T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/348 - 2025/648
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2024/348
KARAR NO : 2025/648
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 21/12/2023
NUMARASI : 2021/94 Esas 2023/888 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Maddi ve Manevi Tazminat)
KARAR TARİHİ : 06/05/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 20/06/2025
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... Beton İnşaat Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde; 09.05.2018 tarihinde sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki diğer davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalı, diğer davalı şirkete ait beton mikser kamyonu ile seyir halinde iken, davacının sevk ve idaresindeki araca çarpması neticesinde müvekkilinin yaralandığını, zararlarından davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, davalı ... Beton ... Ltd. Şti ve araç sürücüsü ...'den 100.000,00 TL manevi tazminatın müştereken ve müteselsilen tahsilini, yine fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 500,00 TL geçici iş göremezlik ve 500,00 TL iş gücü kaybı olmak üzere 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.
Davacı vekili, talep artırım dilekçesi ile, fazlaya ilişkin talep ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla, yargılama sırasında davalı ... Sigorta A.Ş.'nin poliçe limiti sınırı olan 360.000,00-TL'yi ve buna bağlı fer'ileri ödemiş olmasından kaynaklı olarak, alacağın bu miktarı yönünden davadan feragat ettiğini, bu nedenle davanın davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden tefrik edilmesini, ancak poliçe limitinin üzerinde kalan maddi tazminat miktarı yönünden ve manevi tazminat yönünden fazlaya ilişkin talepleri yönünden davalı ... Beton ... Ltd. Şti. ve ...'ye karşı davaya devam ettiklerini belirterek, 128.462,99-TL maddi tazminatın ve ayrıca manevi tazminatın diğer davalılardan tahsilini istemiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; bilirkişi tarafından hesaplanmış olan 1.085,418,40-TL maddi tazminat bedelinden poliçe limiti kapsamında ödenen 360.000,00-TL'yi düşürerek diğer davalılar ... ve ... Beton Ltd Şti yönünden davayı ıslah etme zarureti hasıl olduğunu belirterek, 500,00-TL olarak dava dilekçesinde talep etmiş olduğu geçici iş göremezlik zararını 31.936,91-TL, 500,00-TL olarak dava dilekçesinde talep etmiş olduğu iş gücü kaybı zararını 693.481,49-TL artırarak toplam 693.981,49-TL olmak üzere 725.418,40-TL maddi tazminatın kaza tarihi itibariyle işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Beton... Ltd Şti'nden müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiş, yargılama sırasında da, haklarındaki davanın feragat nedeniyle reddini istemiştir.
Davalı ... Beton İnş. Nak. San ve Tic. Ltd.Şti ve davalı ...'ye, dava dilekçesi tebliğ edilmiş, yasal süresi içerisinde davaya cevap vermemişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, davacının kaza sonrası tedavi gördüğü hastane evrakları temin edilerek Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından "Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik Hükümlerine göre alınan raporda, davacının kazaya bağlı tüm vücut özür oranının %16 olduğu, bakıcı ihtiyaç süresinin 4 ay olduğu, tıbbi iyileşme süresinin ise 12 ay olduğunun belirtildiği, kazaya ilişkin kusur ve aktüer hesaplama yönünden alınan 12.01.2022 tarihli ve 11.05.2022 tarihli raporlarda, davalı araç sürücüsü ...'nin meydana gelen olayda %100 tam ve asli kusurlu olduğunun belirtildiği, kusur ve maluliyet raporuna göre aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 11.01.2023 tarihli ek raporda, davacının emsal gelirine ilişkin belgelerin hepsinin 2019 ve sonrasına ait olduğu belirtilerek hesaplama yapıldığı anlaşılmakla, tır şoförü ve makine operatörünün 2018 yılı ve sonrasında emsal ücretinin tespitine yönelik Ankara Şoförler Odasına, Ankara Ticaret Odasına ve Toplu İş Makineler Operatörler Derneğine araştırma yazıları yazılarak aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 23.09.2023 tarihli ek raporda, tespit edilen ortalama ücretin asgari ücrete oranı hesaplanarak davacının gelirinin asgari ücretin 1.7248 katı olduğunun kabulü, davalı sürücünün %100 kusuru ve davacının %16 maluliyet oranının esas alındığı, SGK tarafından davacıya 7.960,15 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğinden geçici iş göremezlik tazminatından bu ödemenin indirileceği, davalı sigorta şirketi tarafından yargılama esnasında 360.000,00 TL poliçe limiti tutarında ödeme yapıldığı, ödemenin hesaplanacak toplam tazminattan mahsup edileceği, yapılan hesaplama sonucu davacının 12 ay iyileşme süresi için bakiye geçici iş göremezlik zararının 27.041,80 TL olarak hesaplandığı, sürekli iş göremezlik zararının toplam 1.298.953,43 TL olduğu, 360.000,00 TL'nin davalı sigorta şirketi tarafından ödendiği, bakiye alacağın 938.953,43 TL hesaplandığının ifade edildiği, davacı vekili tarafından 12.10.2022 tarihli HMK 107 maddesi gereği talep artırım dilekçesi verilerek talep edilen 500,00 TL maddi tazminat bedelinin 128.462,99 TL'ye çıkardıklarını beyan ettiği, peşin harcın ikmal edildiğinin görüldüğü, davacı vekilinin 24.01.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile de 128.462,99 TL olan maddi tazminat bedelini artırarak 725.418,40 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Beton ... Ltd.Şti'den talep ettiklerini beyan ettiği, ıslah ile artırılan dava değerine ilişkin peşin harcın ikmal edildiğinin anlaşıldığı, raporun karar vermeye elverişli olduğu, davacının sigorta limiti kapsamındaki zararının sigorta şirketi tarafından karşılanmış olması ve davacının bu davalı hakkındaki davasından feragat etmiş olması nedeniyle, bu davalı hakkında açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerektiği, diğer davalılar hakkındaki maddi tazminatın rapor doğrultusunda kabulünün gerektiği, davacının manevi tazminat talebine ilişkin olarak ise, zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmekte olup, bu kapsamda yapılan değerlendirmede trafik kazası sonucu % 16 maluliyeti bulunan davacı zarar gören için duyulan acı ve elemin kısmende olsa giderilmesi bakımından ceza davası içeriği, davacının kusursuz, davalı araç sürücüsünün ise %100 tam kusurlu oluşu, olay tarihi, tarafların konumu, ekonomik ve sosyal durumları, kazanın meydana geliş şekli, davalıların sorumluluğunun niteliği nazara alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdiren davacı için 60.000,00 TL manevi tazminatın hak ve nesafete uygun olduğu, davalı araç işleteni ve davalı araç sürücüsünden talep edilebileceği gerekçesiyle; "1-Davalı ... Sigorta A.Ş'ye yönelik davanın vaki feragat nedeniyle reddine,
2-a)Davacının davalılar ... ve ... Beton İnşaat Nakliye San. ve Tic. Ltd Şti'ne yönelik maddi tazminat talebinin kabulü ile 725.418,40 TL maddi tazminatın 09.05.2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
b)Davacının davalılar ... ve ... Beton İnşaat Nakliye San. ve Tic. Ltd Şti'ne yönelik manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdiren 60.000,00 TL manevi tazminatın 09.05.2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
c)Davacının davalılar ... ve ... Beton İnşaat Nakliye San. ve Tic. Ltd Şti'ne yönelik fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,” karar verilmiş, karar davalı ... Ltd. Şti. vekili ve davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili katılma yolu ile verdiği istinaf başvuru dilekçesinde; manevi tazminat taleplerinin kısmen kabul edildiğini, meydana gelen maluliyet durumuna göre manevi tazminat talebinin de tam kabul edilmesi gerektiğini belirterek, kararının kaldırılarak, manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Beton İnş. Nak. San ve Tic. Ltd.Şti vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin %1 dahi kusuru bulunmaz iken maddi ve manevi tazminattan sorumlu tutulmasının hakkaniyete uygun olmadığını, davacının dava dilekçesinde %12 maluliyeti olduğunu kabul etmesine ve müvekkilinin bu nedenle usuli kazanılmış hakkı olmasına rağmen %16 maluliyete göre sorumluluğa karar verilmesinin hatalı olduğunu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin güncellenmeksizin mahsup edilmesinin de hatalı olduğunu, hükme esas alınan raporda davacının ne kadar gelir elde ettiği araştırılmadan asgari ücret üzerinde bir gelirinin esas alınmasının doğru olmadığını, bu nedenle sürekli iş göremezlik ve bakıcı giderinin hatalı hesaplandığını, tazminat hesaplamasında davacının giderlerinin nazara alınmadığını, talep artırım dilekçesi ile talebi 128.462,99 TL’ye artırılmış iken sonrasında 725.418,40 TL’ye ıslah edilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminat miktarının da fahiş olduğunu, manevi tazminatın amacına uygun takdir edilmediğini, reddedilen manevi tazminat nedeniyle vekalet ücreti takdir edilmemiş olmasının hatalı olduğunu, yine geçici iş göremezlik nedeniyle de vekalet ücreti takdir edilmemiş olmasının hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, cismani zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat istemidir. Davacı, sigorta şirketi, sürücü ve işleten hakkında maddi tazminat, sürücü ve işletenden manevi tazminat talep etmiş iken yargılama sırasında sigorta şirketi hakkındaki tüm tazminat taleplerinden sulh nedeniyle feragat ederek, bakiye maddi zararını diğer davalılardan talep etmiş, ayrıca manevi zararlarını istemiştir. Mahkemece kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %100 kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacının %16 maluliyeti meydana geldiği kabul edilerek, bilirkişi tarafından hesaplanan geçici ve iş göremezlik tazminatı toplamından 360.000,00 TL sigorta tarafından yapılan ödeme mahsup edilerek, taleple bağlı kalınarak, davanın esası hakkında karar verilmiştir.
1-Davalı ... Beton İnş. Nak. San ve Tic. Ltd.Şti vekilinin maluliyet raporuna yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; haksız fiilden kaynaklanan cismani zarar nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik zararlarına dayalı maddi tazminat davasında, maluliyet durumunun doğru şekilde tespit edilmiş olması önemlidir. Zarar görenin maluliyet durumunun tespitinde, maluliyet durumunun tespiti yanı sıra, kaza sonrası tedavi evraklarının da değerlendirilmesi ile maluliyetin kaza ile illiyetinin doğru bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.
Davada, davacı vekili tarafından davanın açılması sırasında dosyaya ibraz edilen Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 02/07/2018 tarihli raporda, davacının tedavi evrakları da incelenmek sureti meydana gelen kazaya bağlı yaralanması nedeniyle davacının "pozitif trendelenburg testi ve kalçanın orta ve ileri derece osteoartriti" maddesi uyarınca vücut özür oranının %12 olduğu, "epilepsi nöbeti olmayan ancak nöbet geçirme riski olanlar maddesi" uyarınca vücut özür oranının %5 olduğu, balthazard formülüne göre vücut özür oranın %16 olduğu ve sekel halini aldığı, iyileşme süresinin 4 ayı bulacağı belirtilmiştir. Rapora yönelik tarafların kabulü bulunmamaktadır.
Hükme esas alınan maluliyet raporunda; Epilepsi nöbeti olmamakla birlikte geçirme riski olduğundan bahisle sair yaralanması yanında, %5 de bu nedenle özürlü sayılacağı kabul edilmiştir. Bilindiği üzere TBK'nın 54. maddesinde haksız fiil nedeniyle davacının çalışma gücünün azalması ve yitirilmesi nedeniyle kazanç kaybını tazminat olarak talep edebileceği düzenlenmiş olup, Yargıtay yerleşik içtihatlarında da, artan maluliyet nedeniyle ileride yeniden dava açılabileceği kabul edilmektedir. Bu durumda maluliyetinin/engelinin mevcut durumuna göre tespit edilmesi gerekmektedir. Her ne kadar Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından 01/06/2015 tarihinden sonra gerçekleşen kazalarda uygulanması gerektiği belirtilen Özürlülük Ölçütü ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelik Hükümlerinde; epilepsi riski için de oran öngörülmüş ise de, davanın TBK'nın 54. Maddesi kapsamında çalışma gücü azalması yahut yitirilmesi nedeniyle kazanç kaybına ilişkin olması nedeniyle, mevcut riskin çalışma gücüne etkisi değerlendirilerek maluliyet durumu tespit edilmelidir.
Bu durumda, davacının tüm tedavi evrakları, dosyaya kazandırılarak, kaza tarihinde engel oranının tespitinde uygulanan ve yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Raporlar hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulundan, davacı meydana gelen kaza nedeniyle TBK'nın 54 maddesi kapsamında zararlarını talep ettiğinden; çalışma gücünün azalmasına yahut yitirilmesine engel geçici ve sürekli maluliyetinin meydana gelip gelmediği, davacının meydana gelen yaralanması nedeniyle epilepsi geçirme riski bulunup bulunmadığı, alınan raporun tazminat hesabına ilişkin olmasına ve artan maluliyet çerçevesinde zarar görenin her zaman dava açma hakkının bulunmasına göre, bu aşamada risk olsa dahi tazminat davasında risk oranında ihtimale dayalı olarak tazminat ödenmesi gerekip gerekmediği hususlarında denetime elverişli rapor alınarak, davacının çalışma gücünün ne oranda yitirildiği veya azaldığı (geçici ve sürekli iş gücü kaybı oranı ve süresi) tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme davanın esası hakkında karar verilmiş olması doğru görülmemiş, davalı ... Beton İnş. Nak. San ve Tic. Ltd.Şti. vekilinin maluliyet raporuna yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmüştür.
2-Davalı vekilinin, sigorta şirketi yönünden mahsubu gereken miktara yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; Davacı, sigorta şirketi hakkında geçici iş görmezlik tazminatı ve sürekli iş göremezlik tazminatı talep etmiş iken, davacı sigorta şirketi ile sulh olarak, davalı sigorta şirketinden tüm tazminat taleplerinden feragat etmiştir. Sigorta şirketinin poliçe kapsamında, geçici iş göremezlik zararlarından tedavi ve sağlık gideri kapsamında, sürekli iş göremezlik tazminatından ise sakatlık teminatı kapsamında sorumluluğu bulunmaktadır. Davacının davadan feragat ile sigorta şirketini sigorta limitleri ile sorumluluğundan kurtarması halinde, TBK'nın 166/2 ve 168. madde hükümleri çerçevesinde, müteselsil borçlu sigorta şirketinin borçtan kurtarılmasının, diğer sorumlulara sirayeti değerlendirilmelidir.
Somut olayda, sigorta şirketinin tedavi ve sağlık gideri kapsamında teminat limiti 360.000,00-TL, sakatlık teminatı kapsamında teminat limiti 360.000,00 TL olup, sigorta şirketinin de talep edilen geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi ve sağlık gideri kapsamında teminat altında olduğundan, davacı ifa olsun olmasın sigorta şirketinin sorumluluğunda kalan tüm zararlar çerçevesinde davasından feragat etmiş ise, söz konusu feragat diğer davalılar yönünden belirletilen hükümler çerçevesinde nazara alınarak, davacının sigorta şirketi hakkındaki geçici iş göremezlik tazminatından feragat etmiş olmasının sürücü ve işletenin sorumluluklarına sirayeti ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verilmiş olması da doğru görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... Beton İnş. Nak. San ve Tic. Ltd.Şti vekilinin istinaf talebinin kabulüne, uyuşmazlığın çözümünde etkili delillerin toplanılmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle, HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek yukarıda açıklandığı üzere Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulundan rapor alınarak, ayrıca sigorta şirketi hakkındaki açılan davada geçici iş görmezlik ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebi sonrasında davadan feragatin sürücü ve işletenin sorumluluğu açısından ayrı ayrı değerlendirilerek, ayrıca gelen maluliyet raporu çerçevesinde yeniden aktüer raporu alınması (bu durumda maluliyet/özür oranının kabul edilenin altına düşmesi halinde sigortanın ödeme tarihi itibariyle ödemesinin yeterliliği de denetlenerek) halinde, ilk derece mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin olarak sadece davalı ... Beton İnşaat Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından istinaf edilmiş olması nedeniyle, ilk derece mahkemesi kararındaki usuli kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle olumlu olumsuz bir karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davalının sair, davacının manevi tazminata yönelik istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı ... Beton İnşaat Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 21/12/2023 tarihli 2021/94 Esas - 2023/888 Karar sayılı kararın, HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
Kararın kaldırılma sebebine göre, davacı vekilinin tüm, davalı ... Beton İnşaat Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin sair istinaf sebeplerinin İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf edenler tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf edenlere iadesine,
4-İİK'nın 36. maddesi gereğince Ankara 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/184 D.iş 2024/204 K. sayılı icranın geri bırakılması kararına istinaden, Ankara 2. Genel İcra Müdürlüğü 2024/3652 E. Sayılı dosyasına depo edilen 1.800.000,00 TL bedelli teminat mektubunun yatırana iadesine,
5-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,
6-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 06/05/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.