T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/348
KARAR NO: 2025/645
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: Dr. ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/10/2024
NUMARASI: 2023/775 Esas 2024/619 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 06/05/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ: 30/05/2025
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı asıl ve birleşen davada davacı vekili ve birleşen davada davalı ... Ltd. Şti. vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde; 28/08/2020 tarihinde davalıya ait aracın sebebiyet verdiği trafik kazası neticesinde davacıya ait aracın hasarlandığını, araçta oluşan zararın tespiti için davalının işleteni olduğu aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş aleyhine Ankara 2. ASTM’nin 2020/562 E. sayılı dosyası kapsamında dava açıldığını, gerçekleştirilen yargılama neticesinde, davacıya ait araçta toplam 272.911,97 TL tutarında hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, kazaya sebebiyet veren aracın maliki davalının ve bu aracın ZMM sigorta poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş'nin zarardan teselsül hükümleri dairesinde sorumlu olduklarını belirterek, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/562 E. sayılı dosyası kapsamında tespit edilen 272.911,97 TL'den sigorta şirketinin sorumlu olduğu 41.000,00 TL'nin mahsubu ile 231.911,97 TL tutarındaki bakiye hasar bedeli ve kaza sonucu davacıya ait araçta oluşan 100.000,00 TL tutarındaki değer kaybının tahsili için girişilen Ankara 4. İcra Müdürlüğü'nün 2022/9713 E. sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacak likit olduğundan %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın, davalı şirket tarafından ... isimli şirkete uzun yıllardan beri kiraya verilmekte olduğunu, yine kaza tarihi kapsayan şekilde 20/06/2020 tarihli kira sözleşmesi ile de 6 aylığına bu şirkete kiraya verildiğini, davalının taraf sıfatı bulunmadığından davanın usulden reddedilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Ankara 11.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/375 esas nolu dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; 28/08/2020 tarihinde davalı şirketin uzun dönem kiracısı olduğu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucu davacıya ait 2017 model ... marka aracın hasar aldığını, kaza sebebiyle davacıya ait araçta oluşan zararın tespiti ve tazmini için davalıya ait ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye dava açıldığını, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/562 esas sayılı dosyası kapsamında yargılama gerçekleştiğini, davacıya ait araçta meydana gelen ve ZMMS poliçe limitini aşan zararın tazminine ilişkin olarak Ankara 1. Genel İcra Dairesinin 2023/72749 esas sayılı dosyası kapsamında başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu bildirerek, davalı tarafın itirazının iptali ile %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; zaman aşımı sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının icra takibine ve iş bu mahkemede ki dosyaya dayanak olarak sunduğu Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/562 esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile ... sigorta ekspertiz hizmetleri tarafından düzenlenen ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, davacının davaya konu icra takibi ile talep etmiş olduğu faizin, faiz türünün ve oranının da kabulünün mümkün olmadığını belirterek, davanın usulden reddine, aksi takdirde esastan reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan ilk yargılama sonunda; davalıya ait aracın dava dışı ihbar olunan ... tarafından 20/06/2020 tarihli kira sözleşmesi ile 6 aylığına kiralandığı, sözkonusu kiralamanın uzun süreli kiralama olarak kabul edilmesi gerektiği, buna göre davalı işletenin üçüncü kişileri bağlayıcı nitelikte ve güçte uzun süreli kira sözleşmesinin varlığını ispatladığı ve söz konusu kazanın 28/08/2020 tarihinde kiralama süresi içerisinde meydana geldiği anlaşılmakla pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvuru yapılmış, istinaf incelemesi sonucu Dairemizin 2023/843 E. - 1269 K. nolu 11.10.2023 tarihli ilamı ile kararın "Bu durumda mahkemece davalı ve dava dışı ... arasında uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, aracın fiilen teslim edilip edilmediği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği hususları araştırılarak ve gerektiğinde işleten ve kiracının ticari defter ve kayıtları üzerinde konusunda uzman bir bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle, kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir" gerekçesiyle kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararından sonra mahkemece yapılan yargılama sırasında davacı tarafça davalı ... A.Ş. aleyhine aynı taleplerle Ankara 11.Asliye Ticaret Mahkemesi’nde 2023/375 Esas nolu dosyası ile dava açıldığı ve birleştirme talep edilmesi üzerine mahkemece her iki dosyanın birleştirilmesine karar verilmiş, mahkemece Dairemiz kaldırma kararından sonra yapılan yargılamayı müteakip; "asıl dava yönünden pasif dava şartı ehliyeti noksanlığı sebebi ile davanın reddine, birleşen dava yönünden davanın kısmen kabulüne, Ankara 1. Genel icra dairesi 2023/72749 esas sayılı dosyasına asıl alacak 231.911,97-TL hasar onarım bedeli + 50.000,00-TL değer kaybı = 281.911.97-TL ve 76.718,67-TL işlemiş faiz toplamı 358.630,64-TL üzerinden itirazın iptali ile fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiş, karar asıl ve birleşen davada davacı vekili, birleşen davada davalı ... A.Ş. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Asıl ve birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde; asıl davaya ilişkin olarak taraflar arasında bir kira ilişkisi bulunduğu varsayımında dahi işleten sıfatının değişmeyeceğini, kiralama ilişkisinin uzun dönem sayılabilmesi için görünen malikin araç üzerindeki fiili tasarrufunun tamamen sona ermesi, bu tasarrufun kiracıya bir bütün olarak devredilmiş olması gerektiğini, somut olayda, ... plakalı aracın sigortalarının kira süresi içerisinde dahi bizzat davalı tarafından yaptırıldığını, davalının bu poliçelerde bizzat sigortalı olarak yer aldığını, aracın muayene ve bakımlarının da davalı tarafından yaptırıldığını, bu durumun da davalının araç üzerindeki fili tasarruf yetkisinin sona ermediğini, davalının araç üzerindeki fiili tasarruf yetkisinin sürmekte olduğunu ispat ettiğini, uzun dönem olarak kabul edilen kira süresinin, 1 yıl olduğunu, somut olayda 6 ay vadeli olduğu belirtilen kira sözleşmesinin uzun dönem olarak nitelendirilemeyeceğini, uzun süreli kira ilişkisi ile sorumluluğun kiracıya ait olduğunu bir anlığına kabul edilse dahi davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yüklenmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının aracında mezkur kaza sonucu meydana gelen zararın tazmini için öncelikle araç sahibi, davalı ... Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye karşı icra takibi yapıldığını, icra takibine karşı itiraz dilekçesi sunulduğunu, itiraz dilekçesinde sadece borca ve yetkiye itiraz edildiğini, husumet yahut kira ilişkisi yönünden hiçbir itiraz sunulmadığını, takiben yapılan ticari arabuluculuk görüşmelerinde de yine aracın uzun süreli kiraya verildiğinden hiçbir suretle bahsedilmediğini, taraflarınca böyle bir hususun öğrenilmesinin imkanı bulunmadığını, davalının kötü niyetli olarak, işbu davanın açılmasına sebep olduğunu, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını, taraflarınca kabul edilebilir bir yanılgıya düşülerek ruhsat sahibi olarak gözüken ... Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye husumet yöneltildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere, işleten sıfatının değiştiği kanaatine varılması halinde dahi fer'i alacaklar ve vekalet ücreti yönünden yönünden davacı aleyhine hüküm tesis edilemeyeceğini, birleşen davaya ilişkin olarak, hükme esas alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, raporda davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı hususunda ciddi yanılgıya düşüldüğünü, kaza sonucu araçta 272.911,97 TL hasar meydana geldiğini, TRAMER adlı sisteme girilen en ufak hasar kayıtlarının dahi alım satımı güçleştirdiğini, kararın vekalet ücreti bakımından hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
