T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/222 Esas
KARAR NO: 2018/442
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/09/2014
KARAR TARİHİ: 04/06/2018
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili Antalya (Kapatılan) ... Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalının üyesi olduğu Minibüsçüler Odası ve Halk Otobüsleri Odası (Kooperatifi) arasındaki protokol ve tutanaklar dışında, alacak borç ilişkisi doğuracak hiçbir ticari veya şahsi ilişkinin bulunmadığını, takip konusu bonoların, iki oda arasında yapılması planlanan ancak yapılmayan işlemler nedeniyle düzenlenmiş ve borç doğurucu niteliği olmayan birer belge olduğunu, davacının, takip konusu bonoların alt tarafında yazılı olduğu haliyle ... plakalı minibüsün Antalya Büyükşehir Belediyesinden alınmış yetki uyarınca sahibi olduğunu, ayrıca davacının adına hareket ettiği ...'ya ait ... araç nedeniyle de takip konusu ikinci bononun keşidecisi bulunduğunu, Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından şehir için toplu taşıma araçlarının yenilenmesi amacıyla bazı meclis kararları alındığını ve bu kapsamda, Antalya şehir içinde toplu taşıma yapan araçların bağlı bulunduğu Antalya Minibüsçüler Odası ile Antalya Halk Otobüsleri Odası arasındaki bazı düzenlemeler ve yazışmalar neticesinde sorunun çözülmesi noktasında protokoller yapıldığını, davacının Antalya Minibüsçüler Odasına bağlı ... ve ... plakalı araçlar yönünden odasının yaptığı protokollerdeki sorumluluğunu yerine getirdiğini, Antalya Minibüsçüler Odası Başkanlığı ve Antalya Halk Otobüsleri Odası Başkanlığı arasında... tarihinde "ön protokol" başlıklı belge, ...tarihinde "protokol" başlıklı belge ve ... tarihinde "tutanak" başlıklı belge düzenlendiğini, ... tarihli protokol başlıklı belgede 662 üyenin kişi başına 38.100,00 TL ödeneceğinin öngörüldüğünü, müvekkilinin de nakit ödeme yerine dava konusu vadeli bonoları düzenleyerek teslim ettiğini, davalının Halk Otobüsçüleri Odası'na bağlı ... plakalı aracın sahibi ve işleticisi, müvekkilinin ise Antalya Minibüsçüler Odası'na bağlı ... plakalı aracın sahibi ve işleticisi olduğunu, düzenlenen protokol ve tutanaklar ile toplu taşımada her iki odanın birleştirilerek yeniden düzenlenmesine ilişkin karar doğrultusunda dava konusu edilen bonoların düzenlendiğini, ancak protokoldeki şartların yerine getirilmediğini, dava konusu edilen bonolar nedeniyle müvekkili aleyhine Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../...-... esas sayılı dosyaları üzerinden icra takibi başlatıldığını, taraflar arasında herhangi bir alacak ve borç ilişkisi bulunmadığını, iki oda arasındaki ve iki odanın üyelerinin oda kararları doğrultusunda yaptıkları karşılıklı tüm edimler ve taahhütlerin karşılıksız kalması nedeniyle davalıya borçlu bulunmadığını, bu nedenle davalıya borçlu bulunmadıklarının tespiti ile icra işlemlerinin devamının önlenmesi bakımından tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap dilekçesi vermemiştir.
Davalı vekili duruşmalarda davanın reddini talep etmiştir.
Antalya (Kapatılan) ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih, .../... esas ve .../... karar sayılı görevsizlik kararı sonucu, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve ... ek karar tarih, .../... esas ve .../... karar sayılı karşı görevsizlik kararı sonucu, dosya görev uyuşmazlığının giderilmesi için Yargıtay'a gönderilmiş, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin .../... esas .../... karar sayılı ilamı ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın bonodan kaynaklandığı, davacı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus takip yoluyla yapılan icra takibi nedeniyle menfi tespit davası açıldığı, uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olduğu belirtilerek, Kapatılan Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiş ve Antalya (Kapatılan) ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sırasına kaydı yapılmış, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kapatılarak mahkememize devredilmesi sonucu mahkememizin yukarıda belirtilen esasa kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... ve .../... esas sayılı dosyaları celb edilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde; ... tanzim ve ... vade tarihli 38.100,00 TL bedelli 2 ayrı bonodan dolayı, bono alacaklısı ... tarafından bono keşidecisi (borçlusu) ... aleyhine her dosyada 38.100,00 TL asıl alacak ve 17.133,78 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 55.233,78 TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü icra takibine geçildiği görülmüştür.
Mahkememizce Antalya İl Emniyet Müdürlüğüne, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı ...'ye, Özel Halk Otobüsleri Taşıyıcılar Kooperatifine ve Antalya ... İdare Mahkemesine müzekkere yazılmış ve cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır.
Benzer davalarda Mahkememizin .../..., .../... ve .../... esas sayılı dosyalarında verilen kararlar ve tanık beyanları dosyamız içerisine alınarak incelenmiştir.
Antalya Büyükşehir Belediyesi ...' nin... tarih .../... sayılı genel kurul kararı ve bu kararın Antalya ... İdare Mahkemesinin ...tarih .../... esas ve .../... Karar sayılı ilamıyla iptaline ilişkin İdare Mahkemesi karar dosyamız arasındadır.
Mahkememizce Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Hukukçu Bilirkişi ...'dan rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin ... tarihli raporunda; minibüsçüler ile özel halk otobüsleri sahiplerinin bir araya geldiği ve Antalya Otobüsçüler Esnaf Odasını kurarak birleşmeyi sağladığını, dava konusu bonoların halk otobüsü işletmelerinin görmüş olduğu zarara karşılık olarak düzenlenip verildiğini, ancak uyuşmazlık konusu bonoların İdare Mahkemesi Kararı ile iptal edilen ... kararına istinaden düzenlendiği, keşide ediliş nedeninin ortadan kalktığını belirterek, bonolar nedeniyle davacının davalıya borçlu bulunmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı nedeniyle önceki bilirkişilerden ek rapor alınmıştır. Bilirkişilerin ek raporunda; ... genel kurul kararı nedeniyle davacıya ait 14+1 yolcu kapasiteli...plakalı aracın 18+1 yolcu kapasitel... Plakaya, 14+1 yolcu kapasiteli ...Plakalı aracın ise 18+1 yolcu kapasiteli ...Plakaya tescil edildiği, ... genel kurul kararının idare mahkeme kararı ile iptal edildiği, iptal kararından sonra seferden çekilecek ... plakalı her iki aracın yerine bir adet 28+1 kişilik aracın toplu taşıma sistemine dahil edilmesi kararı üzerine davacının ... Plakalı aracının 28+1 yolcu kapasiteli ... plaka tescili yapıldığı, toplu taşıma hizmeti verdiği, minibüscüler ile halk otobüsleri sahiplerinin bir araya geldikleri ve Antalya Otobüsçüler esnaf odasını kurdukları, odanın faaliyete geçtiği, oda yönetiminde minibüsçüler odasından da kişlerin bulunduğu, sonuçta birleşmenin sağlandığı, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli Uzlaşma protokolünün icra sefahatında minübüscülerin özel halk otobüsçülerinin gördüğü zarara karşılık olmak üzere oda tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün verilmesinin kararlaştırıldığı, 72 adet otobüs verilemediğinden otobüsün değeri belirlenerek belirlenen değer üye sayısına bölünerek bulunan miktar olan 38.100,00 TL araç başına senetler minibüs odası tarafından özel halk otobüsü kooperatif üyelerine verilmek üzere düzenlendiği, minibüs odası üyeleri tarafından senetler imzalanarak yapılan protokoller kapsamında özel halk otobüsü kooperatifine üyelerine dağıtılmak üzere verildiği dikkate alındığında, dava konusu bonoların da bu nedenle verilmiş olması bakımından, davacının söz konusu bonolar nedeniyle sorumlu olacağı belirtilmiştir.
Dava, davacı tarafından düzenlenerek davalıya verilen bonoların düzenleme nedeninin ortadan kalkıp kalmadığı ve bonoların bedelsiz kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dava konusu bonoların dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir.
Davacının üyesi olduğu Antalya Minibüsçüler Odası ile davalının üyesi olduğu ... Halk Otobüsü Kooperatifi ve Büyükşehir Belediyesi arasında ön protokol ve protokoller düzenlenmiştir. ... tarihli ön protokolde tarafların havuz sistemine aktarma sistemi çalışma koşullarını belirleyerek devreye alınacakları, ... tarihli protokol de ise, minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sebebiyle özel halk otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık minibüsçüler odası tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün özel halk otobüslerine verileceğinin kararlaştırıldığı, ... tarihli protokolde, minibüsçüler odasına kayıtlı 662 üyenin kişi başına 38.100,00 TL ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, ... tarihli tutanakta ise 575 adet senedin halk otobüsleri kooperatif başkanı Nadir Karatoy'a teslim edildiği, ... tarihli protokolde toplam 520 ruhsat sahibinin senet bedellerini ödediği, ödeme yapmayanlar hakkında tahsil için işlem yapılmasına karar verildiği, Antalya ... tarafından verilen cevapta ise minibüsçüler odası ile halk otobüsleri kooperatifinin birleşmesinin tamamlanamadığı bu nedenle ön protokolün feshedildiği ve geçersiz olduğunun bildirildiği, yine ... tarafından 26/10/2007 tarihli genel kurulda alınan kararın İdare Mahkemesince iptal edildiği, ...' nin ... tarihli genel kurul kararıyla koltuk artış bedelinin ödenmesi ve diğer şartların yerine getirilmesi kaydıyla AB plaka serisinin iptal edilerek belirlenecek yeni bir plaka serisi ile 18+1 koltuk kapasitesinin dönüştürülmesinin uygun olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, bonoların keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup, kapasite artırımı nedeniyle özel halk otobüslerinin gördüğü zarar için dava konusu bonoların verildiği anlaşılmaktadır. Kapasite artışı ile aynı sektördeki otobüs esnafı aleyhine durum yaratılması nedeniyle otobüs esnafının zararının karşılanması için dava konusu bonoların verilmiş olduğu sabittir.
...'nin ... tarih ... sayılı kararı idare mahkemesince iptal edilse dahi davacının 2 aracının 18+1 yolcu kapasiteli ... plaka ile çalışmaya başladığı ve bu kapasiteyle çalışmaya devam ettiği anlaşıldığından, her bir araç için verilen bonoların bedelsiz kaldığına ilişkin iddiası yerinde değildir.
Buna göre, Mahkememizce yapılan yargılama sonunda; Davacının da ... kararına istinaden 2 adet M plakalı aracının değiştirerek kapasitesini artırmış olması, daha sonra Minübüsçüler Odası ve Halk Otobüsleri Taş Koop. Nin bir araya gelerek Antalya Otobüsçüler Esnaf Odasını kurarak faaliyete geçirmeleri, Oda yönetiminde eski minübüsçüler odası üyelerinin de yer alması ve idare mahkemesi iptal kararının fiilen hiç uygulanmaması karşısında, davacının üyesi bulunduğu Odanın imzaladığı protokol hükümlerine göre davalı halk otobüsü sahibine verdiği bonoların bedelsiz olmadığı anlaşıldığından, davanın reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 35,90 TL harçtan peşin olarak alınan 1.301,35 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.265,45 TL harcın karar kesinleştiğinde istemi halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 8.732,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.04/06/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır