T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi Esas-Karar No: 2022/1548 - 2023/1708
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1548
KARAR NO: 2023/1708
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 01/02/2022
NUMARASI: 2018/848 Esas 2022/64 Karar
ASIL DAVA
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 27/12/2023
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 27/12/2023
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı... Sigorta Anonim Şirket vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Asıl davada, davacı vekili, dava dilekçesinde, 23.09.2018 günü saat 14.30 sıralarında, Konya- Ankara yolu Gölbaşı Sanayi yanında meydana gelen zincirleme trafik kazası neticesinde müvekkile ait ... plakalı ... marka aracın ağır şekilde hasara uğradığını, Gölbaşı Emniyet Müdürlüğü Trafik Ekiplerince tanzim edilen kaza tutanağına göre, kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç sürücüsünün davalı ..., aracın işleteni..., ZMMS sigorta şirketinin ise davalı ... Sigorta A.Ş. olduğunu, meydana gelen trafik kazasında tutulan kaza tespit tutanağına göre araç sürücüsü ...'in tam kusurlu bulunduğunu, müvekkile ait ... plakalı aracın hasar bedelinin tespiti amacıyla, Ankara Gölbaşı Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/47 D. İş numarasıyla tespit davası açılmış olup, alınan bilirkişi raporunda 50.837 TL araç parça bedeli, 15.000 TL işçilik bedeli, 15.000TL araç hurda değeri hesaplandığını ve neticeten aracın pert durumda olduğunun tespitinin yapıldığını, davalı işletene ait ... plakalı aracın, 269698291 poliçe no'lu Trafik Sigortasını düzenleyen davalı ... Sigorta A.Ş.'ye 27.09.2018 tarihinde başvurulması ile 2/1435498 numaralı hasar dosyası açıldığını, davalı şirketin başvuruyu yanıtsız bıraktığından ve 15 gün içerisinde cevap vermediğinden temerrüt tarihinden işletilecek ticari faiziyle birlikte limiti aşmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ettiklerini, belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 10.000TL'nin (sigorta şirketi poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte(sigorta şirketi temerrüt tarihinden itibaren sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ. (eski ünvanı: ... Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde; Konya-Ankara yolu Gölbaşı sanayi sitesi yanında 23.09.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasına müvekkil şirket ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS yapılmış olan ... plakalı aracın da karıştığını, davacı vekilinin dava dilekçesinde kazaya karışan ve işbu davada davacı sıfatıyla bulunan kişinin aracına ilişkin taleplerinin usulüne uygun bir şekilde müvekkiline iletilmediğini, araç pert sayılarak tarafına bırakılacaksa, hurda çekme belgesi verilmesini, araç üzerinde hiç bir sınırlama olmamasını, aracın devir işlemleri için usulüne uygun vekaletname verilmesi ve aracın tesliminden sonra da hiç bir şekilde ihtilafı kabul anlamına gelmemek üzere ödeme yapılmasının talep edilmesi gerektiğini, ZMMS poliçesi kapsamında kazaya ilişkin olarak karşılanması gereken bir şey var ise bunun usulüne uygun bir şekilde yapılması ve müvekkiline tüm evrakların eksiksiz verilmesi gerektiğini, bu sebeplerle kendi hatası ile başvuru süresini doğru yönetemeyen davacı tarafın taleplerini Mahkeme'ye taşımasının yersiz olduğunu bildirerek, her türlü lehe doğacak hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve... cevap dilekçelerinde; kamyonun geliri ile evlerini geçindirdiklerini, kamyonun iddia edildiği gibi ticari bir yönü bulunmadığını, davanın esası yönünden ise; 23.09.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kusurlu olunmadığından davanın reddine karar verilmesini, aracın 28.07.2018 tarih ve 269698291/0 nolu zorunlu trafik sigortası ve 31.07.2018 tarih ve 269745363/0 nolu kasko paket sigortası poliçeleri ile sigortalı bulunduğunu, davanın reddi yönündeki taleplerinin aksine değerlendirme olması halinde kusur durumuna göre davanın aracı sigorta ettiren şirketlere ihbar edilmesine karar verilmesini istemişlerdir.
Birleşen dosyada, davacı vekili dava dilekçesinde; 23.09.2018 tarihinde saat 14.30 sıralarında Konya-Ankara yolu Gölbaşı sanayi yanında meydana gelen zincirleme trafik kazası neticesinde müvekkiline ait ... plakalı ... marka araç ağır şekilde hasara uğradığını, Gölbaşı Emniyet Müdürlüğü Trafik Ekiplerince tutulan kaza tespit tutanağına göre kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç sürücüsü ... tam kusurlu bulunduğunu, birleştirme talebinde bulundukları Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/848 E. sayılı dosyasında davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski Unvanı ... Sigorta A.Ş.) tarafından kazaya sebebiyet veren araca yapılmış zorunlu mali sorumluluk (trafik sigortası) kapsamında zararın tazmininin istendiği, Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/848 E. Sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporlarında, müvekkile ait ... plakalı araçta meydana gelen toplam zararın 60.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, araç sahibi... tarafından kazaya konu araç için yaptırılmış olan kasko sigortasında ek teminat olarak ihtiyari mali mesuliyet sigortasının (İMM) da yer aldığı, Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/848 E. Sayılı dosyasında davalılar tarafından dosyaya sunulan genişletilmiş kasko poliçesinin 2. sayfasında, İMM bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın olay başına azami limit 250.000,00 TL olarak belirtildiği, müvekkile ait araçta meydana gelen zararların, kazaya sebebiyet veren ve yüzde yüz kusurlu olduğu tespit edilen ... plakalı aracın kaza tarihinde mevcut olan genişletilmiş kasko sigortasından tazmin edilerek müvekkil zararının karşılanması gerektiğini taleple tensiple birlikte açılan mahkemedeki bu davanın usul ekonomisi gereği, Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/848 E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, 60.000 TL'nin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalı tarafça düzenlenmiş olan kasko poliçesinden, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak şartıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
Davacı 20/10/2020 tarihli dilekçesinde; dava dilekçesini ıslah ederek 60.000,00 TL'nin haksız fiil tarihinden itibaren ticari faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesi talep etmiştir.
Birleşen dava dosyasında dava dilekçesi ve ön inceleme duruşma gün saati davalıya tebliğ edilmesine rağmen süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesini süresi dolduktan sonra sunarak, birleşen davanın iki yıllık zaman aşımı süresi geçtiğinden reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, makine mühendisi bilirkişiden alınan bilirkişi raporda, ... plaka numaralı aracın sürücüsü ...'in; kaza olayının meydana gelmesiyle ilgili %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın; kaza olayının meydana gelmesiyle ilgili kusurunun bulunmadığı, kaza olayının meydana gelmesiyle ilgili, kusur atfedilebilecek başka bir kişi veya kuruluş bulunmadığı, kaza sonrası ... plaka numaralı araçta meydana gelen hasar tutarı ile aracın hurda-sovtaj bedelinin, piyasa rayiç değerinden yüksek olması sebebiyle (65.837,06 TL+15.000,00 TL=80.837,06 TL>75.000,00 TL), ... plaka numaralı aracın pert-total durumda değerlendirilmesi gerektiği, kaza sonrası meydana gelen toplam gerçek zararın, hasarlı aracın sigorta şirketine verilmesi şartıyla, aracın rayiç değerinden Hurda-Sovtaj Bedeli çıkartıldığında 75.000,00 TL-15.000,00 TL=60.000,00 TL(Altmışbin TL) olduğunu belirttiği aynı bilirkişiden alınan ek raporda, düzeltme yapılarak; kaza sonrası meydana gelen toplam gerçek zararın, hasarlı aracın araç malikine verilmesi şartıyla, aracın rayiç değerinden Hurda-Sovtaj Bedeli çıkartıldığında 75.000,00 TL-15.000,00 TL=60.000,00 TL(Altmışbin TL) olduğu yönünde görüş bildirdiği , kaza sonrası davacının aracı per-total durumuna gelmekle davacının aracın hurdasının sigorta şirketine verilmesi veya kendinde kalması hususunda seçim hakkının oluşacağı, davacının 10/07/2019 tarihli dilekçesi ile açıkça aracın hurdasının kendisinde kalması ve hurda bedeli düştükten sonraki bedelin ödenmesi hususunda tercihte bulunduğu, bilirkişiden alınan ek raporda da aracın rayiç değerinden hurda bedeli çıkarıldıktan sonra davacıya ödenmesi gereken zararın hesaplandığı, alınan rapor denetime elverişli bulunmakla hükme esas alındığı, trafik kazası neticesi davacının aracında meydana gelen zarardan 2918 Sayılı yasa hükümleri gereği kusurlu araç sürücüsü olan ..., araç işleten... ve ZMMS sigortalı olan davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı ZMMS sigorta şirketi araçta oluşan 60.000,00 TL'lik zararın sigorta teminat limiti çerçevesinde 36.000,00 TL'sinden sorumlu olduğundan asıl davada davalılara karşı açılan davanın kabulüne sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorumluluğuna karar verilmesi gerektiği, birleşen Ankara 3 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/426 esas sayılı dosyasında ise; davacı aynı trafik kazası nedeni ile kazaya kusuru ile sebebiyet veren ... sevk ve idaresindeki aracın Genişletilmiş Kasko poliçesindeki İMM teminatı kapsamında aracında oluşan zararın tazminini talep ettiği, davacı dava değerini zarar miktarı olan 60.000,00 TL üzerinden açmış ise de; kasko poliçesi kapsamındaki İMM teminatının, aracın kullanılmasından dolayı 3. kişilerin uğrayacağı zararların ZMMS hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin edeceği, araçta oluşan zararın 36.000,00 TL'sinin ZMMS sigortasından karşılanacağından, kalan karşılanmayan kısım olan 24.000,00 TL açısından davanın kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle: "Asıl dava bakımından davanın KABULÜNE, Davaya konu ... plakalı aracın hurdası davacıya ait olmak üzere 60.000,00 TL tazminatın haksız fiil tarihi olan 23/09/2018 tarihinden (davalı sigorta şirketi açısından temerrüt tarihi olan 02/11/2018 tarihinden itibaren ZMMS sigorta limiti olan 36.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,-Birleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/426 esas sayılı dosyası açısından; davanın KISMEN KABULÜNE, 24.000,00 TL tazminata temerrüt tarihi olan 02/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı-birleşen dava davalı... Sigorta Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde, dava konusu kazanın 23.09.2018 tarihinde meydana geldiği, davanın kaza tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığından işbu davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, motorlu araç kazalarından doğan zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zarar ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl içinde zamanaşımına uğradığını, zira, Karayolları Trafik Kanununun 109. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar." denilmesi suretiyle zamanaşımının iki yıl olduğunun hükme bağlandığını, davacı, zararı ve tazminat yükümlüsünü kazanın oluştuğu anda öğrendiğini, ancak iki yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 11.07.2021 tarihinde 2021/426 Esas sayılı davanın açıldığını ve huzurdaki dava ile birleştirildiğini, bu durumda davacının 60.000 TL zarar tutarının kasko poliçesinden karşılanması talebinin reddi gerektiğini, zira davacının açtığı ilk davayı söz konusu kasko poliçesine istinaden açmadığını ve ilgili talebin zamanaşımına uğradığını, yerel mahkemece verilen gerekçeli kararda, davacının taleplerini hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte, davaya konu aracın pert olarak değerlendirildiğini, ancak aracın trafikten çekildiğine ilişkin çekme belgesinin müvekkil sigorta şirketine sunulmasına yönelik bir hüküm kurulmadığını, istinaf başvurusuna konu Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/848E. 2022/64K. sayılı kararında ... plakalı aracın hurdası davacıya ait olmak üzere tazminata hükmedildiğini, ancak aracın pert olarak değerlendirilmesine rağmen trafikten çekildiğine dair "Çekme Belgesi"nin" müvekkil sigorta şirketine sunulmasına dair bir hüküm kurulmadığını, bilirkişi raporunda belirtilen aracın gerçek zararının toplam 60.000,00 TL olduğu kanaatinin doğru olmadığını, bilirkişi raporunda; ZMMS'si yapılan ... plakalı araç sürücüsü ...' in 2918 Sayılı KTK 'nun 81/1-4 maddesini ihlal ettiğinden bahisle kazaya tam kusuru ile sebebiyet verdiği kanaatine ulaşıldığını, bilirkişinin aracın meydana gelen kaza neticesindeki hasar tutarı ile aracın hurda-sovtaj bedelinin, piyasa rayiç değerinden yüksek olması sebebini ileri sürerek aracın pert-total olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiş olmasına itiraz ettiklerini, bahsi geçen pert-total diğer adıyla tam ziyanın sigorta konusu olan değerin sigorta teminatı kapsamındaki tehlikelerden birinin gerçekleşmesi suretiyle tamamen kullanılmaz ve onarılmaz hale gelmesi durumu olup, pert araçlara çekme belgeli ya da hurda belgeli işlem yapıldığını, aracın hangi belge ile işlem yapılacağının ise eksper raporuna göre belirleneceğini, bu durumda aracın bir sigorta şirketi için pert-total sayılabilmesi için söz konusu kararı bir uzman tarafından verilecek olan ekspertiz raporuna göre belirlendiğini, buradan bahisle bilirkişi tarafından aracın pert-total sayılmasını kabul etmenin mümkün olmadığını, davacının taleplerini hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte, somut olayda davacı aracının pert sayılarak kendilerine bırakılmasını istiyorsa; hurda çekme belgesi verilmesi, söz konusu araç üzerinde herhangi bir sınırlama olmaması, aracın devir işlemleri için usulüne uygun vekaletname verilmesi, Aracın tesliminden sonra da hiçbir şekilde ihtilafı kabul anlamına gelmemek üzere ödeme yapılmasının talep edilmesi gerektiğini, somut olayda aracın onarımı daha ekonomik olup davacı tarafın taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, bilirkişinin raporunda davacıya ait ... plakalı araçta oluşan hasarın tespiti noktasında Ankara Gölbaşı Sulh Hukuk Mahkemesi’ nin 2018/ 47 D.İş. numaralı dosyası kapsamına sunmuş olduğu 14.11.2018 tarihli Bilirkişi Raporu’ ndan yola çıktığını, geçen raporda ... plakalı araçta; meydana gelen hasarın 65.837,06 TL, aracın kaza tarihindeki kaza öncesi piyasa rayiç değerinin 75.000,00 TL, kaza tarihi itibariyle kaza sonrası hurda-sovtaj bedelinin ise 15.000,00 TL, olduğuna kanaat getirildiğini, aracın ikinci el piyasa bedelinin kendileri tarafından 67.500,00 TL olarak belirlenmiş olup, aracın onarımı cihetine gidilmesi durumunda hasar miktarının 49.589,80 TL olduğunun tespit edildiğini, yine kendileri tarafından yapılan tespitlerde sovtaj bedelinin 33.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini, usulüne uygun başvuru yapılmadığını, tüm evrakın sunulmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Asıl dava, karşı araç sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısından araç hasar bedelinin tahsili, birleşen dava ise zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçe limitini aşan miktar için ihtiyari mali mesuliyet sigortacısından araç hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Zamanaşımı define ilişkin olarak,
Zamanaşımı hukuk mahiyeti itibariyle bir defidir. Yani borcu yerine getirmekten kaçınma salahiyetidir. Bu salahiyet borcun kendisini ortadan kaldırmamakla, birlikte borca bağlı dava hakkını ortadan kaldırır. Ancak davada ileri sürülüş biçimi esasa cevap süresi içinde verilen cevap dilekçesi ile olmalıdır. Cevap süresinden sonra ileri sürülen zamanaşımı def'ine karşı taraf açıkça muvafakat etmedikçe hakim tarafından re'sen nazara alınamaz. (HMK md.141/2)
Somut olayda, davalı ... Sigorta AŞ’ye dosya birleştirme kararı ve birleşen dava dilekçesi 19/7/2021 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı 20/10/2021 tarihinde süresinden sonra zamanaşımı definde bulunmuş olup, davacı taraf süresinde ileri sürülmeyen zamanaşımı define muvafakat etmeyip açıkça kabulü de bulunmadığından zamanaşımı definin incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Dosyadaki yazılara kanuni gerektirici sebeplere, Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumlu olduğunun, somut olayda aracın tamirinin ekonomik bulunmadığının, aracın davacıda bulunması nedeniyle ayrıca çekme belgesi gerekmediğinin anlaşılmasına göre davalı-birleşen dava davalı ... Sigorta Anonim Şirket vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı-birleşen dava davalı ... Sigorta Anonim Şirket vekilinin yerel mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalıdan alınması gereken 5.738,04 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 1434,7 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.303,34 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 27/12/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.