T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/171 Esas
KARAR NO: 2018/467
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/03/2017
KARAR TARİHİ: 22/06/2018
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ticari ilişki nedeni ile,müvekkili dava şirketin, davalı şirketi 27.10.2015 keşide tarihli, 30.10.2015 vade tarihli, 60.000,00 TL 27.10.2015 keşide tarihli, 05.11.2015 vade tarihli, 60.436,00 TL bedelli iki adet bono keşide edilerek davalı şirkete verildiğini, diğer davaılar ... ve ...'in bu bonolara kefil sıfatı ile imza attıklarını, işbu bonolar nedeni ile davalı yanca Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... , .../... Esas sayılı İcra takip dosyaları ile icra takibi başlatıldığını, icra takipleri devam ederken taraflar arasında yapılan anlaşma çerçevesinde Antalya ... .İcra Müdürlüğü'nün .../..., .../... ve .../... Esas sayılı dosyalarına konu borçların tasfiye edildiğini, davalı tarafça, Antalya ...İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasının kapatıldığını ancak, borç sona ermiş olmasına rağmen diğer icra dosyaları kapatılmadığı gibi haciz işlemlerine de devam edildiğini, oysa taraflar arasında akdedilen " PROTOKOL-İBRANAME " başlıklı belge çerçevesinde, davalı asil nezdinde doğan asıl alacak için bir kısım mal iadesi yapıldığı ve çekler verildiğıini, faiz, icra giderleri ve vekalet ücreti için de yine çekler verildiği ve bu suretle borcun sonlandırıldığını, protokolde yar almayan 7.000,00 TL bedelli bir çek daha davalı yanca tahsil edidiğini, esasında, dosya borçlarının ödendiğini, hatta fazla ödeme yapıldığını beyan ederek, davanın kabulü ile, 27.10.2015 keşide tarihli, 30.10.2015 vade tarihli, 60.000,00 TL bedelli, 27.10.2015 kkeşide , 05.11,2015 vade tarihli, 60.436,00 TL bedelli iki adet bono nedeni ile davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, icra dosyaları nedeni ile yapılan fazla ödemelerin ise müvekkili davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı borçlulara karşı Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../ ... Esas ve .../... Esas sayılı dosyaları neden iile, davacı borçlular ... ile bir protokol imzalandığını, işbu protokol uyarınca müvekkili davalı ... Bankası A.Ş. .../ Antalya şubesine 20.09.2016 keşide ve ibraz tarihli 30.000,00 TLlik çekin ödenmediğini, anılan protokol uyarınca ve mükerrer olmamak kaydı ile icra takip işlemlerine devam etme hakkını saklı tuttuklarıı, çekin protokole istinaden müvekkili davalıya verildiğinin müvekkili cari hesabından anlaşılacağını, davacı- borçluların çekin ödendiğire dair bir iddialarının olmadığını, davacı- borçluların Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../ .. Esas ve .../... Esas sayılı dosyaarında dosya borçlarının sona erdiğine dair iddialarının da haksız ve somut gerçeklikten uzak olduğunu beyan ederek davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı icra takip dosyası getirtilmiştir. İncelenmesinde; Alacaklının ... Ltd.Şti, borçluların ...,... Denizcilik... Ltd.Şti, ... Tohumculuk Çiçekcilik Tarım Gıda... Ltd.Şti, ..., ... olduğu, 60.000,00 TL asıl alacak, 245,00 TL işlemiş faiz olmak üzere, toplam 60.245,00 TL alacağın tahsili amacı ile açılmış icra takip dosyası olduğu, dosyaya ödeme taahhüdünde bulunulduğu, ancak dosyaya ödeme yapılmadığı, alacaklının 23.12.2015 tarihinde haciz talep ettiği, haciz mahallinde alacaklı tarafından hacizden vazgeçildiği anlaşılmıştır.
Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı icra takip dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; Alacaklının ... Ltd.Şti, borçluların ... Tohumculuk Çiçekcilik Tarım Gıda... Ltd.Şti, ..., ... olduğu, 60.436,00 TL asıl alacak, 141,02 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 60.577,02 TL alacağın tahsili amacı ile açılmış icra takip dosyası olduğu, takibin kesinleştiği, 13.11.2015 tarihinde ödeme taahhüdünde bunuluduğu, dosyaya ödeme yapılmadı anlaşılmıştır.
Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../ ... Esas sayılı icra takipdosyası getirtilmiştir. İncelenmesinde;alacaklının ... Ltd.Şti, borçlunun ... Ltd.Şti olduğu, 28.710,00TL asıl alacak, 2.871,00TL çek tazminaı, 460,56 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 32.041,56 TL alacağın tahsili amacı ile açılmış icra takip dosyası olduğu anlaşılmıştır.
Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı icra takip dosyası getirtilmiştir.incelenmesinde; Alacaklının ... Tic.Ltd.Şti, borçluların ... Ltd.Şti , ... Tarım Gıda İnş. ..Ltd.Şti olduğu, 45.000,00TL asıl alacak 341,25 TL işlemiş faiz, 225,20 TL protesto masrafı, 300,00 TL ihtayiti haciz V. Ücreti, 77,40 TL ihtiyati haciz masrafları olmak üzere 45.943,85 TL alacağın tahsili amacı ile açılmış icra takip dosyası olduğu anlaşılmıştır.
Antalya ...İcra Ceza Mahkemesinin .../... Esas, .../... Karar sayılı takip dosyası getirtilmiştir. İncelenmesinde; davalı- alacaklı tarafından Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... Sayılı dosyasında davacılardan ...tarafından ... tarihinde icra dairesinde ödeme taahhüdünde bulunulduğu, taahhüt ettiği tarihte borç ödenmediğinden borçlunun ödeme şartını ihlal davası açıldığı, mahkemenin" Takiptarihi ile hesap tarihi arasındaki işlyemiş faizinbelirleniptoplamborçca dahil edilmediği gibi feragat da edilmediği " gerekçes ile baraatine karar verildiği itiraz edilmediğinden ... tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyasının Dosyanın bir hesap uzmanı bilirkişiye tevdii ile, dosya arasında varolan rotokol İbraname başlıklı belgenin TBK uyarınca yenileme sayıldığı ve yenileme sayılmadığı takdirde davacının, davalıdan, davacının davalıya borcu bulunup bulunmadığı hususlarında seçenekli rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememizce seçilen bilirkişi ..., ... tarihli raporunda sonuç olarak;
Davacı vekilinin dava dilekçesi, davalı vekilinin cevap dilekçesi ekinde mahkeme dosyası içine ibraz edilen " PROTOKOL-İBRANAME “ başlıklı belgede Antalya ... İcra Müdürlüğü .../..., .../..., .../... esas sayılı dosyalarından yürütülen icra takibindeki dosya borcuna istinaden yapılan protokole göre; Alacaklıya bir takım mal iadeleri yapıldığı ve yine çekler verildiği, verilen bu çekler karşılığı alacaklının icra dosyasından diğer alacakların faiz ve ferileri dışında asıl alacağı kalmadığı, Alacaklının asıl alacağı dışındaki ferileri, faiz ve masrafa ilişkin borçlu tarafından ayrıca,,15.000,6000,6000 TL olmak üzere üç adet toplam 27.000,00TL bedelli çekin dosya borcuna mahsuben verildiği anlaşıldığı, davalı vekilinin çekler ödeme gününde ödendiğinde hiçbir hak ve alacak kalmayacağım beyan ettiği ve ibra ettiğinin anlaşıldığını, çekler gününde ödenmez ise alacaklmm işbu dosyalardan ya da işbu çeklerden mükerrer olmamak kaydıyla takibe devam etme hakkım saklı tuttuğu, taraflar 15.12.2017 tarihli duruşmada ilk anlaşmadan dolayı 30.000,00TL çek bedelinin ödemned$i hususunda mutabık kaldığı anlaşılmıştır. Bu borçtan dolayı Antalya ....tcra MOdftriOp .../... saydı dosyası İle icra takibi açüdığını her iki taraf beyan etmektedir. Bu dosyanıa ttiueak toplamı dava tarihi olan 18.03.2017 İtibari ile 39.834,32 TL olduğu, iptali istenen bonolara ilişkin Antalya ... icra Müdürlüğü .../... sayılı dosyasına ödeme yapılmamış olup dava tarihi itibari ile borç miktan 78.439,85 TL,
Antalya ...İcra Müdürlüğü .../... sayılı dosyasına ödeme yapılmamış olup dava tarihi itibari ile borç miktan 78.803,79 TL’ olduğu, protokol gereği mal iadesinin tutan ile Verilen çeklere ilişkin bilgi ve kayıtlar, ticari deflerler olmadığından davacı tarafından davalıya yapdan ödemeler tespit edilememiştir. Bu tespitlerin yapılmasının istenmesi halinde ticari defler incelemesinin muhasebeci-mali müşavir tarafından takdir ve değerlendirmesi mahkemeye ait olacağı sonuç ve kanaatine varıldığını beyan etmiştir.
GEREKÇE ;
Dava 30.10.2015 vade tarihli 60.000 tl tutarlı ve 05.11.2015 vade tarihli 60.436 tl tutarlı senetlerin davalı ile yapılan protokol- ibraname başlıklı belge uyarınca bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır.
Davacı dava dilekçesinde fazla ödemelerin iadesini talep etmişse de bu talebine ilişkin dava değerini belirtmediği, harç yatırmadığı , 2. Celse vermiş olduğu beyanında ise bu hususta dava açma iradesinin olmadığını belirttiği anlaşılmıştır.
Tarafların vermiş oldukları dilekçelerden, yargılama sürecindeki taraf beyanlarından taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı davalının dava tarihi itibari ile 30.000 tl alacağı kaldığının her iki tarafın kabulünde olduğu anlaşılmıştır.
Eldeki dosyada dava dilekçesi ekinde sunulan , her iki tarafın kabulünde olan " protokol- ibraname " başlıklı belgenin TBK uyarınca yenileme sayılıp sayılmadığı, buna bağlı dava konusu edilen senetlerin bedelsiz kalıp kalmadığı taraflar arasında ihtilaflıdır.
TBK 133. Maddede ; yeni bir borçla mevcut bir borcun sona erdirilmesi ancak tarafların bu yöndeki açık iradesinin var olmasına bağlanmış olup, yine mevcut bir borç için kambiyo taahhüdünde bulunulmasının tarafların açık bir yenileme iradeleri olmadıkça yenileme sayılmayacağı belirtilmiştir.
Protokol - İbraname başlıklı belgenin incelenmesinde ise ; davalıya mal iadesi yapıldığı, bir kısım çekler verildiği , davalının alacağı kalmadığı, davalının çekler gününde ödenir ise borçluları ibra ettiği, davacı tarafından protokol uyarınca verilen çekler gününde ödenmez ise davalının önceki icra dosyalarından veya protokol uyarınca verilen çeklerden dolayı takibe devam etme hakkını saklı tuttuğu anlaşılmıştır. Bu hali ile var olan belgenin şartlı olduğu, açık bir irade beyanı içermediği anlaşılmakla söz konusu belgenin TBK 133. Madde uyarınca yenileme sayılmadığı anlaşılmıştır.
Ancak davalının toplam 30.000 tl alacağı kaldığı bu alacağın ise protokol uyarınca verilen çek no ... olan 30.000 tutarlı çek dayanak yapılarak Antalya ... İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı ilamı ile takibe konu edildiği anlaşılmıştır.
Yapılan protokol bir ibraname sayılmadığından davalının tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile bu çeke dayanarak toplam 30.000 tl yönünden takip yapabileceği gibi, 30.000 tl ile sınırlı olarak dava konusu edilen senetler dolayısı ile de takip yapabileceği, var olan takibe devam edebileceği kanaatine varılmıştır.
Ancak davalının davacıya karşı başlattığı takiplere devam etmesi, 30.000 tl alacağı kaldığını beyan etmesine rağmen yapılan ödemelerin icra dosyalarına bildirilmemiş olması karşısında dava tarihi itibari ile Dava konusu edilen 30/10/2015 vade tarihli, 60.000,00 Tl bedelli + 05/11/2015 vade tarihli 60.436,00 TL bedelli= 120.436 tl tutarlı senetler nedeniyle her iki tarafın kabulünde olduğu üzere davalının toplam 30.000 tl tutarlı alacağı kalmış olması gözetilerek 120.436 -30.000 =90.436 tl lik kısım yönünden davacının davalıya dava tarihi itibari ile borcunun olmadığı anlaşılmış , tazminat talebi yönünden ise koşulları oluşmadığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMENKABULÜ İLE,
Dava konusu edilen 30/10/2015 vade tarihli, 60.000,00 Tl bedelli, 05/11/2015 vade tarihli 60.436,00 TL bedelli, davacı şirketin keşidecisi olduğu, diğer davalıların kefil olduğu 2 adet senetten dolayı dava tarihi itibari ile toplam 90.436,00 Tl'lik kısım yönünden, davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin kısmın reddine,
2-Tazminat talebinin reddine,
Alınması gerekli 6.177,68 TL hartan peşin alınan 2.056,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.120,93 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 2.056,75 TL peşin harç ile, 31,40 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesin,
Davacı tarafından yapılan 350,00 TL bilirkişi ücreti, 44, 00 TL tebligat masrafı olmak üzere toplam 394,00 TL yargılama giderlerinden, davada kabul ve red oranlar nazara alınarak hesaplandığında, 295,90 yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.984,88 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davanın Reddedilen dava değeri üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 3.600,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 22/06/2018
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı