T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1357 - 2025/164
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1357
KARAR NO : 2025/164
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 11/05/2023
NUMARASI : 2021/660 Esas - 2023/563 Karar
DAVACILAR
VEKİLLERİ
DAVALI :
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 13/02/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 06/03/2025
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacılar vekili dava dilekçesinde, davalı Sigorta Şirketi tarafından ZMMS poliçesiyle sigortalı araç ile davacı ... tarafından sevk ve idare edilen motosikletin 17.06.2021 tarihinde karıştığı kaza sonucu, davacı ...'in ağır yaralandığını ve malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı ... için 1.000,00TL sürekli iş göremezlik, 100,00TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 100,00TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere şimdilik toplam 1.200,00TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 100.000,00TL, davacı ...’un annesi olan davacı ... için 15.000,00TL, davacı ...’un babası olan davacı ... için 15.000,00TL manevi tazminat olmak üzere toplam 130.000,00TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 270.250,56TL, geçici iş göremezlik tazminatı talebini 41.857,22TL ve bakıcı gideri tazminatı talebini 3.577,50TL olarak artırmıştır.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalılar ... ve ... cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Yerel mahkemece; maddi tazminat davasının kabulüne, davacı ... için 270.250,56TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 41.857,22TL geçici iş göremezlik tazminatı, 3.577,50TL bakıcı giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hüküm altına alınan tutarlara davalılar ... ve ... yönünden olay tarihi olan 17/06/2021 tarihinden, davalı Sigorta Şirketi yönünden dava tarihi olan 31/08/2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı Sigorta Şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, davacıların manevi tazminat talepli davasının kısmen kabulüne, davacı ... için 30.000,00TL, davacı ... için 10.000,00TL, davacı ... için 10.000,00TL manevi tazminatın olay tarihi olan 17/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... tarafından ayrı ayrı istinaf talebinde bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalı Sigorta Şirketinin geçici işgöremezlik zararı ve bakıcı giderinden sorumlu olmadığını, dosyada davacının kendisine bakıcı tuttuğuna dair bir belge bulunmadığını, bakıcı gideri hesaplamasının hatalı olduğunu, dosyada mevcut Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından tanzim edilen 01.12.2022 tarihli raporda; “Ankara Şehir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Servisine 17.06.2021 tarihinde yatış yaptığı, 22.06.2021 tarihinde çıkış yaptığı…”nın belirlenmesi karşısında hastanede geçirilen 6 günün bakıcı giderinden düşülmesi gerektiğini, maluliyet raporunda hatalı Yönetmeliğin uygulandığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı ... istinaf dilekçesinde, mahkemece hükmedilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, hükme esas alınan raporlarda aleyhine huşuları kabul etmediğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Dosyanın istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmesinden sonra; davacılar vekili sunduğu 16/01/2024 tarihli dilekçe ile davalı ... Sigorta ile alacak ve fer'ilerinin ödenmesi suretiyle sulh olunması nedeniyle bu davalı yönünden davadan feragat ettiklerini bildirmiş, davalı Sigorta Şirketi vekili ise sunduğu 11/01/2024 tarihli dilekçe ile davacının feragati nedeniyle maddi tazminat alacak kalemleri ve ferilerine ilişkin taleplerinin olmadığını bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
Dava, yaralanma ile sonuçlanan trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
1-Davanın maddi tazminata ilişkin kısmına ilişkin olarak yapılan istinaf incelemesinde,
Feragat, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 307. ve devamı maddeleri uyarınca davayı sonuçlandıran usulü bir işlem olup, 311. maddenin ilk cümlesinde de feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurduğu belirtilmiştir.
HMK'nın 310.maddesinde; "(1) Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (2) (Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir. (3) (Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir." hükmü yer almaktadır.
Somut olayda, davacılar vekili maddi tazminata ilişkin davadan davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden feragat ettiğini açıkça ve koşulsuz olarak bildirildiğinden, vekaletnamesinde de davadan feragate yetkili olduğu anlaşıldığından bu beyan çerçevesinde işlem yapılması zorunludur. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, 6098 sayılı TBK'nın 162 ve 163. maddelerine göre borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88/1 maddesinde trafik olayı nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. 6098 sayılı TBK'nın 167. maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur. Trafik kazasından kaynaklanan cismani tazminat ve manevi tazminat istemli davada, sürücü, işleten ve Sigorta Şirketi arasında, müştereken ve müteselsilen sorumluluk bulunduğundan, davacı taraf zararını davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebilir. Zarar görenin sigortadan müştereken ve müteselsil talep edebileceği tazminat miktarı sigorta teminat limiti ile sınırlıdır. Müşterek ve müteselsil borçlulardan birisi tarafından yapılan ödemenin sonuçları ise TBK'nın 166. maddesinde düzenlenmiş ilgili maddede; "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. (2)Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. (3)Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu çerçevede, davacının zararlarından sürücü, işleten ve sigorta şirketi müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan yapılan ödeme kadar, diğer borçluların da borcundan kurtulması TBK'nın 166/1. maddesinin gereği olup, bu madde kapsamında diğer müteselsil borçluların ancak tazminat alacağına karşılık yapılan ödeme kadar borcundan kurtulacağı muhakkaktır. Yine TBK'nın 168. maddesinin 2.bendinde; "alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır" hükmü düzenlenmiştir. Sürücü açısından, işleten ile sürücü arasında müteselsil sorumluluk olmakla beraber, sürücü haksız fiil faili olup, zarar en son sürücü üzerinde kalacağından, işletenin haksız fiil faili sürücüye rücu hakkı bulunmakta ise de, kaza araçtaki teknik arızadan dolayı meydana gelmediği sürece sürücünün araç işletenine zararı rücu hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle haksız fiil ve zararın asıl sorumlusu olan sürücü hakkındaki feragat, aracın işletenine sirayet edeceğinden, araç işletenini sorumluluktan kurtarır. Feragat, (6100 sayılı HMK 307. maddesinde belirtildiği üzere iki taraftan birinin (davacının) talep sonucundan vazgeçmesidir. Davasından feragat eden davacı, bununla, dava dilekçesinin talep sonucu bölümünde istemiş olduğu haktan kısmen veya tamamen vazgeçmektedir. Davadan feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir (HMK 310/1 mad.), davacının mahkemeye karşı yaptığı tek taraflı bir irade beyanı ile olur ve tamamlanır. Feragatin geçerliliği için, bunun davalı tarafından kabul edilmesine veya feragate muvafakat etmesine gerek yoktur. Feragat sözlü yapılabileceği gibi yazılı olarak da yapılabilir. HMK'nın 311. maddesi gereğince davadan feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Davadan feragat maddi hukuk bakımından haktan da feragat anlamına gelir. Feragat edilen dava yeniden açılamaz.
Davacılar vekili davalı ... Sigorta Anonim Şirketi aleyhinde açılan davadan feragat ettiğini bildirmiştir. Somut olayda, mahkemece davacı ...’e ilişkin talep edilen maddi tazminata ilişkin davanın kabulüne, davacı ... için 270.250,56TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 41.857,22TL geçici iş göremezlik tazminatı, 3.577,50TL bakıcı giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş olduğu, kaza tarihi itibarıyla davalı Sigorta Şirketinin poliçe teminat limitinin ölüm ve sakatlık teminatının 430.000 TL, tedavi giderine ilişkinse 430.000 TL olarak düzenlendiği, mahkemece hüküm altına alınan maddi tazminat tutarının poliçe limitinin altında olduğu, hükümden sonra davalı sigorta şirketi tarafından davacı ...’e sulh sözleşmesi kapsamında toplam 403.710,49 TL ödeme yapıldığı, bu suretle yapılan ödeme nispetinde TBK'nın 168/2. maddesi gereğince, zarardan müşterek müteselsil sorumluluğu bulunan davalılar sürücü ve işletenin borçtan kurtulduğu anlaşılmaktadır.
Davacılar vekilinin anılan feragati ve zararın sulhen karşılandığına yönelik beyanı, davacılar vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücreti talepleri bulunmadığına ilişkin beyan dilekçeleri ve davacıların zararının yargılama sırasında sulhen karşılanmış olması nedeniyle davadan feragat edilmiş olmasına göre, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-3 maddesi uyarınca maddi tazminata ilişkin hükmün ortadan kaldırılarak maddi tazminata yönelik davanın feragat nedeniyle reddine, beyanlara göre tarafların yaptıkları yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, tarafların talebi bulunmadığından (ve bu durum diğer davalılara da sirayet ettiğinden) vekalet ücreti konusunda karar verilmesine yer olmadığına, davadan feragat nedeniyle davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf talebi incelenmeden karar verilmesi gerekmiştir.
2-Davalı ...’nin manevi tazminata ilişkin istinaf talebinin incelenmesinde ise,
Somut olayda kaza tespit tutanağında, 17.06.2021 tarihinde sürücü ...’nin, sevk ve idaresindeki araçla park halinde iken harekete geçerek Göksu istikametine U dönüşü yaptığı esnada sürücü ...’in sevk ve idaresindeki motorlu bisiklete çarpmasıyla meydana gelen kazada sürücü ...’nin kural ihlali olduğu, sürücü ...’in kural ihlali olmadığının belirlendiği, mahkemece alınan kusur raporunda, kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'nin %100 oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'in kusursuz olduğunun belirlendiği, Ankara Batı Hazırlık Bürosu'nın 2021/26739 sayılı dosyası ile yürütülen soruşturma dosyasında alınan 15/11/2021 tarihli raporda, kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'nin asli olarak birinci derece kusurlu olduğu, sürücü ...'in kusurunun bulunmadığının belirlendiği, Ankara Batı 10.ASCM’nin 2021/765 Esas nolu dosyasında yapılan yargılamada sanığın taksirle yaralanmaya neden olmak suçundan cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, davacı ...’in sevk ve idaresinde olan motorlu bisiklete çarpan aracın 01/07/2020 - 01/07/2021 tarihleri arasında davalı sigorta şirketince trafik sigorta poliçesi kapsamında sigortalı olduğu, mahkemece alınan 01/12/2022 tarihli maluliyet raporunda, davacının kaza neticesi sağ distal tibia fibula fraktürü niteliğindeki yaralanmasına bağlı olarak meydana gelen sürekli işgöremezliğinin %5 olduğu, erişkin olması halinde 12 ay süre ile iş göremezlik halinde kalacağı, 1 ay süresince bir başkasının yardımına ihtiyacı olduğu, devamlı surette başka birinin bakımına muhtaç olmadığının belirlendiği, mahkemece anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına, toplanan delillere ve mahkeme gerekçesine göre mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun olayın oluşu,kaza tespit tutanağındaki belirlemeler ve ceza yargılamasında belirlenen kusur durumu ile uyumlu bulunmasına, buna göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, davacı sürücünün ise kusursuz olduğunun belirlenmesine, mahkemece hükme esas alınan maluliyet raporunun hüküm vermeye ve denetime elverişli bulunmasına, buna göre davacı ...’in kaza neticesi sağ distal tibia fibula fraktürü niteliğindeki yaralanmasına bağlı olarak meydana gelen sürekli işgöremezliğinin %5 olduğu, erişkin olması halinde 12 ay süre ile iş göremezlik halinde kalacağı, 1 ay süresince bir başkasının yardımına ihtiyacı olduğu, devamlı surette başka birinin bakımına muhtaç olmadığının belirlenmesine, davacı ...’in yaralanması nedeniyle bu davacının ve ...’in ağır bedensel zarar kapsamında kalan yaralanması nedeniyle diğer davacılar olan ...’in anne ve babasının kaza nedeniyle çektikleri acı ve duymuş oldukları üzüntünün boyutu, ödenecek tazminat miktarı, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacıların uğradığı manevi zarar göz önüne alındığında davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının usul ve yasaya uygun bulunduğunun anlaşılmasına göre davalı ...’nin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf nedenlerinin vaki feragat nedeniyle incelenmesine yer olmadığına, davalı ...’nin istinaf talebinin esastan reddine,maddi tazminata ilişkin davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi nedeniyle kararın HMK'nın 353/1-b-3. maddesi gereğince kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerekmiş, ilk derece mahkemesi kararında kesinleşen yönler korunarak, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Hükümden sonra davacılar vekilinin maddi tazminata yönelik davadan feragati nedeniyle Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 11/05/2023 tarihli, 2021/660 Esas - 2023/563 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-3. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerekmekle, buna göre;
1-Davacı ...’in maddi tazminat talepli davasının feragat nedeniyle reddine,
2-Maddi tazminata ilişkin Harçlar Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca alınması gerekli 410,27 TL maktu karar harcının peşin ve tamamlama harcı olarak alınan 1.079,11 TL'den mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına, fazladan alınan 668,84 TL'nin isteği halinde davacıya iadesine,
3-Maddi tazminat davasına ilişkin davacı ve davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
4-Tarafların talebi bulunmadığından maddi tazminata ilişkin vekalet ücreti konusunda karar verilmesine yer olmadığına,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucuk ücretinin, ödeme nedeniyle davadan feragat edilmiş olduğundan davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacıların manevi tazminat talepli davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, Davacı ... için takdiren 30.000,00TL, Davacı ... için takdiren 10.000,00TL, Davacı ... için takdiren 10.000,00TL manevi tazminatın olay tarihi olan 17/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
7-Manevi tazminat davası yönünden;
a-Alınması gereken 3.415,50TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 444,01TL harcın mahsubu ile bakiye 2.971,49TL karar ve ilam harcının, davalılar ... ve ...'nden müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacılar tarafından yatırılan 444,01TL peşin harcın davalılar ... ve ...'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
b-Davacıların kendilerini vekil ile temsil ettirdikleri görülmekle, kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10. maddesi gereğince kabul oranına göre takdir ve hesap edilen; davacı ... için 9.200,00TL, davacı ... için 9.200,00TL ve davacı ... için 9.200,00TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
İSTİNAF YARGILAMA HARÇ VE GİDERLERİ
6-İstinaf eden davalı ... tarafından yatırılması gereken 3.415,50 TL istinaf karar ve ilam harcının peşin alınan 6.163,99 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 2.748,49 TL harcın bu davalıya iadesine,
7-İstinaf eden davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde bu davalıya iadesine,
8-İstinaf eden davalı ... Sigorta A.ş. tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
9-İstinaf eden davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
10-İstinaf eden taraflarca yatırılan istinaf gider avansından kalan kısmın yatırana iadesine,
11-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 13/02/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.