T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/370 - 2025/685
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/370
KARAR NO : 2025/685
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 18/01/2024
EK KARAR TARİHİ : 12/02/2024
NUMARASI : 2023/199 Esas - 2024/65 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 13/05/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 15/05/2025
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... Sigorta AŞ. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, davacı vekilinin istinaf başvurusunun miktardan reddine dair ek karar kaldırılarak, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde; devamlı olarak Hollanda Ülkesinde yaşayan ve yıllık izin için ülkemizde bulunan müvekkilinin ... Hollanda plakalı aracı ile Eskişehir ilinde park halindeyken 14/08/2021 günü, davalı Sigorta Şirketine ZMMS ile sigortalı bulunan davalı ...'ın maliki olduğu, davalı ...'in sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracın çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracını Türkiye'de tamir ettirmediği ve Hollanda'ya gittiğini, Hollanda'da eksper firmasına zarar ziyanın tespit ettirildiğini, buna göre müvekkilinin aracında Hollanda piyasa şartlarına göre zarar miktarının 6.689,85 Euro olup, ayrıca 60 Euro da eksper ücreti ödendiğini, zararın ödenmesi için Sigorta Şirketine 29/11/2021 tarihinde başvuru yapıldığını, ancak olumlu ya da olumsuz cevap verilmediğini, akabinde Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetine ve arabuluculuk yoluna başvurulardan sonuç alınamadığını belirterek, 6.689,85 Euro maddi tazminatın fiili ödeme günündeki TC.Merkez Bankası efektif kuru karşılığı TL değerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili (davalı Sigorta Şirketinin poliçe limiti olan 43.000 TL'nin olay tarihindeki TC.Merkez Bankası TL kur karşılığı olan 4.296 Euro'dan sorumlu olması kayıt ve şartıyla) müvekkiline ödenmesine, Euro cinsinden alacaklarının, Sigorta Şirketi dışındaki davalılar yönünden kaza tarih olan 14/08/2021, Sigorta Şirketi yönünden ise ilk başvurularının tebliğ tarihine 5 gün ilavesiyle 15/12/2021 tarihiden itibaren 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, yargılama gideri mahiyetinde olan 60-Euro ekspertiz ücretinin fiili ödeme tarihindeki kur TL karşılığının ve 2.262-TL STK Uyuşmazlık Hakem Heyeti masraflarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava öncesi arabuluculuğa başvurulmadığını bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini, zamanaşımı def'ilerini ileri sürdüklerini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile fazlaya ilişkin taleplerin müvekkili şirketin sorumluğu dahilinde olmadığını, eksper ücreti ve KDV'den sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, sigortalı aracın kusursuz olduğunu bildirerek, davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kazada kusurlu olan tarafın davacının kendisi olduğunu, kazada kusur oranının tespit edilmediğini, maddi hasardan müvekkilinin değil, sigortanın birincil sorumluluğu bulunduğunu, davacının yurtdışında yaptırdığı tamirat işlemlerinden sorumlu olmadıklarını, bu nedenlerle davacının davasının reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ...’a, usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalıların zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı, davalı sürücünün kazada tam kusurlu olduğu, bilirkişi raporuna göre Sigorta Şirketinin KDV dahil 4.296,09 Euro (43.000-TL) kısmından sorumlu olduğu, toplam zararın ise KDV hariç 5.307,50 Euro olduğu ve KDV dahil edildiğinde bu zararın 6.422,08 Euro olması gerektiği, Sigorta Şirketince trafik sigorta poliçesinde sigorta primlerinin KDV dahil ödendiği, ayrıca sigorta poliçesinde zararın KDV'sinin ödenmeyeceğine dair açık bir hüküm bulunmaması yanında, Sigorta Şirketinin davacının gerçek zararını karşılamasının gerektiği ve davacı aracının tamirinin de yapılması durumunda, KDV'nin davacı tüketiciden alınacağının kanun gereği olduğu, ayrıca davacı tarafından eksper raporu alınmış olup, bu giderin TTK'nun 1426.maddesi gereği makul bir masraf olarak değerlendirilmesinin gerektiği, yine davacı zararının kısmen sigorta teminatı kapsamında kaldığı ve sigorta poliçesi gereği, davalı Sigorta Şirketinin bu zarardan sorumlu olması yanında diğer davalıların da işleten ve haksız fiil faili olarak davacının zararından sorumlu olduğu, dava açılmadan önce tarafların dava şartı olan arabuluculuğa başvurduğu ve ücretin Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiği sarf kararından anlaşıldığından bu ücretin de taraflardan tahsiline karar verilerek; “Davacının davasının kısmen kabulü ile, 6.422,08 Euro maddi tazminatın fiili ödeme günündeki T.C Merkez Bankası efektif kur karşılığı TL değerinin (davalı Sigorta Şirketi 4.296 Euro'sundan sorumlu olmak kaydıyla) (olay tarihindeki T.C Merkez Bankası TL kur karşılığı 43.000-TL) davalı Sigorta Şirketi yönünden 15/12/2021 tarihinden itibaren ve 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince faiz işletilmesine, diğer davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 14/08/2021 tarihinden itibaren ve 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince faiz işletilerek davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine” karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili ve davalı ... Sigorta AŞ. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili asıl karara yönelik istinaf dilekçesinde; kararın yargılama giderleri ve vekalet ücretleri yönünden kaldırılması gerektiğini, zira kabul edilen miktar yönünden davacı lehine eksik vekalet ücreti hesaplandığını, karar tarihinde 1 Euronun 32,87TL olduğunu, vekalet ücretinin karar tarihindeki kura göre hesabı gerektiğini, yine davalı Sigorta lehine vekalet ücretine karar verilmesinin doğru olmadığını zira sigortanın limitinin 4.296TL olduğunu ve mahkemenin de tam limit kadar hükmettiğini, Sigorta yönünden ret miktarı olmadığını, Sigorta dışındaki davalılara da reddedilen miktara göre vekalet ücreti takdiri gerekirken fazlaya hükmedildiğini, Sigorta Tahkim tarafından dosyadan el çekildiğini ve tahkim yargılama giderlerine bu mahkemece karar verilmesi gerekirken bu konuda karar verilmemesinin de doğru olmadığını belirterek, hükmün vekalet ücretleri ve yargılama giderleri yönünden düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 12/04/2024 tarihli ek karara yönelik istinaf dilekçesinde; her ne kadar reddedilen 267,77 Euro kesinlik sınırında kalıyorsa da, kabul edilen 6.422,08 Euronun karar tarihi itibarıyla TL karşılığı olan 211.093,77TL’nin kesinlik sınırının üstünde olduğundan istinaf başvurusunun değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, ek kararın kaldırılmasını ve asıl istinaf dilekçesindeki sebeplerle hükmün düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ. vekili istinaf dilekçesinde; davanın öncelikle zamanaşımından reddi gerektiğini, kaza tarihi ile dava tarihi arasında KTK’nın 109. maddesindeki 2 yıllık sürenin geçtiğini, KDV dahil hüküm kurulmasının doğru olmadığını, zira davacının onarım faturası sunmadığını, davalı Sigortanın da anlaşmalı servislerde uygulanacak bedelle sorumlu olduğunu, tazminat hesabında zarar tarihindeki kurun esas alınması gerektiğini, zararın Hollanda piyasasına göre belirlenmesinin doğru olmadığını, tazminat miktarının fahiş olduğunu, zararın Türk parası üzerinden belirlenmesi ve karar verilmesi gerektiğini, davacının fahiş taleplerinin reddi gerektiğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
İstinaf talebinde bulunan davacı vekili ve davalı ... Sigorta AŞ. vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan yabancı plakalı araç hasar bedelinin giderilmesi istemine ilişkindir.
Yerel mahkeme tarafından davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davacı vekili ile davalı sigorta vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Kaza tarihi olan 14/08/2021 ile dava tarihi 08/03/2023 arasında 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, davacıya ait yabancı plakalı araç park halindeyken davalıya ZMMS ile sigortalı aracın tam kusurlu olarak çarpması nedeniyle aracın zarar gördüğü sabittir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ve Kapatılan 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları gereğince; 6098 sayılı TBK’nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. İlgili içtihatlarda para borcunun sözleşmeden kaynaklanmış olması aranmamış, zarardan ve zarara yönelik yapılmış veya yapılacak harcamalardan hareket ile davacının yabancı para cinsinden oluşan zararını, Ülke parası ile talep edebileceği kabul edilmiştir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/8597 E. 2022/11345 K.; "Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir.". Yargıtay Kapatılan 17. Hukuk Dairesi 2019/4637 E. - 2020/6616 K., 2015/8003 E. - 2018/5155 K.)
Somut olayda, davacının kullanımında olan aracın, yabancı plakalı olmasına göre, davalının talep edilen zarara yabancı para üzerinden hükmedilemeyeceğine yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Yine hükme esas alınan hesap raporunun da dosyada bulunan ekspertiz raporu da değerlendirilerek ve gerçek zarar kapsamında düzenlenmesinde, hükmedilen miktarın dava tarihindeki kur esas alınarak vekalet ücreti ve harç ve yargılama gideri hesaplanmasında yine sigortanın sorumlu olduğu miktar kapsamında yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.
Ancak, davacının davalı Sigortaya yönelik talebinin “sigorta poliçe limiti ile sınırlı” olması ve mahkemece de poliçe limiti kapsamında Sigortanın sorumluluğuna karar verilmesi karşısında Sigorta yönünden reddedilen bir miktar olmadığı halde davalı Sigorta lehine vekalet ücretine karar verilmesi doğru olmadığından davacının bu hususa yönelik istinafının kabulü gerekmiştir.
Yine, kaza tarihinde davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin 43.000TL olduğu sabit olup, hükümde ise sigorta yönünden sorumluluğun “4.296 Euro” olarak tespiti ile bu miktarın fiili ödeme günündeki TC Merkez Bankası efektif kur karşılığı TL değerinin tahsiline karar verilmesi infazda tereddüt oluşturduğu gibi kur artışları da nazara alındığında ödeme gününde limitin çok üzerinde bir miktarın da ödenmesine neden olacak nitelikte bir hüküm olduğundan davalı Sigorta vekilinin de bu hususa yönelik istinafının kabulü ile hükmün düzeltilmesi gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle; davacı vekili ile davalı ... Sigorta AŞ. vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve düzeltilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Davacı vekili ile davalı ... Sigorta AŞ. istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 18/01/2024 tarihli, 2023/199 Esas - 2024/65 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre;
Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile,
6.422,08 EURO maddi tazminatın fiili ödeme günündeki T.C Merkez Bankası efektif kur karşılığı TL değerinin (davalı Sigorta Şirketi 43.000-TL ile sorumlu olmak üzere) davalı Sigorta Şirketi yönünden 15/12/2021 tarihinden itibaren ve 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince faiz işletilmesine, diğer davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 14/08/2021 tarihinden itibaren ve 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince faiz işletilerek davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,
Alınması gereken 8.871,01-TL harçtan, peşin alınan 2.310,23-TL harcın mahsubu ile, bakiye 6.560,78-TL harcın (davalı ... Sigorta A.Ş. bu miktarın 2.172,38-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp, hazineye irat kaydına,
Davanın açılışı sırasında alınan 179,90-TL başvuru harcı, 25,60-TL vekalet harcı ile peşin alınan 2.310,23-TL harç toplamı 2.515,73-TL harcın (davalı ... Sigorta A.Ş. bu miktarın 833-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Kabul edilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince, 20.778,25-TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta A.Ş bu miktarın 17.900-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Reddedilen kısım yönünden, davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduklarından, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince, 5.414,91-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ...'e ödenmesine,
Arabuluculuk faaliyetinin sona erdiği tarihte geçerli olan arabuluculuk asgari ücret tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden sarf kararı ile ödenen 3.120-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.128,28 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak hazineye irat kaydına, bakiye 991,72-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan 17 tebligat gideri 670-TL, 140,50-TL müzekkere gideri, 1 adet boş dosya masrafı 7,50-TL ile bilirkişi ücretleri toplamı 2.400-TL ile sigorta ekspertiz ücreti 60 Euro (dava tarihindeki karşılığı 1.213,29-TL) olmak üzere toplam 4.302,47-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.130,25-TL yargılama giderinin (davalı ... Sigorta A.Ş. bu miktarın 1.424,61-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerine bırakılmasına, gider avansından bakiye kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN
II- İstinaf talebi kabul edilenlerden alınan istinaf karar harcının isteği halinde yatıranlara iadesine,
III-İstinaf talebi kabul edilen davacı tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcı ve 760,00 TL tebligat ve posta giderleri olmak üzere toplam 1.929,40 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
İstinaf talebi kabul edilen davalı ... Sigorta AŞ. tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, davalı Sigorta tarafından yapılan tebligat ve posta masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
IV-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
V-Kararın tebliği ve harç iadesi işlemlerinin ilk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 13/05/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.