T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/314 Esas
KARAR NO: 2023/67
DAVA: Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/05/2017
KARAR TARİHİ: 07/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile dava dışı ... arasında ... tarihli ... parsel sayılı ana taşınmaz üzerinde ... ... tesis yatırımı için hibe desteiği konusunda sözleşme akdedildiğini, anlaşmaya göre TKDK işin %65'ini hibe yapacağını, hibenin hak edilmesi için ... ... tesisinin eksiksiz ve TKDK standartlarına uygun olması ve TKDK'nın hibe şartlarına uygun malzeme ve iş yapılması gerektiğini, TKDK'nın hibe desteğine uygun olarak iş yapılması için dava dışı iş takipçisi ... ile anlaşıldığını, davalı ve müvekkili arasında ... tarihli alt taşeronluk sözleşmesinin imzalandığını, müvekkilinin iş veren olduğunu, davalının ise alt taşeron olduğu, dava dışı ... her ne kadar taşeron olarak görünmekte ise işin yapımcısının davalı şirket olduğu, işin bedel olarak ödenmesi sorumluluğunun ise müvekkili şirkete ait olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmeden sonra davalı şirket yetkilisinin Fetö soruşturması kapsamında tutuklandığını, şirket işlerini takip etmediğini, bu nedenlerle ek sözleşme imzalandığını, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete ... TL ödeme yapıldığını, ek sözleşme ile taşeronunun malzeme alamaması nedeniyle de üçüncü şahıs firmalara kefil olduğunu ve toplamda ... TL üçüncü şahıslara nakdi ödeme yapıldığını, davalının işi özenle takip etmediğini, malzeme ve usta temini bile yapamadığını, azami süre olan ... tarihine kadar işi bitiremediğini, davalının süresinde işi teslim edemediği gibi bir çok ayıplı ve eksik iş bıraktığını, TKDK'nın hibe desteğine uygun tesis yapılamadığını, mevcut haliyle TKDK'ya teslim edilmesinin üzerine teslim neticesinde yapması gereken hibeden ... TL kesinti yaptığını, eksik olan işleri müvekkilinin kendi mali imkanları ile karşılamak zorunda kaldığından ... TL zarara uğradığını, noterden gönderilen ihtarnamelere rağmen davalının eksik işlerini tamamlamadığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasından eksik, ayıplı işlerin tespitinin talep edildiğini ve düzenlenen raporda toplam ... TL eksik ve ayıplı imalat tespit edildiğini, bu nedenlerle inşaatta yapılan eksik ve ayıplı işlerin tespiti ile bedelinin ticari faizi ile birlikte şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ... TL'nin davalının hakedişinden mahsubu ve hibe kesintisi kadar iş bedelinin hibesiz yapılmaması ve hibe kesintisi miktarının davacının ödemesine davalı sebep olduğundan hibe kesinti miktarı kadar ayrıca zarar doğduğundan bu zararın ayrıca tespit edilmesini, sözleşmeye göre işin zamanında teslim edilmemesi nedeniyle ve halen de işletmenin üretime ve faaliyete başlayamaması nedeniyle eksik-ayıplı işlerin tamamlanma süresine kadar müvekkilinin işe başlayamaması nedeniyle uğradığı gelir ve ticari kazanç kaybının tespiti ile ticari faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında düzenlenen ve davacının da davasına dayanak yaptığı ... tarihli sözleşmenin 17. maddesine göre sözleşmenin uygulanmasından ve yorumlanmasından doğacak anlaşmazlıkların taraflarca kabul edilecek hakem yoluyla çözülecektir hükmü yer aldığını, taraflar arasında sözleşmenin bir şartı olarak yapılmış bir tahkim sözleşmesinin bulunduğunu, tahkim sözleşmesinin geçerliliği konusunda karar verilerek davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkili ile davacı arasında davaya konu sözleşme ile ilgili ihtilaf çıkınca Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile kesin hesap görülmesi için davet edildiğini ve davete icap edilmediği takdirde tahkime itiraz başvurulacağının ihtar edildiğini, davacının Antalya ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarnamelerini kabul etmediklerini, hakem tayini ve hakem yoluyla çözümü kabul etmediklerini, dava açtıklarını, ihtarname ile bu şekilde beyanda bulunmalarına rağmen tarihsiz ama zarftaki PTT mühür dikkate alınınca ihtarnameden sonra gönderilen bir yazı ile hakemlerine bildirdiklerini, dolayısıyla uyuşmazlığın hakem yolu ile çözülmesine muvafakat ettiklerini, dava dilekçesinde her maddenin altında delil bildirilmesine rağmen dilekçe ekinde hiç bir delillerin bulunmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde dava değeri ile ilgili net miktarlar ifade etmesine rağmen davayı belirsiz alacak davası olarak açtıklarını, belirtilen net miktarlara göre harcın ikmal edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin hiçbir yetkilisinin Fetö soruşturması nedeniyle tutuklanmadığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasından aldırılan bilirkişi raporunu şekil olarak kabul etmediklerini, yapılan tespitin ve bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, müvekkilinin onaylı projeye göre yapılması gereken tüm işleri yerine getirdiğini, ... TL fazla imalat bedelinin de davacı tarafından ödenmesi gerektiğini, müvekkiline TDKD ile davacı arasında mevcut olan sözleşme verilmediğini, müvekkiline verilen ilk projenin TKDK tarafından kabul edilmediğini, müvekkilinin hazırladığı projenin kabul edildiğini ve buna göre imalat yapıldığını, müvekkiline yapılan ödemelerin ... TL+149.896,00 TL. 10.000,00 TL nakit ve 4 adet 30.000,00 TL bedelli bononun ödenmesi ile toplam ödenen miktar ... TL olduğunu, davacının ise ... TL ödediğini iddia ettiğini, davacı tarafla müvekkili şirket arasında düzenlenen sözleşmeye göre üstlenilen inşaatla ilgili imalatların müvekkilince bitirildiğini ve yapı kullanma izin belgesi alınarak davacı şirkete fatura edildiğini ve toplam ... TL olan iki adet faturanın davacı şirketçe kullanıldığını ve TKDK'ye iş bitimi sunularak hibe kredisinin alındığını, ödemeye gelince müteahhitle anlaşarak müvekkili şirketi zarara uğrattıklarını, bu nedenlerle tahkim sözleşmesinin geçerliliğine kabul verilerek davanın usulden reddini, davacının net rakam belirttiği harcın ikmalinden sonra davaya devam edilmesini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Taraflar arasında işbu davaya konu sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan ihtilaf nedeniyle davalı .... A.Ş tarafından müvekkili davacı aleyhine, tarafları ve konusu aynı olan mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve halen derdest olduğunu, süresinde karşı dava açılmadığı için bu dava açılmış olup usul ekonomisi açısından tensiple birlikte bu davanın belirtilen dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, taraflar arasında ... tarihli sözleşmeye göre işverene ait ... parseldeki ... ... Tesissinin anahtar teslimi yapım işi hususunda anlaştıklarını, ana sözleşmede şekil olarak tarafların ,müvekkili şirketle davalı ... olduğunu ve diğer davalı ... ... A.Ş temsilcisi arasında yapılan ek sözleşme uyarınca da gerçek tarafların .... Ltd.Şti ile .... ... A.Ş olduğunu, sözleşmeye uygun olarak müvekkili şirketin edimlerini yerine getirdiğini, işin teslim edildiğini TDKD'nın projeyi kabul ederek hibe kredisi verdiğini, kesilen faturaların itirazsız olarak davalı şirket tarafından resmi defterlerine işlendigini, müvekkili şirketin herşeye rağmen uyuşmazlığı görüşerek çözümlenmesi ve kesin hesap görülmesi için ihtarname ile talepte bulunduğunu, ancak yanıt verilmediğini beyan ederek, davanın kabulü ile keşifle saptanarak fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile ... TL nin temerrüde düşürüldüğü ihtarnamenin tebliğ tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Müdahale talebinde bulunan ... dilekçesinde özetle: Dava konusu inşaatla ilgili kalıp işçiliğinin tarafından yapıldığını, taşeron firma olan davalı/ karşı davacıdan 22.340,00 TL ana alacağı bulunduğunu, işi eksiksiz olarak 2017 yılının 15 Eylül ayında bitirip karşı tarafa teslim ettiğini, ancak taraflar arasında doğan ihtilaf nedeniyle ödemeler konusunda problem çıkınca alacağını alamadığını ve halen de hiçbir ödeme yapılmadığını beyan ederek işbu davada davalı/ karşı davacı yanında alacağı oranında müdahil olarak katılmak istediğini ve müdahilliğine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVACI-BİRLEŞEN DOSYA DAVALI TANIĞI ... BEYANINDA: Ben inşaat mühendisiyim, davacı şirket TKDK destekli ... tesisi yaptıracağını bildirerek inşaat konusunda benden teknik bilgi istedi, kendilerine haricen teknik bilgi vererek yardımcı oldum, daha sonra davalı ... firması ile anlaştılar, anlaşmaya göre tesis anahtar teslim olarak yapılıp teslim edilecekti, başlangıçta işler yolunda gidiyordu, ancak daha sonra nereden ve niçin kaynaklandığını bilmiyorum aksaklıklar yaşandı, davalı firma zamanında teslim edemediği gibi tesisi çalışır duruma da getiremedi, TKDK'da bunları bahane göstererek davacıya eksik hibe ödemesinde bulundu, ben tesisin yapım aşamasında bir kaç defa inşaata gittim, içme suyu ve kanalizasyon hattının çalışmadığını, elektriğinin olmadığını, yem depolarının üzerinden suların aktığını, tesis işletmeye açıldıktan sonra teknik personelce kullanılması planlanan ve projeye göre yapılması gereken lojmanların kapı ve pencelerinin olmadığını, iç duvarlarında sıva çatlaklarının olduğunu, aynı eksikliklerin ... sağım ünitesinin bulunduğu binada da olduğunu, sığırların barındığı alandaki betonarmelerde çökmeler olduğunu, zeminde çökme ve kırılma olduğunu tespit ettim, bu hali ile tesisin üretime geçmek için elverişli olmadığını gördüm, aksaklıkların yaşanmaya başlanması üzerine davacı şirketin yetkilisi ... ... ile davalı ... şirketinin yetkilisi ... ... arasında bir sözleşme yapıldı, davalı ... şirketinin yetkilisi maddi sıkıntıya girdiğini bildirince ... ...'de nasıl olsa tesis tamamlandıktan sonra hibe alacağını düşünerek bir an önce tamamlanması amacıyla davalı şirketin malzeme alımı ve işçi ücretinin ödenmesi için maddi katkı yapmayı kabul etti, ancak ne kadar ödeme yaptığını bilmiyorum, daha sonra davalının alacağından mahsup edilecekti, ben gittiğimde tesiste istinat duvarı vardı ancak projede olup olmadığını bilmiyorum" demiştir.
DAVALI-BİRLEŞEN DOSYA DAVACISI TANIĞI ... BEYANINDA:"Ben bahsi geçen besi çiftliğinin boya işini ...'ten aldım, kendim gitmedim, çalışanlarımı gönderdim, boyası yapıldı, fatura karşılığı bana ödemesi yapıldı, ödemeyi ...'dan icra kanalıyla aldım, Antalya İcra Müdürlüğünde takip yaptım, başkaca bir bilgim yoktur" demiştir.
DAVALI-BİRLEŞEN DOSYA DAVACISI TANIĞI ... BEYANINDA:"Ben ... firmasının mali müşaviriyim, davaya konu besi çiftliğini görmedim, gitmedim, sadece faturalar ve ödemeler ile ilgili bilgim vardır, ... firmasının halen ... firmasına ödemelerini geciktirdiğini ve hala ödemediği borçları olduğunu biliyorum, ödemeleri vaktinde alamadığı için işi gecikmeli yapmış olabilir, bu yüzden ... işçilerin maaşlarını da ödeyemedi, bu işte yaşanan ödeme aksaklıkları ... firmasını zor bir sürece soktu, işçilerin maaşını ödeyemediği için başka işler alamadı, hatta benim ücretimi dahi ödeyemedi" demiştir.
TANIK ... BEYANINDA; Ben tarafları tanırım, davacı tarafın 5 adet tapu işini ben bizzat yaptım, davalı ise davacının bir takım çelik konsiksiyon işini yaptı, ama aralarındaki sözleşmenin mahiyetini ve hangi işleri kapsadığı hususunda bilgi sahibi değilim, benim takmış olduğum kapılar çelik konsiksiyon yapılmış halde iken davacı tarafa teslim edilmiştir, ancak davacıdan benimde alacağım vardır, yapmış olduğum imalatların parasını tarafıma ödememiştir, ancak işin %80-85 seviyesinde davalı tarafından tamamlanmış olduğunu tahmin ediyorum, zira bu seviyede olmasa idi, bizte kapıları takamazdık, ayrıca laminatlarını ve mutfak dolaplarını biz taktık, bunlara ilişkin ödemede tarafıma yapılmamıştır, dediğim gibi taraflar arasındaki sözleşmenin, mahiyeti ve parasal karşılığı konusunda bilgi sahibi değilim, ayrıca davacı iş yeri sahibi ... dan bizzat duyduğum kadarı ile teşvik parasını ilgili kurumdan almış, mermercinin parasını göndereceğini, banada ödeme yapacağını söylemişti, ancak tarafıma herhangi bir ödeme yapmamıştır, huzurdaki davalıya ödeme yapıp yapmadığı konusunda da bilgi sahibi değilim, bilgim görgüm bundan ibarettir" demiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
Dava dosyası kapsamı ve ... Ltd. Şti'ne ait 2016-2017 yılları ticari defter kayıtlarına göre:
Dava kapsamında, ... tarihli ara karar gereği, Tarafların 2016 ve 2017 yılları ticari defterlerinin defter inceleme günü olan ... günü saat 14:00 da Mahkeme duruşma salonunda hazır bulundurulmaları istendiği, ancak davacı ... ... A.Ş ... tarihinde Ticari defterlerini beyan etmedi. (Davacı Şirket tarafında Sayın Mahkemeye gönderilen kutu içerisindeki, klasörlerden birinde Şirkete ait 2016 yılı ticari defterlerin bir kısmının fotokopisi mevcut olduğu görüldü.
Fotokopilerden defterlerin tasdik bilgilerinin yukarıdaki gibi olduğu, deflerler tam asıl olmadığında dikkate alınmadı.)
Davacı şirket ... ... A.Ş ile davalı, birleşen dosya davacısı ... Ltd. Şti ile davalılar arasında ... ... ... KURUMU (TKDK) arasında ... Parsel sayılı ana taşınmaz üzerine 120 başlık ... üretimi tesisi yatırımı konusunda ... tarihli sözleşme akdedildiği.
*Davalı taşeron sözleşme gereği yaptığı işler için, iş sahibi ... adına 2 adet fatura toplamı olarak ... TL fatura keşide ettiği. Tablo-01 ve Tablo-02 de görüldüğü gibi davalı ... Ltd.Şti'ye ait 2016 ve 2017 yılı ticari defter kayıtlarında, davalı ... şirketinin ... TL alacaklı olduğu, bu alacak 2018 yılına devir ettiği görüldü.
*Ancak; davacı ... ... A.Ş tarafından, yapılan beyanlarda, davalı ... Ltd.Şti, Yüklendiği sözleşmede belirtilen şekilde ve iş bitimi olan ... tarihinde bitiremediği, taraflar arsında imzalanan “EK SÖZLEŞME PROTOKOLÜ” başlıklı ek sözleşme gereğince, davacı ... ... A.Ş tarafından davalının yüklendiği iş için borçlandığı kişi ve kurumlara Tablo-03 de görülen ödemelerin yapıldığı, ... tarihli dilekçe ekinde sunulan belgelere göre, davalı şirketin 2016 ve 2017 yılı ticari defterinde kayıtlı olamayan, ancak davalı şirket adına 3. kişilere davacı Şirket tarafından ödenen ve Tablo-03 de görülen ... TL ödeme yapıldığı anlaşıldı.
> Ayrıca davacı Şirket tarafından elden ve banka yoluyla ödenen, ancak yine davalı, birleşen dosya davacısı ... Ltd. Şti'ne ödenen ancak 2016 ve 2017 yılı ticari defterinde kayıtlı olamayan Tablo-04 de görülen toplamda 90.000,00 TL olduğu tespit edildi.
Dava dilekçesinde, davalı şirketin ... tarihli taşeronluk sözleşmesi gereği yüklendiği işin teslim tarihi olan ... tarihinde tamamlayamaması neticesinde iş sahibine ... ... ... KURUMU (TKDK) tarafında ödenecek tutardan ... TL kesinti yapıldığı beyan edildiği.
Davacı şirket ile iş sahibi ..., davalı Şirket ... Şirketinin yüklendiği işi zamanında bitiremediği gerekçesi ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. iş sayılı dosyası üzerinden ... tarihinde İş sahasında keşif yaptırıldığı. Dosya kapsamında Hazırlanan Bilirkişi raporunda, davalı ... Ltd.Şti'nin olması gereken den eksik ve ayıplı iş yapıldığı tespit edildiği, Bilirkişi raporuna göre eksik ve ayıplı işler tutarının toplam ... TL olduğu tespit edildiği. Tüm bu tespitler sonrası; davalı, birleşen dosya davacısı ... tarihli taşeronluk sözleşmesi gereği yüklendiği işten dolayı taşeron ... Ltd. Şti'nin yukarıda tablo-5'de görüldüğü gibi davacı ve iş sahibi ...'dan (aksi başkaca geçerli belgeler ile ispat edilmediği sürece) sözleşme kapsamında, ... TL alacaklı olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
İnşaat mühendisi bilirkişi ..., elektrik-elektronik mühendisi bilirkişi ..., makine mühendisi bilirkişi ..., ziraat mühendisi bilirkişi ..., mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle:
Yapılan imalatların toplamı. KDV bedeli hariç ... TL. (Yüz otuz sekiz bin altmışdokuz Türk Lirası seksen bir kuruş)
* Noksan ve yapılmayan imalatların toplamı, KDV bedeli hariç 28.569,55 -TL (Yirmi sekiz bin beş yüz altmış dokuz Türk Lirası elli beş Kuruş) olarak hesaplanmıştır.
Bu ve ekte yer alan liste doğrultusunda;
Yukarıda yer alan liste TKDK teknik şartname ve sözleşmesi haricinde taraflar arasındaki sözleşme ve sözleşme eklerinde yer alan proje, mahal listesi ve icmalde yer alan kalemler veya işler doğrultusunda yapılmış olup her kalem ekte ayrıntılı olarak yer almaktadır.
MUHASEBE BİLİRKİŞİ RAPORU: Mahkemenin ... Talimat dosyasındaki ... tarihli ara kararı gereğince yapılmasına karar verilen keşif için resen bilirkişi seçilerek, ... tarihinde dava konusu tespit mahalli olan ... parsel adresinde Mahkeme Heyeti ile keşif yapılmıştır.¸¸ Buna göre;
Makine Bilirkişisi eksik ve ayıplı yapı toplamı : 44.747,01TL
İnşaat Bilirkişisi eksik ve ayıplı yapı toplamı : ...
Elektrik Bilirkişisi eksik ve ayıplı yapı toplamı : 28.569,74 TL
TOPLAM ZARAR : ... tespit edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin ... tarihli ek raporunda özetle:¸
Mali Müşavir Bilirkişi ... 'ın ... tarihli bilirkişi raporu incelemesi bilgileri göz önüne alınarak rapor hazırlanmış, ... Asliye Hukuk Mahkemesi son - bilirkişi raporuna istinaden eksik ve ayıplı yapı toplamı bulunmamakta 21.552,89 TL fazla yapılan imalat bulunmaktadır. Davacı ... 'nın ... TL alacaklı olduğu " sonuç ve kanaatine varılmıştır.
İnşaat mühendisi bilirkişi ..., makine mühendisi bilirkişi ..., elektrik mühendisi bilirkişi ..., nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ..., mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle:
1- ... tarihinde, ... ... ... Kurumu (TKDK) ile faydalanıcı ... şirketi arasında, “... ... Tesisi” adlı yatırıma karşılıksız destek (hibe) verilmesi konusunda anlaşma yapıldığı,
2- ... tarihli Yapım İşleri Tedarik Sözleşmesi ile tedarikçi ... ile alıcı ... şirketi arasında, hibe sözleşmesine dayanarak hazırlanan ... ... tesisi projesi yapım işinin alımına ve teslimine yönelik sözleşme imzalandığı,
3-Dava konusu sözleşmenin anahtar teslim götürü bedelli eser sözleşmesi niteliğinde olan ... tarihli sözleşme olduğu, bu sözleşmenin iş sahibi tedarikçi ..., ... şirketi ve yüklenici (taşeron) ... şirketi arasında imzalandığı,
4-Tarafların, sözleşme ile ... şirketini yatırım kapsamında karşılıksız destekleyen TKDK'nın şartlarına göre anahtar teslim ... ... tesisi yapım işi konusunda anlaştığı, belirlenen götürü bedelin KDV dahil ... TL olduğu,
5-İşe başlama tarihinin ..., işin bitim tarihi ise ... olarak öngörüldüğü,
6-İş sahibinin yükleniciye, sözleşmede öngörülen teslim tarihinden 2 gün önce, ... tarihinde Antalya ...Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarname gönderdiği, ancak ihtarnameye dosya kapsamında rastlanmadığı, bu ihtarnamede işin süresinde tamamlanmaması halinde yasal yollara başvurulacağı ve işin süresinde tesliminin hibe alımı için öneminin ihtar edildiği, yine iş sahibince gönderilen taahhütlü mektupta, işin tamamlanması için ... tarihine kadar mehil verildiğinin görüldüğü,
7-Taraflar arasında, yüklenicinin maddi sıkıntıda olduğu ve işin tamamlanabilmesi için üçüncü kişilere yapılacak bir takım ödemelerin yüklenici adına işsahibince yapılacağı konusunda bir protokol (tarihsiz) düzenleyerek anlaştıkları,
8-Bu protokol kapsamında işsahibinin yüklenici adına üçüncü kişilere ... TL (kabule göre ... TL) ödeme yaptığı,
9-İş sahibinin yükleniciye yaptığı ödemelere ilişkin dekont ve belgelerin tablo halinde incelendiği, fakat belge ve dekontların mükerrer olma ihtimali nedeniyle tam bir tespit yapılamadığı, taraf beyanlarından yola çıkıldığında yükleniciye yapılan ödemelerin - (özellikle yüklenicinin ihtarnamesi ve birleşen dava dilekçesindeki beyanları) dikkate alındığında ... TL olduğu, ancak yine de bu tutar içinde yükleniciye değil de yüklenici adına yapılmış olan ödeme kalemlerinden biri ya da bir kaçının dahil edilip edilmediği hususunun açık olmadığı, bu konuda yukarıda dosyaya sunulan tüm ödeme belgelerinin iki ayrı (yükleniciye ve yüklenici adına üçüncü kişilere şeklinde) tabloda incelendiği, gerekirse tarafların bu konuya açıklık getirmeleri gerektiği,
10-Sözleşmenin 9.maddesinde, yüklenicinin TKDK'dan alınacak olan ... TL hibenin tamamını alacak şekilde TKDK'nın proje yapım kriterlerine uygun olarak işi yapmakla mükellef olduğunun düzenlendiği, TKDK'dan dosyaya gelen yazı ve formların incelenmesinde; ... yapım işine ilişkin kesintinin (... TL x 96 65-) ... TL kesinti tutarı olduğunun görüldüğü, ancak davacının hibe kesintisinin 194.000 TL olduğunu hem ihtarnamesinde, hem de eldeki davada beyan ettiği,
11- Götürü bedel üzerinden anlaşma yapılan ... ... tesisinde;
İŞİN TAMAMI (%100) KDV dahil = ...
Eksik/kusurlu/yapılmayan iş bedeli = (-) ... TL
YAPILAN İŞ BEDELİ (imalat tutarı) = ...
Eksik ve ayıplar dikkate alındığında işin tamamına göre fiziki oranı: % 86,19
ÖDEME ( TL) = ...
KALAN BEDEL = ...
HİBE KESİNTİSİ = (-) ... TL
Davalı tarafından yapılan fazla imalat = ...
Davalı/karşı davacı alacağı = ... TL tespit edildiği,
12-Geç teslim nedeniyle, işin teslim edilmesi gereken tarih olan ... tarihinden dava tarihi olan ... tarihine kadar uğranılan kazanç kaybının ... ... tesisinin kazancına yönelik bir uzmanlığımız olmadığından tespit edilemediği,
13-Davacı/birleşen davalı ... A.Ş.'nin muhasebecisi ... ... ile ... nolu telefon ile iletişime geçilmiş ve ticari defterlerin ibrazı istenmiş ise de ticari defterler bulunamadığından ticari defter ve belgelerin tarafımıza ibraz edilemediği,
14- Davalı/birleşen davacı tarafın ibraz edilen 2016, 2017 ve 2018 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu,
15- Davalı/birleşen davacı ... ....Ltd. Şti ticari defter kayıtlarına göre, Davalı/birleşen davacı ... ....Ltd. Şti tarafından davalı ...'ya ... toplam tutarlı fatura düzenlediği ...'nın bunun karşılığında ... ödeme yaptığı ve ... tarihleri itibari ile Davalı/birleşen davacı ... ....Ltd. Şti'nin davalı ...'dan ... alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinin ... tarihli ek raporunda özetle:
Davalı yüklenicinin beyanlarından yola çıkılarak;
-Tabloda demir bedelinin 90.000 TL değil de 55.601,00 TL olarak değiştirilmesi,
-... tarihli akaryakıt ödemesinin (6.922 TL tutarlı) ödemenin tablodan çıkarılması ile
davacının yüklenici adına üçüncü kişilere yaptığını iddia ettiği ödeme toplamı olarak belirlenen ... TL tutardan, bu tutarlar çıkarıldığında;
... TL hesaplanmaktadır.
Davacının yükleniciye yaptığı ödeme tutarı konusunda kök raporda tablo düzenlenmiş ve fakat bu ödemelerin (dekontlar ile belgeler arasında) mükerrer olabileceği belirtilmiştir. Davalı beyanlarında senet tutarlarının ödendiği ve senetlerin iade alındığı belirtilmiştir. Dolayısıyla dört adet senet toplamı olan 120.000 TL'nin ödendiği yüklenicinin kabulünde olmaktadır. Nitekim, davalı yüklenici vekili cevap dilekçesinde; yapılan ödeme tutarının ... TL + 149.896,00 TL + 10.000,00 TL + 120.000 TL (4 adet 30.000 TL bedelli bono) = ... TL olduğunu beyan etmiştir.
Bu durumda; ... TL + ... TL = ... TL toplam ödeme tutarı hesaplanmaktadır." denilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen dava taraflar arasındaki ihtilaf ... tarihli ana sözleşme ve ek sözleşme ile davacının işveren, davalının taşeron olarak TKDK' nın şartlarına göre işverene ait ... parseldeki ... üretimi tesisinin anahtar teslimi yapımı işi için yapılan eser sözleşmesinden kaynaklanmıştır.
Taraflar arasındaki tahkim sözleşmesinin uyuşmazlığın öncelikli olarak hakemlerce olmazsa mahkemelerce çözüme bağlanacağı kararlaştırıldığından Yargıtay 15.HD.nin emsal 2013/1574 E- 2013/2445 K sayılı kararı uyarınca geçersiz olduğu kabul edilerek asıl dosya davalısının tahkim şartına ilişkin ilk itirazı kabul edilmemiştir.
Asıl davada davacı işin eksik ve ayıplı yapıldığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesi ile yapılan tespit ile ... TL eksik ve ayıplı iş yapıldığının tespit edildiğini, bu eksik - ayıplı işler nedeniyle ve yine işin süresinde bitirilememiş olması nedeniyle TKDK'den ... TL eksik hibe aldığını, hibe alamadığı miktar ile birlikte bu kadar işin eksik yapılması nedeniyle ayrıca ... x 2=... TL zarara uğradığının kabul edilmesi gerektiğini, eksik ve ayıplı işler nedeniyle süresinde üretime başlayamadığı için gelir ve ticari kazanç kaybına uğradığını iddia ederek zararının tazmini talep etmiştir.
Taraflar arasında yapılan sözleşme bedelinin götürü usulle belirlendiği ve TKDK tarafından davacıya ödenecek hibeden ... TL kesinti yapıldığı taraflar arasında ihtilafsızdır.
Birleşen dava asıl davanın davalısı yüklenici tarafından açılmış olmakla; davacı ve davalı arasında yapılan ... tarihli davalı işverene ait ... parsel üzerine ... ... tesisinin anahtar teslimi yapım işi nedeniyle davacı yüklenicinin davalı işverenden bakiye borcu kalıp kalmadığı,ayrıca fazla imalatta bulunup bulunmadığı, fazla imalat bedeli kadar alacaklı olup olmadığı, davacı yüklenici tarafından yapıldığı iddia edilen işin ( kalıp işçiliği) 22.340,00 TL lik kısmının asli müdahil ... tarafından yapılıp yapılmadığı hususlarının taraflar arasında ihtilaflı olduğu belirlenmiştir.
Birleşen dosya davacısı vekili ... tarihli ön inceleme duruşmasında asli müdahil kalıp işçiliğini yaptığını ve bu bedelin 22.340,00 TL olduğunu kabul etmiştir.
Davalı vermiş olduğu cevap dilekçesi ile ... Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan tespitte sıhhi ve müşterek tesisat işleri imalatları keşif özeti başlığı altında sunulan çizelgedeki 14,16 ve17 maddelerdeki hususlar hariç diğer imalatların eksik yapıldığını ve 24 kalem eksikliğin toplam tutarı olan 23.800,30 TL lik eksikliği kabul ettiklerini bildirmiş,
Mahkememiz ... tarihli ara kararı ile taraflara ait 2016-2017 yıllarına ait ticari defterlerin incelenmesine karar verilmiş, taraflara HMK 222.madde hükmüne uygun ihtar yapılmasına rağmen davacının ticari defterlerini ibraz etmediği, davalının incelene ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, bu defterlere göre davacının ... TL götürü bedelle yapılan iş için toplam ... TL ödeme yaptığı, bakiye borcun ... TL olarak kayıtlı olduğu belirlenmiş ise de davacının dava dilekçesinde ... TL ödeme yaptığını kabul etmesi karşısında taleple bağlılık ilkesi uyarınca yapılan ödeme ... TL olarak kabul edilmiştir.
Dosyaya alınan teknik bilirkişi heyetlerince düzenlenen raporlardan işin götürü usul ile yapıldığı esas alınarak ve yine Yargıtay 15.HD.nin emsal kararları nazara alınarak yapılan teknik hesaplama ile son heyetçe düzenlenen kök ve ek raporlar dikkate alınmak suretiyle ve tüm dosya mündericatının tetkiki ile yapılan değerlendirmede;
Davaya konusu işin toplam bedelinin ... TL olduğu, eksik ve ayıplı işlerin mahsubu ile işin %86.19 oranında tamamlandığı, bu orana tekabül eden hak edişin ... TL olduğu, davacı iş verence bu miktarın ... TL sinin ödendiğinin iddia edildiği, bu miktarın davalı-birleşen dosya davacısının ticari defterleri ile örtüştüğü, bu halde kalan miktarın ... TL olduğu, birleşen dosya davacısı-davalının dava dilekçesinde ek sözleşme uyarınca davacı işverenin üçüncü kişilere yaptırmış olduğu işi kabul ettiği hatta hakem heyeti raporunda bu miktarın ... TL olarak değerlendirildiğini, bir an için üçüncü kişilere yaptırdığı işin değerinin bu miktar olarak kabul edilse dahi bakiye alacağı bulunduğunu açıkladığı ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak buna göre birleşen davadaki alacağını belirlediği, bilirkişilerce yapılan değerlendirmede bu miktarın ... TL olduğunun belirlendiği, yine birleşen dosya davacısının ... TL fazla imalat yaptığının belirlenmesi karşısında ... TL bakiye alacağının kaldığı, birleşen dosya davacısı tarafından bakiye alacağın tahsili için davalı işverene Antalya ...Noterliğinin ... yevmiye nolu ... tarihli ihtarname gönderilerek toplam ... TL'nin 7 gün içinde ödenmesi talebinde bulunulduğu (birleşen dosya dava değeri), ihtarnamenin ... tarihinde tebliğ edildiği, bu halde temerrüt tarihinin ... olduğu belirlenmiş ve birleşen davanın kısmen kabulü ile; ... TL'nin ... tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Asli müdahil tarafından açılan davanın birleşen dosya davacısı vekilinin Mahkememiz huzurundaki beyanı esas alınarak kabulü ile; 22.340,00 TL'nin ... tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı-birleşen dosya davacısı ... ..Ltd Şti'den tahsili ile asli müdahile verilmesine karar verilmiştir.
Asıl davada davacının eksik ve ayıplı iş bedeli birleşen dosya davacısı yüklenicinin alacağından düşülmekle ve yüklenicinin bakiye alacağı kabul edildiğinden, asıl davanın bu kısmının reddine karar verilmiştir. Eksik ve ayıplı iş nedeniyle davacının TKDK 'dan alamadığı ... TL hibe alacağından mahrum kaldığı ihtilafsız olmakla bu kısım alacağı kabul edilmiş, davacının zararının bu miktarın iki katı olduğuna yönelik iddiasının yasal dayanağının olmadığı değerlendirilmiştir. (Bu kalem tazminat miktarı için dava dilekçesinde 10.000,00 TL üzerinden harç yatırılmış ise de; Mahkememiz ... tarihli ara kararı ile eksik harç ikmal ettirilmiştir.)
Yine asıl davada, işin geç tesliminden kaynaklı davacının gelir ve ticari kazanç kaybı için talep ettiği tazminatın; davacının ana ve ek sözleşmeden kaynaklı bakiye borcunu ile fazla imalatlardan kaynaklı bakiye borcunu ödemeyerek temerrüte düştüğü nazara alındığında haksız talep olması nedeniyle bu kalem tazminat talebi de reddedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-ASIL DAVADA:
*Eksik ve ayıplı iş için açılan davanın REDDİNE,
*Hibe kesintisi nedeniyle açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE, ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
*Gelir ve ticari kazanç kaybı için açılan davanın REDDİNE,
2-BİRLEŞEN DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; ... TL'nin ... tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Birleşen dosyada asli müdahil tarafından açılan davanın KABULÜ ile; 22.340,00 TL'nin ... tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı-birleşen dosya davacısı ... ..Ltd Şti'den tahsili ile asli müdahile verilmesine,
ASIL DAVADA:
a-Alınması gerekli 13.252,14 TL harçtan, peşin alınan 6.745,61 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.506,53 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
b-Davacı tarafından yatırılan 6.745,61 TL peşin harç ile 31,40 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı tarafından yapılan 6.800,00 TL bilirkişi ücreti, 2.579,25 TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam 9.379,25 TL yargılama giderinden, davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 4.788,40 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
d-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 30.100,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 28.900,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
f-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
BİRLEŞEN ... E SAYILI DOSYADA:
a-Alınması gerekli 60.486,83 TL harçtan, peşin alınan 15.364,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 45.121,98 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
b-Davacı tarafından yatırılan 6.745,61 TL peşin harç ile 35,90 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı tarafından yapılan 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 2.529,25 TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam 7.529,25 TL yargılama giderlerinden, davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 7.410,10 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
d-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 115.402,31 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
f-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Birleşen dosyada asli müdahil tarafından açılan davada:
a-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin, davalı-birleşen dosya davacısı ... ..Ltd Şti'den alınarak asli müdahil ...'e verilmesine,
b-Alınması gerekli 1.526,04 TL harçtan peşin alınan 382,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.144,04 TL harcın davalı-birleşen dosya davacısı ... ..Ltd Şti'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
c-Asli müdahil tarafından peşin yatırılan 382,00 TL harcın davalı-birleşen dosya davacısı ... ..Ltd Şti'den alınarak asli müdahile verilmesine,
d-Asli müdahil tarafından yapılan 150,00 TL yargılama giderinin davalı-birleşen dosya davacısı ... ..Ltd Şti'den alınarak asli müdahile verilmesine,
e-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı-birleşen dosya davalısı ... ... A.Ş. vekili Av. ... ile birleşen dosya davalısı ... vekili Av. ..., davalı-birleşen dosya davacısı ...Ltd Şti vekili Av. ...'nun yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 07/02/2023
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı