T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/113 - 2025/388
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/113
KARAR NO : 2025/388
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 07/11/2023
NUMARASI : 2018/786 Esas - 2023/823 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 21/03/2025
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.02.2018 tarihinde meydana gelen kazada davacının yaralandığını, %8 malul kaldığını, kalıcı iş gücü kaybına uğradığını, davacının Amasya Üniversitesi Optisyenlik Bölümü öğrencisi olduğunu, davalı tarafça 05.10.2018 tarihinde 42.896,81 TL tazminat ödemesi yapıldığını, ancak zararın tam karşılanmadığını belirtilerek, davacı ... lehine yoksun kalınan gelir için 500,00 TL, bakıcı masrafları için 500,00 TL, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı için 100,00 TL maddi tazminatın davalıya başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı aracın, müvekkili şirkete Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kusur tespitinin yapılması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davacıya, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi de dikkate alınarak 05.10.2018 tarihinde 42.896,81 TL tazminat ödemesi yapıldığını, bu ödeme ile sorumluluğun yerine getirildiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı masraflarının teminat dışında olduğunu, davacının SGK'dan ödeme alıp almadığı, olayın iş kazası olup olmadığının tespiti gerektiğini, müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini bildirerek, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 24/11/2020 tarihli raporda, 30 Mart 2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik” ve ekindeki cetveller esas alınmak kaydıyla bedensel özür oranı hesaplandığında, 17/02/2018 tarihinde gerçekleşen kazaya bağlı kişinin özür oranının %39 (yüzdeotuzdokuz) olduğu, sürekli olduğu ve sekel halini aldığı, kaza nedeniyle kişinin tedavisine başlanmasından itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 2 (iki) ay olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 6 (altı) aya kadar uzayabileceğinin belirlendiği, İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesinin 13/01/2023 tarihli maluliyet raporunda, Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik dikkate alındığında, kişinin tüm vücut engellilik oranının %6 (yüzdealtı) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 2 (iki) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceğinin belirlendiği, kusur bilirkişi raporunda, davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü müteveffa ...'nin meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK'nın 47/c., 52/b. ve KTY'nin 97. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, davacı yolcu ...'in kaza esnasında ... plakalı araçta yolcu konumunda olduğu, kazanın oluşumuna etken herhangi bir kural ihlalinin olmadığı gibi somut olarak emniyet kemeri takılmadan seyir halinde olduğunun da söylenemeyeceği, dolayısıyla bu bağlamda müterafik kusuru hususundaki değerlendirme ve takdirinin mahkemeye ait olacağının belirtildiği, kaza sırasında sürücünün alkollü olduğu, davacının da sürücünün arkadaşı olduğu, hatır için taşındığı ve sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca bindiği, müterafik kusurlu olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihindeki verilere göre davacının zararını karşılamadığının tespit edildiği, rapor tarihine göre hesaplama yapıldığı, yapılan ödemenin rapor tarihine kadar yasal faiz oranı ile güncellenerek mahsup edildiği, davacının 326.251,97 TL sürekli iş göremezlik , 4.059,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı, davacının araç sürücüsünün alkollü olduğunu bilmesinden ve hatır taşımasından dolayı, öncelikle bilirkişi tarafından tespit edilen tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapıldığı, sonrasında da %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulandığı gerekçesiyle; "Davanın KISMEN KABULÜNE, 1-208.801,26 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 2.597,76 TL bakıcı gideri tazminatının temerrüt tarihi olan 31/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, 2-Fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararı ile davacının %6 maluliyeti ve %100 sigortalı kusuru üzerinden asgari ücret esas alınarak hesaplanan 27.07.2023 tarihli hesap raporunda, %20+%20 hatır-müterafik kusur indirimi ile bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri tazminatı taleplerinin kabulüne karar verildiği, ancak davacıya müvekkili şirkete dava öncesinde yapmış olduğu yazılı başvuru ile şirketçe alınan %8 maluliyet raporu ve %100 sigortalı kusuru üzerinden asgari ücretin 1,5 katı esas alınarak hatır ve müterafık kusurdan %35 indirimli olarak 05.10.2018 tarihinde 42.896,81-TL ödeme yapıldığı, işbu ödeme her ne kadar TRH 1,8 teknik faiz üzerinden hesaplanarak yapılmış olsa da, ekli TRH 0 progresif rant, %6 maluliyet, %100 sigortalı kusuru ve asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamadan da hatır ve müterafık kusur indirimi yapıldığında dahi görüleceği üzere yapılması gereken toplam ödeme tutarı 41.807,85-TL olup, işbu tutarın şirketçe yapılan ödemenin altında kalması sebebiyle davacının bakiye bir zararın doğmadığını, davacının işbu davayı açarken bakiye tazminat alacağı hakkı olmadığı sabit olup, artan maluliyet durumu da mevcut olmadığından davanın reddi gerekirken kabulü yönünde hüküm tesisinin hukuka aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesince yapılması gerekenin yukarıda açıklandığı gibi ödeme tarihindeki asgari ücret esas alınarak TRH 0 progressif rant üzerinden hesaplama yapılmasının akabinde hatır ve müterafık kusur indirimli halinin hesaplanarak yapılan ödeme ile kıyas edilmesi ve davacının bakiye alacağının bulunup bulunmadığının tespiti gerekmekte iken, kendileri tarafından yapılan "yeterli ödeme" itirazlarının değerlendirilmemesi sonucunda hüküm kurulmasının isabetsiz olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde; hatır taşımacılığının her türlü delille ispatlanabileceğini ancak burada ispat yükünün taşıyana ait olduğunu, dava dosyasında ve davalının savunmasında ve de sunmuş olduğu delillerde hatır taşımacılığını ispata yönelik hiçbir delil bulunmadığını, ikinci olarak, dava konusu kazada sürücü alkollü olsa da, kazanın tarafların gittikleri düğün yeri olan köyün dönüşünde meydana geldiğini, davacı müvekkilinin o izbe yerde başka bir vasıta kullanma şansı olmaması sebebi ile araca binmesi neticesinde gerçekleşen olayda "sürücünün alkollü olması sebebi ile" yapılan takdiri indirime itiraz ettiklerini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
İstinaf talebinde bulunan taraf vekillerinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
Tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması TBK'nın 51. ve 52. maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK'nın 51. maddesine göre, hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyecektir. Bu madde uyarınca hâkim, öncelikle zarar gören kişinin maluliyet oranına, yaşına, bakiye ömrüne ve gelirine göre zararını tespit etmeli, zarar görenin kusuruna isabet eden kısmı bu miktardan çıkarmalıdır.
Daha sonra 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 87. maddesi gereğince eğer yaralanan kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa gerek öğreti gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsendiği üzere TBK'nın 51. madde uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapacaktır.
Son olarak da, zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise TBK'nın 52. maddesine göre, tazminatı indirebilecek veya tamamen kaldırabilecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.03.2012 tarihli 2011/4-824 E., 2012/134 K.; 16.03.2016 tarih ve 2014/1018 E., 2016/326 K. sayılı ilamları).
TBK'nın 51. ve 52. maddelerine göre, nihai tazminatı belirlerken sırasıyla trafik kazasının oluşumunda zarar görenin kusuru varsa bu oranda indirim yapılma "koşulları varsa TBK'nın 51. ve KTK'nın 87. maddeleri uyarınca hatır taşıması indirim yapılma" zarar görenin olayın oluşumunda etkili olmamakla beraber zararın oluşumunda veya artmasında müterafik kusuru varsa kalan tazminattan bu sebeple indirim yapılmalıdır.
Zarar görenin kusuru, hatır ve müterafik kusur indirimleri sırasıyla yapıldıktan sonra sorumlular tarafından bir ödeme yapılmış ise ödenmesi gereken tazminattan en son bu ödemelerin güncellenerek mahsubu ve hükmedilecek tazminat miktarının belirlenmesi gerekir.
İlgili Kanun maddeleri incelendiğinde kusur, hatır ve müterafik kusur bir indirim sebebi olarak sayılmasına karşın zarar sorumlularınca yapılan ödemeler bir indirim nedeni olarak gösterilmemiştir. Kaldı ki ödemeler tazminatı belirlemede bir indirim sebebi olmayıp Yargıtay uygulamaları ile artık yerleşik hale geldiği gibi borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır (Hukuk Genel Kurulu 03.05.2017 Tarih 2017/2097 E., 2017/894 K.).
Somut olayda; davacıya davadan önce davalı tarafından kısmi ödeme yapılmıştır. Mahkemece hesaplanan tazminattan, davadan önceki ödeme güncellenerek düşülmüş, bundan sonra da hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılarak tazminata hükmedilmiştir. Oysa, yukarıdaki açıklamalar ışığında hesaplanan tazminattan önce hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılıp daha sonra güncellenen ödemenin düşülmesi gerektiğinden, ödeme tarihi itibarıyla ödemenin yeterli olup olmadığı tespit edilirken de hatır ve müterafik kusur indirimi yapılmadığı anlaşılmakla kararın kaldırılması gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yukarıda belirtilen eksiklikler giderilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, istinaf eden davacı vekilinin tüm, davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin sair istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 07/11/2023 tarihli, 2018/786 Esas - 2023/823 Karar sayılı kararının, HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
Kararın kaldırma sebebine göre, istinaf eden davacı vekilinin tüm, davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin sair istinaf istemlerinin şimdilik İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf eden taraflarca yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatırana iadesine,
4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,
5-İstinaf eden taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın talep halinde yatıran tarafa iadesine,
6-İİK'nın 36. maddesi gereğince Sakarya 4. İcra Dairesinin 2023/18419 Esas sayılı dosyasına yatırılan 447.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun YATIRANA İADESİNE,
7-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 20/03/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.