T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/203 Esas
KARAR NO: 2019/147
DAVA: Alacak (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 13/07/2016
KARAR TARİHİ: 11/03/2019
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkette ... poliçe nolu işyeri sigorta poliçesi bulunan dava dışı ... Turizm İşletmecilik A.Ş'ye ait... adresinde bulunan ... isimli otelde 07/09/2015 tarihinde elektrik/voltaj dalgalanması sebebi ile yangın meydana geldiğini, yangın sigortalı otelinde bulunduğu lojman bölgesinde bulunan davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş'ye ait trafoda oluşan hasar nedeni ile meydana geldiğini, buna ilişkin olarak sigortalı otel görevlileri tarafından bilgilendirme mailleri bulunduğunu, ... ana dağıtım binasından kaynaklı sigortalı otelde dört elektrik dalgalanmasının oluşması ve sonrasında elektrik kesintisinin meydana gelmiş olması sebebi ile ...'a sigortalı otel görevlileri tarafından arıza kaydı oluşturulduğunu ve ana dağıtım binasındaki patlama sebebi ile de elektrik yangınının büyümemesi için elektriğin verilmemesi konusunda bilgi verildiği ve olay yerinde gerekli önlemlerin alndığını, ancak sözkonusu elektrik dalgalanmaları neticesinde sigortalı otelin farklı alanlarında bulunan makine ve elektronik cihazlarda hasar meydana geldiğini bildirerek 37.385,00 TL hasar tazminatının hasar ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile bilrikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olmadığını, dava arıza faaliyet raporu gereğince sözkonusu tarihlerde abonenin elektrik aldığı hatta herhangi bir arızanın meydana gelmediği, sözkonusu hattan fayladalan hiçbir abonengin bu tarihte herhangi bir zarar görmemiş olması noktası da zararın müvekkil şirket şebekesindeki arızadan kaynaklanmadığı hususunun açıkça ortaya koyduğunu, zarar gören şirketin kullanımında bulunan elektrikli alet sayısı gözönüne alındığında elektrik arızasından kaynaklanan bir durumun olması durumunda diğer elektrikli tüm aletlerin de bu arızadan zarar örmesinin gerekeceği, ancak sigortalı şirketin sadece dava dilekçesinde belirtilen aletleri elektrik dalgalanmasından zarar gördüğünü bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas .../... Karar sayılı görevsizlik kararı mahkememize tevzi edilmiş ve yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılmıştr.
Mahkememizce dava konusu hasarın oluşma sebebi, dava dışı sigortalı ile davalının kusur oranı, zarara uğrayan eşyaların olay tarihindeki gerçek değeri ve istenebilecek rücuya tabi alacak miktarına ilişkin ... rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; teknik anlamda otelin büyüklüğü dikkate alınarak bünyesinde trafo bulunduracağı, dosya kapsamına göre herhangi bir proje sunulmadığı, teknik anlamda değerlendirilecek olur ise; oteli orta gerilim (34,5 Kv) seviyesinde primerden davalı dağıtım şirketince enerjilendirilmekte olduğu, davalı şirketçe davacının özel trafo abonesi olduğu belirtilmiş, bu nedenle ölçümün orta gerilim (primer) tarafında yapılmakta olduğu, kanaatine varıldığı, yangın çıktığı iddia edilen trafo merkezinin davacı otele ait olmadığı, bu hususta ekspertiz tesisi bulunmadığı, çıktığı iddia edilen yangının davacı sigortalısı otel öncesinde davalıya ait trafo dağıtım merkezinde çıkmış olabileceği mütalaa edilmiş ise de; davacı tarafça ... Elektrik Dağıtım Aş'ye ait trafo kaynaklı yangın başladığı hususu belgelendirilememiştir.
25/09/2002 tarihli 24887 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan ve uyuşmazlık tarihinde yürürlükte olan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 11. Maddesi uyarınca "dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiliği ilgili mevzuat uyarınca bölgesinde bulunan tüm müşterilere eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin yeterli, kaliteli ve sürekli elektrik enerjisi sunacak şekilde hizmet verir" hükmü gereği davalı şirketin davacı sigortalısı otele yeterli, kaliteli ve sürekli elektrik enerjisi sunacak şekilde hizmet vermekte mükelleftir. Ancak davacı sigortalısı otelde elektrik tesisatında orta gerilim (primer) tarafına konumlandırılacağı parafudr, alçak gerilim tarafına konumlandırılacağı gerilim koruma röleleri -faz sırası röleleri -regülatör -parafudr -hata akımlarının önlenmesi için kaçık akım ve yangın koruma röleleri ile gerilim dalgalanmaları ile hata akımlarının otel içerisinde bulunan elektrik-elektronik cihazlara verebileceği hasarların önüne geçilebilecektir.
Teknik olarak sigortalı şirketin sorumluluğundaki alçak gerilim tarafındaki nötr hattının kopması veya gevşemesi veya oksitlenme nedeniyle nötr hattının geçilmemesi sonucu alçak gerilim şebekenin yıldız noktası kayacağında ve de nötr hattı kopan alıcılar yıldız bağlı yükü oluşturacaklarından yıldızın en düşük dirençli kolundaki gerilim yüksek olduğundan, o koldaki alıcılar motorlar -tüm alçak gerilim alıcıları kartlar vs. 220 volt yerine 380 volt yüksek voltaja maruz kalacaklarından yanmıştır. Başka bir anlatımla nötrun kopması sonucu nötrden dönmesi gereken akım alıcıları empedanslarına göre fazlara dağılacağından bu da gerilim dengesizliğine yol açarak fazlarda daha yüksek voltaj oluşturarak fazlarda oluşan bu yüksek voltaj "380 volt" fazlardaki cihazların yanmasına neden olduğu, sigortalı şirkete ait alçak gerilim sistemlerinin 220-380 volt bakım oranım sorumluluğu; sigortalı şirketin kendisine ait olduğundan alçak gerilim nötr hattında meydana gelen kopma veya geçirmeme olayı bakımsızlıktan kaynaklandığı kanaatine varılmıştır.
Şayet davalıya ait trafo merkezinde bir yangın çıkmış olsa yangın çıktığı iddia edilen hattın başındaki devre kesicilerin devrenin elektriğini keseceği ve buradan tekrar sigortalı otele enerjiyi getiren iletim hattına ... Elektrik Dağıtım Aş yetkililerinin trafo merkezine gelmeden ve gerekli kontrolleri yapmadan tekrar enerji verilmesinin mümkün olmadığı, sigortacının sigortalısının yerine geçerek zarardan sorumlu olan kişilere rücu edebilmesi için aranan şartlardan olan zarar görenin dava hakkının mevcut olması durumunun yapılan teknik tespitler doğrultusunda olayda dava dışı sigortalının kusuru bulunması bakımından bu şartın gerçekleşmediği ve davacı sigortacının rücu hakkının gerçekleşmediği kanaatine varıldığı belirtilmiş olup sonuç olarak;
sigortalı ... Turizm İşletmecilik Aş'nin 06/08/2015-06/08/2016 tarihleri arasında davacı şirket tarafından sigortalı olduğunu, davacının ödediği, sigortalı işyerinde meydana geldiği tespit edilen dava konusu 37.385,00 TL olay tarihi itibariyle rayiç piyasa değerine denk ve dolayısıyla gerçek zarar olduğu, dava konusu hasar tutarının sigortalısına ödendiğine dair makbuz belge bulunmadığı, davacı tarafça dosyaya ibraz edilen hasar dosyası özet bilgi ekran bilgilerinden davacı tarafça sigortalısına hasar bedelinin eft ile ödenmiş olduğu, davacı tarafça davalı şirkete ait trafo kaynaklı yangın başladığı hususunun değerlendirilemediği, davacı sigortalısının alçak gerilim ve orta gerilimde önlemleri alması halinde otel bünyesinde elektrik-elektronik cihazlarının hasar görmesinin önüne geçebileceği, davacı tarafın talebinde haklı olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce davacı tanıkları ..., ... ve ...'in beyanları alınması için Kemer Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış ve tanıklar ... ve ...'n hazır bulunması üzerinde beyanları alınmıştır. Tanık ...'in adresinin ... olduğu belirtilmesi üzerine beyanı alınamamıştır. Tanık ... "Ben ...otelde teknik ofisde ofis personeli olarak çalışıyorum. Elektrik kesintileri ile ilgili 182'yi arayıp ...'a bilgi veriyorum. Sonra otel yönemitimine elektrik kesintisi ile ilgili bilgilendirme mail-i atıyorum. Dava ile ilgili tanık olduğum söylenince eski maillerime baktım. 07/09/2015 tarihinde elektrik kesintisi olduğuna dair mail attığımı gördüm. Mailleri atmadan önce elektriğin nasıl kesildiğini tespit ediyoruz. ...'tan kesildiğinde jenaratör devreye girdiği için Panoya bakınca bunu direk anlayoruz ve ...'a arıyoruz. O günkü elektrik kesintisi öncesinde elektrikte dalgalanma oldu. Elektrik gidip geliyordu. Bu dalgalanmaları da yönetime mail atarak bildirdim. Böyle olaylar olduğunda yine bildiririm diye herkes elektronik cihazları ile ilgi hasar oluşmadan tedbirini alsın. O gün lojman bölgesinde elektrik kaynaklı bir patlama oldu. Elektrik kesintisinin patlamadan sonra ne kadar devam ettiğini hatırlamıyorum. Elektrik dalgalanmasından veya patlamadan dolayı ne kadar hasar oluştuğunu veya zarar olduğunu bilmiyorum. Benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir. Tanıklık ücret talebim vardır. Başkaca söyleyecek bir husus yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Tanık ... "Ben ... otelde teknik müdür yardımcısı olarak çalışıyorum. 07/09/2015 günü ...'ın enerji dağıtım binası patladı. Elektrikler kesildi. Patlamayı güvenlikten öğrendim. Olay yerine intikal ettim. Dumarlar geldiğini gördüm. Güvenlikteki yangın tüpüyle binaya yaklaştım. ...'ı aradım. 4 defa elektrik kesilip geldi. Elektrik dalgalanması olduğunu, giderilmesi için ...'a önlem alması için tekrar bilgi veddim. Buradaki hücreniz patladı diye bilgi verdim. Daha sonra kendi amirlerime telefonla ve mail atarak bilgi verdim. Fotoğraflarını paylaştım. Bu patlamadan ve elektrik dalgalanmalarından dolayı otelde ne kadarlık zarar veya hasar oluştu bilmiyorum. Ancak bazı cihazların bozulduğunu otomasyon sistemi gibi biliyorum. Bunların hepsini sigorta şirketine genderdirk. Cihazları tek tek hatırlayamıyorum. Benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir. Tanıklık ücret talebim vardır. Tanık ..., burdaki işinden ayrılmış ... otel .../ANTALYA'da çalışmaktadır. Telefon numarası ...'dir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizce davacı tanığı ...'in beyanının alınması için Serik Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ve hazır bulunmaması üzerine beyanı alınmamıştır.
Mahkememizce talimat yoluyla hasar meydana geldiği otelde keşif yapılarak dava konusu hasarın oluşma sebebi, davacıya ait özel trafoda meydana gelip gelmediği ile davalı şirketin hasardan sorumlu olup olmadığına ilişkin elektrik mühendisi bilirkişi ...'den rapor alınmıştır. Raporda özetle; davacının sigorta etiği ...otelde elektronik kartlarının pompaların, UPSB televizyonlar gibi cihazların zarar görmesi olayının davalıya ait şebekede oluşan ani ve çok kısa süreli voltajda meydana gelen dalgalanmadan kaynaklandığı, voltaj dalgalanmasının otel trafosunun bakımının kademe ayarlarının periyodik olarak yapılması nedeniyle otele ait trafoda değil, davalıya ait hatta oluşan çok kısa süren ve bu yüzden arıza kaydı oluşturmaya sebebiyet vermeyecek dalgalanmanın ani darbesiyle oluşabileceği ve bu durumda davalının sorumlu olacağı, meydana gelen hasarın bedelinin eksper raporunda belirlenen fiyatlarla uyumlu ve uygun olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden talimat yazılmış ve yaptırılan keşif, keşifte dinlenilen tanık beyanları, dosyadaki tüm deliller ve keşfen aldırılan bilirkişi raporu da değerlendirilmek suretiyle önceki bilirkişi heyeti olan... ek rapor alınmıştır. Ek Raporda özetle;
Arızaların kaynağı olarak gösterilen trafo merkezinde yangın çıktığını belgeleyecek itfaiye yangın raporu, fotoğraf ve belge dosya kapsamında bulunmamaktadır.
Olayın meydana geldiği gün ve saatte aynı hat üzerinde (orta gerilim) farklı abonelerinde zarar gördüğüne ilişkin belge-bilgi-tanık beyanı-hasar faturası bulunmamaktadır. Şayet davalı dağıtım şirketi kaynaklı orta gerilim seviyesinde bir voltaj dalgalanması sadece davacı otel sistemlerinin değil bu hat üzerinde bulunan bir çok tesisteki elektrik-elektronik cihazlara hasar vermiş olacaktır.
Yukarıda fotoğraflara yer verilen bilirkişi raporunda; yangının çıktığı iddia edilen trafo merkezinin beton köşk trafo merkezi olduğu içerisinde orta gerilim hücreleri -trafo ve alçak gerilim panosu bulunduğu anlaşılmaktadır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki olay anına ve sonrasına (trafo merkezinin yenilenmesi ve arıza onarım işleri vb.) ait fotoğraf bulunmamaktadır.
Yangının bilirkişi raporunda tespit edilen çıktığı trafoda kabul edilerek yapılan değerlendirilmelerde; yangının trafo merkezinin hangi bölümünde çıktığının bilinemediği, alçak gerilim pano bölümünde çıkması halinde otele etki etmeyeceği, illiyet bağının kesileceğine orta gerilim (hücre-trafo) bölümünde çıkması halinde ise hemen yanında bulunan fotoğrafta görülen ... elektriksel gücü sahip otelde bulunan 6 adet trafo ve trafoları koruyan -orta gerilim dağılımı sağlayan hücrelerde de hasar oluşması bekleneceğinden sunulan bilirkişi raporunda kök raporumuzdaki kanaatimizi değiştirecek tespit bulunmadığı kanaat getirilmiştir.
Kemer ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan keşif sırasında dinlenilen davacı tanığı ...'ın beyanı da dikkate alınarak kök raporda da belirtildiği üzere davalı şirketin davacı sigortalısı otele yeterli, kaliteli ve sürekli elektrik enerjisi sunacak şekilde hizmet vermekte mükelleftir. Ancak davacı sigortalısı otelde elektrik tesisatında orta gerilim (primer) tarafına konumlandırılacağı parafudr, alçak gerilim tarafına konumlandırılacağı gerilim koruma röleleri -faz sırası röleleri -regülatör -parafudr -hata akımlarının önlenmesi için kaçak akım ve yangın koruma röleleri ile gerilim dalgalanmaları ile hata akımlarının otel içerisinde bulunan elektrik-elektronik cihazlara verebileceği hasarların önüne geçilebileceği belirtilmiş olup sonuç olarak;
Kök raporda belirtilen sigortalı ... Turizm İşletmecilik AŞ'nin ... tarihleri arasında davacı şirket tarafından sigortalı olduğunu, davacının ödediği, sigortalı işyerinde meydana geldiği tespit edilen dava konusu 37.385,00 TL olay tarihi itibariyle rayiç piyasa değerine denk ve dolayısıyla gerçek zarar olduğu, dava konusu hasar tutarının sigortalısına ödendiğine dair makbuz belge bulunmadığı, davacı tarafça dosyaya ibraz edilen hasar dosyası özet bilgi ekran bilgilerinden davacı tarafça sigortalısına hasar bedelinin eft ile ödenmiş olduğu, davacı tarafça davalı şirkete ait trafo kaynaklı yangın başladığı hususunun değerlendirilemediği, davacı sigortalısının alçak gerilim ve orta gerilimde önlemleri alması halinde otel bünyesinde elektrik-elektronik cihazlarının hasar görmesinin önüne geçebileceği, davacı tarafın talebinde haklı olmadığı hususları aynen tekrar ettikleri belirtilmiştir.
DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, TTK'nun 1472 maddesi uyarınca sigortalısına ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının, sigortalısına yaptığı ödeme nedeniyle davalının sorumluluğuna gidilip gidilemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.
Yapılan keşif sonucunda aldırılan bilirkişi raporunda da anlaşıldığı kadarıyla yangının çıktığı söylenilen prefabrik köşk tipi trafo binasının otelin lojmanlarının bulunduğu söylenen yerin dışında olduğu, mahkememizce heyet halinde talimat yoluyla aldırılan bilirkişilerin hazırladığı kök ve keşif sonrasında tanık beyanları da eklenerek aynı heyetten aldırılan ek raporda özetle; yangının trafo merkezinin hangi bölümünde çıktığının bilinemediği, alçak gerilim pano bölümünde çıkması halinde otele etki etmeyeceği, illiyet bağının kesileceği, orta gerilim (hücre-trafo) bölümünde çıkması halinde ise hemen yanında bulunan fotoğrafta görülen 8200 KVA elektriksel gücü sahip otelde bulunan 6 adet trafo ve trafoları koruyan -orta gerilim dağılımı sağlayan hücrelerde de hasar oluşması bekleneceği, olaydan hemen sonra eksper tarafından hasar dosyası oluşturulmasına rağmen hasar dosyasında belirtilen hususlarda delil teşkil edecek bir tek fotoğraf dahi bulunmaması, kök raporda da belirtildiği üzere davalı şirketin, davacı sigortalısı otele yeterli, kaliteli ve sürekli elektrik enerjisi sunacak şekilde hizmet vermekte mükellef olduğu ancak davacının sigortalısı otelde, elektrik tesisatında orta gerilim (primer) tarafına konumlandırılacağı parafudr, alçak gerilim tarafına konumlandırılacağı gerilim koruma röleleri -faz sırası röleleri -regülatör -parafudr -hata akımlarının önlenmesi için kaçak akım ve yangın koruma röleleri ile gerilim dalgalanmaları ile hata akımlarının otel içerisinde bulunan elektrik-elektronik cihazlara verebileceği hasarların önüne geçilebileceği yani bilirkişi heyetinin teknik olarak ayrıntısıyla belirttiği ve mahkememizce itibar edilen birbirini teyit eden kök ve ek raporuna göre davacının sigortalısının, alçak gerilim ve orta gerilimde önlemleri alması halinde otel bünyesinde elektrik-elektronik cihazlarının hasar görmesinin önüne geçebileceği halde bu önlemlerin alınmadığı bu nedenle meydana gelen hasardan dolayı davalının sorumluluğuna gidilemeyeceği (Aynı yöndeki içtihat için bknz Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13/01/2016 tarih2015/14247E.,2016/244 K. Sayılı kararı) anlaşılmakla davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gerekli 44,40 TL harçtan peşin olarak alınan 638,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 594,05 TL harcın karar kesinleştiğinde istemi halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.462,35 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 11/03/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır