T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1356 - 2025/223
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1356
KARAR NO : 2025/223
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 14/09/2023
NUMARASI : 2022/938 Esas - 2023/919 Karar
DAVACI
VEKİLİ
DAVALI :
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 21/02/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 24/02/2025
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Turizm Taşımacılık İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... plakalı araç sahibi olan müvekkilinin 31.12.2021 tarihinde uğramış olduğu kazada haksız fiil tazminatı için sigorta ve kasko şirketlerine başvuruda bulunulduğunu, sürücü ...'ın idaresindeki ... plakalı araç ile 31.12.2021 günü, trafik ışığından dolayı duraklama halinde olan ... plakalı araca çarpması ile bu aracın da savrularak ön ilerisindeki ... plakalı araca çarpması ile bu aracında ön ilerisindeki ... plakalı araca bu aracında ön ilerindeki ... plakalı araca çarpması sonucu beş araçlı zincirleme yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, ... plakalı araç sürücüsü ...’nın kusursuz, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın kusurlu olduğunun trafik kazası tespit tutanağından ve TRAMER sorgulamasından anlaşıldığını, ... plakalı aracın poliçe ile 26.08.2021-26.08.2022 vadesi için ... Sigorta Şirketi’ne kasko sigortalı bulunduğunu, müvekkiline ait araçta 123.936,13 TL hasar meydana geldiğini, kaza tarihi itibari ile ZMMS limiti 43.000,00 TL olması nedeniyle ve araçta meydana gelen hasar bedelinin iş bu teminatı doldurmuş olması nedeniyle davalı kasko şirketinde bulunan kasko poliçesinde yer alan İMM teminatına istinaden iş bu davayı ... Sigorta A.Ş.'ye yönlendirdiklerini, kazada müvekkilinin aracında 60.000,00 TL değer kaybı gerçekleştiğini, aracın ikinci el piyasasında oluşan reel değer kaybının kazaya sebebiyet veren araç sürücüsünün, araç sahibinin ve kasko şirketinin zararı ödenmesi gerektiğini, müvekkiline ait araçta değer kaybı zararının tespiti amacıyla sigorta eksperinden faydalanıldığını, rapor için KDV dâhil 472,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, bu ücretin de davalılarca karşılanması gerektiğini, kazaya sebebiyet veren aracı sigortalayan davalı ... Sigorta Şirketi'nin, araç sürücüsünün ve malikinin kaza tarihi olan 31.12.2021 tarihinden itibaren avans faizi ödemekle yükümlü olduğunu, şirketin yaptığı işin “ticari iş” olması hasebiyle avans faiz oranı ile ödeme yapması gerektiğini, tüm bu nedenlerle, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı alacağından şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı bedelinin (belirsiz alacak davası olarak) kaza tarihi olan 31.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Turizm... Ltd. Şti. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri olarak 472,00 TL eksper ücretinin yine davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile, ıslah yolu ile artırdıkları değer kaybı tazminatı bedeli 35.000,00 TL (davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline) ve araç mahrumiyet bedeli 14.000,00 TL (davalılar ... Turizm... Ltd. Şti. ve ... yönünden) taleplerinin fazlaya dair talep ve dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 49.000,00 TL olarak kabulünü ve ıslah ettikleri miktar üzerinden temerrüt tarihi olan 31.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalılardan alınıp müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 26.08.2021-2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere KASKO Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, KTK'nın 97. maddesi gereği dava öncesi, Genel Şartlarda yer aldığı şekilde başvuru yapılmadığından dava şartı eksikliği nedeniyle esasa girilmeksizin davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, temerrüt süresinin delillerin (tamamlanmış olması halinde) tümünün müvekkili şirkete tebliği tarihinden itibaren 8 iş günü geçmesi ile başlayacağını, temerrüdün gerçekleşmediğini, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu olayda kusursuz olduğunu, davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ödeme yaparak sorumluluğunu yerine getirdiğini, kaza sonucu müvekkili şirket tarafından, ... Sigorta A.Ş.'ye 02.08.2022 tarihinde 6.426,46 TL rücu ödemesi yapıldığını, davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesini talep ettiklerini, kazanç kaybı talebinin poliçe teminatı dışında olduğunu, değer kaybının, ZMM poliçesinden talep edilmesi gerektiğini, davacı tarafın, dava konusu taleplerini ZMM poliçesinden tahsil etmiş ise davanın reddi gerektiğini, araç üzerinde mülkiyet değişikliği olması halinde değer kaybı talebinin teminat kapsamı dışında olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmayacağını, davacının talep etmiş olduğu çekici ücreti ve aracın onarımı süresince kullanılamamasından kaynaklanan “kullanım kaybı”, “ürün-verim kaybı” veya “kazanç kaybı” dolaylı zarar olarak kabul edildiğini, dolaylı zararların Sigorta Genel şartlarının A-3 “Teminat Dışında Kalan Haller” başlıklı maddesinin (m) fıkrası gereğince poliçe teminatı dışında sayıldığını, araç daha önce hasara uğradı ise bir araç birden fazla kez değer kaybına uğrayamayacağından değer kaybına yönelik taleplerin her halükarda reddi gerekeceğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sorumluluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalıların kusuru ile sınırlı olduğunu, davaya konu olay haksız fiil niteliğinde olup ticari iş söz konusu olmadığından, davacı yanın ticari faiz taleplerinin reddi gerektiğini, trafik poliçesinin ancak kaza neticesinde araçta meydana gelen doğrudan zararları teminat altına aldığını, davacı yanın çekici ücreti, ekspertiz ücreti gibi doğrudan araçta meydana gelen bir zarar olmayıp dolaylı zarar niteliğinde olduğunu, bu nedenle söz konusu taleplerin trafik poliçesi teminatından karşılanması mümkün olmayıp bu talepler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar olmadığını, davanın dava şartı yokluğu sebebi ile reddi gerektiğini bildirerek, reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Turizm Taş. İnş. ve San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili firmanın yerleşim yeri Ankara Çankaya olduğundan diğer davalının ise yerleşim yeri Ankara Mamak olduğundan yetki itirazları olduğunu, davada yetkisizlik kararı verilmesi ve davanın reddedilmesi gerektiğini, kazadaki kusur isnadına da itiraz ettiklerini, müvekkili firmaya ait araca kusur isnat edilmesinin mümkün olmadığını, ekspertiz ücretinin belirsiz alacak davası açıldığı için davaya davacı tarafından dahi esas alınmadığından faydasız olduğunu, dolayısıyla müvekkilinden talebinin mümkün olmadığını, avans faizi talep edilmesi ve faiz işletilmesine dair taleplerin de kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin usulüne uygun temerrüde düşürülmediğini, araçta değer kaybı oluşmadığını, zira geçmiş hasarları olduğunu, kazanç kaybının tespiti için davacının kazancına ilişkin ticari defterlerinin dosyaya sunulması gerektiğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.
Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın yönetimindeki ... plakalı araçla olay yeri kavşağa yaklaştığında, ön ilerisindeki trafik ışıklarının kırmızı yanmasıyla duruşa geçmiş olan davacıya ait ... plakalı aracı dikkate almaması, fren tedbirine başvurmada geç kalması, hızını da yol ve trafik durumuna göre ayarlamaması ve dolayısıyla davacıya ait duran ... plakalı araca arka kısmından çarpmakla bu aracın da önündeki ... plakalı araca ve bu aracın da yine önündeki ... plakalı araca ve bu aracın da yine en öndeki ... plakalı araca çarpmasına neden olduğu kazanın oluşumunda dikkatsiz ve tedbirsizliğinden dolayı, davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK'nın 47/b., 52/a.,56/c. ve 84/d. maddelerindeki kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsünün ise meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu kanaatine varıldığı, bu kapsamda davacının, aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden ve davalı araç işleteni ... Turizm... Ltd. Şti'den talepte bulunduğu, davalı araç sürücüsü ...'dan ise haksız fiil hükümleri kapsamında sorumluluğu cihetine gidildiği, Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E. - 2018/2590 K. sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanmasının ilke olarak kabul edildiği, bu ilkeye uygun hesaplama ile davacıya ait ... plakalı aracın reel piyasa koşullarına göre değer kaybının 35.000,00 TL olduğu, ikame araç bedeli ise teminat kapsamında bulunmadığından 14.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının davalılar ... ve ... Turizm... Ltd. Şti.'den kaza tarihi olan 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiği gerekçesiyle; "Davanın KABULÜNE, 35.000,00 TL değer kaybı tazminatının sigorta şirketi yönünden 19/04/2022 tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti dahilinde tutulmasına), 14.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ... ve ... Turizm Şirketinden kaza tarihi olan 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine," karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... Turizm Taşımacılık İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili şirketin söz konusu kazada hiçbir kusuru bulunmadığını, yerel mahkemece davacıların değer kaybı taleplerinin kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, aracın geçmiş tarihli hasarları mevcut olup buna ilişkin yerel mahkemece hiçbir araştırma yapılmadığını, kaza sebebiyle araç mahrumiyet bedelinden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, davacı tarafın, kazanç kaybına uğradığına ilişkin dosyaya hiçbir belge sunmadığını, nihayetinde davacı taraf tacir olup, kabul anlamına gelmemekle birlikte böyle bir hususun ticari defterinde olmamasının imkansız olduğunu, bu sebeple davacı taraf gerçekten kazanç kaybına uğradı ise davacı tarafın ticari defter kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, ancak davacının ticari defter kayıtları incelenmeden, davacı taraf kazanç kaybına ilişkin dosyaya hiçbir bilgi ve belge sunmadan davacının araç mahrumiyet bedeline hak kazandığına karar verildiğini, ayrıca davacının araç mahrumiyet bedelini somutlaştırmadığını, aracın ne olarak kullanıldığı, günlük yaptığı km, araç için harcanan zorunlu giderler vb. hiçbir somut veri belirlenmediğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılıklar gözetilerek, istinaf edenlerin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Dava, hasarlı trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemidir.
Kusura ilişkin olarak, meydana gelen trafik kazasının, gündüz vakti saat 07:06 civarında, yerleşim yeri içi 50 km/h hız limitli, 3 şeritli düz ancak eğimli, trafik lambalarının bulunduğu dört yönlü kavşakta, ıslak yol zemininde, 5 araçlı arkadan çarpma ve zincirleme şeklinde meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Trafik kazası tespit tutanağında; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK'nın 52/b. maddesi kural ihlalini işlemiş olduğu, diğer sürücüler ..., ...'nun ise herhangi bir kural ihlallerinin olmadığı belirtilmiştir.
Eksper ... tarafından düzenlenmiş olan 29.03.2022 kayıt tarihli bilirkişi raporunda, ... plakalı araç sürücüsü ...'nın kusursuz, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Dosyada düzenlenen bilirkişi raporunda, davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın yönetimindeki ... plakalı araçla olay yeri kavşağa yaklaştığında, ön ilerisindeki trafik ışıklarının kırmızı yanmasıyla duruşa geçmiş olan davacıya ait ... plakalı aracı dikkate almaması, fren tedbirine başvurmada geç kalması, hızını da yol ve trafik durumuna göre ayarlamaması ve dolayısıyla davacıya ait duran ... plakalı araca arka kısmından çarpmakla bu aracın da önündeki ... plakalı araca ve bu aracın da yine önündeki ... plakalı araca ve bu aracın da yine en öndeki ... plakalı araca çarpmasına neden olduğu kazanın oluşumunda dikkatsiz ve tedbirsizliğinden dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun “Madde 47/b: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; Trafik ışıklarına, uymak zorundadırlar.”, “Madde 52/a-Sürücüler: Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar.”, “Madde 56-Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorundadırlar. c)Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.” ve “Madde 84/d-Araç sürücüleri trafik kazalarında; Arkadan çarpma, hallerinde asli kusurlu sayılırlar.” maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ... ile sürücüler ...'nun ise meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlalleri olmamakla kusursuz oldukları belirtilmiş olup, belirlenen kusur oranının oluşa ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmaktadır.
Yerleşik Yargıtay kararlarına göre, trafik kazalarında araç mahrumiyeti nedeniyle zarar belirlenirken aracın hasar durumuna göre onarımı için gereken makul sürenin belirlenmesi ve belirlenen bu süre üzerinden zarar hesabının yapılması gerekir.
Gelir kaybının hesaplanmasına yönelik taleplerde ise, davacının ticari defterlerinin, vergi kayıtlarının ve hasarlanan aracın çalıştığı firma kayıtlarının getirtilmesi ve aracın çalıştırılmasından kaynaklı amortisman, yakıt vb. giderler de düşüldükten sonra kamyonun ortalama günlük net gelirinin tespit edilmesi gerekmekte olup, somut olayda gelir kaybına yönelik bir talep bulunmadığı ve belirlenen mahrumiyet zararının dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmaktadır.
İstinaf eden davalı ... Turizm Taşımacılık İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde aracın geçmiş tarihli hasarları mevcut olup buna ilişkin yerel mahkemece hiçbir araştırma yapılmadığını belirtmişse de TRAMER kayıtlarının getirtildiği ve bilirkişi tarafından değerlendirildiği anlaşılmakla davalı ... Turizm Taşımacılık İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı ... Turizm Taşımacılık İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ... Turizm Taşımacılık İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti.'den alınması gereken 3.347,19 TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan 836,79 TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 2.510,40 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurma harcı peşin yatırıldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 21/02/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.