T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/569 Esas
KARAR NO: 2018/20
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 25/12/2006
KARAR TARİHİ: 09/01/2018
Mahkememizden verilen ... tarihli, .../... Esas, .../... karar sayılı kararın, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarihli, .../... Esas, .../... karar sayılı ilamıyla bozulmakla, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek, yapılan açık yargılamaları sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacı şirketin turizm acentesi işi ile iştigal ettiğini, davalı ... Şirketi tarafından işletilmekte olan ... otel ile ....oteli için ilk önce ... yılında yılında anlaşma yapıldığını ve bu dönem başarılı bir sezon geçirildiğini, davalı ... şirketi ... yılı ... ayı sonunda ...oteli yanında bulunan araziye otel inşaatı yapacağını ve acil çeklere ihtiyacı olduğunu bildirerek müvekkili şirket ile birlikte diğer çalıştığı acentelerden çek istemeye başladığını, davalı şirket ile ... isimli acenta arasında ... tarihinde, başlanması muhtemel otel inşaatına göre imzalanan, ...-... ve ... yılı sezon çalışması karşılığı ve ... isimli üacente tarafından davalı şirkete toplamda 14.591.000 USD tutarlı parçalı çekler verildiğini gösteren ... tarihinde anlaşma imzalandığını, anlaşmanın erken tarihte imzalanması nedeni ile ... yılı sezon durumuna göre fiyat ayarlamalarının yapılacağının davalı ... şirketi tarafından kabul edildiğini ve müvekkili davacının iyi giden ilişkilere göre inanarak bu inanç ile hareket ettiğini ve istenilen çekleri ... yılı için verdiği miktar baz alarak ön ödeme olarak vermekte sakınca görmediğini, ancak davalı ...Tic. A.Ş'nin bir süre sonra inşaatı yapamayacağını bildirerek başka acentelerden ve...simli acentedan aldığı çekleri iade ettiğini, davacı şirketten aldığı çekleri iade etmediğini, farklı bir tutum sergilemeye başladığını, yapılan sözleşmeye göre davalı şirket tarafından ...-... tarihlerine göre davacı acente ile çalışmayı ve %80 oranında kontejanı davacı acenteye tahsil etmeyi taahhüt ettiğini, müvekkili şirket tarafından otel inşaatı gerekçesine göre ön ödeme olarak ... yılındaki çek miktarı kadar toplamda 2.000.000 USD bedelli parçalı çeklerin davalı şirkete sözleşme tarihinde teslim edildiğini, ancak mali durum itibariyle sıkıntıya giren davalı ... şirketinin otelleri devir etme girişiminde bulunduğunu, sözleşmenin konusu olan ... Beach otelini de devredeceğini ve çeklerin ... şirketi tarafından iade edileceğinin bildirildiğini, oteli devir alan ... şirketinin, müvekkili davacı şirketin daha önce yapmış olduğu ödemeleri kabul etmediğinden ... şirketine mecburen yeniden ödeme yapıldığını, davalı ile başlangıçta yapılan sözleşme koşullarına ... şirketinin uymadığını, yoğunluğun azaldığını, böylece davacı müvekkili şirketin ayrı bir yönden de zarar gördüğünü, müvekkili tarafından davalı ... Şirketine ön ödeme olarak verilmiş olan yaklaşık 800.000 SD lik çekin karşılıksız kaldığını ve bu çeklerin davacı müvekkiline iade edilmesi gerekirken davalı şirket tarafından kullanıldığını, icra tehdidi ile karşı karşıya kalmak istemeyen davacı şirketin ... tarihinde 700.000 USD bedelli çekin iadesinin, vadesi gelmemiş olan çeklerin ... yılı sezonuna devir edilerek vadelerinin değiştirilmesinin talep edildiğini, ancak çeklerin iade edilmediğini, 553.987 USD hizmet alınmasına karşın 700.000 USD lik çekin ödemesinin yapıldığını, vadesi gelen diğer çeklerin ise ... tarihinden sonra davacı şirketin ödeyemez hale geldiğini, ödeyemediği çekler için hacizlerden çekinen ve operasyonun durmasından korkan müvekkili şirketin, davalı şirket ile ... yılında birlikte çalışmaya yeniden başladığını, davalı şirketin, davacının piyasadaki çeklerin toplayabilmek için davacıdan istemiş olduğu ileri tarihleri çekleri müvvekkili davacı şirketin vermek durumunda kaldığını, davalı şirkete 550.000 USD bedelli parçalı çekler verildiğini, davalı ... şirketinin piyasada olduğunu söylediği çekleri toplayıp davacı müvekkiline iade edeceğini, birlikte çalışacığını ve çekleri ... yılı sezonuna devir etmeyi kabul ve taahhhat ettiği halde bu taahhüdünü yerine getirmediğini, müvekkilini kandırdığını, yeni çekleri alan davalı şirketin ... tarihinde, davacı şirkete faks göndererek oteli ... tarihi itibari ile kapattıklarını ve bundan sonra müşteri kabul edemeyeceklerini bildirdiğini, sözleşmeye göre ... tarihi olmasına karşın, davalının ödeme güçlüğü içinde olması nedeni ile oteli kapatmayı uygun gördüğünü ve müvekkili davacıyı birkez daha mağdur ettiğini, davalı hakkında suç duyrusunda bulunduklarını, çeklerin ayrıntılarını dilekçesinde belirttiğini, bu çeklerden ... yılı için davalı şirkete 722.222 SD ödeme yapıldığını, bu rakamın 700.000 USD sinin ekli listede 1-2-4-5 satırlarda gösterilen çekler ile yapıldığını, davalı şirketten ise ... yılında ... için 534.342 USD, ... Beach otele için ise devir tarihine kadar 19.645,80 USD olmak üzere toplam 553.987,80 USD lik hizmet alındığını, buna göre 168.234,20USD fazla ödeme olup bu rakamın alacak davasının konusunu teşkil ettiğini, ... vade tüarihli 150.000 USD lik değiştirme karşılığı çekin vadesinde ibraz edilmediği bildirilmiş, çek vasfını yitirdiğini, bu çekin verilme sebebi olan ve iade edileceği bildirilerek iade edilmeyen ... tarihli 150.000 USD lik çekin de çek vasfını kaybettiğini, ...tarihli 50.000 USD lik çek hakkında Bursa... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyası, ... tarihli 50.000 USD lik çek hakkında yine Bursa ... İcra müdürlüğünün .../... Esas sayılı icra takip dosyaları üzerinden ... A.Ş. Tarafından icra takibi başlatıldığını ve davacı şirketin mallarının muhafaza altına alındığını, fiilen işyerinin kapanmasına neden olunduğunu, davalı Factoring şirketinin yasal düzenlemenin gereğine uygun davranmayarak yasal faaliyette bulunduğunu, davalı Faktoring şirketinin yasak olan bu faaliyetinden ötürü tüm yakınma ve dava haklarını saklı tuttuklarını beyan ederek 168.234,20 USD lik alacağın fiili ödeme tarihindeki karşılığının en yüksek mevduat faizi ile davalı ... Turizm Tic.A.Ş den tahsiline, ... tarihli 250.000 USD, ... tarihli, 300.000 USD, ... tarihli, 200.000 USD,.... tarihli, 150.000 USD, 15.12.2006 tarihli, 50.000 USD bedelli, ... tarihli, 50.000 USD, 10.02.2007 tarihli, 50.000 USD, ... tarihli, 100.000 USD, .. tarihli, 200.000 USD bedelli çekler nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, çeklerin iptaline, ödenmesi halinde davalı ... ..A.Ş den istirdadına, ... tarihli, 50.000 USD, ... tarihli, 50.000 USD bedelli çekler nedeniyle Bursa ... İcra Müdürlüğünün .../..., .../... esas sayılı icra takip dosyaları üzerinden başlatılan takiplerin durdurulmasına ve bu takiplerin iptaline, çek bedellerinin ödemesi yapılır ise her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen istirdadına, haksız ve kötü niyetli takibi nedeni ile davalı ... Faktoring Şirketi A.Ş nin %40 tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce.../... E sayılı dosyada yapılan yargılama sonunda;
Davacı davalıya avans niteliğinde çek verdiğini, verdiği çeklerin 700.000USD'lik bölümünü ödediğini, ancak ödediği ve verdiği çeklerin karşılığında hizmet alamadığını, fazla ödemesinin isdirdatını,diğer çeklerden dolayı borçlu olmadığını iddia etmektedir. Davacı davasını çekleri verdiği akiti ve akitinin çekleri temlik ettiği factoring şirketlerine yöneltmiştir. Davalı taraf ise davanın reddi gerektiğini savunmaktadır. Bilindiği üzere her dava açıldığı tarihteki koşullara göre karar bağlanır. Mahkememizce yargılam süresince birçok bilirkişi incelemesi yapılmış, ancak gerek taraf defterlerinin sağlıklı tutulmaması ve gerekse taraflar rasında ayrıntılı ve açık hükümleri içeren bir sözleşmenin olmaması nedeniyle çelişkili sonuçlar ortaya çıkmıştır. Mahkememizce yargılamanın geldiği aşama nazara alınarak, alınan tüm raporları birlikte değerlendirilmiş ve taraflar arasındaki ilişki ve talepler konusunda bir kanaat oluşturulmuştur. Davacı ile davalı arasında ticari ilişki ... yılına başlamış ve ... yılında da devam etmesi hususunda anlaşmaya varılmıştır. Davacı ile davalı arasında ... yılı için varılan anlaşmada ... yılında olduğu gibi bir uygulama yapılacağı belirtilmiştir. Bu mutabakatta No Show faturası kesilmeyeceği belirtilmiştir. Mahkememizce taraflar arasında ... yılında da no Show faturası kesilmemiş olması da nazara alınarak ... yılında da kesilemeyeceği kanaatine varılmıştır. Davalının davacıya ... yılında no Show faturası dışında ... yılından kalan kesilmemiş faturaları da kestiği anlaşılmıştır. Alınan bilirkişi raporlarında bu faturaların VUK aykırı olduğu dikkate alınamayacağı beyan edilmiştir. Ancak faturaların vergi usul kanuna aykırı kesilmiş olması alacağı ortadan kaldıran bir durum değildir. Davalının defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde davacının ... yılında davalıya 1.280.606,83 TL fazla ödeme yaptığı tespit edilmiştir. Davacı davayı açarken bu fazla ödemesinden bahsetmemiş ve dava konusu da yapmamıştır. Davacının ... yılında yaptığı fazla ödemeden haberinin olmaması mümkün değildir. Mahkememizce davalının ... yılında ... yılı için kestiği faturalar ( 1.169.629,42TL) davalının ... yılında yapmış göründüğü fazla ödeme karşılığı faturalardır. Davacı da bu ödemeyi dava konusu yapmadığından fazla ödemenin karşılığı hizmeti aldığını kabul etmiştir. Dolaysıyla davalının kestiği no show faturaları dikkate alınmamış ,... için ... yılında kestiği faturalar ... yılında yapılan fazla ödemeye sayılmış ,... yılı hesabına katılmamıştır. Bu durumda davacının yaptığı ödemeler ,verdiği çekler ve aldığı hizmet değerlendirilmiştir.Bu değerlendirme sonucunda davacının 700.000USD ödemede bulunduğu ,karşılığında 566.134.28 USD hizmet aldığı , 133.865,72 USD fazla ödemesinin olduğu sonucuna varılmış ,bu tutarın istirdatına hükmedilmiştir.
Ayrıca davacının davalıya verdiği ,... ait ... nolu ... tarihli 250.000 USD, ... nolu ...tarihli 300.000 USD, ... nolu ... tarihli 200.000 USD, ... nolu ...tarihli 150.000 USD, ... nolu...tarihli 50.000 USD, ... nolu ... tarihli 50.000 USD, ... nolu ... tarihli 50.000 USD, ... nolu ...tarihli 50.000 USD, ... nolu ... tarihli 50.000 USD, ... nolu ... tarihli 100.000 USD ve ... nolu ...tarihli 200.000 USD, toplam 1.450.000USD tutarlı çeklerinde karşılığında hizmet almadığı bu çeklerden dolayı da davalıya borçlu olmadığı sonucuna varılmıştır. Davalı factoring şirketine gelince ,davanın açıldığı tarih itibariyle geçerli factoring mevzuatı ,davalının sunduğu belgeler nazara alındığında ,davalı factoring şirketinin gerekli belgeler olmadan çekleri aldığı ,alacağın temliki hükümleri gereğince davacının temlik edene karşı ileri sürebileceği itiraz ve defileri temlik alana karşıda sürebileceği sonucuna varılmış ,factoring şirketi aleyhine 100,000 USD tutarında iki çek için açılan dava da kabul edilmiştir.
Mahkememizce verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiş Yargıtay ... Hukuk Dairesinin .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamı ile ;"Yerel mahkeme kararında davalı olarak ... Faktoring A.Ş. ile ... Turizm İşl. San. Tic. A.Ş. gösterilmiş ise de, kararın hüküm fıkrasında “davacının davasının kısmen kabulüne, 133.865,72 USD’nin dava tarihinden itibaren Devlet Bankalarının dolar mevduat hesabına uygulanan en yüksek mevduat faizi ve ödeme günündeki kuru üzerinden davalıdan alınarak davacıya verilmesine”biçiminde hüküm oluşturulmuştur. Davada birden fazla davalı olduğundan hükümdeki “davalıdan”sözcüğü ile kimin kastedildiği belli değildir. Bu hali ile hüküm infazda tereddüt yaratacak niteliktedir. Oysa HUMK’nun 388 (HMK 297) maddesi uyarınca hükümde taraflara yüklenen hak ve borçların açık ve tereddüt yaratmayacak şekilde belirtilmesi gerekir. Temyize konu yerel mahkeme kararı anılan yasa hükmüne uygun tesis edilmediğinden hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak taraf teşkili sağlandıktan sonra ayrıca araştırma yapılması icap etmediğinden; Mahkememizin bozmadan önceki gerekçesine bağlı kalınarak, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 133.865,72 USD' nin dava tarihinden itibaren Devlet Bankalarınca USD cinsi mevduat hesabına uygulanan en yüksek mevduat faizi ve ödeme kuru üzerinden davalı ... Turizm İşl. San. Tic. A.Ş' den tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacının davalı ... Turizm İşl. San. Tic. A.Ş ' ye verdiği ...ank' a ait ... nolu ... tarihli 250.000 USD, 383091 nolu ... tarihli 300.000 USD, ... nolu ... tarihli 200.000 USD, .... nolu ... tarihli 150.000 USD, ... nolu ...tarihli 50.000 USD, ... nolu ... tarihli 50.000 USD, ... nolu ... tarihli 50.000 USD, ... nolu ... tarihli 50.000 USD, ... nolu ...tarihli 50.000 USD, ... nolu ... tarihli 100.000 USD ve ... nolu ... tarihli 200.000 USD, toplam 1.450.000 USD tutarlı çekler nedeniyle DAVALILARA BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE
Alınması gerekli 317.127.04TL harçtan, peşin alınan 31.022,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 286.105,04 TL harcın davalı ... AŞ den tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına, bozmadan önce 286.105,04 TL için harç tahsil müzekkeresi yazıldığından bu miktarın bakiye harçtan mahsubu ile 27.414,07 TL'lik harç yönünden Maliye'ye müzekkere yazılmasına,
Davacı tarafından peşin yatırılan 31.022,00 TL harcın (20.022,34TL sinden davalı ... Factoring sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 658,70 TL tebligat, tal. Masrafları, 212,64 TL tal mahkemesinde keşif masrafı,( bilirkişiye yerinde inceleme ) ile 14,30 TL ilk dava masrafları olmak üzere toplam 4.385,64 TL yargılama giderlerinden davada kabul ve red oranlar nazara alınarak hesaplandığında, 3.882,64 TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 503,00 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 64.109,70 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (14.170,00TL sinden factoring şirketi sorumlu olması kaydıyla ) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalılar/vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı.
09/01/2018
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
¸e-imzalı¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı