T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/598 Esas
KARAR NO: 2018/96
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/06/2015
KARAR TARİHİ: 14/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının dava dışı ...'ın aldığı ürünler karşılığında ... Bankası ... şubesine ait ... numaralı 52.992,00TL tutarlı çeki verdiğini, müvekkiline teslim edilen çekte çek lehtarının ... A.Ş olduğunu, şüpheli bu kısmı çizerek lehtar kısmına müvekkili şirketin adının yazıldığını ve paraflandığını, yine söz konusu çekin keşide tarihinin ... iken, ... olarak değiştirildiğini ve dava dışı ... tarafından ciro edildiğini, müvekkili şirketin çek üzerinde birden fazla oynama olması sebebiyle, çeki emanet olarak teslim aldığını, dava dışı ...'a müüşteri çekleri getiripbu çeki teslim almasını söylediğini, dava dışı ...'ın çeki teslim aldıktan sonra, davalı ile birlikte hareket ederek çek üzerinde sahtecilik yaptıklarını,çekin keşide tarihinin ... olarak değiştirdiklerini ve yeni bir paraf attıklarını, çekte ibraz süresi geçtiği için müvekili çalışanlarının şirkete ait ciroyu iptal etmediğini, davalı ve dava dışı ...'ın çekin ibraz süresinin geçmiş olması sebebiyle bankaya ibraz edebilmek amacı ile çekin keşire tarihini değiştirmek suretiyle sahtecilik yaptıklarını, bu konuda ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../ ... soruşturma numarası ile soruşturma başlatıldığını, Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyası ile müvekkili davacı hakkında icra takibi başlatıldığını beyan ederek davanın kabulü ile, İcra takip dosyasına dayanak olan ... Bankası ... ubesine ait ... numaralı 52.992,00 TL tutarlı çek nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu çekin üzerindeki parafların keşideci tarafından atıldığını, davacının ise bu çekleri kabul ettiğini, davacının lehdar sıfatı kazanması amacıyla , paraftan önceki lehtarın ... A.Ş.'nin çekin arka yüzündeki cirosunun iptal edildiğini, davacı tarafından teslim alındıktan sonra arkasının kaşelenip imzalanarak cirolandığını, beyaz ciro ile elden çıkarıldığını, bu haliyle davacının artık lehtar değil borçlu sıfatını taşıdığını, davacının çekin ön ve arka yüzündeki imzalara ve ciroya itirazı olmadığını, ciro silsilesine göre borcu ödediğine dair belge sunmadığını, çekin müvekkili firmaya teslim tarihinin ... olduğunu, davacının alacaklı ise ibraz tarihinde alacağına mahsuben tahsil etmek için bankaya ibraz etmeyerek ibraz tarihinden sonra çek üzerindeki ciroyu iptal etmeksizin çeki keşideciye vermesinin artık çek üzerindeki tüm tasarruf haklarını devrettiğini doğacak tüm sorumlulukları üstlendiği anlamına geldiğini, borcu ödemek yerine sahtecilik iddiasında bulunduklarını, davalının yasal alacağına karşılık borçlu/keşideciden almış olduğu çek üzerindeki paraflardan sorumlu tutulmasının hukuken kabul edilemeyeceğini beyan ederek, davanın reddine, davacı aleyhine % 20'den aşağı olamamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilemesini talep etmiştir.
Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı icra takip dosyası getirtilmiş dosya içerisine konulmuştur. İncelenmesinde; Alacaklının ...Ltd.Şti, borçlunun ...A.Ş. ... olduğu, 51.792,00 TL asıl alacak, 983,34 TL işlemiş faiz, 5.179,20 TL tazminat, 155,38 TL komisyon olmak üzere toplam 58.109,92 TL bedelli alacağın tahsili amacı ile açılmış icra takip dosyası olduğu anlaşılmıştır.
... Bankası ... Şubesine yazı yazılarak, ... nolu, 52.992,00 TL bedelli, lehtarı ...Tic. A.Ş olan çekin bankaya ibraz edilip edilmediği, söz konusu çek ile ilgili herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığı hususları sorulmuş, ilgili bankanın ... tarihli yazısı ile dava konusu çcekin ... tarihinde ... Bankası takas merkezi aracılığıyla ibraz edildiğini ve karşılıksız olarak değerlendirildiğini, söz konusu çekin ... tarihinde 1.200,00 TL olan yasal yükümlülük bedelinin ödendiği bildirilmiştir.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasında verilen kararın bir örneğinin gönderildiği, Resmi Belgede Sahtecilik suçundan açılan kamu davası olduğu, katılanları ...A.Ş. ..., ..., ..., sanık ... olduğu, yapılan yargılama sonunda sanığın beraatine karar verildiği kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Kumluca Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak ...'ın tanık sıfatı ile dinlenmesine karar verilmiş, tanık ... beyanında; " Bana göstermiş olduğunuz "Aslını elden teslim aldım. ..." yazan belgeyi gördüm okudum inceledim, belirtilen yazıyı ben yazdım, imzaladım. Ben ... ilçesinde ... ilaç bayisi olarak iş yapmaktayım. Bu çeki ben ilk olarak ... LTD. ŞTİ'ne borcum karşılığında verdim. Ancak borcumu elden nakit olarak ödediğim için çeki bana işlemsiz olarak geri verdiler. Daha sonra bende bu çekte düzeltme hakkımı kullanarak tarihini ve ismi düzeltmek suretiyle, paraf ve imzamı atarak yine borcum karşılığında... LTD. ŞTİ ye verdim, benim olay hakkındaki bilgim görgüm bundan ibarettir Dedi. " şeklinde beyanda bulunmuştur.
GEREKÇE:
Dava sahtecilik iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır.
Dosya kapsamında davacının dava konusu çeki dava dışı ...'dan aldığı, çekin ilk halinde lehdar olarak ... Aş. 'nin yer aldığı keşide tarihinin ... olduğu , söz konusu çekte dava dışı ...'ın çeki kendilerine teslim ederken ; lehdarın üstünü çizerek lehdar olarak davacı şirketin adını yazdığını , yine keşide tarihini çizerek ... olarak değiştirdiğini ve bu değişiklikleri dava dışı keşideci ...'ın parafladığını, bu haliyle çekin dava dışı ...'tan teslim alındığını, ardından çek üzerinde fazla oynama olması nedeniyle çekin ibraz süresi de geçtiğinden ciro yu iptal etmeyerek dava dışı ...'a teslim ettiklerini yerine başka çek aldıklarını beyan etmiştir. Söz konusu hususların ispatı olarak çek teslim belgesi ve müşteri çekleri alındı belgesini sunmuşlardır. Söz konusu belgeler talimat evrakına eklenerek belge tanığı olarak ... dinlenilmiş olup, ... belirtilen yazı ve imzanın kendisine ait olduğunu, Daha sonra kendisinin bu çekte düzeltme hakkını kullanarak borcu karşılığında davalıya verdiğini beyan etmiştir.
Kesinleşen Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında dava konusu çeke ilişkin resmi belgede sahtecilik suçundan yargılanan dava dışı keşideci ... hakkında ; var olan tahrifatların iğfal kabiliyetinin bulunmaması nedeniyle sanık hakkında beraat kararı verildiği anlaşılmıştır.
Yapılan yargılamada ; dava konusu senedin icra takibine konu son halinde lehdar olarak davacının göründüğü, ilk cirantanın davacı olduğu , ikinci ciranta kısmında dava dışı ...'ın olduğu son ciranta hamil olarak ise davalının bulunduğu görülmüştür.
Dosya içerisinde var olan davacı tarafından sunulmuş ; çekin keşide tarihinin ... göründüğü , aslını elden teslim aldım yazan ibarenin altında dava dışı ...'ın imzasının bulunduğu belge talimata eklenmiş olup, dava dışı ... bu belgedeki imzasını ve yazısını kabul ederek, çeki bu hali ile aldıktan sonra düzeltme hakkını kullandığını beyan ederek davacının iddiasını doğrulamıştır. Bu hali ile davacının çeki dava dışı ... 'a geri verirken çekteki keşide tarihinin ... tarihi olduğu sabit bulunmuştur. TTK 818/1-ö maddesi atfıyla TTK 748 . Madde gözetildiğinde bir poliçe metni değiştirildiği takdirde , değiştirmeden sonra poliçe üzerine imza koymuş olan kimseler, değişmiş metne ve ondan önce imza koyanlar ise eski metne göre sorumlu olurlar. Demektedir. Davacının çek üzerindeki sorumluluğu ... tarihine göre belirlenecektir. İbraz süresi 10 gün olduğuna göre ... tarihi itibari ile davacı yönünden ibraz süresi sona ermiştir. Davalı cevap dilekçesinde çekin müvekkili firmaya ... tarihinde teslim edildiğini söylediğine göre aralarında temel ilişki bulunmayan davalı davacıdan çeke dayanarak ne temel ilişkiye dayalı ne de sebepsiz zenginleşmeye dayalı bir hak talep edemeyeceğinden (emsal Yargıtay 19h.d. 2016/4738 esas sayılı ilam ) davacının dava konusu icra takibi ve çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, somut olayda çeki icraya koyan davalının ise çekte keşidecinin düzeltme yaptığını bildiğine dair bir delil olmadığından kötü niyet tazminat talebi reddedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının davasının KABULÜ ile, Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../ .. Esas sayılı dosyasına konu ... Bankası ... Şubesine ait ... nolu, 52,992,00TL tutarlı çek ve Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası nedeni ile davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
Kötü niyet tazminat koşulları oluşmadığından tazminat talebinin REDDİNE,
Alınması gerekli 3.619,88 TL harçtan, peşin alınan 992,38 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.627,50 TL harcın davalıdan tahsiline, hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 992,38 TL peşin harç ile, 27,70 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 106,70 TL tebligat ve posta masrafından oluşan yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 6.179,12 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
Saraf edilmeyen gider avansının HMK.nun 333. Maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 14/02/2018
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı