T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/391 Esas
KARAR NO: 2022/1014
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/05/2016
KARAR TARİHİ: 20/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesine özetle; 21/11/2015 tarihinde müvekkilin iş yerinde faili meçhul bir kişi tarafından yangın çıktığını, yangın olayı ile ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığın ... sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü ve suçun zamanaşımı süresinin sonu olan 21/11/2030 tarihine kadar geçerli daimi arama kararı ile şüphelinin aranmasına karar verildiğini, yangında ...,Tl değerinde eşya ve demirbaş hasara uğradığı yandığı ve kullanılamaz hale geldiğini, yangın riskine karşı müvekkilin 30/09/2015-30/09/2016 tarihleri arasında sigortalandığını, şüphelinin belirlenemediği için zararın zamanında ödenemeyeceği kanısı oluştuğundan dava açma gereği oluştuğunu, yangında oluşan hasara uğrayan emtia nedeniyle oluşan zarara karşılık şimdilik 1.000,00-TL, yangın sonucu hasara uğrayan demirbaş nedeniyle oluşan zarar karşılık olarak şimdilik 1.000,00-TL ile iş durması nedeniyle meydana gelen kazanç kaybından dolayı oluşan zarara karşılık olarak şimdilik 1.000,00-TL sigorta şirketine yapılan başvurunun 8. Gününden sonraki tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesine özetle; 21/11/2015 tarihide benzin vb. Yanıcı madde kullanıldığı tespit edildiğini, kimin tarafından yapıldığı belli olmadığından bu konuda bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, söz konusu giyim mağazasında bahsi geçen miktarda bir zararın oluşmasının mümkün olmadığını ve bu sebeple davanın reddini talep etmiştir.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA: ''Ben davacının eşinin arkadaşı olurum. Kendileri Korkutelinde gelinlik üzerine iş yeri çalıştırır. Hatta Ağustos 2015 te kendi düğünüm için eşime gelinlik baktık. Gittiğimizde işyeri gelinlik modelleri ile doluydu. Yine kına için gece kıyafetleri vardı. Yaklaşık 100 metrekare civarında bir mağzaydı. Dediğim gibi dükkan gelinlik modelleri ile doluydu. ... tarzında da kıyafetlerde vardı. Benim yangından iki gün sonra haberim oldu. Yangın olayından yaklaşık bir hafta kadar önce işlerim dolayısıyla Fethiye' ye giderken yine arkadaşım ...' ün yanına uğradım. ... hanımla ... karı koca olarak bu işyerini işletmektedirler. Yine gördüğüm kadarıyla işyeri normal çalışır vaziyetteydi. Herhangi bir tasfiye hali görüntüsüde yoktu. Normal işlerine devam eden bir işyeri görüntüsündeydi. Daha önce gördüğüm haliyle aynıydı. Mallarda bir azalma yada çoğalma farketmedim. Ağustos 2015 teki haliyle aynıydı. Bende daha önce mağzacılık yaptım. Ayakkabı işindeydim. Başkaca bir bilgim yoktur.'' demiştir.
... Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Talimat sayılı dosyasında;
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA; ''Benim kimlikteki adım ... olduğu halde çevremdeki insanlar bana ... diye hitap etmektedir. Talimattaki isim yanlışlığı bundan kaynaklanmaktadır. Davacı eski işyeri komşum olur. Kendisini bu nedenle tanırım. Davacı ... isimli işyerini işletirdi. Ben de davacının tam karşısında bulunan ... adlı işyerini işletirim. Davacının işletme konusu gelinlik ve giyim üzerineydi. Benim gözlemlediğim kadarıyla davacı tarafın işleri iyi durumdaydı. Zarar etme gibi bir durum kesinlikle söz konusu değildi. Kendilerinden hiçbir zaman zarar ettiklerini, dükkanı kapatmayı düşündükleri yönünde bir beyan duymadım. Aynı şekilde o dönemde davacının acil paraya ihtiyaç duyduğu yönünde de bir duyum almadım. Ayrıca her ne kadar çevreden yangın öncesinde davacı tarafça dükkanın boşaltıldığını duymuş isem de bu iddiaya yönelik olarak herhangi bir şey görmüş yada gözlemlemiş değilim. Benim gördüğüm kadarıyla yangın öncesinde dükkan her zamanki olağan görüntüsündeydi. Eksik yada fazla mal söz konusu değildi. Yangının çıkış sebebi hususunda da bizzat görgüm yoktur ancak çevreden duyduğum kadarıyla yüzü kapalı bir kişinin kapıyı kırıp dükkanı ateşe vererek kaçıp uzaklaştığını mahalle esnafından duydum. Kendileri bana Korkuteli Belediyesinde işçi olarak çalışan soyisminden şuanda emin olamadığım ...'ın bu olayı bizzat gördüğünü söylediler. Davacının dükkanın her iki kapısına da demir korkuluk taktırdığı ve dükkanı her kapanışında bu demir korkuluğu da takıp kitlediği doğrudur ancak yangından önceki gün bu korkuluğun takılıp takılmadığına dikkat etmedim. Bilgim görgüm bundan ibarettir.'' demiştir.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA; ''Davacı eski işyeri komşum olur. Kendisini bu nedenle tanırım. Davacı ... isimli işyerini işletirdi. Ben de davacının birkaç dükkan yanında bulunan ... adlı işyerini işletirim. Davacının işletme konusu gelinlik ve giyim ve iç giyim üzerineydi. Benim gözlemlediğim kadarıyla davacı tarafın işleri iyi durumdaydı. Zarar etme gibi bir durum kesinlikle söz konusu değildi. Kendilerinden hiçbir zaman zarar ettiklerini, dükkanı kapatmayı düşündükleri yönünde bir beyan duymadım. Aynı şekilde o dönemde davacının acil paraya ihtiyaç duyduğu yönünde de bir duyum almadım. Lavoba ihtiyacım nedeniyle her gün davacının dükkanına girip çıkardım. Yangının meydana geldiği gün de aynı şekilde davacının dükkanına gittim. Benim gördüğüm kadarıyla yangın öncesinde dükkan her zamanki olağan görüntüsündeydi. Eksik yada fazla mal asla söz konusu değildi. Yangının çıkış sebebi hususunda da bizzat görgüm yoktur ancak çevreden duyduğum kadarıyla yüzü kapalı bir kişinin kapıyı kırıp dükkanı ateşe vererek kaçıp uzaklaştığını mahalle esnafından duydum. Bilgim görgüm bundan ibarettir.'' demiştir.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA; Davacı eski komşum olur. Kendisini bu nedenle tanırım. Davacı ... isimli işyerini işletirdi. Ben de davacının tam karşısında bulunan apartmanın 3.katında oturuyorum. Ayrıca davacının ikamet ettiği ev hemen alt katımdaki daireydi. Davacının işletme konusu gelinlik ve giyim üzerineydi. Benim gözlemlediğim kadarıyla davacı tarafın işleri iyi durumdaydı. Zarar etme gibi bir durum kesinlikle söz konusu değildi. Kendilerinden hiçbir zaman zarar ettiklerini, dükkanı kapatmayı düşündükleri yönünde bir beyan duymadım. Aynı şekilde o dönemde davacının acil paraya ihtiyaç duyduğu yönünde de bir duyum almadım. Komşum olması sebebiyle arada sırada davacının dükkanına gidip oturuyordum. Kendisi ile sohbet ederdik. Benim gördüğüm kadarıyla yangın öncesinde dükkan her zamanki olağan görüntüsündeydi. Eksik yada fazla mal söz konusu değildi. Olay tarihinde şiddetli bir patlama sesi duymam üzerine hemen cama çıktım ancak dükkanın önünde duran yada kaçan birini görmedim. Yangının çıkış sebebi hususunda da bizzat görgüm yoktur ancak çevreden duyduğum kadarıyla yüzü kapalı bir kişinin kapıyı kırıp dükkanı ateşe vererek kaçıp uzaklaştığını mahalle esnafından duydum. Davacının dükkanın her iki kapısına da demir korkuluk taktırdığı ve dükkanı her kapanışında bu demir korkuluğu da takıp kitlediği konularında herhangi bir bilgim yoktur, dikkat etmedim. Bilgim görgüm bundan ibarettir.'' demiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... ile hukukçu bilirkişi Av. ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle:
Davacı şirketin 2015 mayıs ayı sonrası ortalama satışının çok üzerinde önceki yıllara göre fahiş alım yaptığı, defter kayıtlarında göre elinde bulunan emtianın ...,.23 TL'si olduğu, olayın şüpheli bir yangın olduğu, uğranılan zararın sigorta poliçe teminat kapsamında olmadığı" sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
Korkuteli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Talimat sayılı dosyasında bilirkişiler ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;
''1- Davacının 2013-2014-2015 yılı Nisan ayına kadar satışlarıyla orantılı mal alışı yaptığı halde 2015 Mayıs ayından sonra çok yüksek aynı özelliklerde ürün girişi yapıldığı ancak bu ürünlerin çıkışının yapılmadığı tespit edilmiştir.
2- Mayıs ayında alınan ürünler tüketilmediği halde Haziran ve devamı aylarda aynı ürünlerden tekrar tekrar alınıp satılmaması ticari teamüllere uygun olmadığı gibi hayatın olağan akışına da aykırıdır.
3- Defter kayıtlarına göre Sayın Mahkemece 2015 yılı Mayıs ayı dahil yapılan ürün girişlerinin gerçek bir mal ve hizmet alımı olarak kabul edilmesi halinde ... TL. stok ürünün bulunduğu tespit edilmiştir.
4- Defter kayıtlarına göre Mahkemece 2015 yılı Mayıs ayından itibaren alınan faturaların kabul edilmemesi halinde 9.415.65 TL. stok ve 8.292.00 TL. demirbaşların yangında yanmış olabileceği ve yangından dolayı 17.707.65 TL zararı olduğu'' sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinin ... tarihli ek raporu ile özetle;
"Kök raporumuzda dökümü yapılan faturaların tarihleri 6-7-8.aylar olduğu halde yukarıda dökümü yapılmış olan mal satış faturalarının tarihleri ise 1,2,3,4,5,6,9,10. aylardır. Diğer ambar faturaları da 2015 yılı öncesi ve sonrasıdır. Dolayısıyla söz konusu ambar faturaları ile tarafımızdan incelenen ve yangın anında stoklarda olduğu belirtilen ürünlerin gönderildiğini ispatlayan ambar faturalarının olmadığı anlaşılmıştır, ayrıca diğer ambar faturalarının da 2011-2012-2013-2014 yıllarını kapsadığı rapor düzenlenirken 2014 yılı sonu itibariyle mevcut stoklar da dikkate alınmamıştır denilerek ... tarihli kök raporun aynen geçerli olduğu" bildirilmiştir.
İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasında mali müşavir bilirkişi ... tarihli raporunda özetle;
''Yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası, üzerinde yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
1- Antalya ...Aliye Ticaret Mahkemesinin sayın mahkemenize hitaben düzenlediği .. tarihli talimat yazısında İncelenecek firma bilgilerinin; ''... (... Ltd.Şti.) (V.No:...) ... Olarak” belirtildiği,
2- Talimat yazısında belirtilen; ... adresine 20.05.2019 tarihinde gidildiği, Adreste ... firmasının bulunmadığı ve tanınmadığı tarafımızdan tespit edilmiştir.
3- İlgiti adreste ... Ve Eğitim Hizmetleri- ... unvanlı (TC.No: ...) yayınevi firmasının 10.02.2019 tarihindan beri faaliyet gösterdiği, ... firmasını tanımadıkları, öncesinde de 1,5-2 yıl kadar adreste başka bir kltapçının faaliyet gösterdiği, bilgisine ulaşılmıştır.
4- İncelenecek firmanının (... Ltd.Şti.) telefon numarasına internet üzerinde ulaşılmış, ... olduğu görülmüştür. İlgili numara tarafımızdan aranmış ve numaranın kullanılmadığı tarafımızdan tespit edilmiştir.
5- İncelenecek ... Ltd.Şti. Ticaret sicil gazeteleri üzerinde yapılan incetmede 01.02.2013 tarihinde kurulduğu, 04.02.2015 tarihinde hisse devri yapıldığı, Şirket Merkez adresinin “..." olduğu, bu adrese incelemeye gittiğimizde adresl 2-2,5 yıldır terk ettiği, adreste tanırmadığının anlaşıldığı, yeni adresini Ticaret Odasına bildirmediği, tarafımızdan tespit edilmiştir.
6- İncelenecek ... Ltd. Şti. (V.No:...) vergi numarasının talimat yazısında belirtildiği, İnternet Vergi Daiesinden yapılan sorgulamada Firmanın faal olmadığı tarafımızdan tespit edilmiştir.
7- Tüm bu açıklamalar ve yapılan çalışmalar sonucu ... Ltd.Şti.'nin talimatla belirtilen adreste faal olmadığı, ticari faaliyetine devam etmediği, yeni adresinin (varsa) ticaret odasına bildirilmediği, vergi dalresi kayıtlarında faal mükellef olmadığı tarafımızdan tespit edilmiştir.
8- Bu noktada bahs&a konu dava dışı ... Ltd.Şti. için yaptığımız tüm çalışmalara rağmen ulaşılamadığından talimat doğrultusunda talep edilen İnceleme yapılmamıştır.'' sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat Sayılı dosyasında Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''Dava dışı ... ve ... ... TİC.LTD.ŞTİ'NİN 2015 yılı ticari defter ve belgeleri üzerinde, tarafımdan yapılan incelemeler neticesinde yukarıda gerekçeleriyle arz ve izah edildiği üzere;
1-Dava dışı, ..., ve ... ... TİC.LTD.ŞTİ'NİN Ticari defterlerinden sadece Yevmiye defteri incelenmek üzere tarafıma sunulmuştur. İncelemelerim yevmiye defteri üzerinden yapılmıştır.
2-...'ın incelenen Yevmiye defterinde , 5 adet fatura karşılığı,
02/06/2015 ...
05/06/2015 ...
10/06/2015 ...
15/06/2015 ...
17/06/2015 ...
Toplam 16.777,80 TL tutarında mal aldığı, ve ödemelerini peşin yaptığı tespit edilmiştir. Bu faturalara istinaden düzenlenen irsaliye, teslim fişi, kargo fişi vb. Teslimi ispatlayıcı belge bulunmadığı tarafıma beyan edilmiştir. İncelenen 5 faturadan 3 ünün üzerinde işyerinde teslim edilmiştir ibaresi bulunmaktadır. 2 sinin üzerinde herhangi bir ibare bulunmamaktadır. 5 adet incelenen Faturalar üzerinde teslim alan imzası bulunmamaktadır.
3- ... ... TİC.LTD.ŞTİ'NİN incelenen yevmiye defterinde, 4 adet fatura karşılığı,
04/06/2015 tarih, ... FT
10/06/2015 tarih, ... FT
22/06/2015 tarih, ... FT
23/06/2015 tarih, ... FT
Toplam 13.251,60 TL tutarında mal aldığı, ve ödemelerini peşin yaptığı tespit edilmiştir. Bu faturalara istinaden düzenlenen irsaliye, teslim fişi, kargo fişi vb. Teslimi ispatlayıcı belge bulunmadığı tarafıma beyan edilmiştir. İncelenen 4 faturadan 1 inin üzerinde işyerin de teslim edilmiştir ibaresi bulunmaktadır. 3 nün üzerinde herhangi bir ibare bulunmamaktadır. 4 adet incelenen faturalar üzerinde teslim alan imzası bulunmamaktadır.
4- İncelmelerimde, dikkat çeken husus vardır. Dava dışı firmalardan, davacıya kesilen faturaların tarihleri farklı olmasına rağmen, seri numaraları birbirini takip etmektedir. Bu da faturaların aynı günde, farklı tarihlere fatura kesilmiş olma kanaati uyandırmaktadır.'' denilmiştir.
Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasında mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''1-) ... (... ...) firmasının yukarıda tasdik bilgileri sunulan ve incelenen 2014 ve 2015 yıllarına ait işletme defterlerinde yapılan incelemelerde;
- 2014 yılında davacı ...'a yapılan herhangi bir satışın görülmediği,
- 2015 yılında ...'a; ... tarihli, ... nolu ve KODV dahil 5.054,40.-TL (KDV hariç 4.680,00.-TL) bedelli faturanın düzenlenmiş olduğu, bu faturanın 2015 yılına ait işletme defterinin 1. sayfasında ... sıra no ile gelir olarak kayıtlı olduğu, tespit edilmiştir. (İlgili faturanın kaydının işletme defterinden alınan fotokopisi rapor ekinde sunulmuştur).
2-) ... (...) firmasının yukarıda tasdik bilgileri sunulan ve incelenen 2014 ve 2015 yıllarına ait işletme defterlerinde yapılan incelemelerde;
- 2014 yılında davacı ...'a yapıları herhangi bir satışın görülmediği,
- 2015 yılında ...'ya; ... tarihli, ... nolu ve KDV dahil 21.840,84.-TL (KDV hariç 20.223,00.-TL) bedelli faturanın düzenlenmiş olduğu, bu faturanın 2015 yılına ait işletme defterinin 2. sayfasında ... sıra no ile gelir olarak kayıtlı olduğu, tespit edilmiştir. (İlgili faturanın kaydının işletme defterinden alınan fotokopisi rapor ekinde sunulmuştur).
3-) ... firmasının yukarıda tasdik bilgileri sunulan ve incelenen 2014 ve 2015 yıllarına ait işletme defterlerinde yapılan incelemelerde;
- 2014 yılında davacı ...'a yapılan herhangi bir satışın görülmediği,
- 2015 yılında ...'ya;
a- ... tarihli, ... nolu ve KDV dahil 5.464,80.-TL (KDV hariç 5.060,00.-TL) bedelli faturanın düzenlenmiş olduğu, bu faturanın 2015 yılma ait işletme defterinin ... Sayfasında ... sıra no ile gelir olarak kayıtlı olduğu,
b- ... tarihli, ... nolu ve KDV dahil 4.060,80.-TL (KDV hariç 3.760,00.-TL) bedelli faturanın düzenlenmiş olduğu, bu faturanın 2015 yılına ait işletme defterinin ... Sayfasında ... sıra no ile gelir olarak kayıtlı olduğu,
c- ... tarihli, ... nolu ve KDV dahil 3.905,28.-TL (KDV hariç 3.616,00.-TL) bedelli faturanın düzenlenmiş olduğu, bu faturanın 2015 yılına ait işletme defterinin ... Sayfasında ... sıra no ile gelir olarak kayıtlı olduğu,
4- ... tarihli, ... nolu ve KDV dahil 6.125,76.-TL (KDV hariç 5.672,00.-TL) bedelli faturanın düzenlenmiş olduğu, bu faturanın 2015 yılına ait işletme defterinin ... Sayfasında ... sıra no ile gelir olarak kayıtlı olduğu,
5- ... tarihli, ... nolu ve KDV dahil 2.047,68.-TL (KDV hariç 1.896,00.-TL) bedelli faturanın düzenlenmiş olduğu, bu faturanın 2015 yılına ait işletme defterinin ... Sayfasında ... sıra no ile gelir olarak kayıtlı olduğu, tespit edilmiştir. (İlgili faturaların kayıtlarının işletme defterinden alınan fotokopileri rapor ekinde sunulmuştur)
6-) ... (... ...) firmasının yukarıda tasdik bilgileri sunulan ve incelenen 2014 ve 2015 yıllarına ait yevmiye defterlerinde yapılan incelemelerde;
- 2014 yılında davacı ...'a yapılan herhangi bir satışın görülmediği,
- 2015 yılında ...'ya; ... tarihli, ... nolu ve KDV dahil 3.240,00.-TL (KDV hariç 3.000,00.-TL) bedelli faturanın düzenlenmiş olduğu, bu faturanın 2015 yılına ait yevmiye defterinde ... nolu yevmiye maddesi ile satış olarak kayıtlı olduğu, tespit edilmiştir. (İlgili faturanın kaydı ile ilgili ... - ... muavin defter dökümü rapor ekinde sunulmuştur)
7-) ... (... ...) firması ile ilgili olarak herhangi bir işyerine, yetkiliye ya da ilgiliye ulaşılamadığından, bu firmanın incelenmesi gereken ticari defterleri temin edilememiş olup, ... (... ...) firmasının kayıtlarından dava konusu ile ilgili herhangi bir tespit yapabilmek mümkün olmamıştır.'' sonuç ve kanaatine varılmıştır.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasında mali müşavir bilirkişi ... tarafıdan düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''Mahkeme dosyası ve içindeki belgeler ile ilgili şahıs ve firmaların ticari defter kayıtlarının ve dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda ve raporum içinde açıklanan nedenlerle,
1) İlgili ... ve ilgili ... tarafından ticari defterleri ibraz edilmediğinden ticari defter kayıtlarına yönelik inceleme yapılamamış olduğu,
2) İlgili şirket ... Ltd. Şti.'nin 2014, 2015 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK 64/3. Maddesine göre noterden açılış onayının, 2014 ve 2015 yıllarına ait yevmiye defterlerinin kapanış onayının yaptırılmış olduğu, Takdiri Sayın Mahkeme'nize ait olmak üzere; ilgili şirketin ticari defterlerinin 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfına sahip olma niteliğinde olduğu,
3) Raporumda açıklamış olduğum tespit ve değerlemeler sonucunda; İlgili şirket ... Ltd. Şti ile davacı firma arasında 2014 yılında ticari bir ilişkinin olmadığı, 2015 yılında raporum içinde ayrıntısı verilen toplam tutarı 1.740,75.-TL olmak üzere muhtelif tarihlerde 5 adet fatura düzenlendiği ve sevk edildiğinin ticari defter ve kayıtlarından anlaşılmakta olduğu'' sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Korkuteli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Talimat sayılı dosyasında bilirkişiler ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
''Kök raporumuzdaki açıklamalarımız ve sonuç kısmındaki tespitlerimiz aynı kalmak üzere aşağıdaki tespitler yapılmıştır.
1- Davacının aldığı faturaları düzenleyen firmalar nezdinde taliımat mahkemelerince yaptırılan karşıt incelemeler sonucunda;düzenlenen bilirkişi raporlarında davacı ile faturaları düzenleyen firmalar arasında ticari teamüllere uygun ticarı faaliyetin olduğuna dair tespitlerin yapılamadığı, (farura muhteviyatı malın teslimi, bedellerinin ödenmesi)
2-Sayın Mahkemece 2015 yılı Mayıs ayı dahil muhtelif tarihlerde ve muhtelif satıcılardan alınan faturalar muhteviyatı ürünlerin gerçek bir mal ve hizmet alımı olarak kabul edilmesi halinde ... TL. ürün ile 8.292.00 TL. tutarlı demirbaşların yangında yanmış olabileceği ve yangından dolayı ... TL. zararı olduğu,
3- Sayın Mahkemece 2015 yılı Mayıs ayı dahil muhtelif tarihlerde ve muhtelif satıcılardan alınan faturalar muhteviyatı ürünlerin gerçek bir mal ve hizmet alımı olarak kabul edilmemesi halinde, 9.415.65 YL. ürün ile 8.292.00 TL. tutarlı demirbaşların yangında yanmış olabileceği ve yangından dolayı 17.707.65 TL zararı olduğu'' sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Korkuteli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Talimat sayılı dosyasında bilirkişiler ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
''Esas Mahkemesince ... tarihinde yapılan duruşmada “... işletmenin fiziki kapasitesi-büyüklüğü-hacmi dikkate alınarak davacının stokta bulunduğu iddia ettiği malların bu işyerinde muhafaza edilmesinin ve bulundurulmasının mümkün olup olmadığı huşunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
2-Müşteriye satılacak olan ürünlerin bir kısmının üst katta raflarda sergilenme imkanının olduğu sergilenmeyen ürünlerin olması halinde de alt katta saklanmasının mümkün olacağı'' sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
1. Şirketin mal alışı ile ilgili satıcı firmalarla sözleşmesinin bulunmadığı,
2-Şirketin mal satın aldığı firmalardan almış olduğu malların sevk irsaliyesinin ve taşıma irsaliyesinin bulunmadığı,
3-Fatura bedellerinin 7.000,00 TL üstünde olmasına rağmen ödemelerin bankadan yapılmadığı,
4-“Malın büyük çoğunluğunun, mal alımı yaptığı firmaların Antalya'ya yakın olması sebebi ile ... plaka sayılı aracı (pikap) bizzat gidip almıştır.” Denildiği halde alınan büyük tutardaki malların Denizli, İzmir, Konya ve İstanbul illerindeki malların pikapla taşınmasının mümkün olmadığı ve taşıt giderlerinin bulunmadığı,
5-Şirketin mal satın aldığı firmalar hakkında yanıltıcı belge kullandığı veya düzenlediği ile ilgili herhangi bir rapor dosyada bulunmadığı,
6-Vergi Dairesinden gelen müzakere yazılarında, 212.840,06 TL'lik mallar için BS formlarını düzenlendiği, 60.442,00 TL'sinin BS verme yükümlülüğü olmayan firmadan aldığı ve 149.510,49TL'lik alınan mallara ait faturalarla ilgili vergi dairesinden cevap gelmediği,
7-Davacının olay tarihine kadar mal mevcudu;
a) Şirketin 2014 yılından 13.481,75 TL'lik mal stokunun bulunduğu, yıl içindeki alışlarının 2015 yılında ... TL alışları olduğu, toplam alış tutarlarının ... TL olduğu,
b)Satışlarının 2015 yılı Ekim ayı sonuna kadar 13.244,14 TL olduğu,
c)Satışların maliyeti ise 11.037,67 TL olduğu,
d)Mal mevcudu ... TL olduğu,
e)İşletmenin fiziki kapasitesi, büyüklüğü ve hacmi dikkate alınarak stokta bulunan malların bir kısmının üst katta raflarda sergilenme imkanının olduğu, sergilenemeyen ürünlerin olması halinde de alt katta saklanmasının mümkün olacağı,
f) Şirketin demirbaş bedellerinin 8.292,00 TL olduğu bilirkişi raporlarında tespit edilmiştir.
8-Davacıyla, ihracat yapacağını iddia ettiği Iraklı bir iş sahibi arasında herhangi bir mal alış anlaşmanın bulunmadığı,
9-Yüksek tutardaki fatura içeriğindeki mal alışlarının gerçek bir mal alışı olup olmadığı, malın iş yerine taşındığını, malın teslim alındığını ve bedelinin satıcıya ödendiğini belgelendirmesi halinde gerçeğe ulaşılacağı,
10-... tarihli raporda belirtilen toplam 6.967,59 TL tutardaki faturaların alış faturası olabileceği, satışlarının da 9.415,65 TL olabileceği,
Bu nedenle zararın demirbaş tutarı + iş yerinde bulunan malzemelerin satış bedeli olan (8.292,00 TL+19.4415,65 TL=) 17.707,65 TL olabileceği" sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
... mühendisi bilirkişi ... sigortacı bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle:
1-Şirketin mal alışı ile ilgili satıcı firmalarla sözleşmesinin bulunmadığı,
2-Şirketin 2015 yılında satın aldığı mallara ait düzenlenen faturalara istinaden; çoğu firmalardan sevk irsaliyesi, teslim fişi, kargo vb. teslimi ispatlayıcı belge bulunmadığı,
3-Sevk irsaliyesi bulunanların; irsaliyeyi düzenleyenin imzası bulunmasına rağmen adı soyadı bilgisi ve malın ne ile sevk edildiği in bulunmadığı,
4-Fatura üzerinde “İş yerinde teslim edilmiştir.” ibaresi bulunan mallar ile ilgili alıcı tarafından sevk irsaliyesinin düzenlenmediği ve malın nasıl taşıttırıldığı ile ilgili herhangi bir bilginin bulunmadığı,
5-Şirketin firmalardan işyerinde teslim almış olduğu malların, kendisi tarafından düzenlediği sevk de taşıma irsaliyesinin dosyada bulunmadığı,
6- VUK'a göre; banka yolu ile ödenmesi gerenlerin, banka yolu ile ödenmediği,
7-... Ltd. Şti.'nde ödemelerin, fatura tarihleri farklı olmasına rağmen, ödemelerin tahsilat makbuzların seri numarası birbirlerini takip ettiği,
8. Faturaların içeriğinde ödeme bilgisi olarak “Kredi Kartı Geçildi.” ibaresi bulunanların, Kredi kartı sliplerinin veya kredi kartı extrelerinin dosyada bulunmadığı,
9-Malın büyük çoğunluğunun, mal alımı yaptığı firmaların Antalya'ya yakın olması sebebi ile ... plaka sayılı aracı (pikap) bizzat gidip almıştır.” Denildiği halde alınan büyük tutardaki malların Denizli, İzmir, Konya ve İstanbul illerindeki malların pikapla taşınmasının mümkün olmadığı ve taşıt giderlerinin bulunmadığı,
10-Şirketin mal satın aldığı firmalar hakkında yanıltıcı belge kullandığı veya düzenlen herhangi bir rapor dosyada bulunmadığı,
11-Vergi Dairesinden gelen müzakere yazılarında, ... TL'lik mallar için BS formlarını düzenlendiği, 60.442,00 TL'sinin BS verme yükümlülüğü olmayan firmadan aldığı
12. Davacının olay tarihine kadar mal mevcudu;
a) Şirketin 2014 yılından 13.481,75 TL'lik mal stokunun bulunduğu, yıl içindeki alışlarının
2015 yılında ... TL alışları olduğu, toplam alış tutarlarının ... TL olduğu,
b) Satışlarının 2015 yılı Ekim ayı sonuna kadar 13.244,14 TL olduğu,
c)Satışların mali ise 11.037,67 TL olduğu,
d)Mal mevcudu ... TL olduğu,
e)Şirketin demirbaş bedellerinin 8.292,00 TL olduğu bilirkişi raporlarında tespit edilmiştir.
f)İşletmenin fiziki kapasitesi, büyüklüğü ve hacmi dikkate alınarak stokta bulunan malların bir kısmının üst katta raflarda sergilenme imkanının olduğu, sergilenemeyen ürünlerin olması halinde de alt katta saklanmasının mümkün olacağı,
13-Yüksek tutardaki fatura içeriğindeki mal alışlarının gerçek bir mal alışı olup olmadığı, malın iş yerine taşındığını, malın teslim alındığını ve bedelinin satıcıya ödendiğini belgelendirmesi halinde gerçeğe ulaşılacağı,
14- ... tarihli raporda belirtilen toplam 6.967,59 TL tutardaki faturaların alış faturası olabileceği, satışlarının da 9.415,65 TL olabileceği,
Bu nedenle zararın demirbaş tutarı + iş yerinde bulunan malzemelerin satış bedeli olan (8.292,00 TL + 49.415,65 TL=) 17.707,65 TL olabileceği" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
... mühendisi bilirkişi ... sigortacı bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle:
1.Şirketin dosyada bulunan mevcut bilgi ve belgeler ile yapılan, tespit ve değerlendirmeler sonucunda;
2.Şirketin mal alışı ile ilgili satıcı firmalarla sözleşmesinin bulunmadığı, Şirketin 2015 yılında satın aldığı mallara ait düzenlenen faturalara istinaden; çoğu firmalardan sevk irsaliyesi, teslim fişi, kargo vb. teslimi ispatlayıcı belge bulunmadığı,
3.Sevk irsaliyesi bulunanların; irsaliyeyi düzenleyenin imzası bulunmasına rağmen adı soyadı bilgisi ve malın ne ile sevk edildiği bilgisinin bulunmadığı,
4.Fatura üzerinde “İş yerinde teslim edilmiştir.” ibaresi bulunan mallar ile ilgili alıcı tarafından sevk irsaliyesinin düzenlenmediği ve malın nasıl taşıttırıldığı ile ilgili herhangi bir bilginin bulunmadığı,
5. Şirketin firmalardan işyerinde teslim almış olduğu malların, kendisi tarafından düzenlediği sevk irsaliyesinin veya başkasına taşıttırılması halinde taşıma irsaliyesinin dosyada bulunmadığı,
6. VUK'a göre; banka yolu ile ödenmesi gerenlerin, banka yolu ile ödenmediği,
7-... Ltd. Şti.'nde ödemelerin, fatura tarihleri farklı olmasına rağmen, ödemelerin tahsilat makbuzların seri numarası birbirlerini takip ettiği,
8. Faturaların içeriğinde ödeme bilgisi olarak “Kredi Kartı Geçildi.” ibaresi bulunanların, Kredi kartı sliplerinin veya kredi kartı extrelerinin dosyada bulunmadığı,
9. “Malın büyük çoğunluğunun, mal alımı yaptığı firmaların Antalya'ya yakın olması sebebi ile ... plaka sayılı aracı (pikap) bizzat gidip almıştır.” bu halde alınan büyük tutardaki malların Denizli, İzmir, Konya ve İstanbul illerindeki malların pikapla taşınmasının mümkün olmadığı ve taşıt giderlerinin bulunmadığı,
10. Şirketin mal satın aldığı firmalar hakkında yanıltıcı belge kullandığı herhangi bir rapor dosyada bulunmadığı,
11. Vergi İdaresinden gelen müzakere yazılarında, ... TL'lik mallar için BS formlarını düzenlendiği, 60.442,00 TL'sinin BS verme yükümlülüğü olmayan firmadan aldığı veya düzenlediği ile ilgili herhangi bir rapor dosyada bulunmadğı
12. Davacının olay tarihine kadar mal mevcudu;
a)Şirketin 2014 yılından 13.481,75 TL'lik mal stokunun bulunduğu, yıl içindeki alışlarının 2015 yılında ... TL alışları olduğu, toplam alış tutarlarının ... TL olduğu,
b)Satışlarının 2015 yılı Ekim ayı sonuna kadar 13.244,14 TL olduğu,
c)Satışların maliyeti 11.037,67 TL olduğu,
d)Mal mevcudu ... TL olduğu,
e)Şirketin demirbaş bedellerinin 8.292,00 TL olduğu bilirkişi raporlarında tespit edilmiştir.
f)İşletmenin fiziki kapasitesi, büyüklüğü ve hacmi dikkate alınarak stokta bulunan malların bir kısmının üst katta raflarda sergilenme imkanının olduğu, sergilenemeyen ürünlerin olması halinde de alt katta saklanmasının mümkün olacağı,
13. Yüksek tutardaki fatura içeriğindeki mal alışlarının gerçek bir mal alışı olup olmadığı, malın iş yerine taşındığını, malın teslim alındığını ve bedelinin satıcıya ödendiğini belgelendirmesi halinde gerçeğe ulaşılacağı,
14. ... tarihli raporda belirtilen toplam 6.967,59 TL tutardaki faturaların alış faturası olabileceği, satışlarının da 9.415,65 TL olabileceği,
Bu nedenle zararın demirbaş tutarı + iş yerinde bulunan malzemelerin satış bedeli olan (8.292,00 TL + 9.415,65 TL=) 17.707,65 TL olabileceği" kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinin ... tarihinde UYAP sisteminden gönderdiği bilirkişi heyeti ek raporunda özetle:
... tarihli kök rapora ek olarak düzenlenen ... tarihli ek rapor ve bu ek raporun sonuç bölümünde bir değişiklik yapılmasına gerek duyulmadığı bildirilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... ile sigortacı bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle:
İş yerine ait ... Sigorta tarafından düzenlenen poliçede iş durması klozuna teminat verilmediğinin görüldüğü ancak poliçenin 4. sayfasında iş durması klozuna göre meydana gelen hasardan dolayı ödenecek tazminatın azami %10'unu işin nevine ve iş başlangıcına göre aynı dönemi kapsayacak emsal kanaç kaybının sigortalı tarafından sunulacak gelir gider belgelerinin ibrazı sonucunda iş durması tazminatı olarak ödeneceği,
Ayrıca tazminatın 25.000 TL 'yi aşmayacağı,
15.01.2018 bilirkişi heyeti raporuna göre 2014 yılı satışlarının 29.313,82 TL alışlarının da 5.299,23 TL olduğu 2015 yılı Ekim ayı yangın tarihine kadar satışların 13.244,12 TL olduğu tespit edilmiştir.
Buna göre 29.313,82 + 13.244,12 TL = 42.557,94 TL'nin %30'unun 12.767,38 TL kar olabileceği bunun da %10'unun 1.276 TL olduğundan ödenecek tazminat tutarının da 1.276 TL olabileceği" sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, yangın teminatı içerir işyeri sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunu’nun 1409'uncu maddesi, "Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.” hükmünü haiz olup, riskin gerçekleşmesi ve gerçek zararın ne olduğu hususundaki ispat yükümlülüğü sigortalıda, riskin teminat dışı halleden olduğunun ispat külfeti ise, ilke olarak sigortacıdadır.
Davalı sigortacı TTK.nun 1459'ncu maddesi uyarınca gerçek zararı ödemekle yükümlü olup, BK.nun 114/2'nci maddesi yollamasıyla aynı Kanun’un 50'nci maddesinin ilk cümlesi hükmüne göre, zararın gerçek miktarını kanıtlamak yükü davacı sigortalıya düşmekte ise de, hırsızlık olgusunun aksinin kanıtlanamaması karşısında, davacı tarafa, iddia ettiği miktarın ispatı bakımından başkaca (her türlü) delilleri varsa ibraz ettirilmesi, ibraz ettiğinde değerlendirilmesi, bu yolla dahi gerçek zararın miktarı kesin olarak saptanamaz ise, BK.nun 50'nci maddesi son cümle hükmü uyarınca mahkemece, uygun bir tazminata hükmedilmesi gerekmektedir.
Kural olarak geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğu gibi rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın da sigortacı tarafından ispat edilmesi gerekmektedir. Ancak, sigortalı da rizikonun meydana geldiğini ve riziko sonucu oluşan zarar miktarını ispatlamalıdır. Özellikle ticarethanelerde ticari defterler, fatura, irsaliye gibi belgeler ve diğer kanıtlarla ispat külfeti yerine getirilmelidir.
Somut olayda davalı ... şirketi rizikonun teminat dışında kaldığını ispata yarar delil sunamamıştır.
Davacının gerçek zararın ne olduğuna dair alınan tanık beyanları, yapılan keşif ile alınan bilirkişi raporu ve ek raporlar ile, davacının mal aldığı firmaların ticari defterlerinin incelenmesi ile alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya mündericatına göre; davacı iş yerinde 21/11/2015 tarihinde meydana gelen yangın sırasında davacının defterlerine göre ... TL. stok ürünün bulunduğu, davacının 2013-2014-2015 yılı Nisan ayına kadar satışlarıyla orantılı mal alışı yaptığı halde 2015 Mayıs ayından sonra çok yüksek aynı özelliklerde ürün girişi yapıldığı ancak bu ürünlerin çıkışının yapılmadığı,2015 yılı Mayıs ayından itibaren alınan faturaların kabul edilmemesi halinde 9.415.65 TL. stok ve 8.292.00 TL. demirbaşların yangında yanmış olabileceği ve yangından dolayı 17.707.65 TL zararı olduğu,yangın anında stoklarda olduğu belirtilen ürünlerin gönderildiğini ispatlayan ambar faturalarının olmadığı, davacının aldığı faturaları düzenleyen firmalar nezdinde taliımat mahkemelerince yaptırılan karşıt incelemeler sonucunda;düzenlenen bilirkişi raporlarında davacı ile faturaları düzenleyen firmalar arasında ticari teamüllere uygun ticarı faaliyetin olduğuna dair tespitlerin yapılamadığı, davacının mal alışı ile ilgili satıcı firmalarla sözleşmesinin bulunmadığı, 2015 yılında satın aldığı mallara ait düzenlenen faturalara istinaden; çoğu firmalardan sevk irsaliyesi, teslim fişi, kargo vb. teslimi ispatlayıcı belge bulunmadığı, sevk irsaliyesi bulunanların; irsaliyeyi düzenleyenin imzası bulunmasına rağmen adı soyadı bilgisi ve malın ne ile sevk edildiği bilgisinin bulunmadığı, fatura üzerinde “İş yerinde teslim edilmiştir.” ibaresi bulunan mallar ile ilgili alıcı tarafından sevk irsaliyesinin düzenlenmediği ve malın nasıl taşıttırıldığı ile ilgili herhangi bir bilginin bulunmadığı, davacının firmalardan işyerinde teslim almış olduğu malların, kendisi tarafından düzenlediği sevk irsaliyesinin veya başkasına taşıttırılması halinde taşıma irsaliyesinin dosyada bulunmadığı, VUK'a göre; banka yolu ile ödenmesi gerekenlerin, banka yolu ile ödenmediği, yüksek tutardaki fatura içeriğindeki mal alışlarının gerçek bir mal alışı olup olmadığının, malın iş yerine taşındığını, malın teslim alındığını ve bedelinin satıcıya ödendiğini belgelendirmesi halinde ispatlanabileceği,
Bu durumda mevcut delil durumuna göre davacının yangın sonucu hasara uğrayan emtiasının 9.415,65 TL, yangın sonucu hasara uğrayan demirbaş eşyasınıne 8.292.00 TL değerinde olduğunun, iş durması nedeniyle meydana gelen kazanç kaybından oluşan zararının 1.276,00 TL olduğunun kabulü gerektiği,
Davacının TTK 1446.maddesi uyarınca sigorta şirketine yaptığı ihbardan 45 gün sonra tazminat alacağının muaccel olacağı, bu tarihin Antalya ...Noterliği'nin ... yevmile nolu ... tarihli ihtarnamesinin 04.03.2016 tarihinde tebliğ edilmesine göre 18.04.2016 tarihine tekabül ettiği anlaşılmış, davanın kısmi dava olarak açılması nedeniyle kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla;
1-Yangın sonucu hasara uğrayan emtia nedeniyle açılan Tazminat davasının KABULÜ İLE; 1.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Yangın sonucu hasara uğrayan demirbaş eşya nedeniyle açılan Tazminat davasının KABULÜ İLE; 1.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-İş durması nedeniyle meydana gelen kazanç kaybından oluşan zarar için açılan Tazminat davasının KABULÜ İLE; 1.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Alınması gerekli 204,93 TL harçtan peşin alınan 51,24 TL harcın mahsubu ile bakiye 153,69 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 51,24 TL peşin, 29,20 TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 6.700,00 TL bilirkişi ücreti, 1.954,56 TL tebligat, posta ve keşif harcı masrafı olmak üzere toplam 8.654,56 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 20/12/2022
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı