T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1074 Esas
KARAR NO: 2018/464
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 21/10/2014
KARAR TARİHİ: 22/06/2018
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı ...'e ait davalı ... yönetiminde olan ... plaka sayılı hususi araç ile müvekkilinin murisi ...'nın sevk ve idaresindeki motosiklet ile çarpışması sonucunda ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, ...'nın hayatını kaybettiğini, olay akabinde araç sürücüsünün olay yerinden kaçarak uzaklaştığını, kaza mahaline plakanın düşmesi sonucunda ... isimli şahsın emniyete giderek kazayı kendisinin yaptığını söyleyerek davalı ...'ın suçunu üstlendiğini, bunu Antalya ... Asliye ceza Mahkemesinde ...'ın itiraf ettiğini, taksirle adam öldürme suçundan ceza aldığını, müvekkillerinin olayla ilgili olarak destekten yoksun kaldığını, bir çok maddi ve manevi zararlar yaşadığını belirterek toplamda 64.000,00.-TL maddi ve manevi tazminatın tahsiline ve dava konusu araç üzerine 3. Kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde; olaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirkete zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sınırlı olduğunu, kusur durumuna ilişki olarak her ne kadar Ceza mahkemesinin kararı belirtilmiş ise de Hukuk Mahkemelerinin buna bağlı olmadığını bu yönde kusur incelemesi için bilirkişi raporu aldırılması gerektiğini,davacıların destekten yoksun kalıp kalmadıklarının anlaşılabilmesi için SGK kayıtlarının bulunması gerektiğini ancak dava dosyasında bulunmadığını, bu hali ile ilgili sadece iddiadan öteye gidilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili yönünden haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, kazaya karışan aracın Kaza tarihi ile sürücüsünün tanımadıklarını,müvekkili adına kayıtlı olsa bile kaza tarihinde müvekkilinin işleten sıfatı bulunmadığını dolayısıyla araç maliki olarak müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların ekonomik ve sosyal durumları araştırılmış, buna ilişkin düzenlenen tutanak dosya içerisine konulmuştur.
ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmış, dosya içerisinde konulmuştur. ... tarihli raporda sonuç olarak; Davalı sürücü sürücü ...’ın %100 (yüzde yüz)oranında kusurlu, Müteveffa sürücü ...'nın kusursuz olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dosyanın resen seçilecek aktuerya uzmanı birbilirkişiye tevdii ile hesap raporu alınmasına karar verilmiş, mahkememizce seçilen hesap uzmanı bilirkişi ..., ... tarihli raporunda sonuç olarak; Davacı eş ... için 194.365,39 TL, davacı çocuk ... için 34.391,83 TL, davacı Anne ... için, 61.563,74 TL, davacı baba ... için 25.836,35 TL olmak üzere toplam 316.157,31 TL olduğunu beyan etmiştir.
Hesap uzmanı bilirkişi ... dan itirazlara cevap olacak tarzda Ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi ... tarihli EK raporda sonuç olarak; Destekten yoksun kalınan tutarın; davacı eş özlem için 5.583,86 TL,davacı çocuk ... için 47.295,58 TL, davacı anne ... için 106.899,96, davacı baba ... için 45.158,71 TL olmak üzere toplam 204.938,11 TL olduğunu beyan etmiştir.
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu ... tarihli dilekçesi ile dava değerini ıslah ettiklerini, bilirkişi raporu ile belirlenen toplam 204.938,11 TL alacağın kazanın meydana geldiği tarihten iibaren işleyecek yasal fiizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talelp etmiş, ıslah ettikleri miktar üzerinden ıslah harcı yatırdıkları anlaşılmıştır.
Dosyanın farklı bir aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek dosya kapsamı, taraf iddialarını açıklar mahiyette ayrıntılı rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememizce seçilen hesap uzmanı Dr. ..., ... tarihli raporunda sonuç olarak; Tazminat yönünden; ... içni 6.692,34 TL, ... için 74.342,34 TL, ... için 35.696,56 TL ve ... için 14.154,89 TL alacağı olduğu, hesaplanan zararın, davalı ... yönünden poliçe limitleri, diğer davalılar yönünden tamamından sorumlu oldukları sonuç ve kanaatine varıldığını beyan etmiştir.
İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılarak dosya arasına alınan raporların birbiriyle çelişkili olması karşısında, çelişkinin giderilmesi ve tarafların itiraz sebeplerini karşılar tarzda yeni rapor alınmasına karar verilmiş, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesince seçilenh aktuerya hesap uzmanı bilirkişi ...Tazminat hesaplama uzmanı bilirkişi ..., Aktuerya uzmanı bilirkişi ..., ... tarihli raporlarında sonuç olarak;
Hukuki durumun ve delillerin takdiri Mahkemeye ait olmak üzere; ... tarihli trafik kazasına bağh olarak ... tarihinde vefat eden ...' nın davacı hak sahipleri İle davalılar arasındaki uyuşmazlık noktalan yönünden;
1- Davacı eş ...' ın nihai ve gerçek zararı 5.580,87 TL olup, 2.706,03 TL tutarını davalı ... şirketinden, kalan 2.874,84 TL tutarını diğer davalılardan talep edebileceği,
2- Davacı anne ...' nın nihai ve gerçek zararı €3.096,33 TL olup, 30.593,86 TL tutarını davalı ... şirketinden, kalan 32.502,47 TL tutarını diğer davalılardan talep edebileceği,
3- Davacı çocuk ...' nın nihai ve gerçek zararı 30.019,92 TL olup, 14.555,92 TL tutarını davalı ... şirketinden, kalan 15.464,00 TL tutarını diğer davalılardan talep edebileceği,
4- Davacı baba ...' nın nın nihai ve gerçek zararı 25.046,02 TL olup, 12.144,20 TL tutarım davalı ... şirketinden, kalan 12.901,82 TL tutarım diğer davalılardan talep edebileceği,
5-Temerrüt başlangıç tarihinin davalı ... yönünden 21.10.2014 dava tarihi, davalı ... ve davalı ... yönünden ise ... kaza tarihi olduğu,
6- İşleyecek faizin yasal faiz olduğu sonuç ve kanaatine varıldığını beyan etişlerdir.
GEREKÇE ;
Dava trafik kazası neticesinde meydana gelen ölüm nedeniyle destekten yoksun kalanların açmış olduğu maddi manevi tazminat davasıdır.
Davacı vekili Müvekkili ... eşi, ...'ın babası, ... ve ... oğlu; ...'nın motosikleti ile seyir halindeyken davalı ... 'ın kullandığı, davalı ... şirketine sigortalı, davalı ... 'in kayıt maliki olduğu ... Plakalı araç ile çarpışması neticesinde öldüğünü belirterek davalı zmms sigortasına , araç sürücüsüne ve araç malikine karşı destekten yoksun kalma nedeniyle maddi manevi tazminat talep etmiştir.
Dosya arasına celbedilen kaza tespit tutanağından, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasından bu dosyada yer alan .. tarihli ölü muayene tutanağından ,ölüm belgesinden davacıların desteği ...'nın iş bu kaza nedeniyle öldüğü anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında tarafların vermiş olduğu dilekçeler, celbedilen Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, alınan bilirkişi raporlarından : ... tarihinde saat 20.45 sıralarında davalı ...'ın idaresindeki ... plakalı araç ile ... sokağı takiben ... mahallesi istikametine doğru seyretmekte iken olay mahalline geldiğinde karşı yönden gelen araçların yol bölümüne geçip karşı yönden gelmekte olan müteveffa idaresindeki ... plaka sayılı motosiklet ile çarpışması sonucu söz konusu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır. .
Somut olayda : davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki araç ile seyri sırasında yola gereken dikkati vermeyerek , kendi yol şeridi içinde kalacak şekilde özen göstermeyerek neden olduğu olayda %100 kusurlu olduğu ,diğer mütevveffa sürücünün ise kusurunun bulunmadığınına ilişkin istanbul Atk Trafik İhtisas Dairesi raporu hükme esas alınmıştır.
Dosyada alınan son ... tarihli aktüerya raporunda ise tarafların itirazlarının karşılanmış olması, raporun denetime elverişli olması, önceki raporlarla çelişkinin giderilmiş olması dikkate alınarak hükme esas alınmıştır.
... ölümü nedeniyle eş , çocukları, anne , babası desteğini yitirmiş sayılır. Zira TMK.m.185-186 gereğince de, eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlığıyla katılır. Bu nedenle davacı e$ ve çocuğu için kural olarak BK.m.45/f.2 CTBK.m.53/3 ve 6102 sayılı TTK.m.914/2) uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı talebinin olanaklı olduğunda duraksama yoktur.
Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış; özetle; davacıların tazmini gereken destekten yoksun kalma zararlarının;
-Eşi ... : 5.580,87 TL,
-anne ... : 63.096,33 TL,
-baba ... : 25.046,02 TL
- çocuk ... : 30.019,92Tl olduğunu bildirmişlerdir.
Davalı ... şirketinin somut olayın meydana geldiği yıl itibari ile poliçe limiti 60.000 tl olmakla davacıların ise maddi zararları toplamı 123.743,14 Tl olduğundan davacıların davalı ... şirketinden garameten talep edebileceği tutar ise ;
-Eşi ... : 2.706,03TL,
-anne ... : 30.593,86 TL,
-baba ... : 12.144,20 TL
- çocuk ... : 15.464 Tl olduğu anlaşılmıştır .
BK.nun 45.maddesinde bir adam öldüğü taktirde, zarar ve ziyan, bilhassa def'in masraflarını da ihtiva eder. Ölüm derhal vuku bulmamış ise, zarar ve ziyan tedavi masraflarını ve çalışmaya muktedir olunmamaktan mütevellit zararı ihtiva eder.
Bu yasa hükmüne göre ölümden doğan maddi zararlar, giderler ve özellikle gömme(def'i) giderleri, ölünceye dek yapılan iyileştirme giderleri, ölünceye dek çalışma gücünün yitirilmesinden doğan zararlar ve destekten yoksun kalma zararıdır.
Ölüm nedeniyle BK.nun 45. maddesine dayanan destekten yoksun kalma tazminatları yoksun kalanlarda, ölenin yaşayabileceği muhtemel süre içinde, ölenin çalışıp kazanabileceği süredeki kazancı tutarından, davacılara ayırıp, ileride yapabileceği yardımın tutarının, peşin ve toptan ödetilmesinden ibarettir. Bundan amaçlanan ise, davacıların, ölümle sonuçlanan olaydan önceki yaşayışlarının, sosyal ve ekonomik seviyesini korumak için onlara yapılacak yardım miktarını tazminat olarak hükmetmeye ilişkindir.
Açıklanan bu nedenlerden dolayı; hüküm fıkrasında belirtildiği şekilde davacıların maddi tazminat davalarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davalı ... yönünden ise davalı ... söz konusu aracın kendisine ait olduğunu , ancak aracı dava dışı Aviz ... Şirketine kiraya verdiğini , aracın işleteni olmadığını savunmuş olup , sunmuş olduğu kira sözleşmesi, kira sözleşmesi içeriğine göre davadışı şahsa verilen yetkilerin kapsamı, kira bedelinin tahsil edildiğine ilişkin makbuzlar göz önüne alındığında davalı ... 'in işletenlik sıfatının bulunmadığı anlaşıldığından davalı ...'e karşı açılan maddi tazminat davasının davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığından reddine karar verilmiştir. , dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden , davacının davasını hayatın olağan akışına uygun olarak tescil kaydında malik olarak gözüken davalı ...'e yönelttiği, davanın açılması sırasında davacı yanca lisans/kira ilişkisinin bilindiğinin veya bilinmesini gerektiren somut emarelerin bulunduğunun ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan bu duruma göre, davacı hasmı belirlerken dürüstlük kurallarına aykırı ve özensiz davranmamıştır. Hal böyle olunca HMK'nın 327/II.maddesi uyarınca hakkında husumetten ret kararı verilen davalı ... lehine vekalet ücreti hükmedilmemiştir.
Manevi tazminat davası açısından yapılan yargılamada:
Tarafların ekonomik ve sosyal durum araştırması yapılıp dosya arasına alınmıştır.
Davalı ... yönünden ise davalı ... söz konusu aracın kendisine ait olduğunu , ancak aracı dava dışı Aviz ... Şirketine kiraya verdiğini , aracın işleteni olmadığını savunmuş olup , sunmuş olduğu kira sözleşmesi, kira sözleşmesi içeriğine göre davadışı şahsa verilen yetkilerin kapsamı, kira bedelinin tahsil edildiğine ilişkin makbuzlar göz önüne alındığında davalı ... 'in işletenlik sıfatının bulunmadığı anlaşıldığından davalı ...'e karşı açılan manevi tazminat davasının davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığından reddine karar verilmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden , davacının davasını hayatın olağan akışına uygun olarak tescil kaydında malik olarak gözüken davalı ...'e yönelttiği, davanın açılması sırasında davacı yanca lisans/kira ilişkisinin bilindiğinin veya bilinmesini gerektiren somut emarelerin bulunduğunun ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan bu duruma göre, davacı hasmı belirlerken dürüstlük kurallarına aykırı ve özensiz davranmamıştır. Hal böyle olunca HMK'nın 327/II.maddesi uyarınca hakkında husumetten ret kararı verilen davalı ... lehine vekalet ücreti hükmedilmemiştir.
Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
Bu ilkeler dikkate alınarak özellikle de davalının tam kusurlu olması ve davacıların olay neticesinde desteklerini kaybetmeleri , kaza tarihi dikkate alınarak davacılar lehine hüküm fıkrasında belirtildiği manevi tazminat takdir edilip aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ...'in Maddi Tazminat Davasının kısmen KABULÜ İle; 5.580,07 tl maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 10,02,2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta Şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve 2.706,03 tl ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar, ... ve ... sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebinin reddine,
2-Davacı ... Maddi Tazminat davasının kısmen KABULÜ İle; 63.096,33 tl maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 10,02,2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta Şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve 30.593,86 tl ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar, ... ve ... sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebinin reddine,
3-Davacı ... Maddi Tazminat Davasının Şekli İle KISMEN KABULÜ İle; 30.019,92 tl maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 10,02,2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta Şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve 15.464 tl ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar ... ve ... sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebinin reddine,
4-Davacı ... Maddi Tazminat Davasının Şekli İle KISMEN KABULÜ İle; 25.046,02 tl maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 10,02,2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta Şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve 12.144,20 tl ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar ... ve ... sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebinin reddine,
5-Davacıların Manevi Tazminat Davasının kısmen KABULÜ İle; davacı ... için 4000 TL, davacı ... için 6.000,00 TL ve davacı ... için 6.000,00 TL, davacı ... için 6.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine, Fazlaya ilişkin talebinin reddine,
6- Davacıların davalı ...'e karşı açtıkları maddi manevi tazminat davasının DAVALININ PASİF HUSUMET EHLİYETİ BULUNMADIĞI ANLAŞILMAKLA REDDİNE,
Manevi tazminat yönünden alınması gerekli 1.502,82 TL harçtan peşin alınan 204,93 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.297,89 TL harcın davalı ...'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Manevi tazminatın kabul edilen kısım yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.640,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine,
Manevi tazminatın red edilen kısım yönünden davalı asil kendini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususda karar verilmesine yer olmadığına,
Maddi tazminat yönünden alınması gerekli 8.452,84 TL harçtan peşin alınan (peşin ve ıslah harcı olmak üzere toplam) 699,97 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.752,87 TL harcın davalılar ... Sigorta Şirketi ile ...'dan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Maddi tazminatın kabul edilen kısım yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 12.649,39 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
Maddi tazminatın red edilen kısım yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 14.045,66 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ... Sigorta Şirketine verilmesine,
Maddi ve manevi tazminat yönünden davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesine HMK 327/2. Madde uyarınca yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan peşin ve ıslah harcı olan 904,91 TL, başvurma harcı 25,20 TL olmak üzere toplam 930,11 TL harcın davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve atk ücret masrafı 649,20 TL, bilirkişi masrafı 1.350,00 TL olmak üzere toplam 1999,20 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına göre 1.099,76 TL'nin davalılar ... ve ... Sigorta şirketinden alınarak davacılara verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı ... tarafından yapılan bilirkişi masrafı 500,00 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalı ... vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, anlatıldı. 22/06/2018
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı