Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-4-38
Karar Sayısı : 05-36/458-108
Karar Tarihi : 26.05.2005
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Süleyman CENGİZ, Sezin ELÇİN, Evren SESLİ
C. ŞİKAYET EDEN : - Cumhuriyet Halk Partisi Ankara İl Başkanlığı
Milli Müdafaa Cd. No:10/3 Kızılay/Ankara
- Hakkı Suha OKAY
Milli Müdafaa Cd. No:10/3 Kızılay/Ankara 20
- Levent GÖK
Cinnah Cd. No:31-A/8 Çankaya/Ankara
- Fazıl GÜLEKEN
Hanımeli Sk. No:20/21 Sıhhiye/Ankara
- Tüketici Hakları Derneği
Atatürk Blv. Emek İşhanı No:95/804 Kızılay/Ankara
- Vatandaş Haklarını Koruma Derneği
Cemal Nadir Sk. No:17/3 Çankaya/Ankara
D. ŞİKAYET EDİLEN: Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü 30
Toros Sk. No:12 Sıhhiye/ANKARA
E. DOSYA KONUSU: Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel
Müdürlüğü (EGO)’nün şehir içi toplu taşımacılık fiyatlarını %33 oranında
artırmak suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ : Şikayet başvurularında özetle;
- EGO'nun, şehir içi toplu taşımacılık ücretlerini 1.1.2005 tarihinden itibaren
%33 oranında artırmak suretiyle, 2004 yılı Tüketici Fiyatları Endeksi ve
Toptan Eşya Fiyatları Endeksi oranları ile yakın illerin şehir içi toplu 40
taşımacılık fiyatlarında meydana gelen ve %16,6 ile %30,7 arasında değişen
artışların üzerinde fiyat belirlediği,
- Kamu hizmeti niteliğindeki toplu taşımacılık hizmetlerine yapılan söz konusu
%33’lük artış ile özellikle dar ve orta gelirli vatandaşların ekonomik bakımdan
sıkıntıya düşürüldüğü,
- Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin şehir içi ulaşım ücretlerini tek başına
belirleyerek tekelci bir anlayış sergilediği,
05-36/458-108
2
- Şehir içi toplu taşımacılık fiyatlarındaki artışın, EGO’nun hakim durumunu
kötüye kullandığının bir göstergesi olduğu,
ifade edilmektedir. 50
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.3.2005 tarih, 1333 sayı, 1.4.2005
tarih, 2089 sayı ve 28.4.2005 tarih, 2689 sayı ile intikal eden başvurular
üzerine düzenlenen 2.5.2005 tarih, 2005-4-38/BN-05-SC sayılı Bilgi Notu,
3.5.2005 tarih, REK.0.08.00.00/118 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-32 sayılı
Kurul Toplantısında görüşülmüş ve 05-32/422/M sayı ile "Konunun daha
detaylı ele alındığı bir rapor ile Kurul gündemine getirilmesine" karar
verilmiştir.
İlgili Karar üzerine yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 20.5.2005 tarih, 60
2005-4-38/BN-05-SC sayılı Bilgi Notu 20.5.2005 tarih, REK.0.08.00.00/147
sayılı Başkanlık Önergesi ile 05-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- EGO’nun Ankara şehiriçi toplu taşıma ücretlerindeki artışı, şehiriçi toplu
taşıma ücretlerini belirlemekle görevli Ulaşım Koordinasyon Merkezi
(UKOME)’nin 24.12.2004 tarih ve 2004/35 sayılı Genel Kurul Kararı uyarınca
yaptığı,
- EGO'nun yasal bir tekel hakkı kullandığı, 70
- %33 oranındaki artış sonrası halen uygulanmakta olan kişi başı yolcu taşıma
ücretlerinin EGO'nun maliyetlerini karşılamaya yetmediği,
- Bu nedenle, Ankara’da şehiriçi toplu taşıma fiyatlarına yapılan %33
oranındaki artışın, EGO'nun hakim durumunu kötüye kullanılması niteliğinde
kabul edilemeyeceği ve şikayet konusuna ilişkin olarak 4054 sayılı "Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun" çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına
gerek bulunmadığı,
ifade edilmektedir.
İ. YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 80
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, şikayet konusu hizmet pazarına ilişkin
olarak aşağıda yer verilen yasal düzenlemelerin bulunduğu tespit edilmiştir:
- 27.6.1984 tarih ve 3030 sayılı “Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında
Kanun” un 7. maddesine göre:
“Büyükşehir dahilindeki alt yapı hizmetleri ile kara ve deniz taşımacılığı
hizmetlerinin bir koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir
belediye başkanının başkanlığında yönetmelik ile tespit edilecek kamu kurum 90
ve kuruluş temsilcilerinin katılacağı bir “Alt Yapı Koordinasyon Merkezi” ile bir
“Ulaşım Koordinasyon Merkezi” kurulur. İlçe başkanları kendi görev
sahalarının görüşülmesinde koordinasyon merkezine üye sıfatıyla katılır.”
05-36/458-108
3
“Ulaşım Koordinasyon Merkezi şehrin ulaşım planına göre toplu taşıma
araçlarının güzergah, zaman ve bilet tarifelerini yapmaya ve bu tarifeleri
uygulamaya yetkilidir. Bu işlemler yapılırken il trafik komisyonu ile gerekli
koordinasyon sağlanır.”
“Koordinasyon merkezince alınan ortak yatırım ve toplu taşıma ile ilgili
kararlar bütün belediyeler ile kamu kurumları için bağlayıcıdır.”
- 23.7.2004 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5216 sayılı 100
"Büyükşehir Belediyesi Kanunu"nun 9. maddesinde ulaşım hizmetleri
düzenlenmiştir. Buna göre:
“Büyük şehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü
taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir
belediye başkanı ya da görevlendireceği kişinin başkanlığında, yönetmelikle
belirlenecek kamu kurum ve kuruluş temsilcilerinin katılacağı Ulaşım
Koordinasyon Merkezi kurulur. Büyük şehir ilçe ve ilk kademe belediye
başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde
koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım koordinasyon merkezi
toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili kamu kurumu niteliğindeki 110
meslek kuruluşlarının (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun)
temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.
…
Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar,
belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır.”
Konuya ilişkin olarak raportörlerin EGO Bütçe ve Mali İşler Daire Başkanı
Serdar YALÇIN ile yaptıkları görüşmede, söz konusu şahıs şehir içi toplu
taşımacılık fiyatlarının UKOME tarafından tespit edildiğini belirterek,
Ankara’da 1.1.2005 tarihinden itibaren uygulanan, şehir içi toplu taşımacılık 120
fiyatlarındaki artışın da, 24.12.2004 tarih ve 2004/35 sayılı UKOME Genel
Kurul Kararı ile belirlendiğini ifade etmiştir.
Yukarıda yer verilen bilgi ve mevzuat hükümleri dikkate alındığında; ulaşım
sorunlarına çözüm bulmak amacıyla görevlendirilmiş, düzenleyici ve bağlayıcı
kararlar almakla yetkilendirilmiş bir kurum olan UKOME’nin, şehiriçi toplu
taşımacılık ücretlerini belirlediği şikayete konu kararının, idari bir işlem olarak
ele alınması gerektiği anlaşılmıştır.
Buna göre, 4325 sayılı Kuruluş Kanunu ve 5363 sayılı "Ankara Su Tesisatının 130
Belediyeye Devri ve İşletilmesi Hakkında Kanun"la oluşturulmuş ve bu
yasalardaki esaslarla, özel hukuk hükümlerine göre idare edilen, Ankara
Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı, özel bütçesi ve tüzel kişiliği olan ve kamusal
hizmetler sunan bir birim olan EGO, şikayete konu Ankara şehiriçi toplu
taşıma fiyatlarındaki %33 oranındaki artışı, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca
şehiriçi toplu taşıma ücretlerini belirlemekle görevli UKOME’nin 24.12.2004
tarih ve 2004/35 sayılı Genel Kurul Kararı uyarınca yapmıştır. Bu durumda,
şikayet dilekçelerinde yer aldığı şekliyle EGO'nun hakim durumunu kötüye
kullanması muhtemel değildir.
140
05-36/458-108
4
J. SONUÇ
Şikayetin niteliğine, düzenlenen rapora göre, şikayet konusu ile ilgili olarak
4054 sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun" kapsamında herhangi bir
işlem yapılmasına gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy