan kaldırılan ilk kararında %6 lık maluliyet oranı için 10.000 TL manevi tazminat öngörülmesine rağmen davacının yeniden yapılan yargılamada maluliyet oranının %12,1 olarak tespit edilmesi karşısında da 10.000 TL manevi tazminat miktarının düşük kaldığını belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
İstinaf talebinde bulunan asıl ve birleşen dosya davacıları vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Asıl dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat, birleşen dava ise cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
Yerel Mahkeme tarafından davaların kısmen kabulüne dair verilen karar, asıl ve birleşen dosya davacıları vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından verilen 25/09/2017 tarihli kararın davacılar ve davalı ... Sigorta AŞ. tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara BAM 22 HD’nin 25/09/2019 gün v 2017/3114 E. 2019/1408 K. sayılı kararı ile “…Öyle ise haksız fiilin bir türü olan trafik kazaları sonucu çalışma gücü kaybı ve bakıcı gideri olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açışından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan yaralanmalar dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, olay tarihinde yürürlükte olan çalışma gücü ve maluliyet oranının belirlenmesine ilişkin mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerektiği halde, tek adli tıp uzmanından rapor alınarak hüküm kurulması halinde düzenlenen raporun yok hükmünde sayılması gerekir. Bu nedenle, dava bakımından en önemli delil olan maluliyete dair rapor usulüne uygun olarak alınmadan karar verilmiş olması nedeniyle, davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/(1)-a-6.maddesi gereğince kabulüne..” karar verildiği ve davacı vekilinin istinaflarının incelenmediği anlaşılmıştır.
Davacılar vekili tarafından, ilk kararın “ ...’un araca sonradan bindiği, sürücünün alkollü olduğunu bilmediği, %6.3 sakat kaldığı, %6,3 maluliyete göre tazminatların düşük hesaplandığını, ...’un yaralanma bir yıl sınıfta kaldığı, %6.3 sakatlığa göre manevi tazminatın düşük hükmedildiği, müterafık kusura itirazları kapsamında hatır indirimi yapılmasının da doğru olmadığı ve ... lehine vekalet ücretine karar verilmesinin doğru olmadığı” iddiasıyla istinaf edildiği, ilk karara esas alınan maluliyet oranının %6.3 olduğu ve davacılar vekilinin maluliyet oranına yönelik bir istinafının bulunmadığı nazara alındığında artık bu oran yönünden davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu açık olup davacıların maluliyet oranının artması nedeniyle maddi tazminatın da bu orana göre hesaplanması gerektiğine yönelik istinafına itibar edilmemiştir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile olayla ilgili ceza dosyası kapsamından; yaralanan davacı ...’un, sürücü olan arkadaşının (davalı ...’un) alkollü olduğunu bilerek aracına bindiği anlaşıldığından müterafık kusur indirimi yapılmasında, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme kapsamında hatır indirimi yapılmasında, husumetten ret kararı verilen davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Yine; olay tarihi, kazanın meydana geliş şekli, yaralanmanın derecesi ile tarafların sosyal ve ekonomik durumları nazara alındığında, mahkemece hakkaniyete uygun olarak manevi tazminata karar verildiği anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, usul ve yasaya uygun olarak verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacılar vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince asıl ve birleşen dosya için alınması gereken 539,70-TL istinaf karar harcının, peşin yatırılan 1.092,57-TL istinaf karar ve ilam harcından mahsubuyla, kalan 552,87-TL harcın asıl ve birleşen dosya davacılarına iadesine,
3-İstinaf talebinde bulunanlar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
4-Davacılar tarafından yatırılan gider avansından varsa, kullanılmayan kısmın yatıran davacılara iadesine,
5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 20/12/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.