T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/627 Esas
KARAR NO: 2018/105
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 22/08/2016
KARAR TARİHİ: 16/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesine özetle; ... tarihinde ...plakalı araç ile Sürücüsü ...'in idaresindeki ... plakalı araçla çarpışması sonucu maddi hasarlı (34.039,04-TL) trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı sürücünün %100 Asli Kusurlu olduğunu, borçlu hakkında Antalya ... İcra Müd. .../... Esas sayılı dosyada ... tarihinde ilamsız icra takibi başlattıklarını, icra takibin sehven davalı şirkete ait aracın trafik sigorta poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş.'den 31.000,00-Tl tahsil edilen toplam alacak üzerinden yapıldığını, hasardan kalan 3.039,04-Tl tazminat alacağının 20/04/2016 tarihinden itibaren işlemiş banka reeskont faizi ile birlikte karşı taraftan tahsiline, ... plaka sayılı araç üzerine ihtiyati tedbir şerhi konulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesine özetle; trafik kazasında olay yerine trafik ekiplerinin çağrılmadığını, tarafların kendi aralarında tutanak düzenlediklerini, %100 kusurdan bahsetmenin doğru olmadığını, icra takibine istinaden itirazın iptali davası açması gerekirken tazminat davasının açılmasının uygun olmadığını, bu yönden davanın reddi gerektiğini, usule aykırı açılmış davanın reddini, davacının icra dosyasında talep ettiği bedel üzerinden %20 den az olmamak kaydıyla davacıdan tahsilini talep etmiştir.
Mahkememizce Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası celp edilmiş dosyamızı arasına alınmıştır. İncelenmesinde; Davacı tarafça ... tarihli " İlamsız Takipte Ödeme Emri" Örnek No:7 ile davalı şirket aleyhine 34.039,04 TL asıl alacak, 998, 79 TL işlemiş faiz 35.037,83 TL toplam alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı/borçlu tarafından ... tarihli itiraz dilekçesi ile yetki itiazında bulunulduğu, kazaya karışan aracın Trafik ve Kasko Sigorta sigortaları yaptırıldığından zarara olması durumunda poliçe sınırları dahilinde sorumluluğun trafik poliçesini yapan ... Sigorta A.Ş' ye a ait olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin karşı tarafa borcu bulunmadığını, belirtilen nedenlerle yetki itirazının kabulüne, borcun tamamına yapmış olduğu itirazın kabulüne, takibin durdurulmasına karar verilmesi yönündeki talebi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Davalının ticari defter belgelerinin ( 2015-2016 yıllarına ait ) inceleme günü olarak tayin edilen ... günü saat ...'te mahkememizde hazır etmesine karar verilmiş, davalı vekili süresinde verdiği dilekçesi ile müvekkili şirketin ticari kayıtlarının ... İstanbul adresinde olduğunu belirterek yerinde inceleme yetkisi verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce davalı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde talimat yoluyla mali müşavir bilirkişi aracılığıyla inceleme yapıtırılarak ; kaza tarihi ( ... ) itibarı ile ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı tarafından kiraya verilip verilmediği, kiralama süresi hakkında rapor düzenlemesine karar verilmiş, İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ve Mali Müşavir Bilirkişi ...' dan rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davalı ... Otomotiv Tic.ve San. A.Ş/ nin 2016 yılı itibariyle e-Deftere tabi olduğunu, Yevmiye ve Kebir defterleri Beratları alınıp dosyaya konulduğunu, envanter defteri Noter açılış tasdiki yapıldığını, ticari defterlerin VUK ve Muhasebe Standartları usul ve esaslarına göre tutulduğunun anlaşıldığını, bu haliyle ticari defterlerin TTK ve HMK 222. madde gereği sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığını, kaza tarihi olan ... tarihi itibariyle ... plakalı aracın kiracı şirkete kaza tarihinden çok önce ... tarihinde Filo Sözleşmesi dahilinde teslim edildiği ve kiralama süresinin Araç Teslim Formu almadığını, davalı şirket yetkililerinden alınan bilgilere göre, kiracı şirketten gelen teklifler dahilinde önceden verilen araçların başka araçla değiştirilebildiğini, kiralama ile ilgili "Uzun Dönemli Kiralama Sözleşmesi" dahilinde, davalı şirket tarafından kiracı ... Gıda Pazarlamam A.Ş, adına, dava konusu ... plakalı aracın da bulunduğu Filoya dahil tüm araçları kapsayacak şekilde ... tarihli, ... nolu ve Toplam 105.312,05 TL. tutarlı e-Fatuıanın düzenlendiğini, davaya konu aracın 30 günlük yani ...-... tarihlerini kapsadığı ve düzenlenen iş bu faturanın davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu belirtmiştir.
2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" düzenlemesine; aynı Kanun'un 3. maddesinde ise işleten tanımı yönünden "araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda; trafik kazasına karışan ... plakalı araç, her ne kadar kayden davalı ... Otom. Tic. San. A.Ş. adına kayıtlı ise de, aracın ... tarihinde filo sözleşmesi dahilinde dava dışı ... Gıda adına ...'e davalı şirket yetkilisi tarafından teslim edildiği, kiralanmış olan aracın dava dışı firmanın kullandığı esnada davaya konu kazanın meydana geldiği görülmektedir.
Mahkemizce, konusunda uzman bilirkişiye davalı ... A.Ş.'nin ticari defterleri ve muhasebe kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, davalı şirketin kazaya karışan ... plakalı aracını kaza tarihini kapsar şekilde kiraladığı, kiralamanın süresinin davalının aracını kaza tarihini de kapsar şekilde 1 aylığına kiraladığının net şekilde tespit edildiği, davalının iştigal konusunun araç kiralama oluşu da gözetilerek, davalının kaza tarihinde uzun süreli kiralama nedeniyle işleten sıfatının bulunmadığı dikkate alınmak suretiyle, davalının kazada işleten sifatıyla sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından Davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan ( dava şartı yokluğu) nedeniyle HMK 114/1-d ve 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan ( dava şartı yokluğu) nedeniyle HMK 114/1-d ve 115/2 maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE,
2- Alınması gerekli 35,90 TL harcın peşin alınan 51,90 TL harçtan mahsubu ile artan 16,00 TL harcın istemi halinde iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı.16/02/2018
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı