T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/12 - 2024/379
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/12
KARAR NO: 2024/379
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/05/2023
NUMARASI: 2022/806 Esas 2023/385 Karar
ASIL DAVA DOSYASINDA;
DAVACILAR :
VEKİLLERİ:
DAVALILAR :
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 19/06/2015
KARAR TARİHİ: 13/03/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 14/03/2024
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar ... vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkillerinin eşi, babaları olan ...'in, davalı ...'in sürücüsü, davalı ...'nın işleteni, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS(trafik) ile sigortacısı olduğu ... plakalı araçta yolucu iken 06/03/2015 tarihinde Fetih Caddesi üzerinde sürücünün almış olduğu alkolün etkisindeyken aşırı hız sebebiyle, tam kusurlu olarak direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ile trafik kazası meydana geldiğini, yolcu ...'in vefat ettiğini, sürücü davalı ... hakkında Konya 15. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/262 Esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını, davacıların destekten yoksun kaldıklarını, manevi yönden zarara uğradıkları gibi cenaze gideri yapıldığını belirterek, belirsiz alacak davası olarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı eş ... için 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 1.500,00 TL cenaze gideri, 50.000,00 TL manevi tazminatın, davacı çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 2.500,00 'er TL destekten yoksun kalma tazminatı, 25.000,00 'er TL manevi tazminatın, maddi tazminat yönünden davalı ... Sigorta A.Ş.'den (ZMMS) poliçe limiti ve dava tarihinden itibaren işleyecek, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahisili ile davacılara verilmesine, 97.499,99 TL davalı sigorta ödemesinin dikkate alınmasına, manevi tazminatların sigorta dışında kalan davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 01/04/2014 tarihinde verdiği ıslah dilekçesi ile maddi tazminat yönünden taleplerini artırarak, davacı ... için 89.174,73 TL'nin, davacı ... için 11.487,91 TL'nin, ... için ilk talebi gibi 2.500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, cenaze gideri için 5.000,00 TL tazminatın toplam 108.162,64 TL'nin tahsilini istemiştir.
Birleşen Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/126 Esas sayılı dosyasında, davacılar ..., ... vekili 15/01/2016 tarihli dava dilekçesinde; asıl davadaki olaya dayalı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı eş ... için 10.000,00 TL, davacı çocuklar ..., ... ile anne ... için ayrı ayrı 2.500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, ... için 50.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 25.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile asıl dava ile tahsilde tekerrür olmamak üzere davalılardan ... Sigorta A.Ş. manevi tazminat poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla, davalılardan tahsili ile davacılara verilmesini istemiştir.
Davalı sürücü ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin sürücüsü olduğu, tek taraflı olarak yaptığı kazada ...'in ölmesi nedeniyle ceza davası açıldığını, ceza dosyasında delillerin eksik ve yetersiz olduğundan mahkemece yerinde keşif yapılarak kusur ve oranının belirlenmesi gerektiğini, müvekkilinin ve ölen ...'in alkollü olduklarını, ölenin hatır taşıması suretiyle taşındığını, ölenin emniyet kemerini takmadığını, istenilen tazminatların fahiş olduğundan bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı işleten ... vekili dava ve birleşen davaya karşı verdiği cevap dilekçeleri ile; müvekkilinin oto kiralama sözleşmesi gereğince taşıtı diğer davalı ...'e 04/12/2014 tarihinde kiraladığını, müvekkilinin kusur ve sorumluluğu olmadığını, davacıların iddialarını ispatlamaları gerektiğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; 95349884 numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesini müvekkilinin düzenlediği taşıtın sürücüsünün kaza yaptığını, kazada davacıların desteği olan yolcu ...'in öldüğünü, 08/06/2015 tarihinde davadan önce davacılara toplam 97.500,99 TL ödemede bulunduklarını, poliçede kişi başı ölüm halinde 290.000,00 TL ile sınırlı sorumlulukları olduğunu, sorumluluklarının da sürücünün kusuru nispetinde olduğunu, davacıların kusur ve oranını, uğradıkları zararları ispat etmeleri gerektiğini, davacıların desteği ...'in hatır için taşınması, kendisinin alkollü olup, alkollü sürücünün kullandığı taşıta binmesi nedeniyle belirlenecek tazminatlardan hakkaniyet indirimleri yapılması gerektiğini, cenaze ve defin giderlerinin poliçe kapsamı dışında kaldığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı kasko (ihtiyari mali sorumluluk) sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye dava dilekçesi tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi'nin 23/11/2022 tarih, 2022/167 Esas ve 2022/485 Karar sayılı ilamı da nazara alınarak dosyanın aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek; TRH-2010 Yaşam Tablosu ve Progresifrant yöntemi kullanılarak hesaplama yapılması ve kaldırma kararında zikredilen şekilde belirlenecek tazminatlardan önce %20 hatır taşıması, sonra %20 müterafik kusur indirimi ve sonrasında Sigorta Şirketi tarafından yapılan güncellenmiş bedelin düşülmesi suretiyle her bir davacı bakımından talep edilebilecek tazminat tutarlarının ayrı ayrı belirlenmesi için rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 20/03/2023 tarihli raporda; 06/03/2015 günü meydana gelen trafik kazasında vefat eden ...'in eşi ..., oğlu ..., kızı ... ve annesi ...'in destekten yoksun kalma tazminatlarının kalmadığının rapor edildiği, yine kaldırma kararına uygun şekilde dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulduğu gözetilerek cenaze giderleri yönünden değerlendirme yapılmış, manevi tazminat talepleri bakımından ise ilk karardaki haliyle değerlendirme ve kanaate varılarak hüküm tesis edildiği gerekçesiyle;" 1-MAHKEMEMİZİN 2022/806 KÖK DAVA BAKIMINDAN;
a-)DAVACILAR ..., ... VE ...'İN DAVALILAR ..., ... VE ... SİGORTA A.Ş.'YE YÖNELİK ISLAH TALEPLİ DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI İLE İLGİLİ TALEPLERİNİN AYRI AYRI REDDİNE,
b-)DAVACI ...'İN DAVALILAR ..., ... VE ... SİGORTA A.Ş. 'YE YÖNELİK ISLAH TALEPLİ CENAZE GİDERİ İLE İLGİLİ DAVASININ KABULÜ İLE; 5.000,00 TL cenaze giderinin davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 19/06/2015 dava tarihinden itibaren, diğer davalıların ise 06/03/2015 kaza tarihinden itibaren yıllık %9 ve ileride değişmesi halinde değişen oranlarda hesaplanacak yasal faizinden sorumlu olmaları kaydıyla davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...' e verilmesine,
c-)DAVACILAR ..., ... VE ...'İN DAVALILAR ... VE ... YA YÖNELİK MANEVİ TAZMİNAT İLE İLGİLİ TALEPLERİNİN KISMEN KABULÜ İLE;
Davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın,
Davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın,
Davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın,
Davacı ... için 4.000,00 TL manevi tazminatın,
olmak üzere toplam 24.000,00 TL manevi tazminatın 06/03/2015 kaza tarihinden itibaren yıllık %9 ve ileride değişmesi halinde değişen oranlarda hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...' dan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara belirtilen şekilde ödenmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine.
2-)BİRLEŞEN KONYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2016/126 ESAS SAYILI DOSYASI BAKIMINDAN;
a-)DAVACILAR ... ve ... İN DAVALI ... SİGORTA A.Ş. YE YÖNELİK ISLAH TALEPLİ DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI İLE İLGİLİ TALEPLERİNİN AYRI AYRI REDDİNE,
b-)DAVACILAR ... VE ... İN DAVALI ... SİGORTA A.Ş. 'YE YÖNELİK MANEVİ TAZMİNAT İLE İLGİLİ TALEPLERİNİN KISMEN KABULÜ İLE; Mahkememizin 2022/806 E. ( 2015/681 Esas ) sayılı dosyasındaki davalılar ... ve ... aleyhine hükmedilen yukarıdaki manevi tazminatlarla mükerrer ödemeye yol açmayacak ve adı geçen davalılarla birlikte müteselsilen sorumlu olmak, poliçe limiti ile ve poliçedeki kayıtlarla sorumlu olması ve 30/08/2015 tarihinden itibaren yıllık %9 ve ileride değişmesi halinde değişen oranlarda hesaplanacak yasal faizinden sorumlu olması kaydıyla;
Davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın,
Davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın,
Davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın,
Davacı ... için 4.000,00 TL manevi tazminatın
olmak üzere toplam 24.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... SİGORTA A.Ş. den alınarak adı geçen davacılara belirtilen şekilde ödenmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; kazanın müteveffa ... ve davalı sürücü ...'in müvekkilinden uzun süreli kiralama yaptığı araç içerisinde birlikte alkol alarak eğlenmek amaçlı dolaştıkları anda meydana geldiğini, kaza sonrası yapılan tespitlerde hem müteveffa...' de hem de sürücü ...'te yoğun miktarda alkol olduğunun tespit edildiğini, araçların uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraya verilmesi durumunda, araç malikinin işleten sıfatı kalmadığından hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, kazanın olmasının nedeninin de sürücünün aşırı hızlı ve aşırı alkollü olması olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmamasına rağmen cenaze gideri ve manevi tazminat miktarından müvekkilinin sorumlu tutulmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesince 20.03.2023 tarihli bilirkişi ek raporunun hükme esas alındığını, ancak bu raporda hesaplanan destekten yoksun kalma zararından öncelikle yapılan ödemelerin düşülmesi sonrasında müterafik kusur ve hatır taşıması indirimlerinin uygulanması gerekirken itirazlar dikkate alınmadan karar verildiğini, Yargıtay'ın güncel kararlarında, “Tazminatın saptanması için öncelikle zararın belirlenmesi gerekir. Bu nedenle ilk olarak zararla ilgili indirim sebepleri uygulanarak gerçek zarar belirlenecek (önce kusur indirimi, sonra yapılan ödemeler) sonra da tazminattan indirim nedenleri [TBK 51 ve 52. (818 sayılı BK 43-44 Md.) müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi] uygulanacaktır. (...)
Bu halde, mahkemece tespit edilen destek zararından öncelikle yapılan ödeme güncelleştirilerek, sonrasında müterafik kusur ve hatır taşıması indirimlerinin yapılması gerekirken, hatalı şekilde %15 oranında kusur indirimi yapılan miktar üzerinden önce hatır indirimi, sonrasında güncelleştirilen ödemenin düşülmesi suretiyle eksik tazminata hükmedilmesi doğru değildir." (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E. 2016/503 K. 2018/10406 T. 12.11.2018) "davacılar için hesaplanan tam zarardan sırası ile yapılan ödemeler ve davalı borçlulara ait indirim sebebi olan hatır indirimi nedeniyle yapılacak indirimlerin uygulanması ve bu surette sonuç tazminatın belirlenmesi gerekirken (...) doğru görülmemiştir." (Yargıtay Kararı - 17. HD., E. 2019/2279 K. 2021/1262 T. 11.2.2021) denildiğini, yukarıdaki güncel Yargıtay uygulamasına aykırı, 20.03.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda ise tam tersi bir sıralamayla önce hatır taşınması indirimi ile müterafik kusur indirimi uygulanmış, bu indirimlerden sonra hesaplanan miktar üzerinden yapılan ödeme düşülerek eksik tazminata ödenmesine karar verildiğini, Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/364 E. 2019/641 K. sayılı gerekçeli kararının hüküm kısmının "1-g-ee" fıkrasında, "ee) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen destekten yoksun kalma tazminatı miktarları üzerinden takdir ve hesaplanmış olan 9.883,97 TL vekalet ücretinin davacı ...'den, azami 2.500,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den ve asgari 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş. 'ne verilmesine." karar verildiğini, ancak Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi 2022/167 E. 2022/485 K. sayılı kararında ise,"Öte yandan; yasal, hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeni ile davanın kısmen kabul edilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım yönünden davalı yararına vekalet ücreti takdir edilip edilmeyeceği önem kazanmaktadır. Kısmen reddedilen miktar, Türk Borçlar Kanunu'nun 51-52. maddelerinden kaynaklanan bir indirim ise indirim miktarı yasadan kaynaklandığından bu indirim nedeni ile davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyecek olup kısmen reddedilen miktarın, asıl alacaktan takdiri indirim yapılması nedeniyle yasadan kaynaklandığı ve bu durumda davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği nazara alınarak karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi de isabetsizdir." denilerek ilk derece mahkemesinin 2019/364 E. 2019/641 K. sayılı kararının kaldırılmasına karar verildiğini, ancak kaldırma sonrası ilk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucu 2022/806 E. 2023/358 K. sayılı gerekçeli kararın hüküm kısımının "1-ı,i,j" kısmında, "ı-)Davalılar vekili yararına AAÜT'ye göre reddedilen maddi tazminat talebi nedeniyle davacı ... yönünden hesaplanan 9.200,00-TL'nin davacı ...'den alınarak davalılara verilmesine,
i-)Davalılar vekili yararına AAÜT'ye göre reddedilen maddi tazminat talebi nedeniyle davacı ... yönünden hesaplanan 9.200,00-TL'nin davacı ...'den alınarak davalılara verilmesine,
j-)Davalılar vekili yararına AAÜT'ye göre reddedilen maddi tazminat talebi nedeniyle davacı ... yönünden hesaplanan 2.500,00-TL'nin davacı ...'den alınarak davalılara verilmesine," denilerek istinaf mahkemesinin bozma sebepleri hiç dikkate alınmadan önceki karar gibi karar verildiğini, dosyadaki hükme esas alınan 20.03.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda yasadan kaynaklanan indirimler uygulanmadan önce hesaplanan maddi tazminat miktarları, ... için, ZMMS ödemesi 79.206,07-TL iken 101.708,00-TL DYK tazminatı, ... için ZMMS ödemesi 4.087,94-TL iken 4.062,20-TL, DYK tazminatı, ... için ZMMS ödemesi 8.702,81-TL iken 12.039,42-TL, DYK tazminatı, şeklinde olduğunu, dolayısıyla yasadan kaynaklanan indirimler sonucunda reddedilen maddi tazminat talepleri için davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken, reddine karar verilen maddi tazminat talebine ilişkin davalılar lehine vekalet ücreti verilmesi istinafın bozma gerekçelerine ve hukuka aykırı olduğunu, manevi tazminat miktarları yönünden ilk verilen karar ile aradan geçen (7) yıla rağmen, ülkenin zamanla değişen ekonomik koşulları ve paranın satın alma gücünün (7) yıl boyunca durmadan azaldığı hiç dikkate alınmadan aynı manevi tazminat miktarlarına hükmedilmesinin hakkaniyete uyan hiçbir tarafı bulunmadığını, Anayasa Mahkemesi 2013/841 başvuru numaralı ve 2012/791 başvuru numaralı kararlarına göre, idare mahkemelerinde görülen tam yargı davalarında ve ağır ceza mahkemelerinde HMK'ya göre görülen koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarında manevi tazminat için reddedilen kısım yönünden aleyhe vekalet ücretine hükmedilmediğini, manevi tazminat yönünden reddedilen miktar üzerinden karşı vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olacağını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Asıl ve birleşen dava, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık bulunması halinde, taraflarca istinaf edilmemiş olsa dahi, re'sen gözetilir. Davada taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, usulüne uygun olarak taraf teşkili sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilmiş olması halinde bu husus istinaf incelemesinde re'sen nazara alınır.
Birleşen dava davacı ...’in yargılama sırasında 08/12/2020 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır. Yargılamanın devamı sırasında ölen davacı ...’in davada taraf olma ehliyetinin son bulduğu, davacının malvarlığına ilişkin olan tazminat haklarının mirasçılarına geçtiği, ölüm ile kişilik hakları ve vekillik ilişkisinin son bulduğu, anlaşılmakla; mahkemece öncelikle, müteveffa ...’ın yasal mirasçıları davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf talebinin, ilk derece mahkemesi kararının kamu düzenine aykırı olması nedeniyle kabulüne, HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek, öncelikle yukarıda açıklandığı üzere vefat eden davacı ...'in mirasçıları davaya dahil edilerek, taraf teşkili sağlandıktan sonra karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre istinaf eden davacıların ve davalı ...’nın istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacılar vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun, ilk derece mahkemesi kararının kamu düzenine aykırı olması nedeniyle KABULÜ İLE Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 25/05/2023 tarihli 2022/806 Esas - 2023/385 Karar sayılı kararın, HMK’nın 353/1-a-4. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
Kararın kaldırılma sebebine göre, davacılar vekilinin ve davalı ... vekilinin sair istinaf taleplerinin İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Dosyanın, usulünce taraf teşkili sağlanarak yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf eden davacılar ve davalı ... tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden davacılara iadesine,
4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,
5-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 13/03/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.