T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1332 Esas
KARAR NO: 2018/241
DAVA: Tazminat (Acentalık Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/12/2014
KARAR TARİHİ: 30/03/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentalık Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20/09/2008 tarihinde, davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan araç ile müvekkillerin murisi ... çarpması sonucu hayatını kaybettiğini, maktülün kaza tarihinde vergi dairesinde çalışıp 1.900,00 TL net ücret aldığını ve bu maaş ile ailesinin geçimini sağladığını, maktulün 1997 ve 2000 doğumlu iki çocuğunun bulunduğunu, müvekkili davacının bu çocuklar ile tek başına kaldığını davalının kusurlu eylemi sonucu maddi manevi destekten mahrum kaldıklarını, kazaya karışan aracın sigortalı bulunduğu davalı sigorta şirketinin maddi zararlarının taleplerini red ettiğini ve herhangi bir tazminat ödemesinde bulunmadığını bu nedenle müvekkilerin ekonomik anlamda çok zor duruma düştüklerini beyan ederek, davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmık kaydı ile, müvekkili davacı eş için 5.000 TL maddi 30,000,00 TL manevi müşterek çocuklar için ayrı ayrı 5.000 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılartan tahsiline karar verilmesini talep e dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle; kazaya sebep olduğu ileri sürülen ... plakalı araç müvekkil şirkete ... nolu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının zararı SGK tarafından karşılanmış olduğundan müvekkilinin tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, davacı, davadan önce müvekkil şirkete tazminat talebi ile başvuruda bulunduğunu, davacı, müvekkil şirketin hasar tazminatını belirleyebilmesi için gerekli evrakı 24.03.2009 tarihli yazının kendisine tebliğinden sonra tamamlandığını müvekkil şirket tarafından dosya aktüere gönderildiğini, aktüer uzmanı raporunda; başvuru sahiplerine SGK' den bağlanan aylıkların peşin sermaye değerinin, zararların tamamını karşıladığından bahisle bakiye tazminat ödenmeyeceği yönünde görüşünü belirttiğini bu nedenle davacılara dava konusu kazaya dair herhangi bir tazminat ödemesi yapılmadığını dava dilekçesi ile dava konusu kaza sonucu ...' nın vefat ettiğini, davacılar için 15.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiğini davacıların destek zararı ile ilgili olarak hesabın bu konuda eğitimli ve uzman olan ... Derneğine bağlı bir aktüer tarafından ve ekte sunulan Hazine Müsteşarlığının 05.02.2010 tarihli Genelgesine göre hesaplanmasını talep ettiklerini, ayrıca davacının zararı ile ilgili olarak düzenlenecek bilirkişi raporlarının kendilerine tebliğine kadar cevap haklarını saklı tuttuklarını davacıların temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edilmesi haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle : Davacıların daha önce Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasıyla tazminat talebinde bulunduğunu, bu dosyadan görevsizlik kararı verildiğini, daha sonra bu dosyada açılmamış sayılmasına karar verilmişse de iş bu dava tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesi dosyası henüz derdest olduğunu. Bu nedenle derdestlik itirazında bulunduklarını Müvekkil hakkında Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... Esas ve .../... karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesi tali kusurlu bulunmuş ve hakkında denetimli serbestlik uygulandığını, müvekkilin davaya konu trafik kazasında herhangi bir kusuru bulunmadığını ceza yargılamasında yapılan işlemler hukuk mahkemesini bağlamayacağın dan yeniden kusur incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, zira , davaya konu trafik kazası davacılar murisi ...'nın 25mt batı tarafta yaya alt geçidinin ve 30 mt. Doğu tarafta ışıklı trafik kavşağının bulunmasına rağmen, yaya geçidini ve trafik ışıklarının kullanmadan koşarak yola fırlaması sonucu meydana geldiğini, olay tarihinden kavşakta yapılan yol çalışması nedeniyle, refüjde bulunan ağaçların budanmamış olması ve yapraklarının yoğunluğu nedeniyle de, müvekkil tarafından fark edilmeden müvekkilin kullandığı aracın önüne fırlaması sonucu meydana geldiğini, müvekkilin, maktulün aniden önüne fırlaması sonucu meydana gelen trafik kazasında herhangi bir kusuru olmadığını, Davacı tarafça müvekkilden destekten yoksun kalma tazminatı istenmiş olup, muris ...'nın ölümünden sora davacılara maaş bağlanıp bağlanmadığı hususunun SGK dan sorulmasını talep ettiklerini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların ekonomik ve sosyal durum araştırması yapılmış,buna ilişkin düzenlenen tutanak dosya içerisine konulmuştur.
Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine yazı yazılarak, tarafların kusur oranı yönünden rapor alınmasına karar verilmiştir. İlgili kurumun ... tarihli kusur raporunda sonuç olarak; davalı sürücü ...'in %20 oranında kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'nın ise %80 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Aktüerya uzmanı bilirkişi ...'dan hesap raporu alınmıştır. Bilirkişi ... tarihli raporunda sonuç olarak; ... tarihinde trafak kazasına bağlı hayatını kaybeden mağdurların murisi ...'nın geride kalan hak sahiplerinden; Eşi ...'nın destekten yoksun kalma tazminatının 76.927,66 TL, kızıl ...'nın destekten yoksun kalma tazminatının 28.222,08 TL, oğlu ...'nın, destekten yoksun kalma tazminatının 7.047,04 TL olarak hesaplandığını beyan etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekilinin ... tarihli dilekçesinde davacı tarafa maddi tazminat yönünden 128.000,00 TL ödeme yapıldığını bu yönden davanın konusuz kaldığını ve bu nedenle de dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili Müvekkillerinin eşi ve babası olan ...'nın karşıdan karşıya geçerken davalı ...ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması neticesinde öldüğünü belirterek davalı zmms sigortasına, araç sürücüsüne karşı açmış olduğu destekten yoksun kalma nedeniyle maddi manevi tazminat talep etmiştir.
Dava trafik kazası neticesinde meydana gelen ölüm nedeniyle destekten yoksun kalanların açmış olduğu maddi manevi tazminat davasıdır.
Dosya arasına celbedilen kaza tespit tutanağından, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasından bu dosyada yer alan ölü muayene tutanağından, ölüm belgesinden davacıların desteği ...'nın iş bu kaza nedeniyle öldüğü anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında tarafların vermiş olduğu dilekçeler, celbedilen Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, alınan bilirkişi raporlarından :... günü saat ... sıralarında davalı sürürcü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonet ile ... Bulvarı servis yolunu takiben Vatan Kavşağı istikametinden Sanayi -1 kavşağı istikametine sevki sırasında olay mahalline geldiğinde, seyir istikametine göre solundan sağına geçmek üzere kaplamaya giren müteveffa'ya aracın ön kısımlarıyla çarpması sonucu söz konusu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
Somut olayda : davalı sürücü Yaşar dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde seyrettiği hareket alanını yeterince kontrol etmeden kaplamaya giren yayayı zamanında farketmediği çarpmayı engelleyecek şekilde etkin tedbir almayarak %20 kusurlu olduğu ,yayanın ise %80 kusurunun bulunduğuna ilişkin istanbul Atk Trafik İhtisas Dairesi raporu hükme esas alınmıştır.
Dosyada alınan son aktüerya raporunda ise tarafların itirazlarının karşılanmış olması, raporun denetime elverişli olması dikkate alınarak hükme esas alınmıştır.
Müteveffanın ölümü nedeniyle eş ve çocukları desteğini yitirmiş sayılır. Zira TMK.m.185-186 gereğince de, eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlığıyla katılır. Bu nedenle davacı e$ ve çocuğu için kural olarak BK.m.45/f.2 CTBK.m.53/3 ve 6102 sayılı TTK.m.914/2) uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı talebinin olanaklı olduğunda duraksama yoktur.
Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış; özetle; davacıların tazmini gereken destekten yoksun kalma zararlarının;
-Eşi ... : 76.927,66 TL,
-Kızı ... : 28.222,08 TL,.
-oğlu ... : 7.047,04 tl olduğunu bildirmişlerdir.
BK.nun 45.maddesinde bir adam öldüğü taktirde, zarar ve ziyan, bilhassa def'in masraflarını da ihtiva eder. Ölüm derhal vuku bulmamış ise, zarar ve ziyan tedavi masraflarını ve çalışmaya muktedir olunmamaktan mütevellit zararı ihtiva eder.
Bu yasa hükmüne göre ölümden doğan maddi zararlar, giderler ve özellikle gömme(def'i) giderleri, ölünceye dek yapılan iyileştirme giderleri, ölünceye dek çalışma gücünün yitirilmesinden doğan zararlar ve destekten yoksun kalma zararıdır.
Somut olayda poliçe limitinin ölümde kişi başı 100.000 tl olduğu görülmekle davalı sigorta şirketini davacıların 100.000 TL asıl alacak + 28.000 TL ferileri olmak üzere toplam 128.000 TL alarak yargılama aşamasında ibra ettikleri anlaşılmakla davalılar müteselsil sorumlu olduklarından ibranın sirayeti ilkesi gereğince her iki davalı yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Manevi tazminat davası açısından yapılan yargılamada:
Tarafların ekonomik ve sosyal durum araştırması yapılıp dosya arasına alınmıştır.
Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
Bu ilkeler dikkate alınarak özellikle de davalının %20 oranında tali kusurlu olması ve davacıların olay neticesinde desteklerini kaybetmeleri dikkate alınarak davacılar lehine hüküm fıkrasında belirtildiği manevi tazminat takdir edilip aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davalılara karşı açmış olduğu maddi tazminat davası konusus kaldığından ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacıların manevi tazminat davalarının KISMEN KABULÜ İLE,
Davacı ... için 7.000,00 Tl, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 20/09/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... 'ten alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Maddi tazminat yönünden alınması gerekli 35,90 TL harcın peşin harçtan mahsubu ile davacı üzerinde bırakılmasına,
Manevi tazminat yönünden alınması gerekli 1.161,27 TL harcın peşin alınan 1.757,25 TL'den mahsubu ile 595,98 TL harcın istemi halinde davacılara iadesine,
Maddi tazminat davası yönünden taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Manevi tazminat davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
Manevi tazminat davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan 1.161,27 TL peşin harç ile, 25,20 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.186,47 TL harcın davalı ...'ten alınarak davacılara verilmesine,
Davacılar tarafından yapılan 400,00 TL bilirkişi ücreti, atk fatura ücreti 200,00 TL, tebligat, posta masrafları 251,80 TL olmak üzere toplam 851,80 TL yargılama giderlerinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 30/03/2018
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalı ¸e-imzalı