T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/878 Esas
KARAR NO: 2019/5
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 09/07/2012
KARAR TARİHİ: 04/01/2019
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Antalya ... İş Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyasıyla trafik iş kazasında vefat eden ... murisleri ... ve ...'ın açtıkları maddi ve manevi tazminat davasında mahkeme tarafından ... açısından 31.507,89 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminat talebinin, ... açısından 40.000,00 TL manevi tazminat talebinin bir kısım davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini, verilen ilam davacı vekili tarafından Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasıyla ilamlı takibe konuludğunu, ilamda belirtilen müştereken ve müteselsilen sorumluluk nedeniyle müvekkili kurum tarafından icra dosyasına 13/09/2011 tarihinde 77.539,71 TL, 19/09/2011 tarihinde 50.000,00 TL ve 26/09/2011 tarihinde 50.000,00 TL ödenmek suretiyle kapatıldığını, davalı ... Tic. Ltd. Şti yönünden müvekkili idare tarafından katı atık toplama ve taşıma işi, bir tüm içerisinde ihale edilerek istisna akdi ile davalı şirkete verildiğini, davalı ... Temizlik ile müvekkili şirket arasında imzalanan 01/08/2007-30/09/2007 tarihleri arasına ilişkin .../... nolu temizlik ihalesinden kaynaklanan sözleşmesinin 23.maddesi gereğince yüklenicinin sözleşme konusu çalıştıralacağı iş ile ilgili çalıştırılacağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6.bölümünde belirlendiğini, Antalya ... İş Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyasında davacı ... ve ...'ın murisleri ... ve kazaya karşıan aracın sürücüsü diğer davalı ..., davalı ... Temizlik çalışanı oludğunu meydana gelen trafik kazasında davalı şirketin hem istihdam eden hem de araç işleteni olarak sorumluluğunu bulunduğunu, davalılardan araç sürücüsü ...'ın kullandığı ... plakalı aracın davalı ... Ltd. Şti adına tescilli bir araç olduğunu ve sorumlu olduğunu, davalı ... Sigorta T. A. Ş yönünden kazaya karışan ... plakalı aracın kazanın meydana geldiği tarihte mesuliyet sigortasının düzenlendiğini, bu nedenlerle Antalya ... İş Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı gereğince Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasına ödenen 177.539,71 TL'nin davalılardan rücuen tahsili ile müvekkiline verilmesini, ödeme tarihleri olan 77.539,71 TL için ... tarihinden itibaren 50.000,00 TL için 19/09/2011 tarihinden 50.000,00 TL için 26/09/2011 tarihinden itibaren kamu alacakları için uygulanan en yüksek faizin yürütülmesini, kazaya sebebiyet veren ... plakalı araca ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti ve ... Temizlik Tic. Ltd. Şti vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iş veren durumunda olduğunu ve sorumluluğun kendisinde olduğunu, rücuen tazminat davasının varlığı için Antalya ... İş Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı kararına dayandığını, murisin davacı kurumun işçisi olduğunu ve tüm maddi ve manevi zararlardan kendisinin sorumlu olduğunu, müvekkili şirketlerinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, kazaya karışan ... plakalı aracın sigorta şirketi olduğu için onunda sorumlu olduğunu, icra dosyasına ödenen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden müvekkili şirketlerinin sorumlu tutulamayacağını, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta T. A. Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Antalya ... İş Mahkemesi dosyasının temyiz edildiğini, müvekkili şirket hakkında kesinleşmiş bir hüküm olmadığını, temyiz sonucunun beklenilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından imzalanmış bir sözleşme bulunmadığını bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın yersiz ve haksız bir dava olduğunu, davaya dayanak yapılan Antalya ... İş Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında müvekkili kurum yönünden davanın husumetten reddine karar verildiğini, bu nedenlerle açılan davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...'a dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen süresinde cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ... tarihli ara karar ile davacı vekilinin araç üzerine ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası celb edilmiş ve dosya arasına alınmıştır.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyasında görevsizlik kararı verilmiş ve verilen görevsizlik kararı mahkememizce tevzi edilmiş yukarıda esas sırasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce Antalya ... İş Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyası celb edilmiş, incelenmesinde özetle; davacının ..., davalıların ise mahkememiz dosya tarafları olduğu, iş kazası sebebiyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin yapılan yargılama sonucunda; maddi zararın kurumca karşılanması sebebiyle maddi tazminat talebinin reddine, davalı ... Ltd. Şti ve ... Elektrik Dağıtım Aş'nin kusurları bulunmadığından aleyhlerine açılan davanın reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılar Muratpaşa Belediyesi Başkanlığı, ... Temizlik Ltd. Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olduğu, bu kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih .../... E., .../... K. Sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce hukukçu hesap uzmanı ...'dan tarafların kusur durumu, davacı tarafın yaptığı ödeme ve icra dosyası gözetilerek davacı tarafın talep edebileceği rücuya dayalı alacak miktarı ve faizine ilişkin rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle; davacı kurumun ... Elektrik Dağıtım Aş, ...Ltd. ŞTi ve ... Sigorta AŞ'den talep edebileceği alacağının bulunmadığını, davalı ... Temizlik Ltd. Şti'den 36.315,98 TL talep edebileceği, davacı ...'dan 43.579,17 TL talep edebileceği belirtilmiştir.
Mahkememizce Antalya ... İş Mahkemesinin ../... esas sayılı dosyasında müteveffa işçi ... yönünden alınan kusur raporunun (%15) olarak kararının Yargıtayca onanması suretiyle kesinleştiği, ancak Antalya ... İş Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda bu hususun gözetilmediği anlaşıldığından İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesinde müzekkere yazılmış fakat dairelerinin görev dışında kaldığından rapor düzenlenemediği belirtilmiştir.
Mahkememizce İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ve iş sağlığı ve iş güvenliği ile trafik kazasının rüku bulduğu iş kolunda uzman 3 kişilik bilirkişi heyeti ile 1 sigorta hukuku uzmanı bilirkişiden Antalya ... İş Mahkemesi, Antalya ... İş Mahkemesi ile ceza dosyalarında alınan mevcut kusur raporları arasındaki çelişkiyi giderir şekilde tarafların kusur durumuna ve davacının talep edebileceği rücuen tazminat miktarına ilişkin rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin ...tarihli raporunda özetle; davacının %25, vefat edenin %15, ... Sigorta Aş'NİN %0, ... Temizlik şirketinin %25, ... Ltd. Şti'nin %10, ...'ın %10, ... Ltd. Şti'nin %15 kusurlu olduğu belirtilerek iç ilişkideki kusur oranları da ayrıca hesaplanmak suretiyle davacı belediyenin ödeme tarihinden itibaren faizi ile her bir davalıdan rücu edebileceği tutarların ... Sigorta yönünden 0,00 TL, ... Temizlik yönünden 36.009,17 TL, ... yönünden 14.403,67 TL, ... Yönünden 14.403,67 TL, ... yönünden 21.605,50 TL olmak üzere toplam 86.422,01 TL olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden talimat yazılmış ve davalılar ... ve ... Temizlik vekilinin itirazları doğrultusunda rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin ... tarihli raporunda özetle; iki seçenekli bir değerlendirme yapılarak ilk seçenekte daha önce kök raporda belirtilen miktarlara yer verilmiş, ikinci seçenekte ise Yargıtay onaması ile kesinleşen Antalya ... İş Mahkemesi kararında esas alınan kusur oranlarına göre iç ilişkideki kusur oranları da gerekçe bölümünde belirtilmek suretiyle sonuç olarak, davacı belediyenin ödeme tarihinden itibaren faizi ile her bir davalıdan rücu edebileceği tutarların ... Sigorta yönünden 0,00 TL, ... Temizlik yönünden 36.009,17 TL, ... yönünden 0,00 TL, ... Yönünden 43.211,00 TL, ... yönünden 0,00 TL olmak üzere toplam 79.220,17 TL olduğu belirtilmiştir.
Dava, İş Mahkemesi kararına istinaden yapılan tazminat ödemesinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Birden çok kimsenin birlikte neden oldukları zarardan sorumluluklarını düzenleyen 6098 sayılı Kanunun 61. maddesi (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 50) ya da birden çok kimsenin değişik nedenlerle meydana getirdikleri zarardan sorumluluklarını düzenleyen aynı Kanunun 62. maddesi (mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 50) hükmü gereği, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.
Sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre birbirlerine rücu hakkı mevcuttur. 6098 sayılı Kanunun 167/2 maddesinde(mülga BK 142) kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı bulunduğu, borçlunun her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebileceği düzenlenmiştir. Bu itibarla tarafların iç ilişkide kusur oranına göre birbirlerine rücu hakkı bulunduğu açıktır.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.
İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda somut olayda; mahkememiz dosyası taraflarının Antalya ... İş Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasında davalı olarak yer aldıkları, bu yargılama sırasında aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda Sürücü ...'ın %30, Muratpaşa Belediye Başkanlığının %30, ... Temizlik şirketinin %25 ve kazada vefat eden işçinin ise %15 kusurlu oldukları belirlenmiş olup Muratpaşa Belediye Başkanlığı dava dilekçesindeki benzer hususları belirterek kararı temyiz etmiş ise de bu kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih .../... E., .../... K. Sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır. ... tarihi 20:30 sularında ... yönetimindeki ... plakalı çöp kamyonun ... Mahallesi ... Sokakta bulunan çöp konteynerini boşaltmasına müteakip geri manevra yaparak dönmek istediği sırada aracın arkasında çöp toplamakla görevli ...'ın beton elektrik direği ile aracın kasası arasına sıkışması sonucu ölümlü trafik iş kazasının meydana geldiği olayın meydana gelmesinde aldırılan bilirkişi raporlarına ve dosya kapsamına göre Antalya ... İş Mahkemesinin Yargıtay onaması ile kesinleşen hükmüne dayanak bilirkişi raporuna itibar edilerek dikkatsiz, tedbirsiz ve kontrolsüz şekilde geri manevra yaparak kazaya birinci derecede sebebiyet veren ...'ın % 30 oranında, yol genişletmesi sonucu öncesinde kaldırım üzerinde bulunan elektrik direğinin yer değişimi için elektrik birimini haberdar etmeyen ve gerekli tabelaları koyup emniyet tedbirleri almayan Muratpaşa Belediyesinin %30, iş sağlığı ve güvenliği yönünden gerekli tedbirleri ve önlemleri almakta ihmali olan işveren ... Temizlik...Ltd Şti'nin % 25, kendi can güvenliğini korumada gerekli özeni göstermeyen vefat eden işçi ...'ın % 15 oranında kusurlu olduğu, davalı ...A.Ş'nin, Muratpaşa Belediye Başkanlığınca yol genişletme yapılması sonrasında elektrik direğinin yol içerisinde kaldığının bildirilmemiş olması sebebiyle davalı ... Ltd Şti'nin, ... plakalı çöp kamyonun maliki olduğu aracın uzun süreli kiralama sonucu bu işe özgülenmesi sebebiyle işleten sıfatının bulunmaması, davalı sigorta şirketinin ise davalı ... Ltd Şti'nin işleten sıfatının bulunmaması ve icra takibine dayanak Antalya ... İş Mahkemesince maddi tazminat talebinin reddedilerek manevi tazminata hükmedilmesi sebepleriyle kusur ve sorumluluklarının bulunmadığı kanaatine mahkememizce varılmıştır.
Öte yandan; mahkememiz dosyası taraflarının İş Mahkemesi dosyasında davalı tarafta yer almaları sebebiyle İş Mahkemesi yargılamasındaki hükmü ve hükme esas alınan bilirkişi raporundaki kusur oranlarının dosyamız taraflarını da bağlayacaktır(Aynı yöndeki içtihat için bknz Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 01/11/2018 tarih 2016/1020 E., 2018/5105 K. Sayılı kararı).
Davacı Belediye ile davalı ... Temizlik...Ltd Şti arasındaki ihalenin ekinde bulunan teknik şartnamenin 9.6 maddesinde yüklenicinin iş güvenliği için her türlü tedbiri almak zorunda olduğu doğabilecek bir iş kazasında maddi, manevi hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olduğu belirtilmiş ise de Antalya ... İş Mahkemesinin hükmüne esas aldığı bilirkişi raporunda ve mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda da teyit edilen davacı iş sahibi Belediyece yol genişletme ve düzeltme faaliyetleri sonucu daha önceden kaldırım üzerinde bulunan ... ait beton elektrik direğinin bu kez 50 cm yol içerisinde kalacak şekilde yolun genişletildiği elektrik direğinin yerinin değiştirilmesine ilişkin ...'a yazılı bildirimde bulunmadığı hem davalı elektrik şirketini haberdar etmemiş hem de gece ve gündüz sürücülere hitap edecek şekilde uyarıcı trafik levhaları koymadan yolu araç trafiğine açtığı için davacı belediyeye kusur atfedildiği böylece davacı belediyenin temizlik işini ihale ettiği ... Temizlik...Ltd Şti'nin kusurundan ayrı olayın meydana gelişine doğrudan etki eden ağır kusuru bulunması sebebiyle ihale teknik şartnamesindeki sorumsuzluk şartının geçerli olmadığından davacı belediyenin bu yöndeki iddiası ve talebi yerinde görülmemiştir.
Davacı Belediye, İş Mahkemesinin ilamının dayanak kılındığı icra dosyasına yaptığı ödemeyi icra takibine dayanak kılınan ilamda kusuru bulunan taraflardan iç ilişkideki kusur oranlarına göre ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile talep edilebileceğinden İş Mahkemesindeki kesinleşen kusur oranları dikkate alınarak hazırlanan bilirkişi heyetinin sunduğu ... tarihli ek raporun sonuç kısmının 2.seçeneğine göre iç ilişkideki kusuru % 29,41 olan ... Ltd Şti'ye rücu edilebilecek miktarın 36.009,17 TL, iç ilişkideki kusuru % 35,29 olan ... rücu edilebilecek miktarın 43.211,00 TL olduğu kabul edilerek ve bu ek bilirkişi raporu hükme esas alınarak kusurları bulunan davalı ... Temizlik .. Ltd. Şti ve davalı ... açısından davanın kısmen kabulüne, diğer davalılar açısından kusurlarının bulunmaması sebebiyle davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
A)Davalı ... TEMİZLİK PEYZAJ İNŞAAT TAAH.TUR.GIDA TEKS.SAN.TİC.LTD.ŞTİ. - (Yeni Ünvanı: ... Tem. Peyz. İnş. Taah. Tur. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti.) açısından; 36.009,17 TL'nin ödeme tarihi olan 26/09/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı...TEMİZLİK PEYZAJ İNŞAAT TAAH.TUR.GIDA TEKS.SAN.TİC.LTD.ŞTİ. - (Yeni Ünvanı: ... Tem. Peyz. İnş. Taah. Tur. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti.)'dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
B)Davalı ... açısından; 43.211,00 TL'nin ödeme tarihi olan 26/09/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davalılar ...İNŞ. TEM. TUR. GIDA TİC. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. - (Yeni Ünvanı: ... İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. San. Ltd. Şti.), ... Sigorta A. Ş. Ve ... ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. 'ye karşı açılan davanın REDDİNE,
3-Alınması gerekli 5.411,52 TL harçtan peşin olarak alınan 2.636,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.775,02 TL harcın 1.261,24 TL'sinin davalı ... Temizlik Peyzaj İnşaat Tur. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti'den, 1.513,78 TL'sinin davalı ...'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.311,01 TL vekalet ücretinin davalı ... Temizlik Peyzaj İnşaat Taah.Tur.Gıda Teks.San.Tic.Ltd.Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Reddedilen miktar yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3. Maddesi gereğince 4.311,01 TL vekalet ücretinin davacı'dan alınarak davalı ... Temizlik Peyzaj İnşaat Taah. Tur. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti'ye verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.103,21 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davada reddedilen miktar yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4. Maddesi gereğince 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... Ltd. Şti, ... Sigorta A.Ş ve ... ayrı ayrı verilmesine,
8-Davacı tarafından davalılar ... Ltd. Şti, ... Sigorta AŞ ve ... yönelik yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
9-Davacı tarafından yapılan 21,15 TL başvurma ve 2.636,50 TL peşin olmak üzere toplam 2.657,65 TL harcın davalı ... Ltd. Şti'nin 1207,90 TL'sinin, 1449,75 TL'sinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 450,00 TL tebligat, müzekkere, talimat, adli tıp gideri ve 1.950,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.400,00 TL yargılama giderinden davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 1.070,90 TL yargılama giderinden 486,77 TL'sinin davalı ... Ltd. Şti'den, 584,13 TL'sinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
11-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, davalı ... ve ... Ltd. Şti vekili, Davalı ... vekilinin ve davalı asil ...'ın yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 04/01/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır