T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2005/389 Esas
KARAR NO: 2024/144
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 29/11/2005
KARAR TARİHİ: 20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı kooperatif yapılan bir takım usulsüzlük ve yolsuzluklardan ötürü Antalya C. Başsavcılığı .../... hazırlık numarası ile şikayette bulunduğunu, savcılığın yaptırdığı inceleme sonucu Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü .... ... ... .... tarih ve ... nolu raporunu verdiğini, raporun bir örneğinin sunulduğunu, anılan raporun ... sayfası ... maddesi gereği .... yılından dava değerinin davalıların uhdesinde bulunduğu ve geri alım davasının açılması gerektiğinin ifade edildiğini, anılan miktarın ... yılından itibaren faiziyle birlikte tahsili için iş bu davanın açılma zorunluluğu doğduğunu, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin her türlü dava ve tazminat haklarının saklı kalmak kaydı ile ... TL'nin ... yılından itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsili ile mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü ... ... ...'ın ... tarih ve ... nolu raporunu müvekkiline atfedilenleri kabul etmediklerini, raporun davaya konu alacağa esas olamayacağını beyan ettiklerini, müvekkilinin davacı kooperatifte ... yılında görev almaya başladığını, esas görevi yapılan inşaatların denetlenmesi ve inşaat giderlerinin kontrolü iken kooperatif yönetiminde muhasip üye olarak yer aldığını, bu dönemde koop başkanı ... ... olduğunu ve görünürde sorumluluk bu kişide iken esasında kooperatif üyelerin paraları tahsil eden, ödemeleri düzenleyen ve yapan sonuç olarak kooperatifin gayri resmi başkanlığını yapan ... olduğunu, ... ... ve ... kooperatif üyelerinin aidatlarını oluşturan nakit para para ya da kıymetli evrakı bizzat teslim alan, tahsil eden ve harcamasını yapan kişi olduğunu, kooperatif yönetiminin bir aile örgütlenmesi olduğunu para tahsili ve harcanması hususlarına kendileri dışındaki kişilerin karışmasına izin vermediklerini kooperatif üyeleri dahil herkesin bildiğini ve rıza gösterdiğini, görevin mahiyetini bilmemek, sorumluluklarını ifa etmeye çalışırken kooperatif organlarına güvenmek olan müvekkiline yönelik açılan davanın reddini talep etmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 17/10/2006 tarihli raporda özetle;
"Dava dosyası ile davacı kooperatifin ibraz edilen ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde;
*Davacı kooperatifin, dava konusu olan alacağın dönemleri ile ilgili yeterli defter ve belgelerini ibraz edilmemesi nedeniyle, dava konusu alacağın olup olmadığı hususunda bir kanaat oluşmadığı" bildirilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 29/08/2007 tarihli raporda özetle;
"Davacı kooperatife ait ... yılına ait yevmiye defteri, 2 adet karar defteri ve inceleme raporuna göre dava konusu olan olayları aydınlatıcı rapor düzenlenmesine yeterli olmadığından, davacı kooperatife ait; 1999-2000-2001-2002-2003 yıllarına ait yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve banka ekstrelerinin temin edilerek tarafıma teslim edildikten sonra rapor düzenlenebileceği" bildirilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 17/08/2008 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle;
Dava dosyası ile davacı kooperatifin ibraz edilen defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde;
*Davacı kooperatif tarafından delil olarak ibraz edilen ve kendi aleyhine delil olacak olan ... yılı yevmiye defteri ve ... yılı genel mizanı kayıtlarına göre, ... ... ... Ltd. Şti.'ne verildiği kayıtlı olan ... TL tutarındaki avansın kapatıldığı ve bu nedenle de bu paranın davalıların uhdelerinde olmadığı" kanaat ve sonucuna varılmıştır.
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan inceleme raporunun tetkikinden; raporun ... sayfasında "...- Yönetim kurulu eski üyelerinin ortak olduğu ... ... ... ... ... Ticaret Ltd.Şti. aracılığıyla ile tahsilatlara yapıldığı iddiasının incelenmesi sonucunda: kooperatifte mevcut ... yılı yevmiye defteri kayıtlarına göre; kooperatifçe, ... ... ... ... Ticaret Ltd. Şti.'ye ... yılında toplam ... TL, ... yılında ... TL ve ... yıl sonu itibariyle ... TL tutarında avans verildiği, kooperatifin bu defterinden başkaca bir işlenmiş defterinin bulunmadığı, bu nedenle söz konusu avansların ne amaçla verildiği ve sonradan kapatılıp kapatılmadığının kooperatife ait belgeler üzerinden tespit edilemediği, kooperatifin yönetim kurulu diğer üyesi ...'ın anılan şirketin müdürü ...'nin kooperatifi kendi özel şirketi gibi yönettiği, bu nedenle kendisinin mali konularda yeterli bilgisinin olmadığı şeklinde açıklamalarda bulunduğu, anılan şirketin ulaşılabilen adreslerine ... tebligatı çıkarıldığı, sonuç alınamaması üzerine bilgi ve belge isteme ve inceleme yetkimizden bahisle ve sorumluluklarını hatırlatan ikinci bir tebligatın çıkarıldığı, ... tarafından bizzat tebellüğ edilen söz konusu yazılarımıza herhangi bir cevap alınamadığını, kooperatifin ... ve çalışanları tarafından kurularak kuruluştan ... yılına kadar kendilerine ait özel bir şirket gibi yönetilmesi ve anılan şirket ile kooperatif arasındaki hukuki ve mali ilişkiler dikakte alındığında; söz konusu şirkete ait belgelerin incelenmek üzere tarafımıza sunulmamasının ve böylelikle kooperatifle gerçekleştirilen işlemlerinin kamu denetiminden alıkonulmasında neden olunmasının, kooperatifin mağdur ortakları, kooperatifle iş yapan ticaret erbabı ve diğer ilgiler açısından kamu düzenine olan güveni sarsıcı boyutlara taşıyabileceği ve bu nedenle söz konusu eylemin bir yaptırıma bağlaması gerektiği düşünülmüştür. Bu amaçla, kooperatif ile ... ... ... ... Ticaret Ltd.Şti. Arasındaki fiili ilişki de dikkate alındığında, anılan şirket tarafından incelemelerimize dayanak teşkil edecek bilgi ve belgelerin ... ibraz edilmemesinin, kooperatife ait defterlerin usulüne uygun tutulmaması ve belgelerinin de gereği gibi muhafaza edilmemesi/ortadan kaldırılması gibi kooperatife ait iş ve işlemlerin kamu denetiminden alıkonulabilmesi amacıyla yapıldığının açığa çıktığı, bu nedenle, anılan şirketin bilgi vermemesi hususunun raporumuzun ...-...bölümünde ele alınan " Kooperatifin ... tarihinden önceki defter ve kayıtlarının eksik olduğu, mevcut olanların ise usulüne göre düzenlenmediği" hususu kapsamında değerlendirilmesinin uygun olacağı düşünülmüş, bu bağlamda ... ... ... ... Ticaret Ltd.Şti. Yetkilerininin TCK'nın 240.maddesine iştirak hükümleri çerçevesinde cezalandırılmaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır" şeklinde kanaat bildirildiği,
Mahkememizin 22.03.2012 tarihli ara kararı ile; Davacı vekiline davalı yönetici hakkında sorumluluk davası açılması hususunda genel kurulda karar alınıp alınmadığı var ise bu karar örneği ile denetçilere ait vekaletnameyi sunması hususunda 1 ay süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili 02.04.2012 tarihli dilekçe ekinde ... tarihli genel kurul kararını ve Kooperatif Denetçisi tarafından verilen vekaletname örneğini dosyaya sunmuştur.
Antalya ...Ağır Ceza Mahkamesi'nin .../... E-.../... K sayılı dosyasının tetkikinden; davamız konusunu oluşturan eylemin iddianamede "... kooperatifin ... yılı yevmiye defter kayıtlarına göre kooperatifçe ... ... ... Ltd. Şti ne ... yılında toplam ...-TL, ... yılında ...-TL ve ... yılı sonu itibarı ile bu şekilde ...-TL tutarın avans verildiği, kooperatifin bu defterinden başkaca işlenmiş bir defterinin bulunmadığı, bu nedenle söz konusu avansların ne amaçla verildiği ve sonradan kapatılıp kapatılmadığının kooperatife ait belgeler üzerinden tespit edilemediği..." şeklinde sanıkların üzerine atıl suçun unsuru olarak anlatıldığı, dosyamız davalıları ..., ... ve ...'nın görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle açılan davanın 765 sayılı yasanın 228.maddesine tekabül eden suçun bu haliyle suç tarihinden günümüze kadar olağanüstü zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla 765 SK nın 102-104. maddeleri ve CMK' nın 223/8. maddeleri uyarınca sanıklar hakkında açılan kamu davalarının ayrı ayrı düşürülmesine karar verildiği, kararın Antalya BAM ...CD. nin .../... E-.../... K sayılı kararı ile ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dava, davalı ..., ... ve ... yönünden kooperatif yöneticisinin sorumluluğu kapsamında açılmış tazminat, davalı şirket yönünden ise alacak davası niteliğinde ... tarihinde açılmış olmakla; karar tarihi itibariyle her iki dava da basit usul yargılama hükümlerine tabi olmakla, usul ekonomisi ve yargılamanın geldiği aşama itibariyle tefrik edilme gereği duyulmamıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporları sonucu davaya konu ... TL tutarındaki avansın kapatıldığı ve bu nedenle de bu paranın davalıların uhdelerinde olmadığının tespit edilmesi karşısında davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile artan ... TL harcın istemi halinde davacıya iadesine,
3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderini davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.20/02/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza