1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya No : D4/1/M.A.-99/2
Karar No : 00-4/33-15
Karar Tarihi : 25.01.2000
Toplantıya Katılan
Başkan: Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.
Üyeler : Dr. Kemal EROL (İkinci Başkan), Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A.Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
Taraflar:
Şikayet Eden : Halit YILTIRAKKAYA
Karşıyaka Sk., 31/19, Dikmen/ANKARA
Şikayet Edilen: - Ankara’da faaliyet gösteren dolmuş işletmecileri.
Dosya Konusu: Ankara’da faaliyet gösteren minibüs işletmecilerinin,
tekelleşmek ve aşırı fiyat uygulamak suretiyle 4054 sayılı Kanun'u ihlal ettikleri
iddiası.
Raportör Görüşü: 4054 sayılı Kanun gereğince bir önaraştırma yapılmasına ya da
soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı.
Dosya Evreleri: Dosya konusu iddia ile Kurum kayıtlarına 03.11.1999 tarih, 3581
sayı ile intikal etmiş olan Halit YILTIRAKKAYA imzalı şikayet başvurusu üzerine,
Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 55/1’inci maddesi uyarınca
Raportör Murat AYBER tarafından hazırlanan 10.12.1999 tarih, D4/1/M.A.-99/2 sayılı
İlk İnceleme Raporu, 21.01.2000 tarih, REK.0.08.00.00/2 sayılı Başkanlık önergesi
ile 00-4 sayılı Kurul toplantı gündemine alınmıştır.
İlgili Pazar: Taksiler her gelir seviyesindeki tüketiciye uygun koşullar
sunmadığından, metro ve Ankaray kısıtlı güzergahlarda, servis araçları da sadece
işe gidiş geliş saatlerinde ve belli bir kitleye hizmet sunduklarından, ilgili ürün pazarı
“otobüs ve minibüs ile şehiriçi toplu yolcu taşımacılığı hizmet pazarı” olarak; ilgili
coğrafi pazar ise, “Ankara il sınırları” olarak kabul edilmiştir.
2 REKABET KURUMU
DEĞERLENDİRME
Başvuru dilekçesinde, son minibüs zamlarının keyfi olarak yapıldığı ve
minibüsçülerin tekelleşme yoluna gitmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri
iddia edilmektedir.
Konuya ilişkin olarak yapılan değerlendirme sonucunda, Ankara Minibüsçüler
Odası’nın güzergahlardaki yolcu taşıma ücret tarifelerini saptamasının 507 sayılı
Kanun’un kendisine yüklediği bir görev olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un
4'üncü maddesi (a) bendinde konu edilen anlamda bir “hizmet fiyatının tespit
edilmesi” olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, yıkıcı fiyat uygulamalarının veya aşırı fiyatlandırmanın, ilgili
pazarda hakim durumun mevcudiyeti durumunda, 4054 sayılı Kanun’un 6'ncı
maddesi ile yasaklanan "kötüye kullanma” halleri arasında sayılacağı dikkate
alınarak, uygulanan fiyatlar Kanun’un bu hükmü yönünden de değerlendirilmiştir.
Otobüs ve minibüs ile şehiriçi toplu yolcu taşıma pazarında faaliyet gösteren
dolmuş işletmecileri götürü usulde vergiye tabi oldukları için ciro hesabının
yapılamamasının yanısıra, otobüs yolcularının da bir bölümünün paso ile yolculuk
etmeleri nedenleriyle ilgili ürün pazar paylarında sağlıklı bir veri tabanına
ulaşabilmek, dolayısıyla ölçüm yapmak mümkün bulunmamaktadır. Ancak, gerek
sayı ve yolcu taşıma kapasitelerinin minibüslere kıyasla tartışmasız üstünlükleri ve
gerekse 2918 sayılı Trafik Yasası ve ilgili tebliğlere istinaden ayakta yolcu
taşınmasına izin verilmesi nedenleriyle şehiriçi yolcu otobüslerinin lehine olan
kapasite farkının fiili duruma çok daha büyük oranda yansıdığı gözönünde
tutulduğunda, minibüs işletmecilerinin şehiriçi yolcu taşımacılığında hakim durumda
olmadığı, dolayısıyla Kanun'un 6'ncı maddesi kapsamında bir kötüye kullanma
eyleminin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
SONUÇ
İlk İnceleme Raporu’nda yer verilen bilgiler ve yukarıda özetlenen
değerlendirmeler doğrultusunda; Ankara’da faaliyet gösteren minibüs işletmecilerinin
aşırı fiyat uygulamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiasına ilişkin
olarak, şehiriçi yolcu taşımacılığı ücretlerinin, 507 sayılı Kanun’un yetkili kıldığı
kuruluşlarca ve anılan Kanun çerçevesinde belirlenmesi, öte yandan ilgili pazarda
şikayet edilenlerin hakim durumda bulunmamaları nedenleriyle, 4054 sayılı
Kanun’un 4 ve 6'ncı maddelerine aykırılık oluşmadığı kanaatine varılarak Ankara
Minibüsçüler Odası ve/veya üyeleri hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun gereğince bir önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy