T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi Esas-Karar No: 2023/1448 - 2025/281
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1448
KARAR NO : 2025/281
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 21/09/2023
NUMARASI : 2021/38 Esas 2023/586 Karar
DAVACILAR
VEKİLİ
DAVALILAR
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 27/02/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 04/03/2025
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili, davalı ... .. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Sigorta AŞ. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar vekili dava dilekçesinde, davacıların desteği ...'un yönetimindeki ... plaka nolu aracın 13.11.2020 tarihinde Ankara- Aksaray karayolunda arıza yaptığını, ...’un arıza nedeniyle aracı emniyet şeridine çektiğini ve aynı araçta yolcu olarak bulunan ... ile araçtan indiklerini, aynı yöne gitmekte olan, davalı ...’nun yönetimindeki diğer davalılardan ... Lojistik Hizmetleri İnşaat Taahhüt Limited Şirketi’ne ait ... plakalı aracın emniyet şeridinde bulunan ... Plakalı araca arkadan çarptığını, çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın devrildiğini ve devrilen aracın altında kalan ...’ un kaza yerinde hayatını kaybettiğini, kaza nedeniyle Bala Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2020/748 Soruşma numaralı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, soruşturmanın halen devam ettiğini, müteveffa ...’un, vefatından önce pazarcılık işleriyle uğraştığını, kazaya karışan ... plakalı aracın davalılardan ... Sigorta tarafından "Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası" ile sigortalı olduğunu, Ankara 16. Noterliğinin 18616 yevmiye nolu ve 23.11.2020 tarihli ihbarnamesi ile ... Sigorta’ya trafik kazasının ihbar edildiğini, ihbarnamenin sigorta şirketine 26.11.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, bu ihbar üzerine ... Sigorta tarafından ... Plakalı araçla ilgili olarak 106 191 33 numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, ... Sigorta’nın bu bildirimden sonra, 191.509,55 TL kısmi ödeme yaptığını, davacılardan ... ve ...’un müteveffanın anne ve babası olduğunu, hiçbir gelirlerinin bulunmadığını, tüm giderlerinin birlikte yaşadıkları ... tarafından karşılandığını, ...’un vefatıyla anne ve babasının maktulün desteğinden yoksun kaldıklarını, davacılardan ...’un müteveffanın eşi, ...'un ise oğlu olduğunu, bu davacıların da hiçbir geliri bulunmadığını, murisin desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, ... için 1.000 TL, ... için 1.000 TL, ... için 1.000 TL, ... için 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının, sigorta şirketleri yönünden poliçe ile sınırlı olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketleri yönünden ihbar tarihinde, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesine, ayrıca davacılardan ... için 100.000 TL, ... için 60.000 TL, ... için 30.000 TL, ... ... için 30.000 TL manevi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili 10/02/2023 tarihli birinci ıslah dilekçesi ile; davacılar yönünden destek tazminatı olarak talep ettiği miktarı ... ... için 1.321.036,69 TL, ... ... için 56.159,60TL, ... 63.547,60 TL, ... için ise 334.838,70 TL'ye yükseltmiş, destekten yoksun kalma tazminatının davalı şigorta şirketleri yönünden poliçe ile sınırlı olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, sigorta şirketleri yönünden ihbar tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili 18/08/2023 tarihli ikinci ıslah dilekçesi ile; davacılar yönünden destek tazminatı olarak talep ettiği miktarı ... ... için 1.563.022, 90 TL, ... ... için 64.267,29 TL, ... için 72.882,74 TL, ... için ise 336.601,37 TL'ye yükseltmiş, destekten yoksun kalma tazminatının davalı şigorta şirketleri yönünden poliçe ile sınırlı olmak üzere, davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, sigorta şirketleri yönünden ihbar tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde, 13.11.2020 tarihinde meydana geldiği iddia edilen dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın 265071012753-5 poliçe numarası ile 07.10.2020-01.09.2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere müvekkili şirket nezdinde Kasko (İhtiyari Mali Sorumluluk) Sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğunun, poliçe teminat limitleri, poliçede yazılı özel şartlar ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin düzenlemiş olduğu Kasko poliçesi kapsamındaki İhtiyari Mali Sorumluluk teminatı ile işletenin/sigortalısının sebep olacağı kaza sonucu, 3. kişilere vereceği zararları, zarar miktarının kaza tarihinde geçerli olan Trafik Poliçesi limiti üzerinde kalan miktarı, poliçede belirtilen azami teminata kadar üstlendiğini, bu kapsamda sigortalı aracın kusuruna denk gelen zararın öncelikli olarak bu aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını akdeden sigorta şirketi tarafından karşılanması gerekeceğini, davacı çocuk yönünden destek yaş sınırı ile sınırlı olarak hesaplama yapılması gerektiğini, davacı eş yönünden yapılacak olan hesaplamada ise davacı eşin evlenmiş olup olmadığı konusunda da araştırma yapılması gerektiğini, davacı eşin evlenmemiş olması halinde evlenme ihtimalinin göz önünde bulundurulması gerektiğini, müteveffanın desteğinden yoksun kalmış olan başka kimseler bulunup bulunmadığının da tespit edilmesi, poliçe limitinin yeterli gelmemesi halinde proporsiyon yapılması suretiyle hüküm kurulması gerektiğini, SGK’nın herhangi bir surette davacı yana ödemede bulunup bulunmadığının tespiti gerektiğini, müvekkili şirkete ihbar yapılmadığından davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin ancak dava tarihinden işleyecek olan yasal faizle sorumlu tutulabileceğini bildirerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, davalı ...’nun, müvekkili şirkette araç sürücüsü olarak çalıştığını, ...’ nun ortalama 75 km/s hızla seyir halinde ilerlerken bir anda emniyet şeridi ile sağ şeridin tam ortasında müteveffanın kullandığı aracın yarısının emniyet şeridinde diğer yarısının da sağ şeritte olacak şekilde durduğunu son anda gördüğünü, herhangi bir uyarı levhası, ikaz tabelası göremediğini, araca çarpmamak için sol şeride geçmek istediğini ancak sol şeritten başka bir araç geldiği için sol şeride geçemediğini, direksiyonu son anda sola kırdığını ve ...'nun kullandığı aracın sağ tarafının önündeki aracın sol arka tarafına çarptığını, aracın bu sebeple savrulduğunu ve müteveffanın üzerine devrildiğini, kazanın müteveffanın kusurlu hareketi sonucu gerçekleştiğini, belirlenen kusur oranına göre tazminata hiç hükmedilmemesi veya indirim yapılması gerektiğini, müteveffanın pazarlama işi ile uğraştığının iddia edildiğini, davacının bu iddiasını ve müteveffanın gelir durumunu ispatlaması gerektiğini, geride kalan davacılara SGK tarafından bir maaş bağlanıp bağlanmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, müteveffanın çocuklarının kendi kazançlarını sağlayabilecekleri yaşları hesaplanarak buna göre indirim yapılması gerektiğini, davacı anne ve babanın geçimlerini müteveffadan sağladıklarını ispat etmesi gerektiğini, davacı dul kalan eşin destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken yeniden evlenme ihtimalinin de değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Şirketinde araç sürücüsü olarak çalıştığını, ortalama 75 km/s hızla seyir halinde ilerlerken bir anda emniyet şeridi ile sağ şeridin tam ortasında müteveffanın kullandığı aracın yarısının emniyet şeridinde, diğer yarısının da sağ şeritte olacak şekilde durduğunu son anda gördüğünü, herhangi bir uyarı levhası, ikaz tabelası göremediğinin, araca çarpmamak için sol şeride geçmek istediğini, ancak sol şeritten başka bir araç geldiği için sol şeride geçemediğini, direksiyonu son anda sola kırdığını ve ...'nun kullandığı aracın sağ tarafının önündeki aracın sol arka tarafına çarptığını, aracın bu sebeple savrulduğunu ve müteveffanın üzerine devrildiğini, kazanın müteveffanın kusurlu hareketi sonucu gerçekleştiğini, belirlenen kusur oranına göre tazminata hiç hükmedilmemesi veya indirim yapılması gerektiğini, müteveffanın pazarlama işi ile uğraştığının iddia edildiğini, davacının bu iddiasını ve müteveffanın gelir durumunu ispatlaması gerektiğini, geride kalan davacılara SGK tarafından bir maaş bağlanıp bağlanmadığının araştırılmasını talep ettiklerini,müteveffanın çocuklarının kendi kazançlarını sağlayabilecekleri yaşları hesaplanarak buna göre indirim yapılması gerektiğini, davacı anne ve babanın geçimlerini müteveffadan sağladıklarını ispat etmesi gerektiğini, davacı dul kalan eşin destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken yeniden evlenme ihtimalinin de değerlendirilmesi gerektiğini bildirilerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın, müvekkili şirketce, 07.10.2020 –2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 273133062 poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluğunun ölüm halinde destekten yoksun kalma talebine ilişkin olarak azami 218.490,45-TL ile sınırlı olduğunu, kaza sonucu vefat söz konusu olduğu takdirde, sigortacının sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve sigortalının kusuru oranında destekten yoksun kalanlara tazminat ödeyebileceğini, müvekkili şirket tarafından 40624061 numaralı hasar dosyası açıldığını, dava öncesi yapılan ödemenin tamamen doğru veriler çerçevesinde hesaplanmış olduğunu, davaya konu kazadan doğan zarar dolayısıyla 23/12/2020 tarihinde davacılardan ... için 33.925,34-TL, ... için 137.039,25-TL, baba ... için 10.175,96-TL ve anne ... için 10.369,00-TL olmak üzere toplam 191.509,55-TL ödeme yaptığını, müvekkilinin üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, davacı tarafın tüm zararının karşılandığını, davayı kabul etmemekle birlikte, davacılara yapılan ödemenin güncellenerek zarar hesabı yapılması gerektiğini, işbu dava konusu kazanın oluşunda sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, meydana gelen kaza iş kazası olduğundan SGK tarafından davacılara ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı belirlenirken, bilinen ücret, belirlenebilir bir ücret yoksa asgari ücretin baz alınması gerektiğini, müteveffanın, kaza tarihinde resmi belgelere göre çalışmadığını, bu sebeple tazminat hesabında asgari ücretin esas alınması gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; 13.11.2020 tarihinde davacıların desteği olan ... idaresindeki aracın(kamyonetin) arıza yapması nedeniyle emniyet şeridinde bulunduğu sırada aynı yöne gitmekte olan davalı ... idaresindeki, davalı ... Lojistik Hizmetleri İnşaat Taahhüt Limited Şirketi’ne ait olup, davalı ... Sigorta’ya ZMMS ile sigortalı, ... Sigorta’ya genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı aracın arkadan çarpması sonucu devrilen kamyonetin altında kalarak vefat ettiği, ... Sigorta'ya 13/11/2020 tarihinde ihbarda bulunulması üzerine ... Sigorta tarafından ZMMS Sigorta poliçesine ilişkin hasar dosyası oluşturularak, davacılar vekiline 23/12/2020 tarihinde 191.509,55 TL ödeme yapıldığı, desteğin davacılardan ... ...'nin eşi, ...'nın babası, ... ve ...'in çocukları olduğu, davacıların, müteveffanın desteğine muhtaç oldukları, desteğin ölümüne sebebiyet veren aracın işleteni, sürücüsü ve aracı sigortalayan davalıların meydana gelen zarardan sorumlu oldukları, 14.08.2023 tarihli aktüerya bilirkişi raporundaki hesaplama dikkate alınarak, davalı ... Sigorta tarafından yapılan ödemenin güncel tutarı düşülerek maddi tazminata karar verilmesi gerektiği, davacılar vekili 10/02/2023 tarihli ve 18/08/2023 tarihli iki ayrı ıslah dilekçesi vermişse de, aynı davada taraflarca ancak bir kez ıslah yoluna başvurabileceğinden, ikinci ıslah yasağı bulunduğundan, davacının birinci ıslahının dikkate alınması gerektiği, maddi tazminatlar ZMMS poliçesinin kişi başı teminat limiti olan 410.000,00 TL içerisinde kaldığından, davalı ... Sigorta yönünden bu davacıların maddi tazminat davalarının reddine, hükmolunan maddi tazminatlara davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 02/12/2020, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihi olan 20/01/2021, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 13/11/2020 tarihinden itibaren davacının talebi gözetilerek yasal faiz uygulanması gerektiği, davacıların manevi tazminat taleplerine ise, olayın özelliği, tarafların kusur durumu, sıfatı, işgal ettikleri makam ve diğer sosyal ve ekonomik durumları da dikkate alınarak hükmedilmesi gerektiğini, manevi tazminatın davalı ... Sigorta dışındaki tüm davalılardan müteselsilen tahsili gerektiği, davacıların manevi tazminat talepleri yönünden faiz talep etmediği gerekçesiyle; " 1.Davacı ...’un maddi tazminata yönelik davasının KABULÜ İLE; 1.321.036,69 TL maddi tazminatın (davalı ... Sigorta yönünden 240.404,25 TL, davalı ... Sigorta yönünden 1.000.000 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Hükmolunan tazminata davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 02/12/2020, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihi olan 20/01/2021, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 13/11/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 2.Davacı ...’un maddi tazminata yönelik davasının KISMEN KABULÜ İLE; 56.159,60 TL maddi tazminatın, davalı ... Sigorta dışındaki tüm davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Hükmolunan tazminata davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 02/12/2020, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 13/11/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Davalı ... Sigorta yönünden davanın REDDİNE, 3.Davacı ... ...’un maddi tazminata yönelik davasının KISMEN KABULÜ İLE; 63.547,60 TL maddi tazminatın, davalı ... Sigorta dışındaki tüm davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Hükmolunan tazminata davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 02/12/2020, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 13/11/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, Davalı ... Sigorta yönünden davanın REDDİNE, 4.Davacı ...’un maddi tazminata yönelik davasının KISMEN KABULÜ İLE; 334.838,70 TL maddi tazminatın, davalı ... Sigorta dışındaki tüm davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Hükmolunan tazminata davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 02/12/2020, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 13/11/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, Davalı ... Sigorta yönünden davanın REDDİNE, 5.Davacı ...’un manevi tazminata yönelik davasının KISMEN KABULÜ İLE; 80.000 TL manevi tazminatın davalı ... Sigorta dışındaki tüm davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Davalı ... Sigortaya yönelik açılan davanın REDDİNE, 6.Davacı ...’un manevi tazminata yönelik davasının KISMEN KABULÜ İLE; 25.000 TL manevi tazminatın davalı ... Sigorta dışındaki tüm davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Davalı ... Sigortaya yönelik açılan davanın REDDİNE, 7.Davacı ... ...’un manevi tazminata yönelik davasının KISMEN KABULÜ İLE; 25.000 TL manevi tazminatın davalı ... Sigorta dışındaki tüm davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Davalı ... Sigortaya yönelik açılan davanın REDDİNE, 8.Davacı ...’un manevi tazminata yönelik davasının KISMEN KABULÜ İLE; 45.000 TL manevi tazminatın davalı ... Sigorta dışındaki tüm davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Davalı ... Sigortaya yönelik açılan davanın REDDİNE,” karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ile davalı ... .. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Sigorta AŞ. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; 06.02.2023 tarihli ıslah dilekçesinin, 20.02.2023 tarihli duruşmada, "talep artırımı" olarak düzeltildiğini ve sonrasında 04.08.2023 tarihli bilirkişi ek raporuna göre de ıslah dilekçesi verdiklerini, dosyada ikinci ıslah yasağının ihlal edilmediğini, reddedilen miktarlara göre davalılar lehine fazla vekalet ücretine karar verildiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarının da az olduğunu belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... .. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; dosyadaki bütün bilirkişi rapor ve ek raporlarına itirazları nazara alınmadan karar verilmesinin doğru olmadığını, davalı sürücünün kusurunu kabul etmediklerini, müteveffanın aracı yarısı sağ şeritte yarısı emniyet şeridinde olacak şekilde hatalı park ettiğini, aracın duruş şekline ilişkin ceza ve hukuk mahkemesindeki raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, mahkeme kararında davalı sürücünün hangi nedenlerle asli kusurlu olduğunun gerekçelendirilmediğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ. vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, hesaplamada her bir davacı için ayrı ayrı 410.000-TL limit olduğu kabulü ile hesaplama yapmış ve sigorta şirketinin 1 vefat için davacı sayısı(4 kişi) x 410.000TL = 1.640.000TL ile sorumlu olduğu yanılgısına düşüldüğünü, oysa söz konusu kazada dikkate alınması gereken limitin tüm destekten yoksun kalan davacılar için düzenlenmiş limit olan tek bir 410.000TL olduğunu, ayrıca davalı şirketin, davaya konu kazadan doğan zarardan dolayı 23/12/2020 tarihinde davacılardan ... için 33.925,34-TL, ... için 137.039,25-TL, baba ... için 10.175,96-TL ve anne ... için 10.369TL olmak üzere toplam 191.509,55-TL ödeme yaptığını, bakiye poliçe limitinin 218.490,45-TL ile sınırlı olduğunu, ödeme tarihi itibarıyla ödemenin yeterli olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davacılara yapılan ödemenin güncellenerek mahsubu gerektiğini, olayın iş kazası olması nedeniyle SGK ödemesi olup olmadığının araştırılması gerektiğini, hesabın 1.8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, kendileri yönünden manevi tazminat taleplerinin tümden reddine karar verilmesine rağmen her davacıdan ayrı ayrı vekalet ücreti alınarak davalı şirkete verilmesi gerekirken bu konuda karar verilmediğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
İstinaf talebinde bulunan davacılar vekili ile davalı ... .. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Sigorta AŞ. vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava, trafik kazasında desteğin ölümü nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Yerel Mahkeme tarafından davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davacılar vekili ile davalı ... .. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Sigorta AŞ. vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında birden fazla kişinin birlikte zarara neden olması durumunda, davacı zararlarını müştereken ve müteselsilen tüm zarar sorumlularından talep edebilir. (TBK m. 61), haksız fiilin trafik kazasından kaynaklanmış olması durumunda, kazaya karışan araç trafik sigortacısı da, sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere bu zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, müteselsil sorumluluk sigortalısının kusuru ile sınırlı değildir.
Davadan önce yapılmış ödeme bulunması halinde, Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre; ödeme tarihi itibariyle gerçekleştirilen ödemelerin yetersiz olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bunun için, ödeme tarihi verileri dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödenen miktarın karşılaştırılması ve ödemenin yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Ödemenin yetersiz olduğu anlaşılırsa, bu kez karar tarihine en yakın veriler dikkate alınarak tazminat hesaplanmalı ve zarar ile yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, yapılan ödemeye, hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak (güncelleme) hesaplanan tutardan mahsup edilmelidir. Ancak ödemenin dava açıldıktan sonra yargılama devam ederken yapılması halinde bu kısım yönünden dava konusuz kalacağından, davacılar için hesaplanan destek tazminatından ödemenin asıl alacağa ilişkin kısmının (güncelleme yapılmaksızın) mahsubu gerekmektedir. Yine bu durumda ZMMS poliçesi limitinden davacı tarafa ödenen tazminatın varsa feriler hariç asıl alacak kısmının mahsubu ile kalan poliçe teminat limitinin belirlenmesi gerekmektedir.
Somut olayda; davalı ZMM sigortacısı ... Sigorta tarafından 23/12/2020 tarihinde (davadan önce) davacılardan çocuk ... için 33.925,34-TL, eş ... için 137.039,25-TL, baba ... için 10.175,96-TL ve anne ... için 10.369,00-TL olmak üzere toplam 191.509,55-TL ödeme yapıldığı iddia edilmiş ve bir kısım belgeler sunulmuştur. Bu durumda davadan önce yapılan ödeme tarihindeki veriler çerçevesinde sigorta şirketinin yapmış olduğu ödeme ile sorumluluğu sona ermiş ise yeniden dava açılamaz. Gerek davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ödeme yapıldığı tarihteki verilere göre hesaplama yapılarak gerekse de bakiyesine yönelik olarak da diğer davalı ... Sigorta Şirketinin sorumluluğu bulunup bulunmadığına yönelik hesaplama yapılarak, yapılan ödeme tarihleri itibariyle yapılacak hesaplamalarda, sigorta şirketlerinin ve diğer davalıların yapılan ödemeler ile sorumluluğunun sona erip ermediği (TBK’nın 166.maddesi kapsamında) değerlendirilerek, sorumlulukları sona ermemişse sigorta tarafından yapılan ödemenin davadan önce olması nedeniyle güncellenerek mahsup edilerek, ayrıca yapılan ödeme sonrasında kalan sigorta teminat limiti de gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın sadece sigorta ödemesinin rapor tarihine göre güncellenerek ve rapor tarihi itibarıyla hesaplanan zarardan mahsup edilerek karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Öte yandan, ZMMS poliçesinde davalı sigortanın sorumlu olduğu teminat limiti ölüm halinde kişi başına ve tek olarak (ölüm nedeniyle tazminat talep eden sayısı kadar değil) 410.000TL olmasına rağmen, hükme esas alınan aktüer raporunda davacıların her biri için ayrı ayrı sigortanın 410.000TL limiti bulunduğu değerlendirilerek sigortanın sorumlu olduğu miktarın yanlış olarak belirlenmesi ve rapora itirazların değerlendirilmemesi de doğru görülmemiştir .
Yine dava konusu kazayla ilgili Bala Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/152 ESAS sayılı dosyasının kesinleşip kesinleşmediği ve bu dosyada alınan bir kusur raporu bulunup bulunmadığı da araştırılarak ve eldeki dosyadaki kusur raporuyla bir çelişki bulunması halinde giderilerek ve tarafların kusura itirazları da değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davalı ... .. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Sigorta AŞ. vekilinin istinaf talebinin kabulüne, uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirmeden karar verilmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek, yukarıda belirtilen eksiklikler tamamlanarak davanın esası hakkında (istinaf etmeyen taraflara göre usuli kazanılmış haklara dikkat edilerek) karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davacıların tüm, davalıların sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı ... .. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Sigorta AŞ. vekilinin istinaf başvurularının KABULÜ İLE, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 21/09/2023 tarihli, 2021/38 Esas 2023/586 Karar sayılı kararın, HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
Kararın kaldırılma sebebine göre, davacılar vekilinin tüm, istinaf eden davalılar vekillerinin sair istinaf sebeplerinin İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf edenler tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf edenlere iadesine,
4-İİK'nın 36.maddesi gereğince, Ankara 4. Genel İcra Dairesinin 2023/235356 Esas sayılı dosyasına yatırılan 1,155,000,00 TL bedelli teminat mektubu ile Ankara 5. Genel İcra Dairesinin 2023/242914 Esas dosyasına yatırılan 49.349,47-TL bedelli teminat mektubunun yatıran taraflara iadesine,
5-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 27/02/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.