T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/41 Esas
KARAR NO: 2018/186
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/01/2016
KARAR TARİHİ: 19/03/2018
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkil firmanın yolcu taşıma faaliyeti yürüttüğünü ve turizm sektöründe de hizmet verdiğini, turizmde yoğunluğun maksimuma ulaştığı yaz dönemlerinde taşıt eksikliğine bağlı bir sıkıntı yaşamamak için sezondan hemen önce taşıt kiralama sözleşmeleri yaptığını, davalı ile Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı işlemi ile onaylı "..'' plaka numaralı araç için" taşıt kira sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye göre davalıya ait araç, müvekkil firma ya da müvekkil firma ile anlaşma yapan acentaların yolcularını belirtilen zamanlarda ve belirlenen programlar dahilinde taşıyacağını, ancak davalı sözleşmeye aykırı şekilde davranarak müvekkil firmanın anlaşmalı olduğu ... isimli seyahat acentasının yolcularını Alanya'dan Antalya Hava Limanına transferi sırasında gecikmeye sebebiyet verdiğini, tüm uğraşlara rağmen yolcuların uçağı kaçırdığını, gerek davalının sözleşmeye aykırı davranışları gerekse acentanın ve müvekkilin talimatlarına aykırı davranmasından dolayı acenta tarafından müvekkil firmaya dava konusu 7.930,00TL reklamasyon cezası yansıtıldığını, müvekkilinin acentaya ödemek durumunda kaldığı reklamasyon cezasını sözleşme gereği davalıdan almak istediğini ve davalıya ... tarih, ... faturayı gönderdiğini, davalı söz konusu faturanın içeriğine itiraz ederek faturayı haksız şekilde müvekkile iade ettiğini, davalı ile akdedilen sözleşmenin 7/e maddesinin ihlali ve aynı maddede bulunan "müvekkil firma veya acentanın uğrayacağı maddi/manevi zararlar taşıt sahibinden tazmin edilir" amir hükmü gereğince acentanın müvekkile yansıttığı 7.930,00 TL reklamasyon cezasının davalıdan tahsili için Antalya ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini ve davalıya gönderildiğini, davalının ihtarnameye cevap vermediği gibi ödemede de bulunmadığını, müvekkilinin alacağın tahsili yönündeki tüm talepleri karşılıksız kaldığını, bu nedenle Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyası icra takibi başlatıldığını, ancak davalının haksız ve kötü niyetli itirazı üzerine durdurulduğunu belirterek, bu nedenlerle takibe yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takibin dayanağı olan "... Turizm fatura yansıtması" açıklamalı ... tarih ve A ... nolu faturanın davalı tarafça müvekkile gönderildiğini, bu faturanın taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olması ve gerçeği yansıtmaması nedeniyle müvekkil tarafından ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı tarafa iade edildiğini, faturaya konu transfer işleminde yaşanan gecikme vs. olaylarda müvekkilin ve personelinin bir kusurunun bulunmadığını, gecikme olduğu iddia edilen ... tarihli transfer işleminde davacının birlikte çalıştığı ... Turizm A.Ş. adlı seyahat acentası operasyon yetkililerinin, müvekkilinin şoförüne beş adet farklı otelden yolcu transferi için bilgi verdiğini, müvekkile ait şoförün dört oteldeki yolcuları alınış, bildirilen ... otelin yanlış olması nedeniyle yolcuları bulamadığını, akabinde operasyon yetkililerini aradığında Alanya'dan havalimanına gitmesi talimatı aldığını, bu talimattan sonra acentanın operasyon yetkililerinin müvekkile ait şoförü araç Manavgat Kızılot mevkiine geldiğinde yeniden arayarak, ... otelin ...'da olduğunu bildirerek geriye dönmesini istediğini, araç şoförünün, geriye dönmesi halinde havalimanına gecikeceğini beyan etmesine rağmen, ... adlı acentanın operasyon yetkililerinin ısrarı üzerine döndüğünü ve ... oteldeki yolcuları da aldığını, daha sonra aracın ... yakınlarında trafik kontrolüne tabi tutulduğunu, şoförün durumu derhal acentanın operasyon yetkililerine bildirdiğini ve ek araç istediğini, ek aracın geç gelmesi ve bazı yolcuların valizlerinin acenta tarafından havalimanında kaybedilmesi nedeniyle gecikme yaşandığını, bu nedenle davacı taraf ve ilgili acentanın arasındaki e-posta yazışmaları gerçeği yansıtmadığından kabul etmediklerini, reklamasyon bedelinin dayanağı olan gecikmenin sorumlusunun bizatihi davacı ve birlikte çalıştığı seyahat acentası olduğunu, davacı tarafın sözleşmenin ihlali olarak dayandığı 7/E maddesinin somut olayla ilgisi olmadığını, sözleşmenin 7/E maddesinde; taşıt sahibi tarafından istihdam edilen şoförlerin ücret, tazminat, iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan haklarının ödenmemesi halinde; davacı ... ve ilgili acentanın maddi ve manevi zararlarının tazmin edileceğinin belirtildiğini, davacı tarafın iddia ettiği transfer gecikmesi ve reklamasyon cezasının bu madde ile bir ilgisi olmadığını, bu iddianın ispatlanmış olması durumunda müvekkilin sözleşmeye göre tazmin yükümlülüğü bulunmamadığını, faturaya konu transfer işleminde yaşanan gecikme vs. olaylarda müvekkilinin ve personelinin bir kusuru bulunmadığını, gecikme olduğu iddia edilen ... tarihli transfer işleminde Seyahat Acentaları Yönetmeliği m. 42'ye göre ilgili acenta ve davacı tarafından bulundurulması zorunlu olan Transfer Elemanı müvekkiline ait ... plaka sayılı araçta görevlendirilmediğini, transfer elemanının olmamasının transferde aksamaya neden olduğunu, müvekkiline bağlı olarak çalışan şoförün görevinin aracı kurallara uygun olarak kullanmak olduğunu ve transfer noktalarının yerleri, tur ve transfer programının sorumluluğu davacıya ve birlikte çalıştığı acenteye ait olduğunu, taraflar arasındaki taşıt sözleşmesinin 7/A maddesi uyarınca: "Taşıt sahibi, ... veya ... ile anlaşma yapan turizm ve seyahat acentasının yerli veya yabancı yolcularını ... veya acenta tarafından belirtilen zamanda Türkiye sınırları dâhilinde veya acentanm programına göre taşımakla yükümlüdür"'. İlgili acentanın programı müvekkile bağlı şoföre yanlış bildirildiğini, bu programın uygulanması görevinin Seyahat Acentaları Yönetmeliği m.42 uyarınca ilgili acentanın transfer elemanının görevi olduğunu, bu nedenlerle davanın hukuki mesnetten yoksun olduğunu belirterek, davanın reddine, %20'nden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası celb edilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde; alacaklısının ... AŞ, borçlusunun ... olduğu, ... tarihli ... nolu ve 7.930,00 TL bedelli reklamasyon faturasına dayalı olarak 7.930,00 TL asıl alacak ve 191,20 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.121,20 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu vekilinin süresinde borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.
Mahkememizce 17/10/2016 tarihli yargılamasında davacı tanıkları ..., , ..., davalı tarafın tanığı ...'un hazır bulunması üzerine beyanları alınmıştır.
Davacı Tanığı ... Beyanında: "Kaptanın ismini bilmiyorum ancak aracı ... otobüs işletmesinden şoförlü olarak kiralıyoruz, araç şoförü tahminime göre araç malikinin şoförüdür. Araç malikinin kim olduğunu bilmiyorum, anlattığım olay Temmuz 2014 tarihinde olmuştu, bir keresinde yolcuyu almaya gecikmişti, yolcunun araması üzerine araç şoförünü aradık, 5 dk'ya kadar orda olacağını söyledi ancak yarım saat sonra müşteri bizi arıyarak hala aracın kendisini almadığına ilişkin beyanda bulundu, bir seferinde de trafik polisleri emniyet kemerini takmadığı için araç şoförünü durdurmuşlar, biz firma olarak araçlarda transfer elemanı bulundurmuyoruz" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı Tanığı ... beyanında: "Ben davacı firmanın operasyon müdürüyüm, davacı şirket ile davalı ... arasında taşıt kira sözleşmesi bulunmaktadır, biz davalı ...'a ait 1 tane ... plaka sayılı aracını şoförü ile birlikte kiraladık, bizde bu aracı çalıştığımız ... firmasına şoförü ile birlikte kiraladık, biz aracı ... firmasına kiraladıktan sonra bizim gözetimimizden çıkar kiraladığımız firma işletimini yapar ancak herhangi bir sorun çıktığında tarafımıza bilgi verirler, biz sadece aracın kira bedelini öderiz, daha sonra ... bizi arıyarak bazı sorunlar olduğunu bildirdi yolcunun uçağı kaçıracağını, kaptanın otelleri bulamadığını, kaptanın yanlış otellere girdiğini aynı gün bize söyledi, biz kaptana dönüş yaptık, kaptan bize trafik polisi ile uğraştığını bize sonradan dönüş yapacağını söyledi, bize dönüş yapmadı ancak bırakacağı yolcular uçağı kaçırmışlardı, biz davalı ... ile sözleşmeyi fes ettik, ancak anlattığım bu olaydan ne kadar sonra fes ettiğimizi hatırlamıyorum, biz ... firmasına yolcuların uçağı kaçırması nedeniyle uçak bilet bedellerini ödedik, araç malikinden bu bedeli istedik, ödemeyince eldeki dava açıldı, biz araçlarda transfer elemanı bulundurmuyoruz" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı Tanığı ... beyanında: "Ben davacı şirkette operasyon görevlisi olarak çalışıyorum, davalı ... ile bizim şirket arasında araç taşıt sözleşmesi vardır, bizim çalıştığımız acenta olan ... firmasından yolcuları uçağa yetiştirilmemesinden dolayı bir reklamasyon bedeli geldi, bu durum uaraştırdığımızda yolcuların uçağı kaçırması nedeniyle ödenen bilet paraları olduğunu anladık, bildiğimi kadarıyla ... firmasına ödeme yapıldı, bizde araç malikine rücu ettik" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı Tanığı ... beyanında: "Ben ...plakalı aracın şoförüyüm, o tarihlerde davalı ...'ın yanında çalışıyordum, o tarihlerde ... firmasının yolcularını taşıyordum, ... otel ile çalışıyordum, olay günü otellerden misafirleri aldım, ... Oteli sorduğumda operasyonda çalışan kiyi ile görüştüm, bana ... otelde misafirlerin olduğunu söylemişti, ... otele gittiğimde resepsiyondaki görevliler bana benim belirttiğim misafirlerin olmadığını söylediler, operasyon şefliğini telefonla aradım, bana havaaalanına gitmemi söylediler, Manavgat'a yetiştiğimde operasyondan beni tekrar arıyarak misafirlerin ... Beach'de olduğunu gidip onları almamı söylediler, ben oraya gidince bütün yolcuların uçağı kaçırabilecekleri söyledim, ancak ısrarla geri dönmedi istedir, geri dönerek ... Beach'deki yolcuları aldın, havaaalanına gelirken ... trafik ekipleri kontrol yaptı, fazla çalıştığım için süreyi aştığımdan dolayı aracı bağlayacaklarını söylediler, bende operasyona bilgi vererek araç göndermeleri söyledim, operasyon dediğim ... firmasının operasyon yetkilileriydi, 2 tane araç gönderdiler, yolcuların bir kısmı havaalanı 1 nolu, kimileri 2 nolu kimileri de iç hatlar terminalinin yolcularıydı. Yolcuları ve valizlerini karıştırmışlar bu nedenle yolcular uçağı kaçırmışlar, bu olayda ehliyetime el konulduğu için ... firması ile bir daha çalışmadım, şoförlüğünü yaptığım aracın çalışıp çalışmadığını bilmiyorum, trafik ekipleri bana başkaca ceza vermediler, ceza puanım dolmuştu, ... otel ile ... beach otel farklı otellerdir, süre ihlalinin sebebi fazla çalışmamdır" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizce Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi talimat yazılmış ve davalı tarafın kusurunun bulunup bulunmadığı, varsa kusur oranı, bu nedenle dava konusu edilen miktarın davalıdan talep edilip edilemeyeceği ve talep edilebilecek miktar hususunda hukukçu bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda; davaya konu transfer konusunda davalıya ait araçta Yönetmelikte belirtilen transfer elemanının bulunmadığı tespit edildiğini, ... Otel'den ... Otel'e yapılan dönüşün de organizasyon eksikliğinden kaynaklanmış olduğu, bu bakımdan davacı şirket ve dava dışı acentanın bu gerekçelerle toplam %50 oranında kusurlu oluğu, davalıya ait taşıt şoförünün yasa ve yönetmeliklerde belirtilen azami sürelerin üzeride taşıt kullanması, emniyet kemeri takmaması sebebiyle trafik denetimine tabi tutulması ve aracın bağlanması ile yolcuların ulaşımını geciktirmesi nedeniyle %50 oranında kusurlu olduğu, davacı şirketin meydana gelen zararın %50'si nispetinde davalı araç maliki rücu hakkı olabileceği, uğranılan zarar nedeniyle davacının davalıya zarar bedelinin %50'si tutarında rücu hakkı olacağı belirtilmiştir.
Mahkememizce Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden talimat yazılmış ve davacının takip dosyasında talep edebileceği asıl alacak ve faizine ilişkin ek rapor alınmıştır. Bilirkişi ek raporunda; davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 3.965,00 TL asıl alacak, 80,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.045,25 TL talep hakkı bulunduğu belirtilmiştir.
Dava, dava dışı acentenin yolcularının uçağı kaçırmalarına sebebiyet verilmesinden kaynaklı olarak davacıya kestiği ve davacı tarafından dava dışı acentaya ödenen 7.930,00 TL reklamasyon cezasının, taşıt sözleşmesinin tarafı olan davalıdan rücuen tazmini amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasında tanzim olunan ... tarihli "Taşıt Sözleşmesi"nin 7/A maddesi uyarınca; "Taşıt sahibi (davalı) ... veya ... ile anlaşma yapan turizm ve seyehat acentesinin yerli veya yabancı yolcularını ... veya Acente tarafından belirlenen zamanda Türkiye sınırları dahilinde veya acentenin programına göre taşımakla yükümlüdür."
Buna göre, davacı şirketin anlaşmalı olduğu "..." seyahat acentesinin yolcularının Alanya'dan Antalya Havalimanına transferi sırasında gecikme meydana geldiği ve bu nedenle de yolcuların uçağı kaçırmış oldukları anlaşılmaktadır. Bu konuda taraflar arasında ihtilaf yoktur.
Taraflar arasındaki ihtilaf, gecikmenin meydana gelmesinde, gecikmenin yaşandığı aracın şoförünün, diğer bir deyişle davalının maliki bulunduğu aracın şoförünün kusurlu bulunup bulunmadığı ile davacı şirket çalışanlarının yahut anlaşmalı acentenin çalışanlarının kusurunun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Bu konuda taşıma alanında uzman bilirkişiden rapor alınmıştır. Alınan rapordaki tespitlere göre, dava dışı acentenin yolcularının uçağı kaçırmasında, davacının ve anlaşmalı acentesinin %50 oranında, davalıya ait taşıt şoförünün de %50 oranında kusurlu oldukları anlaşılmıştır. Bilirkişi raporu, taraf denetimine açık ve dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınmıştır. Buna göre, davacı şirketin meydana gelen zararın %50'si nispetinde davalı araç malikine rücu edebileceği kabul edilmiştir.
Bu şekilde, davanın kısmen kabulüne karar verilerek, davacının dava dışı acenteye ödediği 7.930,00 TL reklamasyon cezasının %50'si olan 3.965,00 TL ile temerrütün gerçekleştiği 16/11/2014 tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 80,25 TL temerrüt faizi olmak üzere takibin toplam 4.045,25 TL üzerinden devamına karar verilmiş, taraflar arasındaki rücu ilişkisinin temelinin haksız fiilden kaynaklı olması, tarafların kusur oranları ve alacağın miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirmesi nedeniyle tarafların tazminat taleplerinin reddine karar verilerek, tüm dosya kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İle; davalının Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 3.965,00 TL asıl alacak ve 80,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.045,25 TL üzerinden DEVAMINA,
2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
3-Yasal şartları oluşmadığından tarafların tazminat taleplerinin REDDİNE,
4-Alınması gerekli 276,33 TL harçtan peşin olarak alınan 98,08 TL harcın mahsubu ile 178,25 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvurma, 98,08 TL peşin, 193,50 TL tebligat, müzekkere, talimat gideri ve 350,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 670,78 TL yargılama giderinden davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 334,12 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.19/03/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır