T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/317 - 2023/1027
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/317
KARAR NO: 2023/1027
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/09/2022
NUMARASI: 2020/13 Esas - 2022/574 Karar
ASIL DAVADA:
DAVACILAR:
VEKİLLERİ
DAVALI:
VEKİLLERİ:
DAVA:Trafik Kazasından kaynaklanan Cismani Zarar Nedeniyle Geçici ve Sürekli İş Göremezlik Tazminatı, Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 05/07/2023
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 10/07/2023
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı asıl ve birleşen davalarda davacı ... vekili, Birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında ve Birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi doyasında davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 08/01/2013 tarihinde davalılardan ...'nin maliki bulunduğu ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalı aracın, kontrolsüz olarak kavşağa girmesi üzerine, sağından gelen ve davalılardan ...'ın maliki ve sürücüsü bulunduğu araçla çarpışması ile yoldan çıktığını, kaldırımda yürüyerek evine gitmekte olan 8 haftalık hamile olan müvekkili ...'e çarparak bir ayağının kopmasına ve çocuğunun düşmesine neden olduğunu, davalılardan ...'nin alkollü olması nedeni ile olay mahallinden kaçmış olması ve aracı başkasının sevk ve idaresindeymiş gibi göstermeye çalışması gibi nedenlerle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nca hakkında dava açıldığını ve davalı ...'nin tutuklandığını, olayın vukuunda yaya kaldırımında yürüyen müvekkiline kusur izafe edilemeyeceğini, kaza sebebi ile davacı müvekkillerinin maruz kaldığı manevi zararın kısmen de olsa telefasi amacıyla müvekkili ... için 80.000,00-TL, müvekkilenin eşi davacı ... için 30.000,00-TL olmak üzere neticeten ve ceman 110.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan kusurları oranında müştereken ve müteselsilen tahsiline, halen yazılım pazarlama elemanı olarak çalışan tamamen ayak gücü ile çalışan müvekkili ...'in çalışma hayatının da sonra ermiş olduğu nazara alınarak maruz kaldığı maddi zararın kısmen de olsa telafisi amacıyla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan sigorta şirketinin sorumluluğu sigorta poliçesi limiti dahilinde kalmak kaydıyla davalılardan kusurları oranında müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkili ...'in SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'sinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan sigorta şirketinin sorumluluğu sigorta poliçesi limiti dahilinde kalmak kaydıyla davalılardan kusurları oranında müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalılardan ... ... davaya cevap dilekçesinde; söz konusu tazminat davasının açılmasına neden olan yaralamalı trafik kazasının meydana gelmesinin tek nedeninin kusurlu ve kontrolsüz bir şekilde araç kullanarak kendisinin de zararına neden olanın diğer davalı ... ... olduğunu, davalı ...'nin bu olay nedeni ile tutuklandığını, olayda bir kusurunun bulunmadığını, kusurun tamamen davalı ...'de olduğunu, bu nedenle de söz konusu davanın tek muhatabının da davalı ...'nin olması gerektiğini, olayda mağdur olduğunu ve davanın açılması ile daha da mağdur duruma düştüğünü beyanla; herhangi bir kusurunun bulunmadığı olay nedeni ile telafisi olanaksız ve imkansız kararlarla karşılaşmasının giderilmesi için kendi yönünden davanın düşürülmesi ve asıl muhatap olan davalı ... yönünden devamına karar verilerek mağduriyetinin giderilmesini istemiştir.
Davalılardan ... ... vekili davaya cevap dilekçesinde; müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde tamamen kusursuz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalılardan ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde; sorumluluklarının sigorta limiti kusur ve zarar ile sınırlı olduğunu, davacının davasını kanıtlaması gerektiğini, savunarak davanın reddini istemiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2014/353 ESAS SAYILI DOSYASINDA,
Davacı ... vekili dava dilekçesinde; 08/01/2013 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin cismani zarar gördüğünü, davalıya ait aracın sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu ve bu araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, müvekkilinin sürekli iş göremezlik zararları için davalı sigorta şirketine karşı açmış oldukları davanın (Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/279 Esas) karar aşamasında olduğunu, bu davanın sadece bakım ve bakıcı gideri ve yaşam boyu müvekkilinin kullanacağı protez ücreti, protezin bakımı ve tamirine ilişkin ücretle ilgili olup, müvekkilinin diğer zararlarına ilişkin açılmış davalarla ilgili olmadığı belirterek, fazlaya ilişkin ve başkaca dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin geçici bakım ve bakım gideri için 1.000,00-TL maddi, yaşam boyu bakım ve bakıcı gideri için 1.000,00-TL maddi, yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezler için 1.000,00-TL maddi, yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezlerin bakım ve onarımı için 1.000,00-TL maddi tazminat olmak üzere şimdilik 4.000,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle (kazada asli kusurlu olan ... plakalı aracın ticari olması nedeni ile) birlikte ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili 02/10/2015 havale tarihli ıslah dilekçesiyle (asıl ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesindeki taleplerini de kapsar şekilde); müvekkili ...'ın maluliyeti dolayısıyla uğradığı zararlarının miktarının geçici iş göremezlik nedeni ile 21.886,42-TL, sürekli iş göremezlik nedeni ile 310.654,78-TL, bakıcı giderleri nedeni ile 18.672,56-TL., yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezler için 110.000,00-TL, yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezler için bakım ve onarım bedelini 29.360,00-TL olmak üzere toplam 480.663,15-TL olarak aktüerya bilirkişi tarafından tespit edildiğini, tespit edilen zararların talep edilen miktarlardan fazla olması nedeni ile dava değerini ıslah ettiklerini, geçici iş göremezlik nedeni ile talep ettikleri 5.000,00-TL maddi tazminat değerini ... İl Müdürlüğü'nün müvekkiline yaptığı 9.910,61-TL geçici iş göremezlik bedelinden düşülmesinden sonra arttırılarak 11.975,81-TL'ye, sürekli iş göremezlik nedeni ile talep ettikleri 5.000,00-TL maddi tazminat değerinin 305.654,78-TL arttırarak 310.654,78-TL'ye, geçici bakım giderleri nedeni ile talep ettikleri 1.000,00-TL maddi tazminat değerinin 17.672,56-TL artırarak 18.672,56-TL'ye, yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezler için talep ettikleri maddi tazminat değerinin 109.000,00-TL arttırarak 110.000,00-TL'ye, yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezlerin bakım ve onarımı için talep ettikleri 1.000,00-TL maddi tazminat değerini 28.360,00-TL arttırarak 29.360,00-TL'ye çıkartılmasını, asıl davada 323.630,59-TL, birleşen davada 159.032,56-TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi için temerrüde düştüğü tarihten, diğer davalılar için kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; yargılamalar sırasında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2018/235 ESAS SAYILI DOSYASINDA,
Davacı ... vekili dava dilekçesinde ...ndan tazminat talep ederek; 08/01/2013 tarihinde ... ... sevk ve idaresinde bulanan kamyonet ile ... ...'nin sevk ve idaresindeki otomobil ile çarpışması sonucu kaldırımda yürümekte olan müvekkili ...’a çarpmaları neticesinde çok taraflı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin geçici ve sürekli iş göremezlik zararlarının karşılanması için mahkemenin 2013/279 E. sayılı dosyası ile tazminat davası açıldığını, müvekkilinin geçici bakım ve bakıcı gideri ile sürekli bakım ve bakıcı gideri ayrıca müvekkilin yaşam boyu kullanacağı protezlerin bedeli ile bu protezlerin bakım ve tamiri için gereken masraflar için Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/353 E. sayılı dosyasında tazminat davası açıldığını, bu dosyanın mahkemenin 2013/279 E. sayılı dava ile birleştirildiğini, yargılama neticesinde ... plakalı aracın sürücüsü ... ... aleyhine, 77.663,70 TL sürekli iş göremezlik tazminatına, 474,75-TL geçici iş göremezlik tazminatına hükmedildiğini, tahsilde tekerrüre yer olmamak üzere bu miktarların tazmini için dava açma zaruriyeti doğduğunu, ileri sürerek fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, tahsilde tekerrüre yer olmamak üzere müşterek ve müteselsil sorumluluk çerçevesinde, müvekkili ...' ın çalışma gücünü %58 oranında kaybetmesi nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik zararı için 77.663,70-TL, 18 ay süren iyileşme süreci boyunca çalışamamasından dolayı geçici iş göremezlik zararı için 474,75-TL, aynı süreçte bir başkasının bakımına muhtaç olması sebebiyle uğradığı geçici bakım ve bakıcı gideri zararı için 4.668,14-TL, sağ diz altı ampütasyonu sebebiyle kullanmak zorunda olduğu protez bedeli için 27.500,00-TL, bu protezlerin bakım ve tamiri sebebiyle uğradığı zararlar için 8.090,00-TL olmak üzere toplamda 118.396.59-TL maddi tazminatın davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'ndan müştereken ve müteselsilen tazmin edilmesini, istemiştir.
Bileşen Ankara 5 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/235 Esas sayılı dosyasında davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini dilemiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2021/292 ESAS SAYILI DOSYASINDA,
Davacı ... vekili dava dilekçesinde; asıl davaya konu kazada kaza yapan araçların kaldırımda yürümekte olan müvekkile çarpmaları neticesinde yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen işbu vahim kaza sebebiyle müvekkil ...'ın ağır şekilde yaralandığını, öncelikle aynı kaza ile ilgili olarak davalı sigorta şirketi aleyhine mahkemenin 2020/13 E. sayılı dosyasıyla maddi tazminat davası açıldığını, söz konusu davada 18/02/2021 tarihinde bilirkişiden alınan raporda müvekkilinin protez gideri, protez bakım gideri ve tamir masrafı olarak 482.827,80 TL tazminat hesaplandığını, zararlardan davalı ... Sigorta A.Ş. ve ...nın da sorumlu olduğunu, belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak protez gideri, protez bakım gideri ve tamir masrafı olarak tahsilde tekerrür olmak üzere 307.877,80 TL maddi tazminatın davalıların temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek olan avans faizi ile tahsilini istemiştir.
Birleşen Ankara 3. ATM'nin 2021/292 Esas sayılı dosyasında davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde; protez bedel, bakım ve tamir masraflarının tedavi gideri kapsamında SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, müvekkili şirketin sorumluğunun poliçe limiti dahilinde olduğunu, sigortacının sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu, işbu dosyanın birleştiği asıl davada alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere söz konusu protez bedellerinin SGK tarafından karşılandığını, davacının zararından müvekkili şirketin ancak sigortalısı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu, kusur indirimi yapılmasının kabul edilemeyeceğini beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ...; usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen, süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi tarafından asıl davada ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/453 E. Sayılı dosyasına yönelik olarak verdiği 2013/279 E. 2017/532 K. Sayılı 08/06/2017 tarihli gerekçeli kararın, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından esasa ilişkin olarak, davacı tarafından ise sadece yargılama giderine yönelik istinafı üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 2017/2299 Esas - 2019/1833 K. sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılması sonrasında yeniden yapılan yargılama neticesinde;
Mahkemece; asıl davada taraflar arasındaki uyuşmazlığın 08/01/2013 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile tarafların kusur durumu, davacı ...'da kaza nedeni ile geçici ve sürekli iş gücü kaybı olup olmadığı var ise miktarı, SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri olup olmadığı var ise miktarı, maddi tazminat miktarı ve manevi tazminat miktarları noktasında toplandığı; Birleşen Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/353 Esas sayılı dosyasında taraflar arasındaki uyuşmazlığın, 08/01/2013 tarihli kaza nedeni ile tarafların kusur durumu, davacı ...'da kaza nedeni ile geçici bakım ve bakıcı gideri, yaşam boyu bakım ve bakıcı gideri, yaşam boyu kullanılmak üzere protez gideri, yaşam boyu kullanılmak üzere protezlerin bakım ve onarım gideri ihtiyacı doğup doğmadığı, doğmuş ise bunlara ilişkin tazminat miktarları noktasında toplandığı, Birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/235 Esas sayılı dosyasında taraflar arasındaki uyuşmazlığın, 08/01/2013 tarihli kaza nedeni ile tarafların kusur durumu, davacı ...'da kaza nedeni ile sürekli ve geçici iş gücü kaybı olup olmadığı var ise oranları, bakıcı ihtiyacı olup olmadığı var ise süresi, protez ihtiyacı olup olmadığı var ise bedeli, protezlerin bakım ve tamir ihtiyacı olup olmadığı var ise bedeli ve maddi tazminat miktarları noktasında toplandığı, Birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/292 Esas sayılı dosyasında taraflar arasındaki uyuşmazlığın, 08/01/2013 tarihli kaza nedeni ile tarafların kusur durumu, davacı ...'ın protez ihtiyacı olup olmadığı var ise bedeli, protezlerin bakım ve tamir ihtiyacı olup olmadığı, var ise bedeli ve maddi tazminat miktarları noktasında toplandığı; mahkemece alınan 16/04/2014 tarihli kusur raporunda; kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü ... ...'ın %75 oranında, ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ...'nin %25 oranında kusurlu olduğu, davacı yaya ...'in bir kusurunun bulunmadığının beyan edildiği; sunulan raporun ceza dosyasından alınan rapor ile uyumlu olması ve denetime elverişli bulunması nedeni ile yeterli görüldüğü; davacı ...'taki iş gücü kaybının tespiti için İstanbul Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Kurulun'dan alınan 05/12/2014 tarihli raporda, davacıdaki sürekli iş gücü kaybının %58, geçici iş gücü kaybının 18 ay olduğunun belirtildiği, söz konusu raporda bakıcıya yönelik bir tespit yapılmaması nedeni ile aynı kurumdan 15/04/2015 tarihli raporun alındığı, söz konusu rapora göre davacının sürekli olarak başkasının bakımına ihtiyacı olmadığı, iyileşme süresi yani geçici iş gücü kaybı süresi içerisinde başkasının yardımına ihtiyacı olduğunun rapor edildiği; medikal uzmanı ve protez teknikerinden davacı ...'in protez bedeli, protez bakım ve değişim bedelinin hesaplanması için 10/04/2015 tarihli raporun alındığı, söz konusu rapora itiraz edilmesi üzerine aynı bilirkişi kurulundan 16/09/2015 havale tarihli raporun alındığı, söz konusu rapora göre protez bedelinin 110.000,00-TL, protez değişim ve bakım giderinin 29.360,00-TL olarak hesaplandığı; davacı ...'ın geçici, sürekli ve bakıcı giderinden kaynaklı zararının tespiti için aktüer bilirkişiden 29/09/2015 tarihli raporun alındığı, söz konusu rapora göre davacı ...'in geçici iş göremezlik zararının 21.886,42-TL, sürekli iş göremezlik zararının 310.654,78-TL, bakıcı gideri zararının 18.672,56-TL olduğunun rapor edildiği, söz konusu rapora itiraz edilmesi üzerine aktüer bilirkişiden 22/03/2016 tarihli raporun alındığı, söz konusu raporda ana raporun tekrar edildiği, sadece 21.886,42-TL'lik geçici iş göremezlik zararından SGK tarafından davacı ...' e ödenen 19.987,41-TL'lik ödeme düşüldükten sonra geçici iş göremezlik zararının 1.899,01-TL olarak hesaplandığının görüldüğü; mahkemece tarafların bildirmiş olduğu deliller toplandıktan sonra asıl dava ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/353 Esas sayılı dosyası ile ilgili mahkemenin 2013/279 Esas, 2017/532 Karar sayılı dosyasında karar verildiği, söz konusu kararın davacı tarafından 08/08/2017 tarihli istinaf dilekçesi ve 09/08/2017 tarihli ek istinaf dilekçesi ile mevcut ve birleşen dosyada sadece davalı sigorta şirketi ile ... ...'a hükmedilen vekalet ücretleri yönünden istinaf talebinde bulunulduğu, davalı sigorta tarafından ise 27/07/2017 tarihli dilekçesi ile tedavi ve protez giderlerinden müvekkilinin sorumlu olmadığı, SGK'nın sorumlu olduğu, asıl ve birleşen davada lehlerine vekalet ücreti hükmedilmesinin uygun olmadığı yönünde istinaf dilekçesi sunduğu, mahkemece ... ... yönünden verilen karara taraflarca herhangi bir istinaf başvurusu yapılmadığı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 2017/2299 Esas, 2019/1833 Karar sayılı kararı ile davacının vekalet ücretine yönelik talebinin ve yine davalı sigorta şirketinin de tedavi giderleri ve protez giderlerinden sorumluluğunun belirlenmesi için kaldırılarak ilk derece mahkemesine gönderildiği, sonrasında dosyanın yukarıda belirtilen esasına kaydedildiği; istinafın kaldırma kararı doğrultusunda öncelikle davacı ...'ın kullanmış olduğu protezlere ilişkin SGK kayıtları ve yine SGK tarafından yapılan ödemelere ilişkin ödeme belgeleri, ilgili SGK'lardan getirtilerek dosya kapsamına alındığı, ... Üniversitesi Adli Tıp Kurumu Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan istinafın kaldırma kararı karşısında davacı açısından en uygun protezin tespiti için 03/05/2021 tarihli raporun aldırıldığı, söz konusu rapora göre davacının kullanmasına uygun olan protezin "Mikro işlemcili protez ayaklı aktif vakum sistemli modüler diz altı protezi" olduğunun rapor edildiği, söz konusu rapor denetime elverişli olduğundan mahkemece de kabul edildiği; davacı ...'ın istinaf kararı doğrultusunda SGK tarafından varsa karşılanmayan protez bedeli, protez bakım ve değişim bedelinin tespiti için konusunda uzman bilirkişi kurulunun oluşturulduğu, söz konusu bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan 18/02/2022 tarihli rapora göre Hacettepe Üniversitesi tarafından uygun bulunan "Mikro işlemcili protez ayaklı aktif vakum sistemli modüler diz altı protezi" bedelinin 535.507,00-TL olarak belirlendiği, SGK tarafından karşılanan 70.224,00-TL düşüldüğünde aradaki farkın 465.283,00-TL olduğu, söz konusu bedele protez ayarları ve ufak bakım işlerine 3.500,00-TL ile katılım payı oranı olan 14.044,80-TL'nin eklenmesinin gerektiği, bu çerçevede toplam SGK tarafından ödenmeyen miktarın 482.827,80-TL olarak hesaplandığı; söz konusu rapora itiraz edilmesi üzerine bilirkişi kurulundan 25/03/2022 tarihli ek raporun alındığı, söz konusu rapora göre SGK tarafından karşılanmayan protez bedeli farkı, protez ayarları ve ufak bakım işleri bedeli ve katılım payı oranı da ilave edildiğinde 620.786,80-TL rapor edildiği, aktüer bilirkişiden alınan 14/04/2022 tarihli ek raporda; söz konusu rapora göre davacı üzerindeki geçici işgücü kaybının 1.899,01-TL, sürekli iş gücü miktarının 1.329.057,95-TL olduğunun rapor edildiği; tüm deliller toplandıktan sonra mahkemece yapılan değerlendirme sonunda; asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede; asıl davada mahkemenin 2013/379 Esas, 2017/532 Karar sayılı kararı ile verilen kararının istinaf mahkemesi tarafından kaldırıldığı, kaldırılan kararın sadece davacılar tarafından asıl ve birleşen davada, davalı sigorta ile diğer davalı ... ... lehlerine hükmedilen vekalet ücretine yönelik istinaf talebinde bulunduğu, diğer yönlerden herhangi bir istinaf talebinde bulunmadığı, diğer davalı ... ... yönünden verilen mahkeme kararının istinaf edilmediği, davalı sigorta şirketi tarafından da asıl ve birleşen davada lehlerine vekalet ücreti hükmedilmesinin yanlış olduğu ve birleşen davada tedavi ve protez giderlerinden sorumlu olmadıklarından bahisle istinaf talebinde bulunulduğu, diğer yönlerden herhangi bir istinaf talebinde bulunulmadığı, istinaf mahkemesince davacının asıl ve birleşen davadaki vekalet ücretine yönelik istinaf talebinin kabul edildiği, davalı sigorta şirketinin de istinaf taleplerinin kabul edilerek kararın kaldırıldığı; bu nedenle mahkemece yeniden yargılama yapılırken, istinaf mahkemesince kaldırılan karardaki istinaf sebeplerine, usuli kazanılmış haklara ve taraflar yönünden kesinleşen hususlara bakılarak değerlendirme yapmak gerektiği, davacılar vekili tarafından mahkemenin 27/02/2020 tarihli celsesinde; "Biz asıl davada davalı ... ve ... Sigorta yönünden birleşik davada ise geçici ve sürekli bakım ve bakıcı gideri yönünden açmış olduğumuz davalardan kayıtsız şartsız feragat ediyoruz, asıl davada davalı ..., birleşik davada ise protez bedeli ile protez bakım-onarım yönünden yargılamaya devam ediyoruz, eksik hususlar giderilsin," şeklinde beyanda bulunulduğu, söz konusu beyanlarından da açıkça anlaşılacağı gibi asıl davada davacılar tarafından, asıl davanın davalıları ... ve ... Sigorta A.Ş. yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerektiği, yine söz konusu davalıların lehlerine vekalet ücreti talebi bulunmadığından lehlerine vekalet ücreti verilmediği, davacılar tarafından diğer davalı ... ... yönünden açılan davada mahkemece verilen kararın istinaf sebebi yapılmaması nedeniyle söz konusu davalı yönünden dosyadaki kararın ve bilirkişi raporlarının kesinleştiği, bu nedenden ötürü davacılar tarafından ... ... yönünden maddi ve manevi tazminat talepli olarak açılan davalarının önceki kararları doğrultusunda kısmen kabulü ile; ... için 6.250,00-TL. manevi, ... için 15.000,00-TL manevi, 77.663,70-TL sürekli iş göremezlik zararı ile 474,75-TL geçici iş göremezlik zararı yönünden taleplerinin kabulüne karar vermek gerektiği, Birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/353 Esas sayılı dosyası yönünden yapılan değerlendirmede; davacı ... tarafından davalı sigorta aleyhine açılan davada, geçici bakım ve bakıcı gideri ile yaşam boyu bakım ve bakıcı gideri taleplerinden mahkemenin 27/02/2020 tarihli celsesinde feragat edildiğinden, söz konusu talepler yönünden davacının davasının feragat nedeni ile reddine, yine davalının vekalet ücreti talebi bulunmadığından lehine vekalet ücreti takdir edilmeyerek aşağıdaki şekilde karar verildiği, davacı ...'ın davalı sigorta aleyhine açmış olduğu yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezlerin bedeli ile protezlerin bakım ve onarımına yönelik taleplerinin devam ettiği, bu talepler değerlendirilmeden önce mevcut taleplerden sigortanın sorumlu olup olmadığı hususunun açığa kavuşturulması gerektiği, bilindiği gibi 6111 sayılı yasanın 59. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesi gereğince, trafik kazalarında yaralanan kişilerin tedavi giderlerinden sorumluluğunun SGK'ya verildiğinin açıkça belirtildiği, söz konusu kanun maddelerinde her ne kadar trafik kazalarından kaynaklı tedavi giderlerinden sorumluluk SGK'ya verilmiş ise de, burada Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği gibi tüm tedavi giderlerinin sorumluluğunu kapsamadığı, zira söz konusu trafik kazalarından dolayı belgesiz yapılan harcamalardan ve belgeli olup da SGK tarafından kapsam dışında tutulan harcamalardan sigortanın sorumluluğunun halen devam ettiği, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarının da bu yönde olduğu, mevcut olayda da davacı ... tarafından SGK tarafından karşılanmayan protez bedeli, bakımı ve değişimine ilişkin bedelin sigortadan talep edildiği, davacının yapmış olduğu bu talebi SGK karşılamadığından davalı sigorta şirketi sorumlu olduğu, bu kabul çerçevesinde, davacı için en uygun protezin ... Üniversitesi Adli Tıp Kurumu'ndan alınan rapor ile belirlendiği, söz konusu belirleme yapıldıktan sonra dosya kapsamına alınan 25/03/2022 tarihli bilirkişi kurulu ek raporuna göre davacının protez bedeli (SGK'nın yapmış olduğu düşüldükten sonra kalan kısım), katkı bedeli, protezlerin bakım ve ayar işleri, protez değişimi olmak üzere toplam 620.786,80-TL olarak belirlendiği ve söz konusu ek raporun denetime elverişli olduğundan mahkemece kabul edildiği; dosya kapsamına alınan 25/03/2022 tarihli rapor ile birleşen dosyada davacının talep edebileceği miktar her ne kadar 620.786,80-TL olarak belirlenmiş ise de, mahkemece verilen önceki kararda bu hususun davacı tarafından istinaf sebebi yapılmaması, sadece davalı sigorta yönünden istinaf sebebi yapılması nedeniyle davalının usuli kazanılmış hakları da dikkate alınarak, yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezlere ilişkin taleple ilgili açılan davanın kısmen kabulü ile 82.500,00-TL'nin davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 18.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezlerin bakım ve onarımına ilişkin taleple ilgili açılan davanın kısmen kabulü ile 22.020,00-TL'nin davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 18.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerektiği; Birleşen 5. Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/235 Esas sayılı dosyası yönünden yapılan değerlendirmede; mevcut dosyada davacı tarafından trafik kazasına karışan ... plakalı aracın trafik sigortasının bulunmaması nedeni ile güvence hesabına karşı dava açıldığı ve mahkemenin asıl dosyasında ... ...'ye hükmedilen bedeller ile asıl dosyada alınan bilirkişi raporlarında ... ...'nin kusuruna tekabül eden protez bedeli ile bakım ve tamir bedellerinin talep edildiğinin görüldüğü, mevcut davada davacı ...'ın davalı ... ...'den kaza nedeni ile neyi talep edebilecek ise aynısını ...ndan da talep edebileceği, ...'nın ... ...'nin kusurundan dolayı davacıya karşı sorumlu olduğu, davalı ... davacıya ... ...'nin kusurundan kaynaklı zararı ödedikten sonra ... ...'ye rücu etme imkanı bulunmadığı, mevcut olayda, asıl dosyada davacı tarafından ... ... aleyhine verilen karar istinaf edilmediğinden ve yine söz konusu dosyada protez bedeli ve bakımına yönelik alınan bilirkişi raporuna davacı tarafından itiraz edilmediğinden söz konusu karar ve bilirkişi raporunun ... ... yönünden kesinleştiği, yani ... ...'nin davacıya vermiş olduğu zarar istinafça kaldırılan kararda belirlenmiş ve kesinleştiği, ... ... ...'nin davacıya vermiş olduğu zarardan sorumlu olduğu, her ne kadar istinafın kaldırma kararı sonrası alınan bilirkişi raporları ile davacının zararı daha çok çıkmış ise de, ilk verilen kararda ... ... yönünden karar ve bilirkişi raporu kesinleştiğinden, ... ...'nin sorumlu olduğu zarar miktarının istinaf sonrası alınan raporlarla arttırılması mümkün olmadığı gibi ...nı da rücu edemeyeceği bir zarardan da sorumlu tutmanın söz konusu olmayacağı, ...nın sadece ... ...'nin vermiş olduğu zarardan kusuru oranında ve kesinleşen mahkeme kararı ile bilirkişi raporu da dikkate alınarak sorumlu olduğunu, bu çerçevede, davacının davasının asıl dosyada ... ... yönünden kesinleşen karar ve bilirkişi raporu da dikkate alınarak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davasının kısmen kabulü ile 77.663,70-TL sürekli iş göremezlik zararı, 474,75-TL geçici iş göremezlik zararı, 4.668,14-TL bakıcı gideri zararı, 27.500-TL protez gideri bedeli, 7.340,00-TL protez bakım ve tamir bedeli olmak üzere toplam 117.646.59 TL'nin 23.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerektiği; Birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/292 Esas sayılı dosyası yönünden yapılan değerlendirmede; mevcut dosyada davacı ... tarafından davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... aleyhine protez bedeli, bakımı ve tamir masrafı nedeniyle dava açılmış ise de; mahkemece verilen ilk kararın davacı tarafından bu hususta istinaf sebebi yapılmaması, sadece davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından istinaf yapılması ve söz konusu sigortanın usulü kazanılmış hakkı ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası yönünden yukarıda yazılan gerekçe de göz önüne alındığında, davacının talep etmiş olduğu bedelden davalı sigortanın sorumlu olmadığı ve bu davalı yönünden açılan davanın reddi gerektiği, davacı ...'ın ... yönünden yapmış olduğu talep değerlendirildiğinde; mahkemenin ilk kararının ... ... yönünden taraflarca istinaf sebebi edilmediği, ... ... yönünden verilen karar ve dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile tespit edilen zararın kesinleştiği, ...'nın davacıya karşı, davacının ... ...'den kesinleşen mahkeme kararı ve bilirkişi raporları ile tespit edilen zarar miktarı ile sorumlu olduğu, zira ödediği zarar miktarı oranında ...'nın davacı yerine geçeceği, davacının da davalı ... ...'den talep edebileceği zararın kaldırılan kararlarında ve alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği, ...'nın ... ...'ye rücu edebileceği zarardan daha fazlasından sorumlu olmadığı, bu zararında ... tarafından mahkemenin yukarıda belirtilen birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında verildiği, bu nedenle davacının söz konusu davalıya karşı açmış olduğu davanın reddine karar vermek gerektiği gerekçesi ile;
“ (A) ASIL DAVADA;
- Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE;
1-Davacı ... tarafından davalılar ... ... ve ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan maddi tazminat davasının feragat nedeni ile reddine,
2-Davacılar tarafından davalı ... ... aleyhine açılan manevi tazminat talebinin feragat nedeni ile reddine,
3-Davacı ... tarafından davalı ... ... aleyhine açılan manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00-TL'nin olay tarihi olan 08.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak söz konusu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Davacı ... Savaş tarafından davalı ... ... aleyhine açılan manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 6.250,00-TL'nin olay tarihi olan 08.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak söz konusu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
5-Davacı ... tarafından davalı ... ... aleyhine açılan maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 77.663,70-TL sürekli iş göremezlik zararı , 474,75-TL geçici iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 78.138.45-TL'nin olay tarihi olan 08.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak söz konusu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
6-Alınması gereken karar ve ilam harcı 6.789,23-TL olduğundan, peşin alınan 2.940,30-TL (413,30-TL peşin harç + 1.598,00-TL + 59,00-TL ve 870,00-TL tamamlama harcı toplamı) harcın mahsubu ile bakiye 3.848,93-TL karar harcının davalı ... ...'den alınarak hazineye irat kaydına,
-(B) BİRLEŞEN ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NİN 2014/353 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
- Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
1-Davacı ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan geçici bakım ve bakıcı gideri ile yaşam boyu bakım ve bakıcı gideri taleplerinin feragat nedeni ile reddine
2-Davacı ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yönelik yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezlere ilişkin taleple ilgili açılan davanın kısmen kabulü ile 82.500,00-TL'nin davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 18.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3- Davacı ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yönelik yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezlerin bakım ve onarımına ilişkin taleple ilgili açılan davanın kısmen kabulü ile 22.020,00-TL'nin davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 18.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
(C) BİRLEŞEN 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NİN 2018/235 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
- Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
1-Davacının 77.663,70-TL sürekli iş göremezlik zararı, 474,75-TL geçici iş göremezlik zararı, 4.668,14-TL bakıcı gideri zararı, 27.500-TL protez gideri bedeli, 7.340,00-TL protez bakım ve tamir bedeli olmak üzere toplam 117.646.59-TL'nin 23.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte asıl davada davalı ... ... yönünden verilen karar ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla anılı davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
(D) ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NİN 2021/292 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
1-Davanın REDDİNE,” karar verilmiş hüküm davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu müvekkili ...’in talepleri ile ilgili olarak; sürekli iş görmezlik, geçici iş görmezlik, geçici bakıcı gideri talepleri yönünden, yargılama sırasında davalı ... Sigorta A.Ş. ve ... ... ile sulh olduklarından, bu davalılar yönünden davada yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını, sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri talepleri yönünden, davalı ... ve davalı ... ...’den olan taleplerinin devam ettiğini, bu çerçevede; müvekkilinin bu taleplerinin önce davalı ... ...’den talep etmiş iken, yargılama sırasında bu zararlardan sorumluluğu bulunan ... hakkında da birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/235 E. Sayılı dosyasında, tahsilde tekerrür olmamak üzere bu zararlarını ...ndan da talep ettiklerini, bilirkişi raporunda; müvekkilinin sürekli iş göremezlik zararının 310.654,78 TL olarak tespit edildiği, davalı ...’ın kusuruna isabet eden miktarın 77.663,70 TL olduğu, dava miktarını buna göre artırıldığını, buna göre de ... hakkında dava açılarak, bu davalının eldeki dosya ile birleştirildiğini; Son olarak birleştirme kararından sonra 14/04/2022 tarihinde alınan bilirkişi raporunda; müvekkilinin sürekli iş göremezlik tazminatının 1.329.057,95 TL olarak hesaplandığını, davalı ...’ın kusuruna denk gelen miktarın 332.264,49 TL olduğu, müvekkilinin davalıdan talep edebileceği geçici iş göremezlik zararının da 474,75 TL olduğu, yine müvekkilinin davalıdan talep edebileceği geçici bakıcı gideri ve bakım giderinin de 4.668,14 TL olarak hesaplandığını, kaza tarihinde ...nın teminat limitinin ise 250.000,00 TL olduğunu, bu nedenle sürekli iş göremezlik zararından ...nın sorumluluğu 250.000,00 TL olması nedeniyle bu miktarın davalı ...ndan talep edildiğini; mahkemece, daha önce ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın, müvekkilinin sadece vekalet ücreti yönünden istanaf ettiğinden ve davalı lehine usuli kazanılmış hak doğduğundan, daha önce kaldırılan ilk karara göre tazminat miktarı kabul edilerek, fazlaya ilişkin taleplerinin reddedildiğini, bu durumu kabul etmediklerini, müvekkilinin daha önce kaldırılan kararın tamamına yönelik olarak kararı istinaf ettiğini, bu nedenle davalı lehine usuli kazanılmış hak söz konusu olmadığını, kaldı ki kararın kaldırılması sonrası asgari ücret olanları değişeceğinden, kaldırılan kararın usuli kazanılmış hak olarak kabul edilmesinin hakkaniyete de uygun olmadığını, kamu düzenine ilişkin konularda kamu düzeninden bahsedilemeyeceğini, asgari ücret değişiminin ise kamu düzenine ilişkin olduğunu, HMK’nın 355. maddesi gereğince "kamu düzeninin" ise resen gözetileceğini, bu nedenle kararın hatalı olduğunu, ayrıca davalılar lehine takdir edilen vekalet ücretinin de hatalı olduğunu birden fazla davalı olması halinde ret sebebinin aynı olması halinde tek vekalet ücreti takdirinin gerektiğini, mahkemece davalılar lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdirinin de hatalı olduğunu, belirterek kararın kaldırılarak, talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
Birleşen Ankara 3 Asliye Ticaret Mahkemesi ve Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde: müvekkilinin geçici iş göremezlik zararından sorumluluğunun olmadığını, yine müvekkilinin bakıcı gideri ve tedavi giderinden de sorumluluğunun olmadığını, sorumluluğunun SGK’da olduğunu, SGK tarafından karşılanması gereken bakıcı gideri, tedavi gideri ve geçici iş görmezlik giderinden müvekkilinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu; tedavi giderleri içerisinde olan protez giderinden de müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, davacıya SGK tarafından ödeme yapılmış ise tazminattan indirilmesi gerektiğini, SGK tarafından davalıya ödeme yapılarak, müvekkili hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığını, iş bu miktarın düşülmesi gerektiğini, ...nın temerrüdü bulunmadığını, bu nedenle kaza tarihinden itibaren faiz işletilemeyeceğini, dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olacağını, sürekli iş göremezlik ödemesinin 04/12/2021 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlar çerçevesinde TRH2010 Yaşam Tablosu, %1,65 faiz uygulanarak yapılması gerektiğini, zamanaşımının meydana gelip gelmediğinin değerlendirilemesi ve davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde;
Asıl dava, cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat, birleşen davalar ise cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemidir. Mahkemece, eldeki davada asıl davada ve birleşen 6. Asliye Ticaret Mahkemesindeki dosyasında, daha önce hükmedilen tazminat miktarlarına karşı davacının istinafının bulunmaması, istinafının sadece yargılama giderlerine yönelik olması nedeniyle, ilk kararda hüküm altına alınan miktarların hakkında dava açılan davalılar yönünden usuli kazanılmış hak oluşturacağı değerlendirilerek, asıl davada ve birleşen 6 Asliye Ticaret Mahkemesi doyasında daha önce kaldırılan hükümdeki miktarlar nazara alınarak davanın kısmen kabulüne, birleşen Ankara 5 Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında ise, ... hakkında açılan davada, işletenin sorumlu olduğu miktarların ilk kararda tespit edilmiş olması ve teselsül hükümleri gereğince fazlasının ...ndan talep edilemeyeceğinden, Birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Sigorta A.Ş. ve ... hakkında açılan davada ise, aynı gerekçelerle bakiye zararı olmadığından davanın reddine karar verilmiş hüküm asıl ve birleşen davalarda davacı ... vekili ve birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ve Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi doyasında davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.
1-Davacı vekilinin, davalarda reddedilen kısımlara yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde;
Bir davada, mahkemenin veya tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine (diğeri aleyhine) doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu hakka, usule ilişkin kazanılmış hak (usuli kazanılmış hak veya usuli müktesep hak) denir. (Kuru, Baki: Medeni Usul Hukuku El kitabı, Mart 2020, C. II, s.1445)
Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukukî alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri hâline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmekte olup, bu noktada bir mahkemenin Yargıtay dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukukî esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğacağı gibi bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usulî kazanılmış hak gerçekleşebilir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar yönünden yeniden inceleme yaparak aksine karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulî kazanılmış hak oluşturur (Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 04.02.1959 tarihli ve 1957/13 E., 1959/5 K. sayılı kararı). Ancak mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı çıkması, uygulanması gereken Kanun hükmünün karar kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi, görev, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ile bozma kararının maddi hataya dayanması hâllerinde usulî kazanılmış hak oluşması mümkün değildir (Yargıtay 11. H.D. 2020/1610 E. 2022/8355 K.).
Hukukumuzda kabul edilen istinaf kanun yolu açısından da, HMK'nın 355. maddesinde; "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplere sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir." hükmü kabul edildiğinden, bir tarafın istinafı üzerine, diğer taraf lehine karar verilemeyeceği gibi, istinaf eden taraf lehinde ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması sonrasında, yeniden yapılacak yargılama neticesinde, kaldırılan karara göre daha aleyhine bir karar verilemez. İlk kararı diğer tarafın istinaf etmemesi nedeniyle oluşan usuli kazanılmış hakları, kaldırma kararından sonra korunarak, davanın esası hakkında karar verilmelidir.
Diğer bir husus ise; müteselsil sorumluluk esasına göre sorumlulardan bir kısmı hakkında açılan davada, zarar belirlenmiş ise, TBK'nın 166. maddesindeki; "Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler." düzenlemesi gereğince, asıl sorumlu açısından zararın tespit edilerek kesinleşmesi halinde, diğer sorumluda bundan istifade eder.
Bu kapsamda, dosya kapsamına, davacının asıl dosyada ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında müteselsilen talep ettiği zararlara yönelik olarak mahkemece verilen kararın, maddi tazminat miktarına yönelik olarak davacı vekili tarafından istinaf edilmemiş olmasına, kararın davalı ... Sigorta A.Ş.'nin istinaf sebepleri doğrultusunda eksik incelemeye yönelik kaldırılmış olmasına, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf incelemesinin kamu düzenine aykırılık görülmedikçe istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılacak olmasına, takdir edilen tazminat miktarı az olsa ve bu husus asgari ücretten kaynaklansa dahi tarafça itiraz edilmedikçe, tazminat miktarına resen girilemeyecek olması karşısında, ilk kararda hüküm altına alınan tazminat miktarının, istinaf etmeyen taraf açısından bağlayıcı, diğer taraf için ise usuli kazanılmış hak oluşturmasına göre, tazminat miktarına ve reddedilen taleplerine yönelik istinaf sebepleri yerinde görülemiştir.
2-Davalı ...nın istinaf sebeplerinin incelemesinde; davalı ...nın sigortasız aracın kusuru ile karıştığı kaza nedeniyle, meydana gelen bedensel zararlardan Sigortacılık Kanunu 14. maddesi ve ... Yönetmeliği kapsamında, ZMMS poliçelerinde öngörülen teminat miktarı ile sorumlu olmasına, davacı tarafından talep edilen geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve tedavi giderlerinin de TBK'nın 53. maddesi kapsamında bedensel zarar mahiyetinde olmasına, mahkemece hükmedilen tedavi gideri, bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik giderlerinin KTK'nın 98. maddesinde, SGK'nın sorumlu olduğu tedavi giderleri kapsamında da olmamasına, mahkemece protez giderlerine ve bakım giderlerine ilişkin yapılan hesaplamada davalı aleyhine olabilecek bir hatanın bulunmamasına, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından da, henüz yapılmamış protez giderlerinin Sigorta/... sorumluluğunda olduğunun kabul edilmiş olmasına, daha önce verilen kaldırma kararının da bu yönde olmasına göre davalı ...nın istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Bu itibarla; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
1-Davacı vekilinin birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasında, davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretine ilişkin olarak istinaf talebinin incelenmesinde; mahkemece birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/292 E. sayılı doyasına ilişkin kararında, davanın reddine karar verilmiş olması nedeniyle kendilerini vekil ile temsil ettiren davalılar lehine ayrı ayrı ret vekalet ücreti hükmediliği görülmüştür.
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 3. maddesi 2. fıkrası; "....Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur." hükmünü içermektedir. Mahkemece davanın aynı sebepten reddine karar verilmiş olmasına göre, kendilerini vekil ile temsil ettiren davalılar yararına A.A.Ü.T'ye göre tek vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, her bir davalı lehine ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin buna ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmüştür.
Buna göre, yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin asıl ve birleşen davadaki sair istinaf sebeplerinin reddine, davacı vekilinin birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/292 E. sayılı dosyasında davalılar lehine takdir edilen vekalet ücretine yönelik olarak istinaf talebinin kabulüne, mahkemece yapılan yargılamada eksiklik bulunmamasına, yapılan hata nedeniyle yargılamaya ihtiyaç duyulmamasına göre kararın HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğice kaldırılmasına, birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/292 E. sayılı dosyasında davalılar lehine takdir edilen vekalet ücretinin A.A.Ü.T'ye uygun olacak şekilde, davalılar yararına tek vekalet ücreti olacak şekilde düzeltilmesine karar verilerek, ilk derece mahkemesi kararındaki kesinleşen yönler korunarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Davalı ... vekilinin ilk derece mahkemesi kararına yönelik, davacı vekilinin ise asıl davaya, birleşen Ankara 6. Aliye Ticaret Mahkemesi dosyasındaki karara ve birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesin dosyasında verilen karara yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
II-Davacı vekilinin Birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasındaki karara yönelik istinaf talebinin KABULÜ ile; Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 22/09/2022 tarihli, 2020/13 Esas 2022/574 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre;
(A) ASIL DAVADA;
- Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE;
1-Davacı ... tarafından davalılar ... ... ve ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan maddi tazminat davasının feragat nedeni ile reddine,
2-Davacılar tarafından davalı ... ... aleyhine açılan manevi tazminat talebinin feragat nedeni ile reddine,
3-Davacı ... tarafından davalı ... ... aleyhine açılan manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00-TL'nin olay tarihi olan 08.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak söz konusu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Davacı ... Savaş tarafından davalı ... ... aleyhine açılan manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 6.250,00-TL'nin olay tarihi olan 08.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak söz konusu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
5-Davacı ... tarafından davalı ... ... aleyhine açılan maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 77.663,70-TL sürekli iş göremezlik zararı, 474,75-TL geçici iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 78.138.45-TL'nin olay tarihi olan 08.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak söz konusu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
6-Alınması gereken karar ve ilam harcı 6.789,23-TL olduğundan, peşin alınan 2.940,30-TL (413,30-TL peşin harç + 1.598,00-TL + 59,00-TL ve 870,00-TL tamamlama harcı toplamı) harcın mahsubu ile bakiye 3.848,93-TL karar harcının davalı ... ...'den alınarak hazineye irat kaydına,
7-Manevi tazminat yönünden;
(a) Davacı ... duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalı ... ...'den alınarak davacıya verilmesine,
(b) Davacı ... Savaş duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 6.250,00-TL vekalet ücretinin davalı ... ...'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Maddi tazminat yönünden; davacı ... duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 12.502,15-TL vekalet ücretinin davalı ... ...'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı ... ... ve ... Sigorta A.Ş. lehine talepleri doğrultusunda vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
10-Davacı tarafından davalı ... Sigorta A.Ş. ve ... ... yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
11-Davacı tarafından yapılan; 10.212,35-TL (dava açılış, tebligat ve posta gideri, Adli Tıp ile bilirkişi ücreti olmak üzere) yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen 2.292,52-TL yargılama gideri ile davacı tarafından harç olarak yatırılan 2.940,30-TL (413,30-TL peşin harç + 1.598,00-TL + 59,00-TL ve 870,00-TL tamamlama harcı toplamı)'nin davalı ... ...'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 100,00-TL yargılama giderinin söz konusu davalının talebi olmadığından üzerinde bırakılmasına,
-(B) BİRLEŞEN ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NİN 2014/353 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
- Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
1-Davacı ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan geçici bakım ve bakıcı gideri ile yaşam boyu bakım ve bakıcı gideri taleplerinin feragat nedeni ile reddine
2-Davacı ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yönelik yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezlere ilişkin taleple ilgili açılan davanın kısmen kabulü ile 82.500,00-TL'nin davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 18.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Davacı ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yönelik yaşam boyu kullanmak zorunda olduğu protezlerin bakım ve onarımına ilişkin taleple ilgili açılan davanın kısmen kabulü ile 22.020,00-TL'nin davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 18.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Alınması gereken karar ve ilam harcı 7.139,76-TL olduğundan, peşin alınan 25,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.114,56-TL karar harcının davalı ... Sigorta A.Ş.'nden alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı ... duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 16.678,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... Sigorta A.Ş. duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği halde feragat edilen kısım yönünden vekalet ücreti talebi olmadığından lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından yatırılan 34,10-TL yargılama giderinden kabul-ret oranına göre hesaplanan 33,46-TL yargılama giderinin ve peşin harç 25,20-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
(C) BİRLEŞEN 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NİN 2018/235 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE
1-Davacının 77.663,70-TL sürekli iş göremezlik zararı, 474,75-TL geçici iş göremezlik zararı, 4.668,14-TL bakıcı gideri zararı, 27.500-TL protez gideri bedeli, 7.340,00-TL protez bakım ve tamir bedeli olmak üzere toplam 117.646.59-TL'nin 23.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte asıl davada davalı ... ... yönünden verilen karar ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla anılı davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 8.036,43-TL olduğundan, peşin alınan 404,39-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.632,04-TL karar harcının davalı ...'ndan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı ... duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 18.646,98-TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı ... duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/3. maddesi uyarınca hesaplanan 18.646,98-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 41,10-TL yargılama giderinden kabul-ret oranına göre hesaplanan 12,96-TL yargılama giderinin ve peşin harç 25,20-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... tarafından yapılan 58,50-TL yargılama giderinin davanın ret-kabul oranına göre hesaplanan 40,05-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine, bakiyesinin adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına,
(D) ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NİN 2021/292 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 80,70-TL olduğundan peşin olarak alınan 1.051,56-TL harçtan mahsubu ile bakiye 970,86-TL'nin karar kesinleştiğinde istek halinde yatırana iadesine,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 2.400,00-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Davalı ... ve davalı ... Sigorta A.Ş. duruşmada kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/4. maddesi uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak adı geçen davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:
III-İstinaf talebi reddedilen davalıdan alınması gerekli 8.036,44 TL istinaf karar harcından, peşin alınan ve "sehven temyiz harcı denildiği anlaşılan" 1.928,41 TL ve 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 6.027,33 TL'nin davalı ...ndan alınarak hazineye irat kaydına,
IV- Asıl ve birleşen Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ile birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyalarındaki istinaf talebi reddedilen davacıdan alınması gerekli (179,90 TL X 3) 539,70 TL istinaf karar harcından peşin alınan (80,70 x 4) 322,80 TL'nin mahsubu ile bakiye 216,90 TL'nin davacı ...'tan alınarak hazineye irat kaydına,
V-Birleşen 3. Asliye Ticaret Mahkemesindeki karara yönelik istinaf talebi kabul edilen davacıdan birleşen davaya yönelik alınan istinaf karar harcı, diğer dosyalardaki istinaf karar harcına mahsup edildiğinden, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
VI-İstinaf talebi reddedilen davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
VII-İstinaf talebi kısmen kabul edilen davacı ... tarafından yapılan 880,00 TL istinaf başvurma harcı, 195,00 TL istinaf tebligat ve posta gideri olmak üzere 1075,00 TL'nin (birleşen 3 dosyadaki istinaf talebinin reddedilmiş olması nedeniyle) takdiren 268,75 TL'sinin davalı ...ndan alınarak, davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
VIII-HMK'nrn 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
IX-Kararın usulüne uygun olarak taraflara tebliğine,
Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 361/1 maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 05/07/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.