Birleşen davada davalı ... Ltd.Şti.vekili istinaf dilekçesinde; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, araç değer kayıplarına ilişkin taleplerde zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl içerisinde davanın açılması gerektiğini, davacının icra takibine ve mahkemeye delil olarak sunduğu Ankara 2.ASTM'nin 2020/562 E. sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile ... sigorta ekspertiz hizmetleri tarafından düzenlenen ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, icra takibinin dayanağı olan ve ayrıca mahkeme dosyasına delil olarak sunulan iş bu raporda davalının iddia ve delillerinin değerlendirilmediğini, itiraz hakkının kullanılamadığını, 23.11.2021 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde kusurun ve hasarın değerlendirilmesinde davacının dosyaya sunmuş olduğu ... Sigorta Ekspertiz Hizmetlerinden alınan raporun aynen kabul edilerek bilirkişi raporunun hazırlandığının anlaşıldığını, davacının kendi inisiyatifinde yaptırmış olduğu tek taraflı ekspertiz incelemesinin itiraz hakkını ortadan kaldırdığını, davacının, ... Sigorta A.Ş. ye hasar için başvuruda bulunmadan önce kendi inisiyatifinde ekspertiz raporu hazırlattığını, ekspertiz raporunda tarih de bulunmadığını, sonrasında dava dışı ... Sigorta A.Ş.ye başvuru yapıldığını ve ardından sigorta şirketi tarafından davacıya 22.10.2020 tarih ve 200130243 evrak numaralı ihtarın gönderildiğini, ihtarda "...hasar dosyasına konu olan aracın hasarı ile ilgili tespit yapabilmemiz için eksper ... atanmış olup, hasarlı aracın ekspertiz işlemlerinin yapılabilmesi için aracın bulunduğu yer ile adres bilgilerinin tarafımıza iletilmesi gerekmektedir.. başvurunuz üzerine yapılan incelemede 2918 sayılı KTK m 97 ye ve Sigorta Eksper Atama Yönetmeliğinin hükümlerine aykırı bir şekilde Şirketimize başvurmadan ve yine mevzuata aykırı olarak şirketimize bilgi vermeden kendi inisiyatifinizde ekspertiz yaptırdığınız ve hasar talep ettiğiniz anlaşılmıştır. Şirketimizce atanan bağımsız eksper ... tarafından ... plakalı aracın hasar tespiti yapılmak istenmiş ancak aracın bulunduğu servis bilgisi tarafımıza iletilmediğinden araç görülememiş, ekspertizi yapılamamıştır..." ibarelerine yer verildiğini, davacının kendisine gönderilen ihtara rağmen sigorta şirketi tarafından aracın hasar tespitinin yapılmasına engel olduğunu, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/562 E. sayılı dosyasında alınan 23.11.2021 tarihli raporda, hasar bedeli konusunda herhangi bir hesaplama ve inceleme yapılmadığını, hükme esas alınan raporda kazada davalı şirket tarafından kiralanan araç sürücüsünün %100 tam ve asli kusurlu bulunduğu ve davacının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı ifade edilmiş ise de, kazanın meydana gelmesine etki edebilecek Karayolları Genel Müdürlüğünden kaynaklanan yol kusuru ve teknik arıza hususlarının da değerlendirilmesi gerektiğini, davacının değer kaybı tazminatı talebine yönelik dosyada herhangi bir delil bulunmadığını, davacının davaya konu icra takibi ile talep ettiği faizin, faiz türünün ve oranının da kabulünün mümkün olmadığını, davacının Ankara 1. Müdürlüğü'nün 2023/72749 Esas sayılı dosyası ile başlattığı icra takibi haksız ve kötüniyetli olduğundan davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davanın araç sürücüsü ...'a ihbarı gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
İstinaf talebinde bulunan taraf vekillerinin istinaf sebepleri doğrultusunda, HMK’nın 355. maddesi kapsamında, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Asıl ve birleşen dava trafik kazasından kaynaklanan araç hasarı ve değer kaybının tazmini amacıyla girişilen icra takiplerine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Somut olayda kaza tespit tutanağı uyarınca, 28.08.2020 tarihinde davacıya ait araç ile davalıya ait aracın çarpışması sonucu meydana gelen kazada davalıya ait araç sürücüsü ...’ın ‘Bağlum’dan Ovacık istikametine giderken yolun da virajlı olmasından dolayı önümdeki araç virajda yavaşladı. Ben de duramayarak arka sol tarafından çarptım. Çarpmanın etkisiyle şarampole uçtu” ifadesinin yer aldığı, davacıya ait araç sürücüsü ...’ın ‘Bağlum’dan Ovacık istikametine giderken virajda yavaşladım. Arkamdan gelen araba duramayarak arkamdan vurdu” ifadesinin yer aldığı, ... plakalı aracın kaza tarihinde davalı ... Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğu, davacı ... Ltd. Şti. tarafından davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine Ankara 2.ASTM’de açılan 2020/562 E. - 2022/65 K. nolu dosyasında yapılan yargılamada, olayla ilgili kusur ve davacı aracındaki hasar ile ilgili aldırılan 23/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda, kazanın oluşumunda davalı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasar tutarının sigorta eksperi tarafından tanzim edilen ekspertiz raporu ile uyumlu olarak 272.911,97 TL olduğu belirlenmişse de, kaza tarihi itibari ile davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında teminat altına aldığı hasar tutarının 41.000,00 TL olduğu, bu miktardan sigortanın sorumlu olduğu, 980,00 TL ekspertiz ücreti müddeabih olarak talep edilmiş ise de, yargılama gideri olarak istenebileceği anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne, 41.000,00 TL'nin 09/11/2020 olan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği, anılan kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara BAM 35.HD’nin 2022/1562 E.- 2023/1613 K. nolu 13/12/2023 tarihli ilam ile istinaf tatebinin esastan reddine kesin olarak karar verildiği, mahkemece bilirkişiden alınan 21/07/2024 tarihli rapor uyarınca, asıl davanın davalısı ... Ltd.Şti. ve birleşen davanın davalısı ... Ltd.Şti. arasında imzalanan araç kiralama sözleşmesinin 28.08.2020 kaza tarihi itibarıyla geçerli olduğu ve kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı ... Otomotiv tarafından diğer davalı ... Optik Ltd. Şti.'ye teslim edilmiş olduğunun anlaşıldığı, iki davalı şirket arasındaki ticari faaliyet sebebi ile davalı ... Otomotiv tarafından 2020 yılında tanzim edilen araç kira faturalarının, her iki şirket tarafından BA-BS Formları ile vergi dairesine beyan edilmiş olduğunun tespit edildiği, davalı şirketlerin 2020 yılı ticari defter kayıtlarında, kazaya karışan ... plakalı araca ilişkin kira faturalarının kayıtlı olduğu ve fatura bedellerine istinaden yapılan ödemelerin kayıtlı olduğu, davaya konu ... plaka sayılı, ... tip, 2017 model taşıtın onarım bedelinin dönem itibarı ile 272.911,97 TL şeklinde kabulü gerektiği, ... plaka sayılı, ... tip, 2017 model taşıtın kaza tarihindeki değer kaybının 50.000,00-TL mertebesinde gerçekleşeceği, tazminat talep eden davacıya ait araçta 272.911,97-TL hasar onarım zararı ve 50.000,00 TL değer kaybı zararı olmak üzere 322.911,97 TL olacağı ve ZMSS şirketinden tazmin edilen 41.000,00 TL sonrası bakiye 281.911,97 -TL zarar oluştuğu kanaatine varıldığı, davalı ... Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Optik Medikal ve Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. arasında 20.06.2020 tarihinde imzalanan ... Filo Kiralama Sözleşmesi ile dava konusu ... plakalı aracın da içerisinde bulunduğu 4 adet aracın kiralanmış olduğu, 01.07.2020-31.12.2020 dönemi için aylık 7.890,00- TL+KDV = 9.310,20 TL ödeneceğinin belirlenmiş olduğu, davalı şirket tarafından aylık kira faturaları düzenlendiği, faturaların içeriğinde dava konusu ... plakalı araç kira bedeli bulunduğu ve faturalara istinaden diğer davalı şirket tarafından ödemelerin yapılmış olduğu banka dekontlarından anlaşıldığı, mahkeme tarafından işleten olarak aracın kiralayanı ... Optik Medikal ve Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. olacağına hükmedilmesi durumunda birleşen davanın davalısı ... Optik Medikal ve Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin, tespit edilen bakiye 281.911,97-TL zarardan sorumlu olacağının belirlendiği, mahkemece anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.
1-a-Asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesinde, ruhsat kayıtları uyarınca kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihinde asıl davanın davalısı ... Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğu, bununla birlikte Dairemiz kaldırma kararından sonra mahkemece yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporu ile asıl davanın davalısı ... Ltd. Şti. ve birleşen davanın davalısı ... Ltd. Şti. arasında imzalanan araç kiralama sözleşmesinin 28.08.2020 kaza tarihi itibarıyla geçerli olduğu ve kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı ... Otomotiv tarafından diğer davalı ... Optik Ltd.'e teslim edilmiş olduğunun anlaşıldığı, iki davalı şirket arasındaki ticari faaliyet sebebi ile davalı ... Otomotiv tarafından 2020 yılında tanzim edilen araç kira faturalarının, her iki şirket tarafından BA-BS Formları ile vergi dairesine beyan edilmiş olduğunun tespit edildiği, davalı şirketlerin 2020 yılı ticari defter kayıtlarında, kazaya karışan ... plakalı araca ilişkin kira faturalarının kayıtlı olduğu ve fatura bedellerine istinaden yapılan ödemelerin kayıtlı olduğunun belirlenmiş olması nazara alındığında asıl davanın davalısı ... Ltd.Şti. ve birleşen davanın davalısı ... Ltd.Şti. arasında imzalanan araç kiralama sözleşmesi uyarınca aracın kaza tarihi itibarıyla birleşen davanın davalısı ... Ltd.Şti.’ye kiralanmış olduğu, bu suretle davalı ... Ltd. Şti. nin kaza tarihi itibarıyla işleten sıfatı bulunmadığının anlaşılması karşısında mahkemece asıl davanın pasif dava şartı ehliyeti noksanlığı sebebi ile davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, birleşen davaya yönelik istinaf taleplerinin incelenmesinde ise, mahkemece hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğunun anlaşılması karşısında asıl ve birleşen davada davacı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
b-Bununla birlikte davanın asıl davada araç ruhsat sahibi ... Ltd.Şti.aleyhine yöneltilmiş olduğu, kaza sırasında ve sonrasında yapılan icra takibi ve arabuluculuk aşamalarında davacının kiralama işlemine dair bir iddia ile karşılaşmadığı, bu kapsamda aracın 3.kişi/kişilere kiralanmış olduğunun davacı tarafından bilinemeyeceği nazara alınarak hükmedilecek vekalet ücretleri ve yargılama giderlerinde davanın açılmasındaki haklılık durumu ve bu kapsamda HMK 331.madde mahiyeti değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken mahkemece asıl davada verilen hükümde bu hususun nazara alınmamış olması yerinde görülmemiştir.
2-Birleşen davada davalı ... Ltd. Şti. vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesinde, araç değer kayıplarına ilişkin taleplerde zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl içerisinde davanın açılması gerekmekle beraber, kaza tarihinin 28.08.2020 olduğu, asıl davada davalı tarafça sunulan cevap dilekçesinde kiralama ilişkisinin gündeme geldiği, cevap dilekçesinin 23.10.2020 tarihinde davacıya tebliğ edilmesiyle davacının tazminat yükümlüsünü öğrendiği nazara alındığında birleşen davanın zamanaşımı süresi dolmadan açıldığının anlaşıldığı, Ankara 2.ASTM'nin 2020/562 E. sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile ... sigorta ekspertiz hizmetleri tarafından düzenlenen ekspertiz raporunun birleşen dava davalısı ... Ltd. Şti. aleyhine girişilen icra takibinin de dayanağı olduğu nazara alındığında birleşen dosya davalısı ... A.Ş. vekilinin savunma hakkının kısıtlandığı yönündeki istinaf talebinin yerinde olmadığı, Ankara 2.ASTM’de açılan 2020/562 E. - 2022/65 K.nolu dosyasında yapılan yargılamada, olayla ilgili kusur ve davacı aracındaki hasar ile ilgili aldırılan 23/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda, kazanın oluşumunda davalı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, mahkemece de hükme esas alınan bu kusur raporundaki belirlemelerin kaza tespit tutanağındaki kusur belirlemesi ve olayın oluşu ile uyumlu olduğu, mahkemece hükme esas alınan hesap raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu, mahkemece davanın dava dışı araç sürücüsü ...'a ihbar edildiğinin anlaşılması karşısında birleşen davada davalı ... Ltd.Şti.vekilinin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; birleşen davada davalı ... Ltd.Şti vekilinin istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, asıl davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda yazılı 1-b maddedeki gerekçelerle kabulü ile istinaf konusu yapılmayan kısımlar baki kalmak üzere yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, asıl davada hükmedilecek vekalet ücretleri ve yargılama giderlerinde davanın açılmasındaki haklılık durumu ve bu kapsamda HMK 331.madde mahiyeti değerlendirilerek vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasıyla kararın düzeltilmesine, bu suretle HMK.nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Birleşen davada davalı ... Ltd.Şti vekilinin istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine,
II-Asıl davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 21/10/2024 tarihli, 2023/775 Esas - 2024/619 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre;
-Asıl dava yönünden
1-Pasif dava şartı ehliyeti noksanlığı sebebi ile davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 427,60-TL olduğundan, peşin alınan 5.090,96-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.663,36-TL'nin harcın talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin HMK 331.madde uyarınca davanın açılmasında davacının haklılık durumu nazara alınarak davalı ... Ltd.Şti’den alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Asıl davada davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirmiş olmakla beraber HMK 331.madde uyarınca davanın açılmasında davacının haklılık durumu nazara alınarak davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yapılan 925,75 TL yargılama giderinin HMK 331.madde uyarınca davanın açılmasında davacının haklılık durumu nazara alınarak asıl dava davalısı ... Ltd.Şti’den alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
-Birleşen dava yönünden
1-Açılan davanın KISMEN KABUL -KISMEN REDDİNE,
2-Ankara 1. Genel icra dairesi 2023/72749 esas sayılı dosyasına asıl alacak 231.911,97-TL hasar onarım bedeli + 50.000,00-TL değer kaybı = 281.911,97-TL ve 76.718,67-TL işlemiş faiz toplamı 358.630,64-TL üzerinden itirazın iptali ile fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Asıl alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 24.498,05-TL olduğundan, peşin alınan 5.539,13- TL'nin mahsubu ile bakiye 18.958,92-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 2.654,50-TL'nin davalıdan, geri kalan 465,50-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
6-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 57.380,90-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan 5.744,63-TL harç toplamı ile 182,25-TL posta, tebligat, ücreti olmak üzere toplam 5.926,88-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 5.042,59-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 254,29-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise karar kesinleştiğinde, talep halinde yatırana iadesine,
İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN;
1-İstinaf eden birleşen dosya davalısı ... Ltd.Şti tarafından yatırılması gereken 24.498,05 TL harçtan peşin alınan 6.124,51 TL nin mahsubu ile bakiye 18.373,54-TL harcın bu davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-İstinaf başvurusu nedeniyle asıl ve birleşen davada davacı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-İstinaf eden birleşen dava davalısı ... Ltd.Şti tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf eden asıl ve birleşen dava davacısı tarafından yapılan 70,00 TL istinaf yargılama giderinin asıl dava davalısı ... Otomotiv A.Ş. den tahsili ile davacıya verilmesine,
5- Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK.nın 362/1.a maddesi gereğince miktar itibariyle KESİN olmak üzere 06.05.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.