(5941 S. K. m. 5) (2004 S. K. m. 349) (5237 S. K. m. 62)
TÜRK MİLLETİ ADINA
İlk derece mahkemesince verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmakla, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre Dairemizce yapılan yargılama sonucunda;
İDDİA:
Müşteki taraf şikâyet dilekçesinde özetle; ..... Bankası Aksaray Şubesi'nin ..... seri nolu 17/12/2016 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli çeki ve ..... seri nolu 24/12/2016 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli çeki ile ..... Bankası Meydan Şubesi'nin ..... seri nolu 03/12/2016 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli çeki üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren maznunun 5941 Sayılı Ç.K.'nın 5.maddesine gereğince cezalandırılmasını talep etmiştir.
SAVUNMA:
Sanık ..... ilk derece mahkemesi duruşmasına, duruşma gün ve saatini bildirir tebligata rağmen katılmamıştır.
DELİLLER:
Çek fotokopisi, bankaya yazı cevapları, tüm dosya kapsamı ve sair deliller.
İLK DERECE MAHKEMESİ HÜKMÜ:
Aksaray İcra Ceza Mahkemesi'nin 26/10/2017 tarih ve 2017/174 Esas, 2017/563 Karar sayılı kararı ile;
"..... Bankası..... ve ..... seri nolu çek ile ilgili olarak şikâyet edenin şikâyet hakkı bulunmadığından 5941 Sayılı Çek Kanunu'nun (Ç.K.'nın) 5/1.maddesi, 2004 Sayılı İcra Ve İflâs Kanunu'nun (İ.İ.K.'nın) 349, 352.maddesi ve 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (C.M.K'nın) 223/8.maddelsi uyarınca maznun hakkındaki davanın düşmesine;
Sanık .....'e yüklenen ve sübut bulan ..... Bankası .....Seri Nolu 30.000,00 Türk Lirası Bedelli 03/12/2016 keşide tarihli çek ile ilgili olarak çekin hamil tarafından bankaya ibraz tarihinde karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verdiğinden dolayı eylemine uyan 5941 sayılı Çek Kanunu'nun (Ç.K.'nın) 5/1.maddesi ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (T.C.K.'nın) 61.maddesi gereğince suçun işleniş biçimi, suç konusunun önem ve değerinin 30.000,00 Türk Lirası bedelli çek olması, sanığın kusurunun ağırlığı göz önüne alınarak takdiren ve TEŞDİDEN temel cezanın 360 gün adli para cezası olarak belirlenmesine, sanığın geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışlarının olumlu olması, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri dikkate alınarak sanık hakkında verilen cezadan 5237 sayılı T.C.K.'nın 62.maddesi uyarınca 1/6 (altıda bir) oranında indirim yapılarak adli para cezasının gün biriminin 300 güne indirilmesine, sanığın ekonomik ve kişisel durumu göz önüne alınarak bir gün karşılığı 5237 sayılı T.C.K.’nın 52/2.maddesi gereğince -20,00- (yirmi) Türk Lirası. takdir olunarak para cezasının belirlenmesine esas alınan (300) tam gün birim sayısı ile çarpılması sonucu adli para cezasını -6.000,00- tl olarak belirlenmesine, ancak; 5941 sayılı Ç.K.'nın 5/1-2.cümlesi gereği hükmedilecek adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamayacağı için çek bedelinden (23/01/2016 tarihli ve 29602 sayılı Resmî Gazete yayımlanan) bankanın sorumlu olduğu -1.290,00-TL'lik miktar düşülerek sanığın NETİCEDE-28.710,00-Türk Lirası adli para cezasına (5271 sayılı C.M.K.'nın 223/5.maddesine göre) mahkumiyetine," karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF BAŞVURUSU:
Sanık müdafii tarafından 30/10/2017, müşteki vekili tarafından 01/11/2017 tarihlerinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
DURUŞMA AÇILMASI KARARI:
Dairemizce yapılan inceleme sonucunda, suçun sübutu bakımından değerlendirme yapılması için gerekli görüldüğünden, CMK'nın 280/1-e maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesine ve duruşma açılmasına karar verilmiştir.
DAVANIN YENİDEN GÖRÜLMESİ SAFHASI:
Sanık, müdafii, müşteki ve vekili adına Dairemizce talimat yazılmış, taraflar adına talimat mahkemesince çıkarılan tebligatlar tebliğ edilmiş ancak duruşmaya gelen olmamıştır.
ESAS HAKKINDA MÜTALÂA:
Cumhuriyet Savcısı esas hakkındaki mütalaasında; sanığın dosyada mevcut belge ve bilgilere göre ilk derece mahkemesince düşme hükümleri kurulan çekler yönünden sabit görünen eylemi nedeniyle 5941 Sayılı Yasanın 5/1 maddesi gereğince çek sayısınca cezalandırılmasına, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin mevcut kararının kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesince verilen mahkumiyet hükmü yönünden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Tüm dosya kapsamına göre: sanık hakkında ..... ve ..... seri nolu çeklere açısından ilk derece Mahkemesince çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan görülen davada, müştekinin çeki ibraz eden hamil olmadığından bahisle davanın düşmesine karar verilmiş ise de; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı, dolayısıyla çekte ciranta olarak cirosu bulunan müştekinin yetkili hamil sıfatıyla şikayet hakkının bulunduğu, takip ve şikayet hakkını kullanması için ayrıca dönüş cirosunun varlığına gerek bulunmadığı ve cirosunun da çizilmemiş olduğu, Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nin 2018/3072 esas, 2018/5874 karar sayılı ve 10/05/2018 tarihli "Bölge Adliye Mahkemeleri Arasındaki Karar Uyuşmazlığının Giderilmesine Dair" kararında da ibrazdan önce geçerli bir cirosu olan ve çeki elinde bulunduran cirantanın şikayet hakkını haiz olduğunun belirtildiği gözetilmeyerek, müştekinin şikayet hakkının bulunmadığından bahisle davanın düşmesine karar verilmesi hukuka aykırı bulunduğundan; ilk derece mahkemesi hükmü kaldırılarak, sanığın sübut bulan çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan eylemine uyan 5941 sayılı Kanunun 5/1 maddesi uyarınca her bir çek açısından ayrı ayrı mahkumiyetine, ayrıca çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına karar verilmesi gerekli görülmüş,
..... seri numaralı çek ile ilgili olarak ilk derece mahkemesince kurulan mahkumiyet hükmünde bir isabetsizlik bulunmadığından, Ceza Muhakemesi Kanununun 280. maddesinin 2. fıkrası uyarınca sanık ..... müdafiinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Muhatap bankası ..... Bankası A.Ş. olan, ..... seri numaralı, 03/12/2016 keşide tarihli ve 30.000,00 TL bedelli çek ile ilgili olarak ilk derece mahkemesince kurulan mahkumiyet hükmünde bir isabetsizlik bulunmadığından, Ceza Muhakemesi Kanununun 280. maddesinin 2. fıkrası uyarınca sanık ..... müdafiinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-Muhatap bankası ..... Bankası A.Ş. olan, ..... seri numaralı, 17/12/2016 keşide tarihli, 35.000,00 TL bedelli çek ve muhatap bankası ..... Bankası A.Ş. olan, ..... seri numaralı, 24/12/2016 keşide tarihli, 35.000,00 TL bedelli çek ile ilgili olarak ilk derece mahkemesince kurulan düşme hükmüne yönelik müşteki vekilinin istinaf talebinin kabulü ile Aksaray İcra Ceza Mahkemesinin 2017/174 esas, 2017/563 karar sayılı ve 26/10/2017 tarihli hükmünün CMK'nın 280/2-2. cümlesi uyarınca KALDIRILMASINA,
3-A-Sanık .....'ün muhatap bankası ..... Bankası A.Ş. olan, ..... seri numaralı, 17/12/2016 keşide tarihli, 35.000,00 TL bedelli çekten dolayı çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçunu işlediği sübuta erdiğinden fiiline uyan 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5/1 maddesi uyarınca, suçun işlenişi ile meydana gelen zarar gözetilerek takdiren ve teşdiden 380 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırılmasına,
B-Sanık hakkında kanuni ya da takdiri artırım veya indirim uygulanmasına yer olmadığına,
C-Verilen gün karşılığı adli para cezasının, sanığın sosyal ve ekonomik durumuna göre TCK’nin 52. maddesi gereğince bir gün karşılığı takdiren 20,00 TL hesabıyla 7.600,00 TL adli para cezası olarak belirlenmesine,
D- Sanığa verilecek adli para cezasının miktarı 5941 sayılı kanunun 5/1 maddesi uyarınca, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamayacağından sanığın neticeten 33.710,00 TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,
E-Verilen adli para cezasının sanığın ekonomik ve şahsi durumuna göre TCK’nin 52/4. maddesi gereğince takdiren birer aylık aralıklarla ve 10 eşit taksitte ödenmesine, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edilmesine,
F-5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5/1 maddesi uyarınca, mahkumiyet hükmü nedeniyle sanık hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı uygulanmasına, çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanma kararının UYAP üzerinden (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi - MERSİS) Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi'ne ilk derece mahkemesince bildirilmesine,
G-5941 sayılı yasanın 6/1 maddesi gereğince, karşılıksız kalan çek bedelinin, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanuna göre ticari işlerde temerrüt faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında, mahkumiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra mahkeme tarafından hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verileceğinin ihtarına,
4-A-Sanık .....'ün muhatap bankası ..... Bankası A.Ş. olan, ..... seri numaralı, 24/12/2016 keşide tarihli, 35.000,00 TL bedelli çekten dolayı çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçunu işlediği sübuta erdiğinden fiiline uyan 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5/1 maddesi uyarınca, suçun işlenişi ile meydana gelen zarar gözetilerek takdiren ve teşdiden 380 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırılmasına,
B-Sanık hakkında kanuni ya da takdiri artırım veya indirim uygulanmasına yer olmadığına,
C-Verilen gün karşılığı adli para cezasının, sanığın sosyal ve ekonomik durumuna göre TCK’nin 52. maddesi gereğince bir gün karşılığı takdiren 20,00 TL hesabıyla 7.600,00 TL adli para cezası olarak belirlenmesine,
D- Sanığa verilecek adli para cezasının miktarı 5941 sayılı kanunun 5/1 maddesi uyarınca, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamayacağından sanığın neticeten 33.710,00 TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,
E-Verilen adli para cezasının sanığın ekonomik ve şahsi durumuna göre TCK’nin 52/4. maddesi gereğince takdiren birer aylık aralıklarla ve 10 eşit taksitte ödenmesine, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edilmesine,
F-5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5/1 maddesi uyarınca, mahkumiyet hükmü nedeniyle sanık hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı uygulanmasına, çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanma kararının UYAP üzerinden (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi - MERSİS) Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi'ne ilk derece mahkemesince bildirilmesine,
G-5941 sayılı yasanın 6/1 maddesi gereğince, karşılıksız kalan çek bedelinin, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanuna göre ticari işlerde temerrüt faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında, mahkumiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra mahkeme tarafından hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verileceğinin ihtarına,
5-Müşteki kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, ilk derece yargılamasında vekalet ücretine hükmedilmiş olmakla sadece istinaf yargılaması yönünden 1.362,00 TL maktu vekalet ücretinin sanıktan alınarak müştekiye verilmesine,
6-İlk derece yargılamasında ve istinaf yargılaması aşamasında yapılan toplam 150,00 TL yargılama giderinin sanıktan alınarak müştekiye verilmesine, artan avans parası bulunduğu takdirde yatırana iadesine,
Dair, Ceza Muhakemesi Kanununun 286. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere mütalaaya uygun olarak verilen karar, Cumhuriyet Savcısı …..'nun (….) yüzüne karşı, müştekinin, vekilinin, sanığın ve müdafiinin yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 25.04.2019 (¤¤)