T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/562 Esas
KARAR NO: 2018/605
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/09/2017
KARAR TARİHİ: 17/09/2018
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Bankasından çeşitli tarihlerde ticari krediler kullandığını, davalı bankanın müvekkiline 04/10/2012 tarihinde kullandırdığı 15.000,00 TL ticari kredi için 525,00 TL dosya masrafı, 19/02/2014 tarihinde kullandırdığı 35.000,00 TL'lik kredi için 525,00 TL dosya masrafı, 525,00 TL ipotek tesis ücreti, 79,00 TL sivit masrafı, 14/04/2014 tarihinde kulladırdığı 55.000,00 TL'lik kredi için 525,00 TL dosya masrafı, 28/05/2014 tarihinde kullandırdığı kredi için 525,00 TL dosya masrafı, 30/06/2014 tarihinde kullandırdığı 37.500,00 TL'lik kredi için 525,00 TL dosya masrafı, 27/08/2014 tarihinde kullandırdığı 51.000,00 TL'lik kredi için 525,00 TL dosya masrafı, 72,00 TL moral ve 28,00 TL dört köşe koruma adı altında ücret, 19/11/2014 tarihinde kullandırdığı 12.500,00 TL'lik kredi için 525,00 TL dosya masrafı, 09/12/2014 tarihinde kullandırdığı 50.000,00 TL'lik kredi için 262,50 TL dosya masrafı, 84,00 TL dört köşe koruma adları altında ücret olmak üzere toplam 4.725,50 TL kesinti yaptığını, davalı bankanın müvekkilinin hesabından kredi müracaatı nedeniyle onaylanmayan krediler için 28/12/2012 tarihinden itibaren toplam 5.643,25 TL kredi tahsis ve değerlendirme ücreti adı altında ticari hesabından kesinti yaptığını, yine 29/01/2014 tarihinde 787,50 TL ve 16/05/2017 tarihinde 630,00 TL ticari kredi ekspertiz komisyonu adı altında kesintiler yaptığını, yine müvekkilinin hesabından 30/03/2016 tarihinde üye işyeri hizmet bedeli altında 105,00 TL sözleşmeye aykırı olarak ücret tahsis ettiğini, davalı bankanın müvekkilinin hesabından 26/11/2012 tarihinde 202,68 TL hesap işletim ücreti adı altında sözleşmeye aykırı alınan ücretin iadesini, davalı bankanın 24/06/2016 tarihinde 450,09 TL tüm ev sigortası, 30/04/2014 tarihinde 229,00 TL kobi paket ödeme, 26/11/2015 tarihinde 369,00 TL kobi paket ödeme, 19/11/2014 tarihinde 280,00 TL kobi güvenli işyeri paketi adları altında müvekkilinin bilgisi dışında hesabından toplam 1.328,09 TL kesinti yapıldığını, davalı bankanın yapmış olduğu bu kesintileri müvekkilinin bilgisi dahilinde yapmış ise bunun ispat etmesinin gerektiğini, davalı bankanın müvekkilinin hesabından 20/03/2015 tarihinde 545,00 TL, 20/03/2015 tarihinde 437,63 TL, 25/05/2015 tarihinde 997,17 TL, 15/07/2015 tarihinde 1.000,56 TL, 30/07/2015 tarihinde 45,00 TL, 08/04/2016 tarihinde 1.527,22 TL olmak üzere toplam 4.550,58 TL allianz sigorta adı altında müvekkilinin hesabından 2-3 ayda bir kesinti yapıldığını, müvekkilinin bu tarihlerde kredi kullanmadığını ve poliçe imzalamadığını, kesilen sigorta bedellerinin müvekkiline iadesini, davalı bankanın müvekkilinin hesabından 15/04/2014 tarihinde 105,00 TL, 30/04/2015 tarihinde 105,00 Tl olmak üzere toplam 210,00 TL çek karnesi istihbarat ücreti adı altında alınan ücretin iadesini, davalı bankanın 13/10/2014 tarihinde 16,01 TL ekstre masrafı adı altında bir sayfalık posta gönderisi için haksız şart niteliğinde müvekkilinin hesabından kesinti yapıldığını, haksız alınan ücretin iadesini, davalı bankanın müvekkilinin hesabından 28/11/2012 tarihinde toplam 306,77 TL ... adı altında kesinti yaptığını, bu kesintilerin iadesini, davalı bankanın sözleşmeye aykırı davranarak haksız kazanç elde ederek zenginleşme yoluna gittiğini belirterek, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinden haksız olarak alınan 13.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve müvekkili lehine 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının iddiasının sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı alacak olduğunu, 1 yıllık zamanaşımı süresinin 2013 yılında dolduğunu, bu nedenlerle davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, dava dilekçesinin HMK 194.maddesinde öngörülen koşulları taşımadığını, davacının dava açılmadan önce alacaklı olduğunu iddia ettiği tutarın miktarını açıkça belirtmek zorunda olduğunu, davacının tacir olduğunu, tacirler arasındaki sözleşmelerde irade serbestisi ilkesinin geçerli olduğunu, davacı ile kredi sözleşmesi, kredi sözleşmesinden dolayı alınan ücretlerin açıkça belirtildiğini, davacının 2012 yılından itibaren müvekkili bankadan çok sayıda kredi kullandığını, ek limit artışlarının gerçekleştiğini, üye işyeri sözleşmelirin imzalandığını, davacıya verilen her bir hizmet ve kredi tahsis ve kullandırımı belirli bir operasyonel işlem gerektirdiğinden verilen hizmet karşılığında yürürlükte bulunan Hizmet Komisyonları Çizelgesi ve müşteri ile varılan mutabakata istaneden ücret ve masrafların tahsil edildiğini, davacının ticari müşteri sözleşmesi ve esnek ticari hesap taahhütnamesi imzalayarak esnek ticari hesabın alacak bakiye verdiği sürece bir mevduat hesabı gibi çalışacağı, müvekkili bankanın diğer ticari mevduat hesaplarına uygulandığı oranda faiz alabileceğinin kabul ve taahhüt ettiğini, davacının müvekkili bankanı sunduğu her türlü nakdi ve gayrinakti bankacılık hizmetlerinden yararlandıktan sonra muvafakati ve bilgisi dahilinde yasal olarak kendisinden hakedilen hizmet bedelini, faiz ve masraflara bu aşamada itiraz ileri sürmesinin iyiniyet kurallarına ve sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu, davacının bilgisi dahilinde kendisini sigorta eden, risklerini teminat altına alan ... ve ... AŞ olduğunu, davacının imzalamış olduğu sözleşme doğrultusunda onun bilgisi dahilinde kesintiler yapıldığını, fahiş miktardaki manevi tazminat isteminin koşullarının bulunmadığını, ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizinin talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle öncelikle zamanaşımından davanın reddine, harçsız ve dayanaksız açılan manevi tazminat talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına, haksız ve dayanaksız olarak açılan davanın da reddini talep etmiştir.
Mahkememizce davalı ... Bankasına dava dilekçesine konu kredi sözleşmeleri, üye iş yeri sözleşmeleri, bankacılık sözleşmeleri, pos kullanım ücret ve komisyon sözleşmeleri, çek hesap sözleşmeleri, ipotek sözleşmeleri, ekspertiz raporları, sigorta sözleşmeleri, hesap ekstreleri ve yapılan kesintilere ilişkin tüm bilgi ve belgeler ile 2012-2017 dönemine ilişkin ilan edilen ücret komisyon ve masraf tarifelerinin gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve gelen cevabi yazısı dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Mahkememizce davaya konu kredi sözleşmeleri, davaya konu hesaplar, sigorta poliçeleri, ekspertiz raporları vs. incelenmek suretiyle davaya konu kredi sözleşmeleri, hesaplar ve diğer taleplerin tüketici/ticari krediler/hesaplar niteliğinde olup olmadıkları değerlendirilerek, dava dilekçesinde talep edilen her bir talebe ilişkin ayrı ayrı davacı tarafın varsa alacaklı olduğu miktarı hususunda Bankacı Bilirkişi...'den rapor alınmıştır. Bilirkişinin raporunda; davacı ... ve davalı banka Kundu/Antalya şubesi arasında çerçeve niteliğinde süresiz Genel Kredi ve Teminat Sözleşmeleri, Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesi, POS kullanımı Üye işyeri Sözleşmesi bağıtlanmak suretiyle ticari nitelikte kredi işlemlerine ve ticari faaliyetlere bağlı bankacılık işlemleri, dava dilekçesi ekinde sunulan davacının Bankanın ... şubesi nezdindeki Türk Lirası, USD ve Euro vadesiz Ticari Mevduat hesaplan üzerinden yürütüldüğü, dava dilekçesinde tarih ve tutarları belirtilen 2012-2017 döneminde krediler ve bankacılık hizmetleri ve bankanın acente sıfatıyla aracılık ettiği sigorta primlerinde davacı bankanın haksız şart niteliğinde sözleşmeye aykırı masraf ve ücret tahsil ettiği iddiasıyla iade talebinde bulunulmakla birlikte, iadesi talep edilen tutarlarla ilgili işlemler beş yıllık dönemde gerçekleştirilen yoğun işlem hacmine dayandığı, tacir sıfatına haiz davacı tarafından haksız şart ve sözleşmeye aykırılık iddiasının genel ve soyut olduğu, iade taleplerinin kredi, bankacılık hizmetleri, sigorta işlemleri ayrımında ve nedensellik içerisinde belirli bir silsile ve grup içinde olmayıp, birden fazla sözleşme konusu temas eden işlemlerin iç içe talep edildiği, ticari kredi işlemleri ve bankacılık hizmetlerinde, ticari kart ve kredili mevduat hesapları faiz oranları dışında, bankaların faiz ve faiz dışı işlemlerinde sağlayacakları gelirler yönüyle sınırlama getiren bir düzenleme bulunmadığı, tarafların tacir sıfatıyla yapılan her işlemi 1.sınıf vergi yükümlüsü olarak vergi usul yasası ve ticaret yasasına göre tutulması zorunlu olan ticari defter ve kayıtlarına yansıtması yanı sıra, faiz ve faiz dışı maliyetleri tarafların basiretli tacir sıfatıyla karşılıklı olarak değerlendirmiş olmaları gerektiği, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin .../... esas, .../... karar sayılı ... tarihli ilamında, üç adet krediden haksız ve hukuka aykırı dosya masrafı, kredi tahsis ücreti ve sair adlar altında ücret alındığı ileri sürülerek tahsil edilen 2.250,00 TL’nin işleyecek avans faiziyle birlikte davacıdan tahsiline karar verilmesi talep ve davasıyla ilgili olarak, Mahkemenin TTK 2. maddesinde tacirin ücret talep edebileceğinin düzenlendiği, davacının bankadan ticari ticari kredi kullandığı, kredi sözleşmesinin 6.maddesinde banka tarafından günün ekonomik koşullarının gerektirdiği her türlü masraf, komisyon ve sair ücretlerin ödenmesinin kabul edildiği, davalının bankacılık hizmetleri ücret tablosunda belirtilen miktarlara uygun şekilde tahsilat yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine verilen hükmün onanması, huzurdaki davaya emsal güncel bir karar olduğu, yine ... Hukuk Dairesinin ... tarihli .../... esas, .../... karar sayılı ilamında, 6098 sayılı Borçlar kanunun 21.maddesine göre genel işlem şartı niteliği taşıyan düzenlemelerinin yazılmamış sayılmasına karar verilebilmesi için sözleşme hükmünün karşı tarafın menfaatine aykırı olması, 25.maddeye göre genel işlem şartına dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın aleyhine ve onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümlerin konulmasının gerektiği belirtiği, davacı tacirin kredi işlemlerinden alınan açılış komisyonu ve devresel olarak ticari kredi tahsis ve değerlendirme ücretinin asgari tarife üzerinden makul olarak tahsil edildiği, diğer taraftan ipotek tesis ücreti ve ekspertiz komisyonu olarak maktuen tahsil edilen tutarların asgari tarifeye uygun ve makul olduğu anlaşılmakla birlikte, davalı banka tarafınca kredilere teminat olarak taşınmaz ipoteği sağlandığına ilişkin belge sunulmadığı, karşılıklı yürütülen işlem hacminde, bankacılık hizmetlerinden alınan ve iadesi talep edilen işlemlerin sözleşme ve banka tarifesine göre asgari tutarda alınan makul ücret ve masraf karşılıkları olduğu, davalı bankanın acente sıfatıyla aracılık ettiği sigorta işlemlerine ilişkin belge sunulmamakla birlikte sigorta işleminden sigortalının yarar sağladığı, hesaba kaydedilen sigorta poliçe bedelleri ve poliçelerin davacı tarafınca da takip edilmesinin gerektiği, bu cümleden olarak Türk Borçlar Kanunu genel işlem koşulları çerçevesinde haksız şarttan söz edilemeyeceği, davacı tarafın mevduat hesabında açık olarak gösterilerek borç kaydı verilmek suretiyle tahsil edilen işlemlerin bilgisi dahilinde gerçekleştiği belirtilmiştir.
Dava, ticari kredi sözleşmesi nedeniyle davalı banka tarafından dosya masrafı, komisyon, ekspertiz ücreti, ipotek ücreti vb. adı altında yapılan kesintilerin, çek hesabı kullandırmaktan, bankacılık hizmetleri ve acente sıfatıyla aracılık ettiği hizmetlerden komisyon, hesap işletim ücreti vb kesintilerin istirdadı ile manevi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasında genel kredi ve teminat sözleşmesi, bankacılık hizmetleri sözleşmesi, pos kullanım üye iş yeri sözleşmesi vb sözleşmelerin bulunması, talebin bu sözleşmelere dayalı 2012-2017 döneminde davalı banka tarafından yapılan kesinti, masraf ve ücretlerin istirdadı istemine ilişkin olması nedeniyle, davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Kredi işlemlerinden alınan ücret, komisyon ve kesintiler yönünden yapılan incelemede: TTK'nın 22. 6102 Sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca tacir olan veya olmıyan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.Davalı banka tacir olup dava konusu krediler davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerindendir.Dava konusu krediler taraflar arasında akdedilen ticari nitelikli Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklı olup bu sözleşme uyarınca davacı tüketici konumunda da kabul edilemez. Taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmesinin 6.maddesi uyarınca davalı bankanın açtığı ve açacağı her türlü krediler ile teminatlara komisyon uygulayacağı, komisyon ücret ve masrafları, bankacılık işlemlerinden kaynaklanan ücret giderleri müşterinin cari hesabına borç yazabileceği, tarafların ipotek rehin tesis, ekspertiz, hesap özeti ücretleri, sigorta ücret ve primlerinin ve bunlarla sınırlı olmamak üzere kredi ve bankacılık işlemlerinden kaynaklanan tüm masraf ve ücretler ile sair giderleri tahsil edebileceği yer almıştır. Dava konusu kredinin ticari nitelikli olması nedeniyle sözleşmenin ücret ve komisyona ilişkin maddeleri haksız şart niteliğinde kabul edilemez. Somut olayda, davalı bankaca tahsil edilen dosya masrafları, kredi tahsis ve değerlendirme ücretleri, ipotek tesis ve ekspertiz ücretleri asgari miktar üzerinden makul olarak tahsil edildiği bilirkişi tarafından tespit edildiğinden, bu kesintilerin iadesine yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
Bankacılık hizmetlerinden alınan komisyon ve ücretler yönünden yapılan değerlendirmede: davacının, davalı banka nezdinde hesaplarından üye iş yeri olarak POS işletilmesi, çek yaprağı kullanımı, çek tahsili, döviz alım satımı, TL ve yabancı para üzerinden havale işlemlerinden oluşan bankacılık hizmetlerini yoğun işlem akışıyla kullandığı, bankacılık işlemlerinden alınan ve iadesi talep edilen işlemlerin sözleşme ve banka tarifesine göre asgari tutarda alınan makul ücret ve masraf karşılıkları olduğu bilirkişi tarafından tespit edildiğinden, bankacılık işlemlerinden kaynaklı dava dilekçesinde belirtilen bu kesintilerin iadesine yönelik davanın da reddine karar verilmiştir.
Sigorta işlemlerinden alınan ücretler yönünden yapılan değerlendirmede; sigorta işlemlerinin banka aracılığıyla gerçekleştirilmesi, davalı bankanın aracı olması ve poliçe bedellerinin kredi sözleşmelerine bağlı olarak yapılan sigorta sözleşmelerine göre tahsil edilmesi nedeniyle, davalı bankanın ücretlerin kesilmesine aracı olmaktan başka sorumluluğu bulunmadığından, bu ücretlerin tahsiline yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
Manevi tazminatt davası yönünden yapılan değerlendirmede; sözleşme ilişkisinden kaynaklı somut olayda, TBK'nın 58. maddesinde belirtilen manevi tazminat şartları oluşmadığından, davalının manevi tazminat davasının da reddine karar verilerek, tüm dosya kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının Maddi ve Manevi Tazminat davalarının REDDİNE,
2-Maddi tazminat davası yönünden alınması gerekli 35,90 TL harçtan peşin olarak alınan 222,01 TL harcın mahsubu ile bakiye 186,11 TL harcın karar kesinleştiğinde istemi halinde davacıya iadesine,
3-Manevi tazminat davası yönünden alınması gerekli 35,90 TL harçtan peşin olarak alınan 170,77 TL harcın mahsubu ile bakiye 134,87 TL harcın karar kesinleştiğinde istemi halinde davacıya iadesine,
4-Maddi tazminat davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Manevi tazminat davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.17/09/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
.
Hakim ...
¸e-imzalıdır