T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1296 - 2023/1253
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1296
KARAR NO: 2023/1253
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/10/2021
NUMARASI: 2017/376 Esas - 2021/664 Karar
DAVACILAR:
VEKİLİ
DAVALI:
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ: 11/10/2023
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 16/10/2023
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 15/05/2016 günü davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan maliki diğer davalı ...'in olduğu, davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı kamyonun yokuş yukarı çıkarken frenlerinin ve vitesinin boşalması sonrası geri geri kontrolsüz şekilde yoldan aşağıya kaymaya başladığı sırada aynı istikamette seyir halinde olan ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araca sol arka kısmında çarptığını, araçta ..., ... ve ...'nun bulunduğunu, müvekkili ...'in yaralandığını, ...'nun kaza sonrası vefat ettiğini, araç sürücüsü davalı ...'ın ceza davasında alınan raporda tam kusurlu bulunduğunu, müvekkillerinden ... ve ...'nun müteveffa ...'ın ölümü nedeni ile destekten yoksun kaldıklarını, sigorta şirketi tarafından 19/12/2016 tarihinde 148.468,26 TL maddi zarar için ödeme yapıldığını, ancak yapılan ödemenin yetersiz olduğunu belirterek, müvekkilleri ... (annesi) için şimdilik 500,00 TL maddi, 200.000 TL manevi, ... (kardeşi) için şimdilik 500,00 TL maddi, 100.000 TL manevi tazminatın, müvekkili ... için ise yaralanması ve nişanlısı ...’ın ölümü nedeniyle 20.000 TL manevi tazminatın, maddi tazminatın tüm davalılardan, manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talep artırım dilekçesi ile ... yönünden destekten yoksunluk tazminatı talebini 325.950,73 TL’ye artırarak bu miktarın, davalı Sigorta şirketi 141.531,74 TL bakiye poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere tüm davalılardan müteselsilen tahsilini istemiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi ve davacıların vefat eden ile desteklik ilişkilerinin kanıtlanması gerektiğini, müvekkiline ait aracın davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS'nin yapıldığını, aracı kullanan ...'ın kaza anında alkolsüz olduğunu, davacı ...'in kaza sebebiyle kalıcı bir sakatlığı bulunmadığını, kazanın tamamen teknik arızadan kaynaklandığını, müvekkillerinin kazanın oluşumunda bir kusuru bulunmadığını beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı yanın tazminat talebinin yerinde olmadığını, davacıların müvekkili şirkete başvurusu üzerine hasar dosyası açılarak 148.468,26 TL tutarında ödeme yapıldığını, yapılan ödeme ile müvekkili şirketin üzerine düşen tüm hukuki sorumluluğunu yerine getirdiğini, kazaya sebep olan olayda öncelikle kusur durumunun tespiti ve müteveffanın ölmeden önceki sürekli ve düzenli desteğinin maddi olgularla ispat edilmesi gerektiğini, müvekkilinin sigorta bedelini ödeme yükümlülüğünün dava tarihinde muaccel hale geldiğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacılar ...'nun desteği müteveffa ...'nun çift taraflı trafik kazası sonucunda kazaya karışan ... plaka sayılı araçta yolcu bulunduğu sırada vefat ettiği, kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, müteveffanın kaza anında araçta yolcu konumunda olduğu ve kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, davacı ...'nun desteğin kardeşi konumunda olduğu ve destekten yoksun kalma tazminatı hakkının bulunmadığı, davacı anne ...'na destekten yoksun kalma tazminatı karşılığında davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan bir miktar ödeme nedeniyle kalan sigorta limiti olan 141.531,74 TL, diğer davalılardan (184.418,99 TL+141.531,74 TL=) 325.950,73 TL talep edebileceği, ölümden dolayı davacılardan ...'nun evlat ve kardeşlerini kaybetmeleri nedeniyle duydukları üzüntü ve ızdırap diğer davacı ...'in yaralanmadan kaynaklı çektiği ızdırap, acı ve iyileşme süreci de gözetilerek bir miktar manevi tazminata hükmolunması gerektiği anlaşılmakla,
“Davanın kısmen kabulü ile
1-Davacı ...'nun destekten yoksun kalma tazminatı isteminin reddine,
2-Davacı ...'nun (annesi) destekten yoksun kalma tazminatı isteminin kabulü ile 325.950,73 TL'nin (davalı Sigorta şirketi 141.531,74 TL bakiye poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen tutara davalılar ... ve ... yönünden desteğin ölüm tarihi 20/07/2016 tarihinden, sigorta şirketi yönünden 27/11/2016 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,
3-Manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile,
-Davacı ... için 60.000,00 TL,
-Davacı ... için 25.000,00 TL,
-Davacı ... için 5.000,00 TL,
Manevi tazminatın 15/05/2016 kaza tarihinden işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar ... ve ...'tan müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
-Fazlaya ilişkin istemin reddine,” karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davacı anne ... için hesaplanan maddi tazminatın düşük olduğunu, kardeş Nehi için destek tazminatı talebinin reddinin doğru olmadığını, davacıların ölenin annesi, kardeşi ve nişanlısı olduğunu, manevi tazminat miktarlarının da düşük olduğunu belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; tazminat hesabının fahiş olduğunu, 1,8 teknik faizin esas alınması gerektiğini, rapordaki destek paylarının yanlış olduğunu, faizin dava tarihinden yasal faiz olması gerektiğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
İstinaf talebinde bulunan davacılar vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar ve ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Yerel Mahkeme tarafından davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davacılar vekili ile davalı Sigorta vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davacıların ve davalı Sigorta Şirketinin maddi tazminata yönelik istinafları yönünden;
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; davalı sürücü ...’ın tam kusuru ile gerçekleşen trafik kazası sonucunda davacılardan ...’in oğlu, ...’in kardeşi, diğer davacı ...’in da aynı araçta birlikte yolculuk yaptıkları arkadaşı olan ...’nun vefat ettiği, davacı ...’in ise BTM ile giderilebilir şekilde yaralandığı, mahkemece, TRH-2010 Yaşam Tablosu ile "muhtemel yaşam süresi" belirlendikten sonra "progresif Rant Yöntemi" uygulanarak "1/kn" formülüne göre %10 artırım, %10 indirim yapılmak suretiyle, hayatta olan anneye de pay ayrılarak ve evlenme ihtimali ve çocuğu olma ihtimaline göre yerleşik içtihatlara uygun olarak pay hesabı yapılarak, sigorta tarafından yapılan ödeme de nazara alınarak davacı ...’in destek tazminatı alacağının hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı ...’in kaza tarihinde destek alacaklısı olduğunun ispatlanamadığı, bu davacı yönünden maddi tazminat davasının reddine karar verilmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı sigorta şirketine davadan önce usulüne uygun olarak başvurulduğu, temerrüt koşulunun gerçekleştiği ve kaza yapan ZMMS ile sigortalı aracın kamyon olması nedeniyle avans faizine hükmedilmesinin de doğru olduğu anlaşıldığından davalı Sigorta şirketi ile davacılar ...’nun maddi tazminata yönelik istinaf başvurularının esastan reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davacıların manevi tazminata yönelik istinafları yönünden;
Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkında hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Somut olayda, davacılardan ...’in oğlu, ...’in kardeşi, diğer davacı ...’in de aynı araçta birlikte yolculuk yaptıkları arkadaşının ölümü ve aynı zamanda ...’in BTM’lik yaralanması, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihi, kazanın oluş şekli, paranın satın alma gücü, ülkenin ekonomik koşulları, davacıların maruz kaldığı ve ömür boyu yaşayacağı acı, elem, keder, ızdırap, sıkıntı, üzüntü, stres, manevi tazminatın amacı, zenginleştirme ve fakirleştirme amacı taşımaması, caydırıcı olması, özendirici olmaması ve 22.06.1966 tarih, 1966/7 Esas - 7 Karar sayılı YİBK kararındaki kriterler gözetildiğinde, gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde; davacılardan ... için hükmedilen manevi tazminat miktarı hakkaniyete uygun ise de davacı ... için hükmedilen manevi tazminat miktarının, ölenle aynı araçta olması, tazminat talebinin kendisinin yaralanması yanı sıra dosyaya sunulan fotoğraflar ve delillerle nişanlısı olduğu kanıtlanan ...'ın ölümü nedeniyle talep edilmiş olması nazara alındığında hak ve nesafet kuralları çerçevesinde belirlenmediği, bu davacı lehine 10.000 TL manevi tazminat verilmesinin hakkaniyete uygun olacağı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacılar ... vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine, davacı ... (...) ... vekilinin istinaf başvurusunun ise HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının bu davacı hakkındaki manevi tazminat miktarı yönünden kaldırılmasına ve düzeltilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Davacılar ... vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
II-Davacı ... (...) ... vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda KABULÜ İLE; Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 14/10/2021 tarihli, 2017/376 Esas - 2021/664 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre;
1-Davacı ...'nun destekten yoksun kalma tazminatı isteminin reddine,
2-Davacı ...'nun destekten yoksun kalma tazminatı isteminin kabulü ile 325.950,73 TL'nin (davalı Sigorta şirketi 141.531,74 TL bakiye poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen tutara davalılar ... ve ... yönünden desteğin ölüm tarihi 20/07/2016 tarihinden, sigorta şirketi yönünden 27/11/2016 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,
3-Manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile,
-Davacı ... için 60.000,00 TL,
-Davacı ... için 25.000,00 TL,
-Davacı ... (...) ... için 10.000,00 TL,
Manevi tazminatın 15/05/2016 kaza tarihinden işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılar ... ve ...'tan müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince maddi tazminat yönünden alınması gereken 22.265,69 TL harcın peşin alınan 31,40 TL ve 1.111,58 TL ıslah harcı toplamı 1.142,98 TL harçtan mahsubu ile 21.122,71 TL harcın (davalı sigorta şirketi 9.171,74 TL'den sorumlu olmak üzere) davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince manevi tazminat yönünden alınması gereken 6.4.89,45 TL harcın peşin alınan 1.064,98 TL harçtan mahsubu ile 5.424,47 TL harcın davalılar ... ve ...'tan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Kabul edilen maddi tazminat talepleri bakımından, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 31.266,55 TL (Davalı sigorta şirketi 17.395,52 TL'sinden sorumlu olmak üzere) vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacı ...'na verilmesine,
7-Reddedilen maddi tazminat talebi bakımından Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 500,00 TL'nin davacı ...'ndan tahsili ile davalılara verilmesine,
8-Kabul edilen manevi tazminat talepleri bakımından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10.maddesi uyarınca takdir olunan;
-Davacı ... için 8.600,00 TL
-Davacı ... için 4.080,00 TL
-Davacı ... (...) ... için (Dairemiz karar tarihindeki AAÜT'ye göre) 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
9-Reddedilen manevi tazminat tutarları bakımından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10. maddesi uyarınca takdir olunan,
-Davacı ...'ndan 8.600,00 TL
-Davacı ...'ndan 4.080,00 TL
-Davacı ... (...) ...'dan (Dairemiz karar tarihindeki AAÜT'ye göre) 10.000,00 TL vekalet ücretinin tahsili ile davalı ... ve ...'a verilmesine,
10-Davacılar tarafından yapılan 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 640,00 TL posta-müzekkere masrafı, 323,00 TL Ankara Adli Tıp Kurumu masrafı, 400,00 TL Ankara Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı masrafı olmak üzere toplam 2.863,00 TL masrafın kabul-red oranına göre hesaplanan 1.843,59 TL'nin ile peşin alınan 1.096,38 TL ve 1.111,58 TL ıslah harcı toplamı 4.051,55 TL'nin (1.378,59 TL'sinden davalı sigorta şirketi sorumlu olmak üzere) davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine,
11-Davalılar ... ve ... tarafından yapılan 150,00 TL posta-müzekkere masrafının davanın kabul-red oranına göre 52,50 TL'sinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalılara verilmesine, kalanın davalılar üzerinde bırakılmasına,
12-HMK 333 maddesi uyarınca yatırılan gider/delil avansında kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN
III-Davacı ... tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde anılan davacıya iadesine,
IV-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı ... tarafından yapılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı 162,10 TL istinaf yargılama giderinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak anılan davacıya verilmesine,
V-İstinaf eden davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınması gereken 9.668,03 TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 2.293,00 TL’nin mahsubu ile bakiye 7.375,03 TL harcın anılan davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
VI-İstinaf eden davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
VII-Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
VIII-Kararın taraflara HMK'nın 359/4 maddesi gereğince usulüne uygun şekilde tebliğine,
Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 11/10/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.