T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/633 Esas
KARAR NO: 2018/113
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/08/2016
KARAR TARİHİ: 20/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesine özetle; müvekkil sigorta şirketi kredi sigortaları branşında faaliyet gösterdiklerini, poliçelisi ... Bilgisayar Sistemleri Müh. San. Ve Tic. A.Ş. 'nin davalı şirkete satarak teslim ettiği ... tarihli ... nolu 73.202,80-TL bedelli fatura muhteviyatı emtia bedellerinden kaynaklanan alacağın tahsil edilememesi üzerine Sigorta Poliçesi kapsamında 14.262,31-USD tazminat ödediğini, ödediği kısım alacağa kanunen halef olduğunu, bu alacağın tahsili amacıyla Antalya .... İcra Müd. .../... Esas sayılı dosyasında icra takibine geçildiğini, borçlunun itirazı üzerine eldeki işbu davanın açılmış olduğunu, itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket yetkilisinin cevap dilekçesine özetle; Esas anlaşması ve ticari alışverişi ... Bilgisayar Sistemleri Müh. San. Ve Tic. A.Ş. İle olduğunu, davacı ... olan ... İşbu huzurdaki davada ... Bilgisayar Sistemleri A.Ş.'nen halefi olarak alacaklı olduğunu iddia ettiklerini, alacağın temlikine ilişkin veya halefiyetin olduğuna ilişkin ben davalı borçlu şirkete herhangi bir yazı gönderilmeksizin icra takibi yapıldığını, bu bakımdan davalı şirketin borcunu kime ödeyeceğini bilebilmesinin mümkün olmadığını, ... Bilgisayar A.Ş. Ye toplam borcunun 35.000,00-Tl olduğunu, ... Com isimli Web sayfası üzerinden yapmakta olduklarını, davalının asıl şirket olan ... Bilgisayar A.Ş.'ye toplam bakiye borcunun 35.000,00-Tl olduğundan bu parayı nereye ve kimin adına tevdi edeceğini mahkemenin belirlemesini, davanın reddini, %20 den aşağı olamayan tazminat istemlerinin reddini talep etmiştir.
ANTALYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ .../... E-.../... K SAYILI DOSYASINDA ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirkete satarak teslim ettiği 73.202,80.-TL bedelli fatura muhteviyatı emtea bedellerinden kaynaklanan alacağını tahsil edemediğini, bunun üzerine sigortacısı ...ye müracaat ederek 14.262,31.-USD tazminat ödemesi aldığını, bunun dışında halen 6.478,85.-TL alacağının bulunduğunu, alacağın ödenmemesi üzerine Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını, davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu, itirazın haksız olduğunu beyanla davalının itirazının iptali ile %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini dava ve talep etmiş olup, ... havale tarihli dilekçesinde aynı borçla ilgili Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi .../... Esas sayılı dosyada da dava açtıklarını, mahkememiz dosyasının Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sarf ve Ofis Malzemeleri Biliş Ticaret San. Ltd.Şti yetkilisi ... cevap dilekçesinde özetle; Şirketin esas anlaşması ve ticari alışverişinin ...ile olduğunu, bu davacı şirketin Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı icra takip dosyası ile Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dava dosyası ile alacaklarını sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş' ye devretttiğini, alacağın temlikine ilişkin veya halefiyetin oluduğuna ilişkin herhangi bir yazı gönderilmeksizin ... Sigorta A.Ş' nin icra takibi yaptığını ve dava açtığını, şirketin borcunu kime ödeyeceğini bilmesinin mümkün olmadığını, şirketin ... Bilgisayar .. A.Ş' ye toplamda 35.000,00 TL borcunun olduğunu fakat bu alacaklıya ... Sigorta.. A.Ş. Halef oluduğunu beyan ederek icra takibi ve dava açtığını, bu durumda ... Bilgisayar Sistemleri Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş' nin kendisinden alacağının kalmamış olması gerektiğini, ödemeleri ...ile alışverişlerinin cari hesap şeklinde işlendiğini, ödemeleri doğrudan ... Bilgisayar Sistemleri Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş' nin indexpazar. com isimli web sayfası üzerinden yaptıklarını, alacaklı ve davacı sıfatı olup olmadığı belirsiz olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce Antalya .... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı icra takip dosyası celp edilmiş. Dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde; alacaklı ...vekili tarafından borçlu ...ve Ofis Malzemeleri Bilişim Tic San Ltd Şti aleyhine toplam 14.262,31 USD alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip tarihinin... olduğu, borçlunun ... tarihli dilekçesi ile borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, icra müdürlüğünün ... tarihli kararı ile icra takibinin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce Antalya .... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı icra takip dosyası celp edilmiş. Dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde; alacaklı ... Bilgisayar sistemleri Müh San ve Tic A.Ş vekili tarafından borçlu ... Sarf ve Ofis Malzemeleri Bilişim Tic San Ltd Şti aleyhine toplam 6.478,85 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip tarihinin ... olduğu, borçlunun ... havale tarihli dilekçesi ile borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, icra müdürlüğünün ... tarihli kararı ile icra takibinin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Davalı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, Mahkememizce belirlenen defter inceleme günü davalı şirkete usulüne uygun tebliğine rağmen ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği anlaşılmıştır.
Davacı ...ile birleşen dosya davacısı ... Bilgisayar...A.Ş' nin ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır. İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... talimat nolu dosyasında mali müşavir bilirkişi ...' dan rapor alınmıştır. Bilirkişi... tarihli raporunda sonuç olarak; Davacılar ... Sigorta Aş, ve ... Bilgisayar Sistemleri Muh.San.Ve TJc.Aş'nin ibraz ettiği 2015 ve 2016 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu, HMK Madde 222/11 hükmü uyarınca delil niteliklerinin bulunduğunu, davacı ... Aş.' nin ... nolu kredi sigortası poliçesi kapsamında diğer davacı ... Bilgisayar Sistemleri Muh.San.Ve Tic.Aş/ne ... tarihinde 14,262,31 USD tazminat ödemesinde bulunduğunu ve TTK 1472 maddesine göre aynı tutarda davalıya karşı alacağa halef olduğunu, davacı ... Bilgisayar Sistemleri Muh.San.Ve Tic.Aş' nİn davalı firmadan olan alacağının 14.262,31 USD (karşılığı 43.133,50 TL) kısmını diğer davacı ... şirketinden ... nolu kredi sigortası poliçesi kapsamında tahsil ettiğini, davalı firmadan takip tarihi itibariyle (Antalya ...İcra Dairesinin 2016/5110 E, sayılı dosyası) 5.123,93 TL alacaklı olduğunu, Antalya .... İcra Dairesinin .../... E, sayılı takip dosyasında davacı/alacaklı ... Sigorta AŞ'nin davalıdan takip tarihi İtibariyle talep edebileceği asıl alacak tutarının 14.262,31 USD olduğunu, davalının icra takibi ile temerrüde düştüğü, takip tarihine kadar işlemiş faiz tutarının bulunmadığını, Antalya .... İcra Dairesinin .../... E. sayılı takip dosyasında davacı/alacaklı ... Bilgisayar Sistemleri Müh.San.Ve Tic.Aş' nin davalıdan takip tarihi itibariyle talep edebileceği asıl alacak tutarının 5.123,93 TL olduğu, davalının icra takibi ile temerrüde düştüğünü, takip tarihine kadar işlemiş faiz tutarının bulunmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.
Asıl dava, davalı ile birleşen dosya davacısının davalı şirketten olan ticari alacağını tahsil edememesi nedeniyle davacı ... şirketinin poliçe teminatı kapsamında yaptığı ödemenin rücuna ilişkin yapılan takibe itiraz nedeniyle, birleşen dava sigorta şirketi tarafından ödenmeyen bakiye alacaktan kaynaklı bakiye alacak iddiasıyla yapılan takibe itiraz nedeniyle İİK'nın 67. maddeye göre açılmış itirazın iptâli davasıdır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).
İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).
Bu kurallar birlikte değerlendirildiğinde ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK'nın 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır.
Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verilmiş olup davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporu ile talep edilen alacağın varlığı kanıtlanmıştır. Davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan sunulmayan ticari defterlerinde de birleşen dosya davacısının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekir.
Bu durumda ticari defter kayıtları ile alacağın varlığı ispatlandığı anlaşılmakla; davacı ... şirketinin alacaklının halefi sıfatıyla açtığı asıl davanın kısmen kabulü ile; davalının ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasında 14.262,31 USD asıl alacağa yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, takip tarihinden itibaren asıl alacağa 3095 Sayılı Yasanın 4-a maddesi uyarınca değişen oranlarda USD cinsi döviz faizi uygulanmasına, takibe konu asıl alacağın %20 oranındaki ( 8.364,84 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dosya davacısının sigorta şirketi tarafından karşılanmayan bakiye alacak için açtığı birleşen davanın kısmen kabulü ile; davalının 16. İcra Müdürlüğünün 2016/5110 esas sayılı takip dosyasında 5.123,93 TL asıl alacağa yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin bu miktar asıl alacak üzerinden devamına,5.123,93 TL üzerinden hesap edilecek %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasında 14.262,31 USD asıl alacağa yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, takip tarihinden itibaren asıl alacağa 3095 Sayılı Yasanın 4-a maddesi uyarınca değişen oranlarda USD cinsi döviz faizi uygulanmasına,
Takibe konu asıl alacağın %20 oranındaki ( 8.364,84 TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Birleşen davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyasında 5.123,93 TL asıl alacağa yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin bu miktar asıl alacak üzerinden devamına
5.123,93 TL üzerinden hesap edilecek %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
3-Asıl davada ;
Alınması gerekli 2.857,10 TL haçtan peşin alınan 505,14 TL nin mahsubu ile bakiye 2.351,96 TL harcın davalıdan tahsiline,
Davacı tarafından yatırılan 29,20 başvuru, 505,14 TL peşin harç olmak üzere 534,34 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
A.A.Ü. T uyarınca hesaplanan 4,950,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Birleşen davada;
Alınması gerekli 350,00 TL harçtan peşin alınan 78,26 TL harcın mahsubu ile bakiye 271,74 TL harcın davalıdan tahsiline,
Davacı tarafından yatırılan 29,20 TL başvuru, 78,26 TL peşin harç olmak üzere toplam 107,46 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
A.A.Ü. T uyarınca hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Esas ve birleşen davada davacı tarafından tebligat-posta-talimat gideri olmak üzere yapılan 957,50 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 930,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 26,85 TL sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Dair,davacı ...ve birleşen dosya davacısı ... Bilgisayar... A.Ş vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı.20/02/2018
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı