T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1242 Esas
KARAR NO: 2018/435
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 05/12/2014
KARAR TARİHİ: 01/06/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dosyanın tetkikinden davacı tarafın iddiaları;davacılardan ...'in eşi, ...'in babası 03/05/1981 doğumlu ...'in, ... tarihinde davalılardan ...'ın kullandığı ... plaka sayılı davalılardan ... Tur Tic Nak. A.Ş. ye ait yolcu otobüsü ile seyir halinde iken, aynı istikamette seyir halinde olan müteveffa ...'in sevk ve idaresinde olan ... plakalı ... 'a ait traktörün arka tarafına takılı bulunan pamur römorkuna çarpması sonucu meydana gelen kaza neticesinde ... tarihinde vefat ettiğini, ... tarihli trafik tespit tutanağında davalılardan ...'ın kazanın oluşumunda arkadan çarpması nedeniyle asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza ile ilgili olarak Antalya ...Ağır Ceza Mahkemesinin .../... E. Sayılı dosyası ile davalı ... aleyhine taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçlamasıyla kamu davası açılmış olup yargılamanın devam ettiğini belirterek, davacı ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla olay tarihinden itibaren (07.10.2012) avans faiziyle birlikte 500,00 TL maddi (... sigorta için ZMMS poliçe limitini aşmamak üzere ve zarar ZMMS limitini aştığı taktirde ise yine sorumlu olduğu İMM sigorta limitlerini aşmamak üzere) fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla olay tarihinden itibaren (07.10.2012) avans faiziyle birlikte 80.000,00 TL manevi (kasko poliçesini yapan ... sigorta yönünden İMMS limitini aşmamak üzere koruyucu mali sorumluluk sigortası genel şartları kapsamında manevi tazminattan da sorumlu olarak); davacı ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, olay tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte 500,00 TL maddi (... sigorta için ZMMS poliçe limitini aşmamak üzere ve zarar ZMMS limitini aştığı taktirde yine sorumlu olduğu İMM sigorta limitlerini aşmamak üzere) fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla olay tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte 80.000,00 TL manevi (kasko poliçesini yapan ... sigorta yönünden İMMS limitini aşmamak üzere koruyucu mali sorumluluk sigortası genel şartları kapsamında manevi tazminattan da sorumlu olarak); 161.000,00 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Davalı müvekkil aleyhine Antalya ... asliye Hukuk Mahkemesinde aynı davaya ilişkin dava açıldığı birleştirilmesini talep ettiklerini kazaya karışan aracın müvekkil şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalandığını aracın aynı zamanda kaza tarihini kapsar kasko sigorta poliçesi bulunduğunu dosyanın adli tıp kurumuna kusur raporu alınmasını, davacı tarafın avans faiz talebinin de hatalı olduğunu beyanla haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini yargılama ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Turizm işletmecilği A.Ş.'nin cevap dilekçesinde özetle; Açılan dava ile Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın aynı dava olduğu ve birleştirme taleplerinin bulunduğunu, müvekkil şirket ile davalı ... Turizm TicNak A.Ş arasında yapılan kısa süreli aylık taşıma sözleşmesi gereğince şirketin zarardan sorumlu tutulamayacağı kazaya karışan diğer sürücünün davalı ... Turizm Tic. Nak. A.Ş çalışanı olması nedeniyle müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, tazminat taleplerinin sorumlu oldukları konulara göre sigorta şirketlerinden karşılanması gerektiğini talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarları ile faiz fahiş ve kanuna aykırı olduğunu beyanla davanın reddine yagrılama gideri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Kepez İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, Antalya İl Emniyet Müdürlüğü'ne, Sgk'ya yazılan müzekkerelere cevap var.
Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının kül halinde UYAP sisteminden gönderildiği ve dosya arasına alındığı anlaşıldı.
Tarafların kusur oranının belirlenmesi için dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderildiği, ... tarihli raporda; davalı sürücü ...'ın %60 oranında kusurlu, müteveffa sürücü ...'in %40 oranında kusurlu oluduğu kanaatine varıldığın beyan etmişlerdir.
Dosyanın aktüerya bilirkişi ... tevdi edildiği, ...tarihli raporda; ... tarihinde trafik kazası bağlı hayatını kaybeden mağdurlar murisi ...'in geride kalan hak sahibi davacıların zararı sigorta şirketinin ödeme tarihi 26/12/2013 verileri esas alınarak hesaplandığında,
Eşi ...'in destekten yoksun kalma tazminatı 59.119,60 TLw
Oğlu ...'in destekten yoksun kalma tazminatı 17.438,84 TL olmak üzere toplam zararları 76.558,44 TL olarak hesaplandığını, davalı sigortanın 101.000,00 TL ödemesi zararı tamamen karşılamış olduğu, davacıların alacağının kalmadığını, dava dışı hak sahibi müteveffanın annesi ...'in haklarının saklı tutulduğunu beyan etmiştir.
Davacı vekilinin itirazı doğrultusunda, dosyanın tekrar aküterye bilirkişisine tevdi edildiği ve bilirkişinin düzenlemiş olduğu ... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; 16/10/2012 tarihinde trafik kazası bağlı hayatını kaybeden mağdurlar murisi ...'in geride kalan hak sahibi davacıların zararı sigorta şirketinin ödeme tarihi 26/12/2013 verileri sas alınarak hesaplandığını,
Eşi ...'in destekten yoksun kalma tazminatı 59.119,60 Tl,
Oğlu ...'in destekten yoksun kalma tazminatı 17.438,84 TL olmak üzere toplam zararları 76.558,44 TL olarak hesaplandığını, davalı sigortanın 101.000,00 TL ödemesi (güncel değeri 133.524,77 TL) zararı tamamen karşılamış olduğu, davacıların alacağının kalmadığını, dava dışı hak sahibi müteveffanın annesi ...'in haklarının saklı tutulduğunu beyan etmiştir.
GEREKÇE ;
Davacı vekili Müvekkili ... eşi, ... babası müteveffa ...'in davalı ... kullandığı, davalı .....A.Ş'nin maliki olduğu ... plaka sayılı yolcu otobüsü ile ... tarihinde Antalya havaalanınıdan alanya istikametine seyrederken , müteveffanın kendi kullanımındaki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu mütevvanın öldüğünü davacıların desteğini yitirdiğini belirterek davalılara karşı maddi ve manevi tazminat davası açmıştır.
Dava trafik kazası neticesinde meydana gelen ölüm nedeniyle destekten yoksun kalanların açmış olduğu maddi manevi tazminat davasıdır.
Somut olayda davalı ..., ...plaka sayılı aracın sürücüsü, davalı ... .. Şirketi ... plaka sayılı aracın maliki, davalı ...şirketi ...plaka sayılı aracın işleteni, davalı sigorta şirketi ise ...plaka sayılı aracın ZMMS sigortacısı ve aynı zamanda Kasko sigortacısı olduğu iddiası ile davacı davalılara karşı eldeki davayı açmıştır.
Dosya arasına celbedilen kaza tespit tutanağından, Antalya .. Ağır Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasından davacıların desteğinin iş bu kaza nedeniyle öldüğü anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında tarafların vermiş olduğu dilekçeler, celbedilen Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, alınan bilirkişi raporlarından : ... tarihinde saat ... sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüsle Antalya yönünüden Serik yönüne seyirle geldiğinde aracının ön kısmı ile önünde aynı yönde seyreden müteveffanın kullanımındaki ... plakalı araca çarpması sonucu söz konusu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
Somut olayda : davalı sürücü ...'ın yola gereken dikkati vermeyerek , hızını görüş mesafesine göre ayarlamayarak sevk ve idaresindeki aracı ile öndeki araca çarparak neden olduğu kazada % 60 kusurlu olduğu, müteveffanını ise döner ışıklı tepe olmadan gece vakti seyir halinde olması nedeni ile %40 kusurlu olduğuna ilişkin istanbul Atk Trafik İhtisas Dairesi raporu hükme esas alınmıştır.
Dosyada alınan son aktüerya raporunda ise tarafların itirazlarının karşılanmış olması, raporun denetime elverişli olması dikkate alınarak hükme esas alınmıştır.
Davacı Eş ve Çocuk Yönünden maddi tazminat;
...'in ölümü nedeniyle eş ve çocukları desteğini yitirmiş sayılır. Zira TMK.m.185-186 gereğince de, eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlığıyla katılır. Bu nedenle davacı e$ ve çocuğu için kural olarak BK.m.45/f.2 CTBK.m.53/3 ve 6102 sayılı TTK.m.914/2) uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı talebinin olanaklı olduğunda duraksama yoktur.
Müteveffanın eşi davacı ... için , 12.12.1989 doğumlu olup, kaza tarihinde 23 yaşındadır. Muhtemel bakiye ömrü P.M.F.' ye göre 43,03 yıldır.destek süresi mütevveffanın yaşam süresi ile sınırlı olduğundan destek süresi 36,7 yıldır.
Müteveffanın oğlu ... ,... doğumlu olduğu; kaza tarihinde (8 ay 15 günlüktür) yaşındadır) destek süresi 17 yıldır.
Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış; özetle; davacıların tazmini gereken destekten yoksun kalma zararlarının;
-Eşi ...: 59.119,60 TL,
-Oğlu ... : 17.438,84 TL, olduğunu bildirmişlerdir.
Ancak davacıların davalı ... karşı açmış oldukları maddi ve manevi tazminat davasından 5. Celse yapılan ön inceleme tensip zaptında feragat ettikleri görülmüştür. Açıklanan gerekçe ile davacıların davalı ...'a karşı açmış oldukları maddi ve manevi tazminat davasının feragat nedeni ile reddine karar verilmiştir.
Yine davacıların yargılama devam ederken davalı sigorta şirketinden ibraname, feragatname,ve makbuz başlıklı belgeden anlaşılacağı üzere asıl alacak olarak 101.000 tl aldıkları görülmekle davacıların zararı 26.12.2013 tarhinde karşılandığından davacıların davalı sigorta şirketine, malik ... Şirketine karşı açmış oldukları maddi tazminat davasının konusuz kaldığı anlaşılmakla bu hususta esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davacıların davalı .... Şirketine karşı açmış oldukları maddi ve manevi tazminat davasının yargılamasında ise; davacılar davalının işleten olduğu iddiası ile davalı ... şirketine husumet yöneltmiş iseler de; 2918 sayılı yasanın 2. Maddesinde " İşleten : Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.
Demektedir. Yani aracı kendi hesabına + tehlikesi kendisine ait olmak üzere + aracın fiili tasarrufu şartlarının her üçünün aynı anda birlikte varolmasını kanun koyucu işleten olmak için şart koymuştur. Oysa davalı ... şirketi ve ... Şirketi arasındaki sözleşmenin incelenmesinde ; davalı araç maliki ... şirketi işleten olarak nitelendirilerek 25.04.2012-25.10.2012 tarihleri arasında tur transfer ve taşımacılık hizmetlerinin karşılanması amacıyla bir hizmet tedariki sözleşmesi imzalandığı, bu hizmetleri malik ... kendi araçları ve kendi temin edecekleri şoförler ile diğer davalı ... hizmetine sunduğu, araçların (sözleşmede malik işleten olarak nitelendirilmekle ) malik tarafından görevlendirilecek araçlar olduğu, araçların davalı ...'un talebi anında (3. Madde ) kullanıma hazır bulundurulacağı, araçların tahakkuk edecek cezalarının, sigortaların malik tarafından ödeneceği,aracın bakımının malik tarafından yaptırılacağının sözleşme ile kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmeden davalı ...'un işleten olmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan gerekçe ile davalı ...... Şirketine karşı açılan maddi ve manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Davacı her ne kadar davalı ...'a karşı açmış olduğu maddi ve manevi tazminat davasından feragat etmiş ise de ; feragatın henüz ön inceleme duruşmasında olması, feragat esnasında henüz davacıların zararının belirlenmemiş olması, kusur oranının belli olmamış olması kural olarak herhangi bir karşılık alınmadan tahallüs var ise diğerlerinin bundan faydalanamayacağı ve feragatın sirayet etmeyeceği anlaşılmakla davalıların bu husustaki itirazları TBK nun 166/2. Maddesi ve Yargıtay ... Hd nin .../... esas sayılı ilamı ikkate alınarak reddedilmiştir.
Manevi tazminat davası açısından yapılan yargılamada:
Tarafların ekonomik ve sosyal durum araştırması yapılıp dosya arasına alınmıştır.
Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
Bu ilkeler dikkate alınarak özellikle de davalının kusurunun ağırlığı ve davacıların olay neticesinde desteklerini kaybetmeleri dikkate alınarak davacılar lehine hüküm fıkrasında belirtildiği manevi tazminat takdir edilmiştir.
Davacı her ne kadar davalı ...'a karşı açmış olduğu maddi ve manevi tazminat davasından feragat etmiş ise de ; feragatın henüz ön inceleme duruşmasında olması, feragat esnasında henüz davacıların zararının belirlenmemiş olması, kusur oranının belli olmamış olması kural olarak herhangi bir karşılık alınmadan tahallüs var ise diğerlerinin bundan faydalanamayacağı ve feragatın sirayet etmeyeceği anlaşılmakla davalıların bu husustaki itirazları TBK nun 166/2. Maddesi ve Yargıtay ... Hd nin .../... esas sayılı ilamı ikkate alınarak reddedilmiştir.
Davalı sigorta şirketinin sunmuş olduğu ibranamenin incelenmesinde maddi tazminata ilişkin olduğu, ZMMS sigortası olarak ödeme yaptığı, manevi tazminatın bu miktar içinde olmadığı, anlaşılmakla; kasko/ İMMS sözleşmesine göre manevi tazminattan sigorta şirketi sorumlu tutulmuştur.
Açıklanan gerekçeler ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacıların davalı ...'a karış açmış oludğu maddi ve manevi tazminat davasının FERAGAT NEDENİ İLE REDDİNE,
2-Davacılarn davalı ... sigorta şirketi, ... Turizm Tic.... Ltd. Şti.'ne açmış olduğu maddi tazminat davasında, DAVA KONUSUZ KALDIĞINDAN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Davacıların davalı ... Turizm işletmeciliği şirketine karşı açmış oldukları maddi ve manevi tazminat davasının davalı pasif husumet ehliyeti bulunmadığından DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
4-Davacıların davalı ... Turizm... Şirketine ve ... Sigorta şirketine açmış oldukları manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE,
Davacı ... için 40.000,00 Tl, davacı ... için 30.000,00 TL, manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 07/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) davalı ... Turizm... Şirketinden ve ... sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
Manevi tazminat yönünden; Alınması gerekli 4781,70 TL harçtan peşin alınan 546,48 Tl harcın mahsubu ile bakiye 4235,22 TL harcın davalılar ... Turizm... Şirketinden ve ... sigorta şirketinden alınarak Hazineye gelir kaydına,
Manevi tazminat davası yönünden ; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 8.050,00 TL vekalet ücretinin davalılar davalı ... Turizm... Şirketinden ve ... sigorta şirketinden alınarak davacılara verilmesine,
Manevi tazminat davası yönünden ; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 8.050,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ... Turizm... Şirketinden ve ... sigorta şirketine verilmesine,
Manevi tazminat davası yönünden ; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...... Şirketine verilmesine,
Maddi tazminat yönünden; Alınması gerekli 35,90 TL harcın davacılar üzerinde bırakılmasına,
Maddi tazminat davası yönünden dosya arasındaki ibraname başlıklı belge gözetilerek davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Maddi tazminat davası yönünden ; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...... Şirketine verilmesine,
Maddi tazminat davası yönünden Davalı ... Turizm Şirketi tarafından yapılan, tebligat ve Yargıtaya dosya gönderme ücreti olmak üzere toplam 58,25 Tl yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Maddi tazminat davası yönünden; Davacı tarafından yapılan tebligat ve müzekkere masrafı 707,40 TL, ATK faturası 212,00 TL, bilirkişi ücreti 350,00 TL olmak üzere toplam 1.269,40 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına göre 551,91 TL'nin davalılar ... Turizm... Şirketinden ve ... Sigorta Şirketinden alınarak davacılara verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, ... şirketinin, ... sigorta şirketinin ve ...'ın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı.
01/06/2018
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı