T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/464 Esas
KARAR NO: 2018/760
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/04/2015
KARAR TARİHİ: 13/11/2018
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı idare ile davacı arasında .../... ihale kayıt nolu ...tarihli ... ili ... ve ... İlçeleri arıza bakım onarım işine ait., Arıza Bakım Onarım Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin imzalanması ile taraflar arasındaki ihtilafların halli meselesi 10 yıllık zaman aşımına tabi olup adli yargının görev sahasına girdiğini, yapılan kapasite artırımı çalışmaları yüklenici tarafından İdare'ye her ay rapor halinde verildiğini, ancak davacı şirkete özel şartname 4. Maddesi belirtilen kapasite artırımları öncelikle idare tarafından yapılacakdır bölümü dikkate alınmadan tüm işleri müvekkili firmaya yaptırıldığını bu yaptırılan işlerle ilgili müvekkili firmaya bir bedel ödenmediğini, 15 direğin çok çok üzerinde iş ve şebekeyi müvekkil firmaya tesis ettirdiğini, davacı şirketin trafo güç yetersizliği, dengesiz yükleme, gerilim düşümü, role koordinasyonu, emniyet mesafeleri, trafodan kaynaklanan arızalar idareye bildirmekle yükümlü olduğunu, davacı tarafından yapılan tespitlerin davalıya bildirmekle müvekkil şirketin ediminin sona erdiğini, ödenmeyen likit alacak için % 20 den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, bilirkişi incelemesi ile ödenmeyen ve fazladan yaptırılan işler ve tüm kayıtların davalının sisteminde mevcut olduğunu, Antalya ... İcra dairesi'nin .../... esas sayılı dosyasını, ... Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne tezkere yazılması istendiğini, taraflar arasında akdedilen .../... ihale kayıt nolu ... tarihli Bursa İli İnegöl ve Yenişehir İlçeleri Arıza Onarım Bakım Hizmet Alım Sözleşmesi tutanaklar, günlük tutulan kayıtlar, ambar giriş çıkış bonoları, ayrıntılı hakediş tablosu ve hakediş icmallerinin, ayrı ayrı celbi ile Antalya ... İcra Müdürlüğü .../... esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamına ile icra takibinde yazılı asıl ve fer'i alacaklarını, davacının fazladan yaptırılan fakat bedelini ödemediği işlerin bedellerinin davalı yandan tahsilinin istendiği, davacının zarara uğratması ve likit alacak sebebiyle, asıl alacağın % 20den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve mahkeme harç ve masrafları ile ücreti vekaletin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı firma arasında 26/02/2009 tarihinde sözleşme imzaladıklarını, davacının hak ettiği bedeli eksiksiz olarak aldığını, sözleşme süresi boyunca gerekse sözleşmenin sona erdiği 2011 yılından takibin başlatıldığı 2015 yılına kadar hiçbir ihtar ya da ihbarda bulunulmadığını, dava konusu edilen ek işler için bedel talep edilmesi şarta bağlandığını, sözleşme bedelinin % 50 sinin tamamlanmış olması ve ilave iş şartlarının belirlendiğini bir ek sözleşme yapılması gerektiğini ve bu sözleşmeyi mahkemeye sunması gerektiğini, davacının sözleşmenin bitmesinden 4 yıl sonra yapmadığı işler için, ayrıca davanın taraflarıyla ile hiçbir ilgisi olmayan Antalya'da icra takibi başlattığını, itirazlarımızın kabulü ile yetkisizlik kararı verilerek davanın yetkili mahkeme olan Bursa mahkemelerine gönderilmesini, hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddedilmesini, haksız ve kötüniyetle başlatılan takip ve açılan davadan dolayı davacı aleyhine % 20 oranında tazminata hükmedilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce davalı şirkete müzekkere yazılarak, delil listesinde belirtilen;
1-Ana sözleşmenin ayrılmaz parçası olan ilgili özel şartname, idari şartnameler, hizmet işleri genel şartnamesi, birim fiyat tarifleri, birim fiyat cetveli,
2- Davalı şirket tarafından; .../... İhale kayıt no'lu ... tarihli Bursa ili İnegöl ve Yenişehir ilçeleri Arıza Onarım Bakım Hizmet Alım Sözleşmesi ile MAYIS 2009 - TEMMUZ 2011 dönemleri arasında müvekkil şirkete verilen malzemelerin ambar kayıtları özellikle her türlü direk ve güç trafoları ile ilgili ambar giriş çıkış bonoları ilgili belge ve dokümanların,
- Davalı ile müvekkil şirket arasında günlük tutulan iş emirleri ile özel şartname eki gereği tutulan tüm kayıt ve tutanakların,
- Davalı ile müvekkil şirket arasında yapılan ve kayıt altına aylık malzeme mutakabat tutanakların,
3- İhale dokümanları, hakediş tutanakları, ayrıntılı istihkak dönemleri, faturalar, tüm kayıt ve tutanaklar ile yapılan yazışmaların,
4- Davacı şirkete verilen günlük iş emirlerinin ve günlük tutulan kayıtlarını, evrak ve dokümanlarının birer örneklerinin gönderilmesi istenmiştir.
Kurum tarafından gönderilen evraklar ile birlikte dosya elektrik mühendisi bilirkişiler ...'ya tevdii edilerek tarafların iddia ve savunmaları ile davacının takip tarihi itibariyle davalıdan alacaklı bulunup bulunmadığı hususunda rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti ... tarihli kök raporunda; davacı şirketin Bursa ili İnegöl ve Yenişehir İlçeleri arıza, onarım, bakım işlerinden dolayı aylık sorumluluğunda olan 15 direk montajı düşülerek fazlaya ilişkin yaptırılan direk ve güç trafoları montajı işlerinin hesaplanması sonucunda 2009 yılı için fazladan yaptırılan işler toplamı 230.612,35 TL, 2010 yılı için fazladan yaptırılan işler toplam 256.207,38 TL, 2011 yılı için fazladan yaptırılan işler toplamı 260.243,76 TL olmak üzere davacı yükleniciye 2009-2010-2011 yılları için toplam 747.063,49 TL fazladan iş yaptırıldığı, montaj işlerinin, taraflar arasında tanzim ve imza edilen hakediş kalemleri arasında yer almadığı, ... ili ... birim fiyat bölge çalışmasında 1.bölgede yer almış olmasından dolayı 1.bölge montaj fiyatları baz alınarak hesaplama yapıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizce tarafların bilirkişi raporlarına itirazlarını değerlendirir şekilde önceki bilirkişi heyetind en ek rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin ... tarihli ek raporunda; Arıza İşleri Özel Şartnamesi 6.1. maddesinde, güç trafolarının montaj ve demontaj edilmesi ile servise alınıp çıkarılması işlerinden idarenin sorumlu olduğu açıkça belirtilmiştir. Yapılan iş arıza bakım onarım işi olup transformatörlerin servise alınıp çıkarılması, demontaj ve montaj edilmesi işleri özel şartname 6.1 maddesi hükmü gereği idare tarafından yapılması gereken işlerdendir, Bu nedenle tarafı mı/dan yapılan hesaplamada, davalı işveren tarafından yapılması gereken ancak yükleniciye yaptırılan transformatörler ve ilgili malzemeler dikkate alındığını, yapılan hesaplamalarda, özel şartname 4,1,7 maddesi gereği yüklenici sorumluluğunda olun aylık 15 direklik kısım düşüldükten sonra geriye kalan direk sayısı dikkate alınmıştır. Davalı vekilinin itirazında iddia etliği gibi Malzeme Mutabakat Listelerinde yer alan tüm malzemeler hesaplamaya dahil edilmemidiğini, Malzeme Mutabakat Listelerinde, davacı yüklenici tarafından 2 yıl içerisinde fazladan ItS£it adet direk dikildiği, şartname gereği yüklenici sorumluluğunda olan 405 direk ile birlikte toplamda 2286 adet diıek dikimi yapıldığı, direk dikim sayısı dikkate alındığında bu durumun arıza işlerinin olağan durumuna aykırı olduğu görüşündeyiz. Dolayısı ile yapılan hesaplamalarda fazladan dikilen direkler ve ilgili malzemeleri dikkate alınmıştır. Davalı vekilinin itirazında iddia ettiği gibi demonluj - montaj malzemeler ile rutin arıza işinde olması gereken malzemeler dikkate alınmadığını, yapılan hesaplamalarda güç trafoları değil kapasite artırımı yapılan dağıtım transform atolleri dikkate alındığını, demontaj edilerek yerine konulan yeni transformatörler ile karşılaştırıldığında, inılulanıı kapasite artırımı kaynaklı değiştirildiği görüşü hasıl olmaktadır, 13u nedenle transformatörler yapılan hesaplamalara dahil edilmediği belirtilmiştir.
Davacı vekili ... tarihli ıslah dilekçesi ile (aynı gün harcı yatırılmakla), itirazın iptali davasının alacak davası olarak; dava değerinin de fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 41.525,42 TL asıl alacak ve bu bedelin 7.474,58 TL %18 KDV si olmak üzere 49.000,00 TL olarak artırılmasına ilişkin ıslah talebinin kabulü ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, ilk talepteki KDV dahil 1.000,00 TL nin de ilavesi suretiyle toplamda 42.372,88 TL asıl ve bu bedelin 7.627,12 TL %18 KDV si olmak üzere toplam 50.000,00 TL nin dava konusu işlerin yapıldığı tarihten itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili ... tarihli celsedeki beyanında, ıslaha göre talep ettikleri 50.000,00 TL alacağın 2009 yılı alacağından mahsup edilerek değerlendirilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce Yargıtay ... Hukuk Dairesinin .../... Esas .../... Karar sayılı kararı doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin ... tarihli ek raporunda; ... Hukuk Dairesinin emsal kararı, bu işlerin bedelinin mahalli serbest piyasa fiyatlarına göre hesap edilmesi yönündedir. Yapılan işlerin 2009,2010 ve 2011 yıllarını kapsadığı, yapılan iş miktarının serbest piyasa rayiçlerine göre belirlenmesinde, ... birim fiyat 1. bölge montaj fiyatlarına ortalama %10 oranında iskonto yapılmasının uygun olacağı, bu durumda davacı yüklenici tarafından sözleşme dışı yapılmış işlerin serbest piyasa fiyatlarına göre bedelinin 747.063,49-TL-(747.063,49x%10)=672.357.14-TL (KDV hariç) olacağı belirtilmiştir.
Davalı vekilinin itirazları da değerlendirilerek dosyaya alınan kök ve ek bilirkişi raporlarının esas hakkında karar vermeye yeterli görülmemiş ve ... tarihli ara kararı ile Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak elektrik dağıtım işinde uzman 2 elektrik mühendisi ve Borçlar Kanununda uzman 1 akademisyen bilirkişiden oluşacak heyetten Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları da dikkate alınarak davacı yanın davalıdan alacaklı olup olmadığı, varsa miktarının dosyada bulunan ıslah dilekçesi de dikkate alınarak rapor alınmasına karar verilmiştir.
Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... sayılı talimat evrakı ile alınan elektrik mühendisi-hukukçu bilirkişi, raylı sistemler uzmanı elektrik mühendisi bilirkişi ve borçlar-medeni hukuk uzmanı akademisyen bilirkişi heyetinin raporunda; dosya kapsamında yer alan ve davacı tarafından kullanılan malzemelere ait 21 sayfalık günlük ambar çıkış kayıtları incelendiğinde tüm malzemelerin özel şartnamenin 4.maddesinde yer alan ve davacının sorumluluğunda olan işer için kullanıldığı, kapasite artırımı veya ilave iş kapsamında söz konusu malzemelerin değerlendirilemeyeceği, bilirkişi heyeti tarafından sözleşme bitiminde sayımı yapılan ambardaki mevcut malzeme miktarlarının davacı tarafından kullanılan malzeme miktarı olarak kabul edilip ilave işler kapsamında değerlendirilmesinin ve özel şartnamenin 6.1 maddesinin hatalı yorumlanmasının büyük yanlışlıklara sebebiyet verdiği, sözleşmenin uygulanmasında davacı yüklenicinin davalıdan talep edebileceği herhangi bir bedelin olmadığı, davalının sözleşmeden doğan borçlarını tam olarak ifa etmesi, davacının fazladan yaptığını iddia ettiği işleri ve kullandığı malzemelerin varlığı ispat edememesi nedeniyle davacıdan herhangi bir alacağının kalmadığı belirtilmiştir.
Bu sefer Mahkememizce aldırılan bilirkişi heyeti raporlarında açık çelişki olmakla, bilirkişi heyeti raporlarındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla İstanbul Teknik Üniversitesi ya da Yıldız Teknik Üniversitesi elektrik mühendisliği bölümünde doçent ya da prof. olarak görev alan 3 kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, varsa miktarının belirlenmesi ve bilirkişi heyeti raporları arasındaki çelişkinin de giderilmek suretiyle yargı denetimine elverişli rapor tanzimi için İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ve rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin raporunda; sözleşme süresince yüklenici firma tarafından malzeme mutabakat listesinde taraflarca imza altına alınmış malzemelerin kullanılmış olduğu, kullanılan malzemelerin sözleşme gereği dağıtım şebekesinin sağlıklı bir şekilde çalışmasını sağlamak maksadıyla yapılması gereken arıza onarımı ve bakım işlerinin de kalemleri olduğu, idare tarafından yükleniciye verilmiş herhangi bir kapasite artırım bildirimi, yüklenici tarafından idareye verilmiş herhangi bir rapor ya da yapılmış kapasite artırımı işleri ile ilgili belge ve bilgi bulunmaması, davacı tarafın iddia ettiği gibi bu malzemelerin kapasite arttırımında kullanılmış malzemeler olduğunun tespitini kanıtlamakla yardımcı olabilecek belgelerin bulunmaması ve dolayısıyla tespitin sözleşme gereğine yapması gereken işlerde kullanıldığının kabulünün gerektiği, davacı tarafın fazladan yaptığını iddia ettiği işlerin varlığını ispat edememiş olması nedeniyle davalıdan herhangi bir alacağının olamayacağı belirtilmiştir.
Mahkememizce davacı vekilinin itirazları doğrultusunda İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden talimat yazılarak bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin ek raporunda; sözleşme süresince yüklenici firma tarafından malzeme mutabakat listesinde taraflarca imza altına alınmış malzemelerin kullanılmış olduğu, kullanılan malzemelerin sözleşme gereği dağıtım şebekesinin sağlıklı bir şekilde çalışmasını sağlamak maksadıyla yapılması gereken arıza onarımı ve bakım işlerinin de kalemleri olduğu, idare tarafından yükleniciye verilmiş herhangi bir kapasite artırım bildirimi, yüklenici tarafından idareye verilmiş herhangi bir rapor ya da yapılmış kapasite artırımı işleri ile ilgili belge ve bilgi bulunmaması, davacı tarafın iddia ettiği gibi bu malzemelerin kapasite arttırımında kullanılmış malzemeler olduğunun tespitini kanıtlamakla yardımcı olabilecek belgelerin bulunmaması ve dolayısıyla tespitin sözleşme gereğine yapması gereken işlerde kullanıldığının kabulünün gerektiği, davacı tarafın fazladan yaptığını iddia ettiği işlerin varlığını ispat edememiş olması nedeniyle davalıdan herhangi bir alacağının olamayacağı belirtilmiştir.
Dava, ıslah edilen hali ile taraflar arasında yapılan "Arıza Bakım Onarım Hizmet Alım Sözleşmesi" ve özel şartname hükümlerine aykırı olarak yükleniciye fazladan yaptırılan, ancak bedeli ödenmeyen alacak ve %18 KDV sinin işverenden tahsili talebine ilişkindir. Yapılan yargılama sonucu Mahkememizce alınan ve birbirini teyit eden, içinde akademisyen bilirkişilerinde bulunduğu heyet raporlarına itibar edilerek, davacının sözleşme ve ilgili şartname hükümlerine aykırı olarak fazladan iş yaptığını ispat edemediği ve buna dayalı olarak alacak talep etme hakkı bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Peşin olarak alınan 27,70 TL harç ile 836,80 TL ıslah harcı toplamı 864,80 TL den alınması gerekli maktu 35,90 TL harcın mahsubu ile 828,60 TL harcın karar kesinleştiğinde istemi halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.850,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.13/11/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır