T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/707 - 2024/1321
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/707
KARAR NO : 2024/1321
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 21/03/2023
NUMARASI : 2022/312 Esas - 2023/362 Karar
DAVACI :
VEKİLİ
DAVALI :
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 31/10/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ : 04/11/2024
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 26.04.2021 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş.'ye trafik sigorta poliçesiyle sigortalı olup, diğer davalı ... Şti.'nin işleteni olduğu ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’in tamamen kusurlu olarak davacıya ait ... plakalı araca çarparak aracın hasarlanmasına neden olduğunu, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine davacıya ait aracın orijinal olmayan parçalarla onarılmış olunduğunu, sigorta tarafından görevlendirilen eksper ...’a hasar tespitinin yaptırıldığı ve toplamda 25.265,16TL hasarın belirlendiğini, ayrıca davacıya ait araçta değer kaybının da meydana geldiğini, taraflarınca davacı zararının tespiti amacıyla ekspertiz raporları alındığını, değer kaybına ilişkin ekspertiz raporuna göre aracın 5.000TL değer kaybına uğradığını, araçtaki orijinal parçalar ve işçilik toplamı olarak toplam hasarın 65.575,24TL olduğunu, davacıya ait araçta 5.000TL değer kaybı ve ayrıca 40.310,08 TL de orijinal parça farkı bedeli olmak üzere toplam 45.310,08TL zararın bulunduğunu, davalı sigortaya yapılan müracaatın 25.11.2021 tarihinde davalıya tebliğine rağmen davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybı bedeli olarak 15.12.2021 tarihinde davacı tarafa sadece 1.269,00TL ödendiğini, davacının ayrıca hasar gören aracının tamir edilmesi süresi boyunca da aracını kullanmaktan mahrum kaldığını belirterek, kısmi dava olarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla araçta meydana gelen hasar ile ilgili olarak şimdilik araçta meydana gelen değer kaybına karşılık 10TL, araçta meydana gelen orijinal parça fark bedeli 10TL ve aracın tamirde geçen süre boyunca aracın ticari olması dikkate alınarak araç mahrumiyet bedeli 10TL olmak üzere toplam 30,00TL’nin, değer kaybı, parça fark bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen sigorta firmasından sigorta limitlerinde sorumlu olmak kaydı ile sigorta firmasından temerrüt tarihi olan ihtar tebliğ tarihi 25.11.2021 tarihinden, diğer davalılardan kaza tarihi olan 26.04.2021 tarihinden itibaren yasal faizleri ile birlikte, araç mahrumiyet bedelinin sigorta harici davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, hasar tespit işlemi için yapılan 1.303,62TL masrafın diğer yargılama giderleri ve ücreti vekaletle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile, değer kaybı tazminatı talebini 8.731,00TL'ye, orijinal parça fark bedeli talebini 26.154,52TL'ye ve araç mahrumiyet bedeli talebini 1.350,00TL'ye artırmıştır.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine ZMMS (trafik) sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, dolayısıyla da kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının da belirlenmesi gerektiğini, araçta meydana geldiği iddia olunan hasarın kazanın oluş şekli ile uyumlu olup olmadığının tespiti ile gerçek zararın belirlenmesi gerektiğini, davacıya ait araç değer kaybı belirlenirken de aracın daha önce hasarlanıp hasarlanmadığı, hangi parçaların değişim-onarım gördüğü, kaza anındaki km.si, yaşı vb. hususların dikkate alınması gerektiğini, değer kaybına ilişkin hesaplama yapılırken teminat dışı unsurların dahil edilmemesi gerektiğini bildirilerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. vekili, kendilerini yönelik iş bu dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerektiğini, böyle bir başvuru olamadığından dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, işleteni oldukları ... plakalı araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, iddia olunan hasarın da kazanın meydana geliş şekliyle uyumlu olmadığını, davacıya ait aracın her gün trafikte ciddi miktarda km. kat ediyor olmakla, kaza anındaki araç km.sinin de değer kaybı anlamında dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından, dosyaya cevap dilekçesi sunulmamış, yargılama sırasında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; “davanın kabulü ile, 8.731,00TL araç değer kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hüküm altına alınan tutara davalı ... Sigorta yönünden kısmi ödeme tarihi olan 15/12/2021 tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 26/04/2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı sigortanın sorumluluğunun bakiye poliçe limiti olan 16.465,84TL ile sınırlı tutulmasına, 26.154,52TL orijinal parça fark bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hüküm altına alınan tutara davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 08/12/2021 tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 26/04/2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı sigortanın sorumluluğunun bakiye poliçe limiti olan 16.465,84TL ile sınırlı tutulmasına, taleple bağlı kalınarak 1.350,00TL araç mahrumiyet bedelinin olay tarihi olan 26/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti.den tahsili ile davacıya verilmesine” karar verilmiş, karara karşı davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde, kendilerine yönelik dava için dava şartı olan arabulucuya başvurulmadığını, dava şartının gerçekleşmediğini, kazada kusur oranlarının hatalı belirlendiğini, meydana geldiği iddia edilen hasarın kaza ile uyumlu olmadığını, ekspertiz raporu ve diğer hasar raporundaki miktar ve değer kaybının fahiş belirlendiğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
İstinaf talebinde bulunan davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı, orijinal parça fark bedeli ve araç mahrumiyet bedelinden oluşan maddi tazminat talebine ilişkindir.
Yerel mahkeme tarafından davanın kabulüne dair verilen karar, davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmiştir.
18/12/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7155 Sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen 5/A maddesinde; "Bu Kanun'un 4üncü maddesinde ve diğer Kanunlar'da belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." denilmektedir.
Ayrıca, 6325 sayılı Hukuk uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na, "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile 18/A maddesi eklenmiş olup, 6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesinin 2. fıkrasında; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi bulunmaktadır.
Bu düzenlemelere göre, 01/01/2019 tarihinden sonra konusu bir miktar paranın ödenmesi talebi ile açılan ticari davalarda dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurulup, anlaşılamaması halinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir.
TTK’nın 5/A maddesi gereğince ticari davalarda arabuluculuk dava şartı olarak düzenlendiğinden ticari dava kavramının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Ticari dava ile ilgili düzenleme TTK'nın 4. maddesinde yapılmıştır. Ayrıca bazı özel Kanun'larda da ticari dava kavramına yer verilmiştir. TTK'nın 4/1 maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava niteliğindedir. Nispi ticari davalar, şarta bağlı ticari davalar olup, uyuşmazlığın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlık konusunun da tarafların ticari işletmesine ilişkin olması şarttır. Ancak, TTK'nın 4/1. (a) - (f) bentlerinde sayılan mevzuat ile düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları herhangi bir şart aranmaksızın mutlak ticari dava olarak kabul edilir.
Somut olayda, davacı kendisine ait ve ticari olarak işlettiği “...” plakalı aracına davalı şirkete ait aracın çarpması nedeniyle oluşan zarardan kaynaklanan zararlarının tazminini istemiş olup, davacıya ait aracın ticari olması, davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin de tacir olup kural olarak tüm işlerinin ticari olması nedeniyle davanın sigorta şirketi yönünden mutlak ticari dava olduğu gibi, davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden de açılan davada tarafların tacir olması nedeniyle “nisbi ticari dava” olduğu, dava tarihi olan 23/03/2022 itibariyle bu tür davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmanın dava şartı olduğu, davacı tarafından bu davalı yönünden arabulucuya başvuruda bulunduğu iddia ve ispat edilmediğine göre, davada “ticari davalarda arabuluculuk dava şartı”nın gerçekleşmediği anlaşıldığından, mahkemece 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile bu davalı yönünden esastan karar verilmesi doğru görülmemiş, davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin buna yönelik istinafının kabulü ile bu yönde yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından Dairemizce davanın bu dava yönünden usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince kaldırılmasına ve kararda kesinleşen yönler korunarak, davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 21/03/2023 tarihli, 2022/312 Esas - 2023/362 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE,
1-Davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ye yönelik davanın, HMK'nın 114/2 delaletiyle TTK'nın 5/A, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 ve HMK'nın 115/2. maddeleri gereğince ARABULUCULUĞA YÖNELİK DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2-8.731,00TL araç değer kaybının ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki davalılar ... ile ... Sigorta AŞ.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hüküm altına alınan tutara davalı ... Sigorta yönünden kısmi ödeme tarihi olan 15/12/2021 tarihinden, diğer davalı ... yönünden olay tarihi olan 26/04/2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı sigortanın sorumluluğunun bakiye poliçe limiti olan 16.465,84TL ile sınırlı tutulmasına, (davalı sigorta toplam 16.465,84-TL limitle sorumlu olup, 3.madde ile tahsilde tekerrür olmamak üzere)
3-26.154,52TL orijinal parça fark bedelinin ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki davalılar ... ile ... Sigorta AŞ.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hüküm altına alınan tutara davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 08/12/2021 tarihinden, diğer davalı ... yönünden olay tarihi olan 26/04/2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı sigortanın sorumluluğunun bakiye poliçe limiti olan 16.465,84TL ile sınırlı tutulmasına, (davalı sigorta toplam 16.465,84-TL limitle sorumlu olup, 2.madde ile tahsilde tekerrür olmamak üzere)
4-Taleple bağlı kalınarak 1.350,00TL araç mahrumiyet bedelinin olay tarihi olan 26/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’den tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Alınması gereken 2.475,24TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70TL harç ile 619,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.775,54TL karar ve ilam harcının davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 1.709,39TL ile sınırlı olmak üzere ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 1.320,00TL'nin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 80,70TL peşin harç, 80,70TL başvuru harcı, 11,50TL vekalet harcı ile 619,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 791,90TL harcın davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 762,39TL ile sınırlı olmak üzere ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen 349,75TL tebligat ve posta gideri, 1.000,00TL bilirkişi ücreti ile 1.303,62TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 2.653,37 TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 2.554,51TL ile sınırlı olmak üzere ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 9.200,00TL vekalet ücretinin ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. kendisini vekille temsil ettirdiğinden Dairemiz karar tarihindeki AAÜT’ne göre 30.000TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN
II-İstinaf talebi kabul edilenden alınan istinaf karar harcının isteği halinde istinaf edene iadesine,
III-İstinaf talebi kabul edilen davalı ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan 492,00 TL istinaf başvuru harcı ve 145,00 TL tebligat ve posta giderleri olmak üzere toplam 637,00TL'nin davacıdan alınarak ... Med. Elek.Ve Elektr. Sist. Bil. Danş. Sav. San. Ve Tic. Ltd. Şti.‘ye verilmesine,
IV-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
V-Karar tebliği, kesinleştirme, harç tahsil ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 31/10/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.