T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/234 Esas
KARAR NO: 2019/304
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/04/2017
KARAR TARİHİ: 16/05/2019
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirket ile davalı arasında Aralık 2015 tarihinde kalıp yapımıyla ilgili olarak anlaşma yapıldığını, müvekkilinin istediği şekilde kalıpların yapılması ve yine 1 ay içerisinde söz konusu kalıpların teslimi konusunda anlaşma yapıldığını, anlaşma gereğince müvekkili tarafından davalı yana ... ... Bulvarı Şubesine ait 20/01/2016 tarihli 5.000,00 TL bedelli 20/02/2016 tarihli 5.000,00 TL bedelli çekleri verdiğini, aynı zamanda ... ... Şubesine ait hesaptan 06/01/2016 tarihinde 2.500,00 TL 18/01/2016 tarihinde 2.500,00 TL olmak üzere toplam 15.000,00 TL ödeme yapıldığını, iş yapımı konusunda anlaşılmasına ve müvekkilinin üzerine düşen edimini yerine getirmesine rağmen davalı tarafın ifasını yerine getirmediğini, müvekkili şirket tarafından davalıya ihtarname gönderilmesi rağmen ödeme yapılmadığını, bu nedenlerle 15.000,00 TL bedelin davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının cevap dilekçesinde özetle; malın teslimi hususunda ihtarnamede yazılı 1 aylık sürenin doğru olmadığını, süre konuşulmadığını, davacının gönderdiği bedellerin doğru olduğunu, firmalarının temerrüde düşmediğini, davacının temerrüt iddiasının yerinde olmadığını, işveren firma ile kalıp yapımı bağlantısı kurulduktan sonra firmaları tarafından kalıbın demosunun hazırlandığını, ... tarafından 2015 Aralık ayı sonunda elden götürelerek üretim müdürü ... teslim edildiğini, çeklerin o tarihte alındığını, demonun uygulandığını ve tüm testlerin yapılarak 2016 1.ayı içerisinde kalıbın yapımı için onay verildiğini, bu hususlar ile ilgili olarak telefon görüşmeleri yapıldığını, kalıp numunelerinin ve üzerinden değişikliklerle ilgili olarak taleplerin yaklaşık bir yıl gibi bir zamana yayıldığını, her iki tarafında rızası hilafında gerçekleştiğini, numune testlerinin uygulanmasında davacı firmanın titizlik göstermediği savsakladığı zamanı uzattığının belli olduğunu, olayda kusurun tamamen davacının olduğunu, bu nedenlerle açılan davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce ... ... Şubesine müzekkere yazılmış ve cevabi yazısı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce davalının tacir olup olmadığı hususunda İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığına ve İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılmış ve cevabi yazıları dosyamız arasına alınmıştır.
Davacı vekili dava konusu numune örneğini mahkememiz dosyasına ibraz etmiştir.
Mahkememizce davalı tanığı ...'nun dinlenilmesi için Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ve tanığın beyanı alınmıştır. Tanık "ben davalıyı arkadaşım olması nedeniyle tanırım. ... Mobilya ile kalıp konusunda aralarında bir anlaşma yapıldı, hatta demoyu davacıya ben teslim ettim. Ben davalıya işlerinde yardımcı olurum, ben davacıya demoyu götürdüğümde bu plastik bir ürün için yapılan çelik bir kalıptır, birçok çelikten oluşur, ben bunun denemelerini, testlerini düzgün yapmalarını yoksa sorun olacağını söyledim. Onlar test yapmadan kalıba okey verdiler ve kalıbın yapılmasını istediler. Kalıbı yapıp test numunesi gönderdikten sonra birçok değişiklik istediler. Söylemiş oldukları değişikliklerde davalı tarafça yerine getirildi ve 2016 yılının eylül ayında üretim müdürü Önder bey tarafından kalıpta 4 maddelik bir değişiklik daha istedi. Bunlarda yapıldı. Kalıp şu an hazır ve problemsizdir. Davacının göndermiş olduğu ihtarnameye istinaden kalıplar kendilerine kargo ile gönderildi ancak teslim almadılar ve dava açtılar. Davalı üzerine düşen edimleri yerine getirdi. Şu an da kalıp hazır ve problemsizdir, ancak davacı tarafça teslim alınmamıştır. Kalıptaki değişiklikler davacının talepleri doğrultusunda sürekli gerçekleşti. Test numunelerini doğru kontrol etmediler, bunlar ses kayıtları ve whatsapp yazışmaları ile de sabittir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizce İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ve keşfen bilirkişi incelemesi yaptırılarak İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Fakültesinden seçilen 1 öğretim üyesi (makine mühendisi) bilirkişi ile birlikte keşif yapılmış, tarafların iddia ve savunmaları, taraflar arasındaki sözlü anlaşma, whatsapp yazışmaları, dosyaya sunulan deliller gözetilerek, dava konusu kalıbın taraflar arasında kararlaştırılan kalıp anlaşmasına uygun olarak üretilip üretilmediği, ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ürünün reddini gerektirecek derecede ayıplı olup olmadığı, kalıbın yapılması için geçmesi gereken makul imalat süresi ile davacıya geç teslim edilip edilmediği, bu süreçte tarafların kusur durumu ile davacının sözleşmeden dönme hakkı olup olmadığı ve varsa talep edebileceği alacak miktarına ilişkin rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle; dava konusu plastik enjeksiyon çelik kalıplarının keşfin yapıldığı 12/03/2018 tarihi itibariyle kullanılmaya hazır olduğunu, kalıplarda herhangi bir ayıp tespit edilmediği, davacının beyan ettiği bütün ödemeleri davalının da kabul ettiği, davacının yaptığı ödeme tutarları ve tarihleri konusunda uyuşmazlık olmadığı, normal şartlarda malzeme için sipariş açılması ve temini, imalat resimlerinin hazırlanması, üretimin tamamlanması, kalite kontrol ve sevkiyat dikkate alındığında yaklaşık 6 ay sürenin emniyetlice yeterli olduğu, bu durumda kalıpların 01/07/2016 tarihinde davacı müşteriye teslim edilmiş olmasının gerektiği ancak işin başında taraflar araısnda sözleşme ve imalat resimleri olmadığı, ayrıca üretim süresince davacı müşteri tarafından ilave revizyonlar istendiği dikkate alındığında herhangi bir makul süreden ve gecikmeden söz edilemeyeceği, davacının sözleşmeden dönme hakkının olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden talimat yazılmış ve makine mühendisi ...'dan davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesini, davacı şirket temsilcisinin sunmuş olduğu, davalı tarafça ikinci kez gönderildiği iddia edilen kalıp örneği ile elektronik devre de incelenmek suretiyle önceki ara karar uyarınca taraf denetimine açık ayrıntılı ek rapor alınmıştır. Bilirkişi ek raporunda özetle; davacının itiraz dilekçesinde ibraz ettiği fotoğraflar üzerinde davalı yüklenicinin imzasının kaşesini olmadığını, tek taraflı beyan niteliği taşıdığını, taraflar arasında bir sözleşme olmadığını ürüne veya kalıba ait imalat resimleri olmadığını, yazılı bir sözleşme ve teknik bir resim olmadığı sürece tarafların birbirlerini yanlış anlama olasılıklarının çok olduğunu, her yönünde birbirlerini doğru anlama olasılıklarının sıfıra yakın olduğunu, kök raporda değişiklik yapılmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yeniden talimat yazılmış ve önceki makine mühendisi bilirkişiden davalıya yaptırılan malzemenin başka bir yerde kullanılıp kullanılmayacağının, malzemede değişiklik ya da yeni bir işlem yapılarak başka bir yerde kullanılmasının mümkün olup olmadığı, bu durumda değerinin ne olacağı, bu mümkün değilse yapılan malzemenin, malzeme ya da hurda değeri nedeniyle davalının sağlayacağı yarar varsa davalının işi yapmamaktan dolayı ettiği tasarruf da belirlenerek bunların tamamı toplam iş bedelinden mahsup edilerek sonuçta davalının kar payının da hesaplanması hususunda rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle; kalıpların mevcut haliyle hurda olduğu ve kimsenin kullanamayacağı, işin toplam bedeli 15.000,00 TL içinde davalı yüklenicinin toplam maliyetinin 10.000,00 TL ve brüt karının da 5.000,00 TL, kalıplar mevcut haliyle hurda olarak 500,00 TL fiyat ile satılabileceği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, eser sözleşmesi gereği ödenen avansın davalıdan tahsili talebine ilişkindir.
Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Ancak sözlü olarak plastik enjeksiyon çelik kalıbı konusunda anlaşma bulunduğu ve davacının bu anlaşma kapsamında davalıya 15.000,00 TL ödediği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi kök ve ek raporlarına göre özetle; davalı tarafça hazırlanan kalıplarda herhangi bir ayıp olmadığı, normal şartlarda kalıp işinin yapımı için 6 aylık sürenin yeterli olduğu ancak işin başında taraflar arasında yazılı bir sözleşme ve imalat resimleri bulunmadığı ayrıca üretim süresince davacının ilave revizyonlar talep ettiği dikkate alındığında makul bir süreden ve gecikmeden sözedilemeyeceği davacının sözleşmeden dönme hakkı olmadığını, işin toplam bedelinin 15.000,00 TL davalı yüklenicinin toplam maliyetinin 10.000,00 TL ve brüt karının da 5.000,00 TL olduğu, kalıpların mevcut haliyle 500,00 TL fiyat ile satılabileceği belirtilmiştir.
Davacı eseri kabul etmeyerek ödediği iş bedelini talep etmesi aktin feshi niteliğindedir. Sözleşmenin davacının eseri kabul etmemesi nedeniyle sona ermesi sonucu sözleşmenin tasfiyesi gerekecektir. Bilimsel verilere uygun, tarafsız ve yargı denetimine elverişli bilirkişi kök ve ek raporlarına göre davacının sözleşmeyi sona erdirmesinin haklı nedene dayalı olmadığı ve davalının cevap dilekçesinde de zararına yönelik takas mahsup talebi bulunduğuna göre taraflarının taleplerinin TBK 408 ve 438. Maddelere göre belirlenmesi gerekeceği (Aynı yöndeki içtihat için Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin .../... E., .../... K. Sayılı kararı) aldırılan bilirkişi raporuna davalının kar kaybının 5.000,00 TL olduğu bu miktardan elinde kalan malzemenin hurda değeri 500,00 TL düşüldüğünde net kar kaybının 4.500,00 TL olduğu, davacının avans olarak gönderdiği tarafların kabulünde olan 15.000,00 TL'den 4.500,00 TL davalının net kar kaybı indirildiğinde davanın kısmen kabulü ile; 10.500,00 TL'nin dava tarihi olan 13/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İle; 10.500,00 TL'nin dava tarihi olan 13/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 717,25 TL harçtan peşin olarak alınan 256,17 TL harcın mahsubu ile bakiye 461,08 TL harcın davalıdan tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma, 256,17 TL peşin, 952,40 TL tebligat, müzekkere, keşif gideri ve 800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.039,97 TL yargılama giderinden davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 1.427,97 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı ...'in yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 16/05/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır