T.C. ANKARA...TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/168 Esas - 2022/80
T.C.TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/168
KARAR NO: 2022/80
BAŞKAN:...
KATİP:....
DAVACI ...
DAVALILAR :...
DAVA: Trafik Kazası Sebebi İle Ödenen Tazminatın Rücu Davası
DAVA TARİHİ: 05/03/2018
KARAR TARİHİ: 27/01/2022
G.K.YAZILDIĞI TARİH : 27/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.Davacı vekili iddiasında özetle; ...r 20.nci Zh. Tug. 3.üncü Hudut Komutanlığı ... Hudut karakolunda 01/06/2009 günü nöbet değişimi yapmak üzere yola çıkan davalı ... yönetimindeki 259012 plakalı aracın kaza yaptığını ve araçta bulunan ...'ın şehit olduğunu, kaza idari tahkikat raporunda belirtildiği üzere nöbet değişimine giderken araç komutanı olan davalı ...'ın yolda gördüğü tavşana ateş etmesi sonucunda davalı/şoför ...'un dikkatini dağıtması ve ürkütmesi sebebiyle direksiyon hakimiyetinin kaybolması neticesinde meydana geldiği ve aracın takla attığını, şehit ...'ın mirasçılarının Milli Savunma Bakanlığı aleyhine Ankara...Hukuk Mahkemesi'nin 2014/75 Esas sayılı dosyası üzerinden maddi ve manevi tazminat davası açtıklarını ve 02.06.2015 tarihinde davanın kısmen kabulüne karar verildiğini ve kararın Yargıtayca onanarak kesinleştiğini, kesinleşmiş karar uyarınca müvekkili İdare tarafından İstanbul ... Müdürlüğü'nün 2015/13499 Esas Sayılı dosyasına 408.846,04 TL ödeme yapıldığını belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak Davacı Bakanlıkça ödenen 408.846,04 TL'nin davalı ... ve ...'tan kusurları oranında ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, ... sigortadan ise sigorta poliçesindeki sorumluluk miktarı ile sınırlı olmak üzere ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı ... Sigorta vekili savunmasında özetle; Kazaya karışan askeri aracın müvekkili tarafından 01.01.2009-01.01.2010 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 240136108 nolu trafik poliçesi ile sigortalandığını, kaza tarihi itibarıyla poliçe teminatının 150.000,00.TL olduğunu, davacı tarafından dava konusu olay nedeniyle hak sahiplerine ödenen 50.829,75.TL. nakdi tazminatın rücusu sebebiyle müvekkili şirket aleyhine açılan Bakırköy...Ticaret Mahkemesi'nin 2011/722 E. 2013/179 K. Sayılı dosyada 12.707,43.TL'nin rücuuna karar verildiğini, işbu yargılamada bu hükmün değerlendirmeye alınması gerektiğini, sürücünün komutanının aracı hızlı sürmesi emri verdiğini ve daha sonra da araç içinde tüfek ateşleyerek sürücünün irkilmesine ve kaza yapmasına neden olduğunu, zarar ile sigorta şirketinin sorumluluğunu üstlendiği sürücünün davranışı arasında illiyet bağı bulunmadığından davanın reddinin gerektiğini, ticari iş niteliğinde olmadığından avans faizinin reddinin gerektiğini, alacaklı ve borçlu sıfatının davacı nezdinde birleşeceğini belirterek, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/722 E. Sayılı dosyasının Yargıtay dönüşünün beklenmesini, davanın reddine karar verilmesini, aksi halde kusurları oranında ve poliçe teminatıyla sorumluluğun belirlenmesine talep etmiştir.
3.Diğer davalılar; Dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen, yasal sürede cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara katılmamıştır.
4.Deliller: Tarafların dayandıkları tüm deliller, ceza dosyası, icra dosyası ve ödeme belgeleri getirtilmiş, kusur ve rücuya esas hesaplama için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
5.Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Açılan davada, davacı Bakanlık, meydana gelen trafik kazası sebebi ile kaza yapan araçta bulunan ve vefat eden askeri personele ödediği tazminat bedelini, kazaya sebebiyet veren davalılardan ve aracı ZMMS poliçesi ile sigortalıyan davalı sigorta şirketinden rücuen tahsilini talep etmektedir.
Dosyada bulunan kayıtlara göre, dava konusu olayda; 01.06.2009 tarihinde, 1.Hudut Tabur 1.Hudut Bölüğü ... Hudut Karakolunda nöbet değişimi için sürücü olan davalı P.Er ...'un yönetimindeki askeri plakalı araçla, araç komutanı olan davalı P.Uz.Çvş. ...'ın komutanlığında karakoldan çıkış yaptıkları ve saat 18.30 sıralarında askeri yasak bölgede devriye yolu üzerinde bulunan gözetleme kulesine geldikleri sırada, araç komutanı olan davalı ...'ın yanında getirdiği av tüfeği ile gördüğü bir tavşana ateş etmek için araç sürücüsü ...'a hızını artırması için emir verdiği ve aracı sağa yanaştırmasını istediği, araç sağa yanaşırken, araç komutanı ...'ın tavşana iki el ateş etmesi sonucu, sürücü ...'un direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ile araçta bulunan piyade ...'ın ölümü ile neticelenen bir trafik kazasının meydana geldiği, Şehit Er'in mirasçılarının davacı Milli Savunma Bakanlığı aleyhine Ankara ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/75 E. Sayılı dosyası üzerinden maddi ve manevi tazminat davası açtıkları ve 02.06.2015 tarihinde davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 15.02.2015 tarih ve 2015/15759 E. 2015/14144 K. Sayılı ilamıyla onanarak kesinleştiği, kesinleşmiş karar uyarınca davacı İdare tarafından İstanbul ... Müdürlüğü'nün 2015/13499 E. Sayılı takip dosyasına 09/07/2016 tarihinde 408.846,04.TL. ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Kazaya ilişkin yapılan ceza yargılaması sonucunda; Ceylanpınar Asliye Ceza Mahkemesi'nin 17.02.2016 tarih ve 2010/4077 E. 2016/103 K. 'da; Yapılan yargılama neticesinde sanık ...'ın asli kusurlu taksirle ölüme neden olma suçunu işlediği, sanık ...'un ise tali kusurlu taksirle ölüme neden olma suçunu işlediği sabit olduğundan hapis cezası verilerek, hapis cezasının ertelenmesine karar verildiği ve Mahkeme kararının temyiz edilmeden 08.09.2016 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Bakırköy...Ticaret Mahkemesi'nin 2011/722 Esas sayılı dosyasında; 02.04.2013 tarih ve 2013/179 Karar Sayılı kararında, Davacısının işbu dava davacısı İdare olduğu, davalıların ise işbu dava davalıları olduğu, dava konusunun davacı idare tarafından 01.06.2009 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat eden şehit erin hak sahiplerine 2330 sayılı Yasa uyarınca ödenen 50.829,75.TL. nakdi tazminatın rücuan tahsilinin talep edildiği, aldırılan bilirkişi raporunda Adem Altınok'un %25 oranında kusurlu, ...'ın %75 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, yapılan yargılama neticesinde ; Davanın kısmen kabulü ile 12.707,43.TL'nin tüm davalılardan müteselsilen, 38.122,32.TL'nin ise davalılar ... ve ... Anonim Türk Sigorta Şirketinden müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu alacaklara davalı sigorta şirketi için 12.08.2011, diğer davalılar için 10.12.2010 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Kusur oranına yönelik Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 21/01/2021 tarihli ve 40968900-101.01.02-2020/111955 sayılı raporda; "Mevcut verilere göre;
A) Davalı sürücü ... idaresindeki askeri araç ile seyir halinde iken yola gereken dikkat ve özeni gösterip seyrini idaresindeki aracın teknik özellikleri ile mevcut yol şartlarını göz önünde bulundurarak kendi yol bölümünde kalacak şekilde sürdürmeye yeterli özeni göstermesi ve yanındaki davalı yolcunun camdan dışarı sarkarak elindeki av tüfeğini tavşana doğru doğrulttuktan sonra ateş edeceğini ve bu eyleminden dolayı ortaya çıkacak (ses, sarsıntı gibi) sonuçlara o anki mesleği de dikkate alındığında hazırlıklı olması gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmediği, davalı yolcunun ateş etmesinin akabinde idaresindeki aracın hakimiyetini kaybederek takla atması sonucu meydana gelen kazada, tali kusurludur.
B) Davalı yolcu ... araç komutanı olduğu ve emrinde bulunan davalı sürücünün idaresindeki askeri araçta araç komutanı olarak yolculuk yapmakta iken sonuçlarını öngörmeden sürücüyü yönlendirmesi ve sürücünün seyir durumunu olumsuz etkileyecek şekilde yolda gördüğü tavşanı vurmak için yanında bulunan av tüfeğini çıkarıp ateş ettiği sırada meydana gelen kazada, olayın oluş şekli dikkate alındığında asli kusurludur.
SONUÇ:
Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;
A) Davalı sürücü ...’un %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu,
B) Davalı yolcu ...’ın %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu" bildirilmiştir.
Adli Tıp Trafik İhtisas Kurulunun raporu, dosya kapsamına, mevcut delillere ve dava konusu olaya ilişkin açılmış diğer davalarda alınan diğer raporlarla da uyumlu olduğundan Mahkememizce de hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; kaza yapan aracın sürücüsü olan davalı Adem'in, kazaya kusurlu davranışı ile sebebiyet veren davalı Levent'in ve aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan davalı sigorta şirketinin meydana gelen trafik kazası sebebi ile vefat eden dava dışı askerin yakınlarının maddi ve manevi zararlarının tazmininden sorumlu oldukları, zararı ödeyen davacı Bakanlığın davalılara rücu etme hakkının olduğu, hükme esas alınan 05/11/2021 tarihli ek rapordaki hesap bilirkişisinin yaptığı hesaplamaya göre, davacı Bakanlığın davalılardan rücuan talep edebileceği tazminat miktarının 408.846,04.TL'den ibaret olduğu, davalı araç komutanı ...'ın %75 kusur oranına nazaran sorumlu olduğu miktarın 306.634 53.TL olduğu, davalı sürücü er ...'un %25 kusur oranına nazaran sorumlu olduğu miktarın 102.211,51.TL olduğu, (Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 25/11/2019 Tarihli, 2017/3409 Esas, 2019/11064 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi) davalı Adem'in askerlik görevini yaparken şoför olarak görevlendirildiği, yaptığı hizmetin karşılığı ücret almadığı, bu sebeple rücua esas bu miktardan hakkaniyet gereği indirim yapılması gerektiği, bu sebeple %20 indirim yapılarak 81.769,21 TL'den davalı ...'un sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, davalı Sigorta tarafından düzenlenen ZMMS poliçesinin 01.06.2009 kaza tarihinde limitinin sakatlanma ve ölüm halinde kişi başına 150.000,00 TL olduğu, Ankara...Hukuk Mahkemesi 2015/74 E. sayılı davasının davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketine 25.11.2014 tarihinde ihbar edildiği, bu tarihe 8 iş günü eklendiğinde davalı sigorta şirketinin 06.12.2014 tarihi itibariyle temerrüte düştüğü kabul edilerek, davalı sigorta şirketi için faiz bu tarih itibariyle hesaplanarak, bilirkişi raporundaki hesaplamaya nazaran davacı Bakanlığın davalı sigorta şirketine rücu edebileceği tutarın 45.314,21TL olduğu nazara alınarak, davacı Bakanlığın ödeme tarihi olan 09/07/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek, açılan dava kısmen kabul edilerek, 306.634,53 TL'nin davalı ...'tan ödeme tarihi olan 09/07/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine, 81.769,21 TL'nin (davalı ... Sigorta yönünden 45.314,21 TL ile sınırlı olmak üzere ) ödeme tarihi olan 09/07/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-306.634,53 TL'nin davalı ...'tan ödeme tarihi olan 09/07/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
2-81.769,21 TL'nin (davalı ... Sigorta yönünden 45.314,21 TL ile sınırlı olmak üzere ) ödeme tarihi olan 09/07/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 20.946,20 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 502,40 TL tebligat ve posta gideri, 3.200 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.702,4 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 2.776,80 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına takdir edilen 29.914,42 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
7-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalı ... Sigorta yararına takdir edilen 13.660,09 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigortaya ödenmesine,
8-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan...
(E-imzalıdır)
Katip ...
(E-imzalıdır)