T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/57 - 2025/307
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/57
KARAR NO : 2025/307
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17/10/2023
NUMARASI : 2021/147 Esas - 2023/667 Karar
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 06/03/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 06/03/2025
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili dava dilekçesinde, 26.06.2019 tarihinde, davacının eşi ...'in kullandığı ... plakalı aracı ile yapmış olduğu kazada, araçta yolcu olan kızları ... ile ...'in hayatını kaybettiğini, ...'in yaralandığını, ... plakalı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı ... Sigorta Şirketine başvuru yapıldığını, ancak ödeme yapılmadığını, müteveffa ...'in ... Üniversitesi 3. sınıf öğrencisi, ...'in ortaokul öğrencisi olduğunu, müteveffaların davacılar ... ile ...'ın kızları olduğunu belirtilerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davacı ... lehine 50,00 TL geçici iş göremezlik, 50,00 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere toplam 100,00 TL iş göremezlik tazminatının, müteveffaların desteğinden yoksun kalan anne ... için kızı ... yönünden 100,00 TL ve ... yönünden 100,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili 26/04/2023 tarihli dilekçesi ile talebini, davacı ... lehine 10.974,18TL geçici iş göremezlik tazminatı, 349.025,82 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, müteveffaların desteğinden yoksun kalan anne sıfatıyla ... için kızı ... yönünden 360.000,00TL ve ... yönünden 360.000,00 TL olmak üzere toplam 1.080.000,00 TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; belirsiz alacak davası açılamayacağını, müvekkili şirkete eksik evraklarla başvuru yapıldığını, tam bir başvurudan da söz edilemeyeceğini, iş göremezlik tespitine yönelik olarak aldırılacak raporların yürürlükte bulunan yönetmeliğe göre aldırılması gerektiğini, davacının çalışan olmadığını, ev hanımı olduğunu, geçiminin eşi tarafından sağladığının 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/ 482 Esas sayılı dosyasına sunulan belgelerde de görülebildiğini, bu nedenle davacının geçici iş görmezlik tazminatı talep etmesinin haksız olduğunu, kaza sonucu vefat eden çocuklar yönünden maddi tazminat hesaplarının, kural olarak, çalışıp kazanç elde edebilecekleri en erken tarih olan 18 yaşından başlatıldığını, Yargıtay kararlarında da vefat eden çocuklar için bakım ve yetiştirme giderleri adı altında indirim yapıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, trafikte dava dışı ... adına kayıtlı ve dava dışı şahsın kullandığı ... plaka sayılı araç için davalı Sigorta Şirketi tarafından 14/01/2019 tarihinde Zorunlu Trafik Sigorta poliçesi düzenlendiği, 26.06.2019 günü saat 05:20 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonet ile Ilgın istikametinden Kadınhanı istikametine seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde Karayolları Denetim İstasyonu girişindeki trafik dubalarına çarparak direksiyon hakimiyetini kaybedip yolun solundan yoldan çıkarak şarampole devrilmesi sonucu, dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, olayda ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 27/08/2021 tarihli raporunda da belirtildiği gibi, sigortalı araç sürücüsü ...'in sevk ve idaresindeki kamyonet ile seyir halinde iken geldiği olay mahallinde yola gereken dikkatini vermediği, direksiyon hakimiyetine gerekli özen ve önemi göstermediği, bu haliyle sevk ve idare hatası yapıp direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun solundan yoldan çıkması sonucu meydana gelen olayda, asli %100 kusurlu olacak şekilde yaralanma ve ölüm ile sonuçlanan kazaya neden olduğunun kabul edildiği, davacının maddi tazminatı geçici ve sürekli çalışma gücü kaybı nedeni ile talep ettiği için davacıda 26.06.2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile çalışma gücü kaybı oluşup oluşmadığının belirlenmesi için Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'ndan 13/01/2023 havale tarihli rapor alındığı, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve davacıdaki yaralanmalar ile uyumlu olduğu kabul edildiği için hükme esas alınan bu raporda da belirtildiği gibi, davacının davaya konu kaza nedeni ile %36 oranında sürekli çalışma gücü kaybı oluşup, 6 ayda iyileşecek şekilde yaralandığının kabul edildiği, davacının talep edebileceği geçici ve sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan zararının belirlenmesi için alınan raporda belirtildiği gibi, davacının bu olay nedeni ile 10.974,18 TL geçici iş göremezlik ve 848.038,18 TL sürekle iş göremezlik zararının oluştuğu, bu zararların poliçe kapsamında davalı Sigorta Şirketi tarafından giderilmesi gerektiği, ölenlerin kaza tarihinde elde ettiği gelir, kusur dağılım raporu ve diğer veriler dikkate alınmak suretiyle bilirkişi tarafından mevcut yasal düzenlemeye uygun yöntemle yapılan hesaplama sonucu davacı annenin desteği olan çocuklarının ölümü nedeniyle her bir çocuğu için 360.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği, davalı Sigorta Şirketi yönünden kendilerine tazminatın belirlenmesine esas olacak tüm belgelerin teslimini takip eden 8 iş günlük sürenin bitiminden itibaren temerrüt gerçekleştiği, somut olayda dava açılmadan önce tazminat ödemesi için davalıya 29/09/202020 tarihinde başvuru yapıldığı ve temerrüdün 12/10/2020 tarihinde gerçekleştiği, sigortalı aracın ticari nitelikli olması nedeni ile talep edilebilecek faiz türünün avans faiz olması gerektiği gerekçesiyle; "Davanın kabulü ile, 1.080.000,00 TL'nin 12/10/2020 olan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile, davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde, müvekkil Şirkete Karayolları Trafik Kanunu madde 97 hükmü gereğince yapılması gereken zorunlu başvuru usulüne uygun olarak yapılmadığından dava şartı eksikliği nedeniyle davanın reddi gerekmekteyken davanın kabulüne ilişkin karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, davacı yan tarafından yapılan başvuruda talepler açık ve net şekilde belirli olmayıp, eksik ve hukuka aykırı bir başvuru yapıldığını, davacı vekilinin dava açmadan önce davalıya yapmış olduğu başvuruya istinaden kendisinden öncelikle kişisel verilerin işlenmesi hususunda onayı olduğuna ilişkin açık rıza beyanı ile sair eksik evrakların temini ve iletilmesinin talep edildiğini, keza iş göremezlik tazminatı talebinin değerlendirilebilmesi için, Kaza Tutanakları, Epikriz Raporu, Sağlık Kurulu Raporu, Gelir Belgesi / SGK Dökümü, Vukuatlı Adli Nüfus Kaydı, İfade Tutanakları, Hastane Adli Muayene Raporu, Savcılık Takipsizlik veya İddianamesi gibi evraklar ile destekten yoksun kalma tazminatının değerlendirilebilmesi için Ölüm Belgesi, Defin Ruhsatı, Veraset İlamı, Vukuatlı Adli Nüfus Kaydı, Ölüm Muayene/ Otopsi Raporu gibi evrakların teminen gönderilmesinin davacı vekilinden talep edildiğini, ancak geri dönüş sağlanmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil şirketin temerrüdü gerçekleşmemiş olduğundan ve dava açılmasına şirketçe sebebiyet verilmemiş olunduğundan aleyhe faiz ve ferilere ilişkin hüküm kurulmasının usule, yasalara ve hukuka aykırı olduğunu, keza, müvekkil Şirket aleyhine ticari faize hükmedilmiş olmasının da hukuka aykırı olup, kabulünün mümkün olmadığını, KTK’nın 90. maddesi tazminat taleplerinin Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre çözülmesi gerektiği belirtilmiş olup taraflar arasında düzenlenen bir sözleşmeye değil doğrudan Yasa'da belirtilen bir sorumluluğa dayanan haksız fiilden doğan tazminat alacağında TBK’nın 76, 88 ve 120. maddelerine istinaden yasal faiz uygulanması gerektiğini, davacı tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmekte olup bu bakımdan müteveffaların davacıya destek olduğunun ispatı gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte huzurdaki dosya nezdinde iş göremezlik tazminatı taleplerine ilişkin olarak, trafik kazasının meydana geldiği tarihi itibariyle yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca iş kazası ve/veya meslek hastalığı dışındaki terör/kaza/yaralanma nedeni ile meydana gelen fonksiyon kayıplarında; ''Erişkinler İçin Terör, Kaza Ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu'' temin edilmesi gerekmekte iken huzurdaki dosya kapsamında tanzim edilen Adli Tıp Raporunun ilgili yönetmelik ile belirlenen kriterleri sağlamadığından hükme esas alınmış olmasının usul ve yasalara aykırı olduğunu, kusur oranının araştırılmadığını, hatır indirimi ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının teminat kapsamında bulunmadığını, aktüer raporunun hatalı olduğunu, 1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
İstinaf talebinde bulunan davalı Sigorta vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ile sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.
Davalı vekilinin istinaf talebinin incelenmesinde, davalı vekili KTK'nın 97. maddesine uygun başvuru yapılmadan dava açıldığını ileri sürerek kararı istinaf etmiş ise de; 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesi 26/04/2016 tarih 29695 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve yayımı tarihinde yürürlüğe giren 14/04/2016 tarih 6704 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile değiştirilmiş maddede; "Zarar görenin, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmü getirilmiştir.
Yapılan bu düzenleme ile zarar görenlerin dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvurmasının gerekli olduğu, başvurudan itibaren sigorta kuruluşu en geç 15 gün içinde yazılı olarak cevap vermez ya da verilen cevap zarar görenin talebini karşılamaz ise zarar gören dava açabileceği gibi, Sigorta Tahkim Komisyonu'na da başvuru yapabilir.
Düzenlemede yazılı başvurunun yapılmış olması yeterli görülmüş, sigortanın temerrüdünü düzenleyen 99. maddeye atıf yapılmamış, başvuruda bulunması gereken evraka ilişkin bir düzenleme getirilmemiştir.
Somut olayda; davacı tarafından, davalı sigorta şirketi hakkında ZMMS kapsamında açılan davada, davalıya başvuru sonrasında dava açıldığı anlaşılmış olmasına göre, davalı vekilinin dava şartı bulunmadığına yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiş, esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmiştir.
Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Eylemli ve düzenli olarak bir kimsenin geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde ona yardım eden veya olayların olağan akışına göre eğer ölüm gerçekleşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir. İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre; haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybına uğranıldığı iddiası ve buna yönelik bir talebinin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Mahkeme tarafından alınan maluliyet tespitine ilişkin raporun da belirlenen bu esaslara, oluşa, usul ve yasaya uygun olması nedeni ile rapor doğrultusunda karar verilmiş olmasında bir usulsüzlük görülmemiştir.
Hesaplama yöntemine ilişkin olarak, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından, 2918 sayılı Yasa'nın 90. maddesindeki 6704 sayılı Yasa ile yapılan değişikliğin Anayasa Mahkemesi tarafından kısmen iptalinden sonra içtihat değişikliğine gidilerek tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi, bilinmeyen (işleyecek) dönem hesabının "Progresif Rant Yöntemi" uygulanmak suretiyle hesaplaması gerektiği benimsenmiş olup, hesaplama yöntemine ilişkin istinaf sebeplerine itibar edilememiştir.
Faiz başlangıç tarihine yönelik istinaf talebinin incelenmesinde ise,
Sigorta Şirketi hakkında, ZMMS kapsamında açılan sorumluluk davasında, KTK'nın 99. maddesinde Sigorta Şirketinin, zarar görenin Genel Şartlar'da sayılan evraklar ile kendisine müracaat etmesi halinde, 8 iş günü sonunda temerrüdünün gerçekleşeceği kabul edilmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından sigortaya başvuru tarihine göre temerrüt tarihi belirlenerek bu tarihten itibaren faize hükmedilmiş ise de başvuru evraklarının incelenmesinde başvuru sırasında davalıya eksik evrakla başvurulmuş olduğu, anılan nedenle davalının temerrüdünün başvuru ile gerçekleşmediği anlaşılmaktadır. Eldeki dava zorunlu (dava şartı) arabuluculuk hükümleri çerçevesinde arabuluculuğa müracaat ile açılmış olup, davacı tarafın davaya konu edilen tazminatların ödenmesini sağlamak amacıyla, 13.11.2020 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurduğu görülmektedir. Alternatif başvuru yolu olan arabulucuya başvurulması ile davacının davaya konu edilen tazminat talepleri bakımından, dava şartı arabuluculuğa başvuru tarihi itibariyle davalının temerrüde düştüğünün kabulü gerektiğinden (Yargıtay 4. H.D. 2021/18933 E. - 2021/4438 K.) davalı vekilinin faiz başlangıcına ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmüştür.
Ayrıca araç hususi olup, ticari kullanıma ilişkin bir delil bulunmadığından avans faizine hükmedilmesi isabetsiz olup yasal faize hükmedilmesi gerektiğine ilişkin istinaf sebebi yerinde bulunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, yapılan hata nedeniyle yeninden yargılamaya ihtiyaç bulunmadığından, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, faiz başlangıcı yönünden kararın düzeltilmesine karar vermek gerekmiş, ilk derece mahkemesi kararında kesinleşen yönler korunarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 17/10/2023 tarihli, 2021/147 Esas - 2023/667 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre;
1-Davanın KABULÜ İLE,
1.080.000,00 TL'nin 13.11.2020 arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile, davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 73.774,80 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harç ile 3.689,00 TL ıslah harcı toplamı 3.748,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 70.026,50 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 8,50 TL vekalet harcı, 326,40 TL tebligat ve posta gideri, 2.500,00TL bilirkişi ücreti ile 723,00 TL adli tıp ücreti toplamı 3.557,90 TL yargılama gideri ile 59,30 TL başvurma harcı ile 59,30TL peşin harç ve 3.689,00 TL ıslah harcı toplamı 7.365,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davacı yararına hesaplanan 148.800,00 TL nispî vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN
II-Davalı tarafça yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
III-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 160,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
IV-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Kararın taraflara HMK'nın 359/4 maddesi gereğince usulüne uygun şekilde tebliğine,
Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 361/1 maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 06/03/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.