T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/389 Esas
KARAR NO: 2018/796
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 16/05/2016
KARAR TARİHİ: 21/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı müvekkilin ... Ltd Şti ile ... LTd Şti arasında mal satımı ve bayilik sözleşmesi ile cari hesap sözleşmesi mevcut olduğunu taraflar arasında sözleşme gereğince davalıya verilen muhtelif tarihli çekler karşılığında sözleşmede belirtilen malzemeler 30/03/2016 tarihine kadar davacı müvekkile teslim edileceğini, 1 nolu davalıya çeklerin teslim edilmesi sonrasında teslim bekleten daavcı, yaklaşık 45 gündür teslim edilmesi gereken malları hala teslim alamadığını, davalıyla defalarca görüşmesine rağmen bu malların teslim edilmesi umudunun kalmadığını, davalının büyük ticari sıkıntı içinde olduğunun tespit edildiği beyanla ... Bankası ... Şubesi ... nolu ...keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli çekin ödenmesinin engellenmesi ve sonrasında icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çekin bedelsiz kaldığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle . Davacı şahsın dava konusu 30.000.- TL’lik ... A.Ş ... Şubesi’nin ... seri numaralı çeki, diğer davalı ...Ltd. Şti. tarafından müvekkil Banka’nın ... Şubesi’ne aralarındaki kredi ilişkisi nedeniyle tahsilinde doğan borcuna mahsup edilmek üzere verdiğini,Müvekkil bankaya devir ve temlik edilen dava konusu çek, geçerli bir ciroyla müvekkil bankaya ciro edilerek kredi borcundan mahsup edilmek üzere verildiğini müvekkil Banka iyi niyetli hamil olup, söz konusu iddiaların tarafı ve muhatabı olmadığını Müvekkil banka müşterilerinden diğer davalı ... Ltd. Şti. ile kredi ilişkisi kurduğunu . Davaya konu çekin, bu firma tarafından kredisine mahsup olunmak üzere müvekkil bankaya ciro devir ve temlik ettiğini, Müvekkil Bankanın iyiniyetli üçüncü kişi durumunda olduğunu, Kambiyo senedine bağlanmış bir alacağa ilişkin ihtilafların iyiniyetli üçüncü kişi durumundaki müvekkil Bankaya karşı ileri sürülebilmesi mümkün olmadığını, Davacı yan dilekçesinde diğer davalı ile olan hukuki ihtilafını gündeme getirmektedir. Bu ihtilaf yukarıda özetlendiği üzere müvekkil Banka’nın alacağının varlığına etkili olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı şirketin belirtilen adresine (...) tebligat çıkartılarak ticari defter ve belgerini tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ibraz etmesinin istenilmesine, ibraz edilmediği takdirde HMK 220 ve 222/5 maddesi uyarınca defter ibrazından kaçınmış sayılacağı hususunda ihtarına, davacı şirket tarafından ticari defter ve belgeler ibraz edilince,
A)Davacının defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı,
B)Dava konusu çekin şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise ne şekilde kayıtlı olduğu,
C)Ticari defter ve belgelere göre tarafların arasındaki sözleşmeye ilişkin malların teslim edilip edilmediği hususunda bilirkişiden rapor alınmasına karar verildiği ve bu nedenle davacı şirkete ihtaratlı tebligat çıkartıldığı, ancak davacı şirket ticari defter ve belgelerini sunmadıklarından talimatın bila ikmal iade edildiği anlaşıldı.
... tarihli bilirkişi raporunda; Davalı kredi müşterisine ... tarihinde 174.000,00 TL tutarlı ilk kredi diliminin kullandırıldığını, çeklerin bankaya devredildiği ... tarihinde kullanılan kredi toplamının 332.550,00 TL seviyesine ulaştığı, ... ibraz tarihi itibariyle davalı bankanın 100.000,00 TL kredi anapara alacağının halen devam ettiğini, davalı ... Bank A.Ş. ile diğer davalı ... Ltd. Şti. arasında ticari bir kredi ilişkisinin bulunduğunu, dava konusu edilen çekin beyaz ciro ve teslimle davalı bankaya devredildiğini, bu yolla çekte yazılı bulunan hakların bankaya devir edildiğini, davalı bankanın bu çekleri kredi alacağı karşılığında ve tahsili sonrasında onlardan düşmek üzere aldığını gösterir biçimde işlem yaptığı; dava konusu çekin davalı bankaya devredildiği ve takasa ibraz ettiği tarihlerde çek tutarından yüksek seviyede nakit kredi alacağının bulunduğuna ilişkin dayanak kredi sözleşmesinin daha önce, kullandırılan kredilere ilişkin hesap özetlerinin de dosyaya sunulduğunu beyan etmiştir.
GEREKÇE:
Dava icra takibinden önce bedelsiz iddiasına dayalı açılan menfi tespit davasıdır.
Davacı vekili davalı Antalya Aydınlatma... Şirketi ile mal satımı ve bayilik sözleşmesi uyarınca davalı şirkete çekler verdiği, ancak davalının bu sözleşme uyarınca teslim etmesi gereken malları teslim etmediğini, bu nedenle davalı ... Şirketine karşı çekin bedelsiz olduğunu, davalı ... Bank A.Ş.nin ise dava konusu çeki diğer davalıdan kredi sözleşmesinin teminatı olarak aldığını, çek üzerinde yapılan teminat cirosunun geçersiz olduğunu bu nedenle davalı bankaya da dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan yargılamada davacının sunmuş olduğu ...tarihli sözleşmenin incelenmesinde davacı ve davalı Antalya Aydınlatma... Şirketi arasında yapıldığı, dava konusu ... Bankası'na ait ... nolu 30.000,00 Tl tutarlı çekin avans olarak verilmesinin kararlaştırıldığı görülmüştür. Davalı şirket yetkilisine meşruhatlı isticvap davetiyesi gönderilmiş olup, isticvap davetiyesinin davalı şirket yetkilisine tebliğ edilmesine rağmen, davalı şirket yetkilisinin duruşma gün ve saatinde hazır olmadığı anlaşıldığından HMK 171/2. Madde uyarınca 10/01/2016 tarihli sözleşme altındaki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olduğu kabul edilmiştir. Sözleşmede çekin avans olarak verildiği, sabit olduğundan mal teslimi hususunda ispat yükünün davalı Antalya Aydınlatma... Şirketine ait olduğu anlaşılmış olup, davalı şirket herhangi bir delil bildirmediğinden, mal tespiti ispat olunamadığından, davacının davalı Antalya aydınlatma... Şirketine karşı açmış olduğu davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacı, davalı bankanın söz konusu çeki diğer davalıdan kredi sözleşmesinin teminatı olarak aldığı, çekin davalı bankaya rehin cirosu olarak devredildiği, bu çekde rehin cirosu geçersiz olduğundan davalı bankaya karşı eldeki çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemiş isede, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin .../... esas sayılı ilamında, .../... esas sayılı ilamında da belirtildiği üzere, çeklerin banka kayıtlarında teminat olarak kayıtlı olması, çekin geçersiz olduğunu göstermeyeceği gibi söz konusu teminat ibaresinin sadece çek üzerindeki ciro şerhinde bulunması halinde, söz konusu ciro geçersiz olacağından, davalı bankanın dava konusu çek yönünden yetkili hamili olduğu, davalı bankanın dava konusu çeki kredi alacağı karşılığında ve tahsili sonrasında onlardan düşmek üzere aldığını gösterir şekilde işlem yaptığı da sabit olduğundan davacının davalı ... Bank A.Ş.'ye karşı açmış olduğu davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalı ... Ltd. Şti'ne açmış olduğu menfi tespit davasının KABULÜ İLE,
... Bank Alanya Şubesine ait ... nolu 17/05/2016 keşide tarihli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığnıın tespitine,
2-Davacının davalı ....'ye açmış olduğu davanın REDDİNE,
Alınması gerekli 2.049,30 TL harçtan peşin alınan 512,33-TL harcın mahsubu ile bakiye 1536,97-Tl harcın davalı ...Ltd. Şti'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 3.600,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 3.600,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ....'ye verilmesine,
Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve bilirkişi masrafı, peşin ve başvurma harcı olmak üzere toplam 1.148,68-TL yargılama giderlerinin davalı ...Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 21/11/2018
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı