T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/584 Esas
KARAR NO: 2018/495
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/09/2014
KARAR TARİHİ: 10/07/2018
Mahkememizden verilen ... tarih ve .../... Esas, .../... Karar sayılı kararı, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih, .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamıyla bozulmakla, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek, yapılan açık yargılamaları sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; borçlu davalının müvekkiline olan borçlarından dolayı Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, borçlu takibi sürüncemede bırakmak için kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, borçlunun müvekkili firmadan Kastamonu ... şantiyesinde kullanılmak üzere tünel çelik kalıp makinesi almak üzere sözleşme yaptığını, bu sözleşme uyarınca istenilen makinenin müvekkili tarafından imal edildiğini ve sözleşme uyarınca nakliye ile borçlu davalıya gönderilerek teslim edildiğini, müvekkilinin üretmiş olduğu tünel kalıp makinesinin borçlu davalı tarafından ... şantiyesinde yapım amacı uyarınca kullanıldığını, fakat davalı tarafından kullanılan makinenin bedelinin müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin sürekli oyalandığını, ayrıca itiraz dilekçesinde borç alacak ilişkisinin kabul edildiğini, ödeme gerekçesi olarak mal ve hizmetin sözleşme gereği uygun olarak teslim edilmediği şeklinde bir gerekçe uydurulduğunu, müvekkili tarafından üretimi yapılan makinenin davalı borçluya teslim edildiğini, halende borçluya ait olan şantiyede kullanıldığını, davalı borçlunun malın teslim edilmediğine dair bir ihbarının olmadığı gibi bugüne kadar yapılmış bir ayıp ihbarının mevcut olmadığını, bu nedenle yapılan itirazın hukuki dayanaktan yoksun ve yetersiz olduğunu beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile aralarında, müvekkilinin taahhüdünde bulunan Kastamonu ... Projesinin tünel çelik kalıplarının üretim ve satışına dair ... tarihinde tünel çelik kalıp tedarik sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ile belirlenen fiyatın KDV dahil 115.000,00 TL olup, davacıya 40.250,00 TL ödeme yapıldığını, davalı ile ikinci bir talep için ... tarihinde sözleşme imzalandığını, müvekkilinin bu sözleşme için de davacıya 40.250,00 TL ödeme yaptığını, ancak bu sözleşmenin Haziran ayı içerisinde daha üretime başlamadan iptal edildiğini, dava konusu birinci kalıba dair sözleşmede özellikleri belirlenen kalıbın teslimi yine sözleşme hükümleri gereğince en geç ... tarihinde yapılması gerekmekte iken, kalıbın müvekkiline bir türlü çalışır vaziyette teslim edilemediğini, müvekkilinin aylarca davacının kalıbı tamamlaması ve çalışır vaziyette teslimini beklediğini, davacı teslim tarihinden 4 ay sonra dahi kalıbı çalışır vaziyette teslim edemediğini, bu nedenle müvekkilinin başka firmadan aylık 8.850,00 TL bedelle 5 aylığına 12 M kalıp kiralamak zorunda kaldığını, müvekkilinin taahhüdünde bulunan ... Projesinin gecikmesi sebebiyle asıl işveren firmaya karşı sözleşmesel olarak cezai şart ve zarar ziyan tazmin hükümlülüğü doğduğunu, müvekkilinin kalıbı almaktan vageçerek, davacıya tüm kalıp sistemin sökülüp götürmesini ve ödenen bedelin iadesini bildirdiğini, ayıplı imalat yapan ve müvekkiline büyük zarar veren davacısının takip dayanağı faturadan herhangi bir alacağı bulunmadığı halde icra takibi başlattığını, davacı alacağa mahsuben ödenen 80.500,00 TL'yi dahi alacaktan tenzil etmeden fatura bedelinin tamamını takibe konu ettiğini, bahsi geçen ödemenin, müvekkilince sözleşme feshedildiği için iadesinin ihtar edildiğini, ancak iade edilmediği için İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davacı borçlu yine kötü niyetli olarak borca itiraz ettiğini ve bu nedenle işbu dava dosyası ile birleştirme talepli olarak itirazın iptali davası açıldığını, dosya numarasının ayrıca bildirileceğini, müvekkilinin takibe dayanak gösterdiği fatura bedeli sebebiyle hiçbir borcu bulunmadığını, bir an için aksi düşünülse dahi sözleşmede bedel KDV dahil 115.000,00 TL düzenlenmiş olup fatura sözleşme içeriğine aykırı olduğunu, ödeme tensip edilmediğini, davacı tarafa Antalya ... Noterliği'nce şantiyede atıl olarak duran tünel kalıbının alınması aksi halde uğrayacağı zarardan sorumlu olunmayacağı konusunda ihtar çekildiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyası celbedilmiş, incelenmesinde; alacaklısının ... Makina San. ve Tic. Ltd. Şti, borçlusunun ... İnş. Hafr. ve Alt Yapı Hiz. Tic. Ltd. Şti. olduğu, sözleşme ve faturaya istinaden 135.700,00 TL alacağın tahsili amacıyla açılan ilamsız icra takibi dosyası olduğu, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu ve eldeki işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Birleşen Dosya :
İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyasında, davacı Konyaaltı İnş. vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkilinin taahhüdünde bulunan ... Projesi'nin tünel çelik kalıplarının üretim ve satışına dair 18/03/2013 tarihinde ... Kalıp Tedarik Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ile belirlenen fiyatın KDV dahil 115.000 TL olduğunu, davalıya 40.250 TL ödeme yapıldığını, akabinde işleri hızlandırmak adına ve davalının türlü taahhütlerine itimat ederek davalı ile 2.bir kalıp için 07.05.2013 tarihinde sözleşme yaptığını, davacının bunun için de 40.250 TL ödeme yaptığını, 2. sözleşmenin Haziran ayı içerisinde daha üretime başlamadan iptal edildiğini; sözleşme özellikleri belirlenen kalıbın teslimi yine sözleşme hükümleri gereği en geç 18/05/2013 tarihinde yapması gerektiğini, kalıpların davacıya çalışır durumda teslim edilmediğini, başka firmadan 8.850 TL bedelle 5 aylığına 12 m kalıp kiralamak zorunda kalındığını; sözleşmenin feshedildiği için davalıya yapılan 80.500 TL ödemenin iadesi ihtar edilmiş ancak bu miktarın iade edilmemesi üzerine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün .../... sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davalı borçlunun kötü niyetli olarak borca itiraz ettiğini; davalının, kabulde olmayan 115.000 TL + KDV bedelli faturayı Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... sayılı dosyası ile takibe konu ettiğini; bu takibe ve borca haklı olarak itiraz edildiğini, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... E sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını; her iki davanın tarafları, ihtilaf dayanağı ve konusu aynı olduğundan, davalardan birinde verilecek kararın diğerini etkileyeceğinden işbu davanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... E sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Makina Ltd.Şti. vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında dosyaya da sunulmuş bulunan sözleşmeler imzalanmış ve halende geçerli olduğunu; bu sözleşmelere göre müvekkili tarafından davacı tarafa sözleşmeye konu makine imal edilip teslim edildiğini; bu sözleşmeler taraflar arasında hukukende halen de geçerli olduğunu; ne fesh edildiğini, ne de taraflarca iptal edildiğini; müvekkili tarafından sözleşmeye konu edimin yerine getirildiği hususu müvekkili tarafından da kabul edilmekte olup bu konuda bir uyuşmazlık bulunmadığını; müvekkilinin iddiasının teslim edilen makine üzerinde olduğunu iddia ettikleri ayıba ilişkin olduğunu; bu hususta davalı tarafın iddiaları gerçeği yansıtmamakla birlikte bu iddiaların dinlenebilmesi için gerekli yasal süreyi de kaçırdıklarını; müvekkili firmaya sipariş edilen ürün imal edilip teslim edildiğini; teslim edildikten sonra müvekkilinin kendisinin yapması gereken ve makinenin kullanımı için gerekli olan ortamı hazırlamamış ve makineyi bir süre kullanamadığını; daha sonra kendilerinden kaynaklanan eksiklerin giderilmiş ve makine tünel kalıp işinde kullanıldığını; teslim anında ve aranan yasal süreler içerisinde ise müvekkili tarafından müvekkile yapılan ve kanunu aramış olduğu şartları taşıyan bir ayıp ihbarı bulunulmadığını; haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.
İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyası celbedilerek incelenmiş; alacaklısının Konyaaltı İnş., borçlusunun Arcan Makina olduğu, tünel çelik beton kalıbı için ödenen bedelin iadesine ilişkin ihtarnameye istinaden 80.500,00 TL asıl alacak, 1.418,81 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 81.918,81 TL alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibi dosyası olduğu, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu ve işbu İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı davasının açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Her iki davada da taraflar arasındaki uyuşmazlığın aynı ticari ilişkiden kaynaklandığı; davalarda, delillerin birlikte toplanması ve takdiri ile usul ekonomisi dikkate alınarak, davalar arasında bağlantı bulunduğundan İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dava dosyasının mahkememizin işbu dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilerek dosya mahkememiz dosyası içine alınmıştır.
Mahkememizce .../... Esas sayılı dosyada yapılan yargılama sonunda;
Dava eser sözleşmesinrden kaynaklanmaktadır. Yüklenici davacı davalıya imal ettiği eserin bedelinin ödenmediğini iddia etmekte ve eserin kalan bedelinin tahsilini talep etmektedir. Birleşen davada ise ,iş sahibi davalı ( karşı davacı) yüklenici davalının (asıl davada davacı) teslim ettiği eserin ayıplı olduğunu , yapması gereken diğer eserin ise hiç yapılmadığını iddia etmekte ayıplı eserle ilgili olarak ödediğini ve yine yapılmayan eserle ilgili peşin olarak ödediği tutarın iadesini talep etmektedir. Bilindiği üzere ,eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme aktidir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser yüklenicinin sermayesi, sanat ve becerisini kullanarak gerçekleştirdiği sonuçtur. İş sahibi ısmarladığı eserin belli nitelikler taşımasını, amacı karşılamasını arzu eder şayet ısmarlanan eser iş sahibinin beklentisini karşılamıyorsa sözleşmenin yararlar dengesi iş sahibi aleyhine bozulur. Bu bakımdan eser, fen ve sanat kurallarına uygun ve iş sahibinin amacını karşılar nitelikte imâl edilmelidir. Aksi halde eser ayıplıdır ve yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluğu ortaya çıkar.Yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuç borcundan doğan iş sahibinin seçimlik hakları TBK'nın 475. maddesinde sayılmış olup, buna göre, iş sahibi önemli oranda ayıplı olması halinde sözleşmeden dönme, eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteme hakkı bulunmaktadır.Türk Borçlar Yasası'nın 475/1. maddesi uyarınca yapılan şey iş sahibinin kullanamayacağı ve hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı derecede kusurlu veya sözleşme şartlarına aykırı olursa iş sahibi o şeyi kabulden imtina edilebilir. İş sahibinin Yasa'nın bu hükmünden yararlanabilmesi için teslim edilen eserin benzeri imalâtlarda bulunan değer ve kalitede olmaması, bu yüzden de iş sahibinin eserden beklediği amacı karşılamaması gerekir. Eseri kabulden kaçınma hakkı (Sözleşmenin feshi) eseri teslim almadan kaçınma şeklinde kullanılabileceği gibi eğer ayıplar teslimden sonra kullanmayla ortaya çıkıyorsa zamanaşımı süresi içerisinde bunların öğrenilmesiyle de kullanılabilir.
Mahallinde yapılan keşifte alınan bilirkişi raporuna göre davacının imal ettiği eser benzeri imalâtlarda bulunan değer ve kalitede değildir. İş sahibinin eserden beklediği amacı karşılamamaktadır. Keşif esnasında da hiç kullanılmadığı atıl vaziyette durduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davacı yüklenicinin bedel talebiyle açtığı davasının reddine karar verilmiş ,iş sahibi tarafından imal edilen kalıp için ödenen 40.250,00TL ile henüz imal edilmeyen ve imal edilmesinden vazgeçilen kalıp için avans niteliğinde peşin ödenen 40.250,00 TL bedelin iadesi için açılan davanın kabulüne ,takibe itirazın iptaline karar verilmiştir. Birleşen davada takibe konu alacak tutarı likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir, gerekçesi ile verilen karar, taraflarca temyiz edilmekle;
Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 12/06/2017 tarih, 2016/3089 E, 2017/2520 K sayılı ilamı ile ;"Dosya kapsamına göre taraflar arasında ... tarihli sözleşme ve ... tarihli ek sözleşmelerin düzenlendiği, ilk sözleşmeye konu tünel çelik kalıbın davalı-birleşen dosya davacısına teslim edildiği, ek sözleşmeye konu kalıbın ise hiç teslim edilmediği anlaşılmaktadır. Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda teslim edilip üzerinde inceleme yapılan kalıpların ayıplı olup mevcut haliyle kabul edilebilir nitelikte olmadığı belirtilmekle birlikte devamında revizyon ve onarım ile kullanılabilir hale gelebileceği belirtilmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 475. maddesine göre: eserin ayıplı veya sözleşmeye aykırı bulunması ileri derecede öneme sahip değilse, eserin reddini gerektirmiyorsa, iş sahibi ayıpların giderim bedelini, eserin ücretsiz onarımını, aynı oranda bedelin tenzilini isteyebilir. Bu genel kurala göre mahkemece taraflar arasında düzenlenen ek sözleşmeye göre teslim edilmediği anlaşılan kalıp yönünden davacı-birleşen dosya davalısı yüklenicinin sözleşme bedeline hak kazanmadığı dikkate alınarak teslim edildiği anlaşılan kalıp için tenzili gereken bedel ile onarım masrafları hakkında bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp sonucuna göre asıl ve birleşen dosyadaki talepler hakkında karar verilmesi, ayrıca birleşen dosya yönünden faizin başlangıcı için davalı-birleşen dosya davacısı iş sahibinin keşide ettiği ihtarnamenin tebliğ tarihi ve verilen ödeme süresine göre belirlenecek temerrüt tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz hesabı yaptırılarak davanın sonuçlandırılması gerekir. Açıklanan bu gerekçeye göre eksik incelemeye dayalı verilen kararın taraflar yararına bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii ile asıl dava ve birleşen davada Yargıtay bozma ilamında belirtilen bozma nedenlerine göre ek rapor alınmasına karar verilmiş bu amaçla İnebolu Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... talimat nolu dosyasında İnşaat Mühendisi bilirkişi ..., ... tarihli EK raporunda sonuç olarak;
Eksik yada kusurlu tünel çelik kalıbının onarım bedelin hesabı
Onarımı Yapılması Gereken Mekanik Aksamlar
Onarım Bedeli
1
Hidrolik Aksam Maliyeti
(Piston-Hortum-Rakor)
6.000,00 TL
2
Vibro Motor
10.000,00 TL
3
Boya
3.000,00 TL
4
Metal İşleri
1.000,00 TL
TOPLAM
20.000,00 TLYargıtay İlamının 2017/2520 karar nolu ilamında istenen çelik kalıbının ayıplı veya eksik kısmın onarım bedelinin 20.000,00 (Yirmibin Türk Lirası) olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Bu halde asıl dava davacısı yüklenicinin 115.000,00 TL bedelli ... şantiyesi için tünel çelik kalıp makinesi yapımı işini toplam 20.000,00 TL eksik ve ayıplı iş oluşturarak teslim ettiği, taraflar arasında yapılan ek sözleşmeye konu kalıbın ise hiç teslim edilmediği, işveren asıl davalı tarafından davacıya toplam 80.500,00 TL ödeme yapıldığı, dolayısı ile ayıp ve eksik iş bedelinin tenzili neticesinde 14.500,00 TL bakiye alacak bulunduğu, uyulmasına karar verilen Yargıtay bozma ilamı uyarınca alınan rapora göre, eserin ayıplı veya sözleşmeye aykırı bulunması ileri derecede öneme sahip olmadığından, eserin reddini gerektirmediği,tenzili gerektirdiği, tenzili gereken miktarın asıl davada değerlendirlmiş olması nedeniyle, birleşen dosya davacısı işverenin bu durumda ödemiş olduğu 80.500,00 TL nin iadesini isteyemeyeceği anlaşılmakla; asıl davanın kısmen kabulü ile davalının Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı takip dosyasında 14.500,00 TL asıl alacağa yaptığı itirazın iptaline, yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine ve yine birleşen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile davalının Antalya .. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı takip dosyasında 14.500,00 TL asıl alacağa yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE,
Yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
Alınması gerekli 990,49 TL harcın peşin alınan 1.638,95 TL harçtan mahsubu ile artan 648,46 TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından yatırılan 990,49 TL peşin harç, 25,20 başvurma harcı olmak üzere toplam 1.015,69 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafıdan yapılan tebligat, müzekkere, talimat gideri ve bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.477,20 TL yargılama giderlerlerinin davanın kabul ve red oranına göre 264,69 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan talimat masrafı ve bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.359,00 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına göre 2.106,93 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 12.446,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
2-Birleşen davanın REDDİNE,
Alınması gerekli 35,90 TL harcın peşin alınan 989,50 TL harçtan mahsubu ile artan 953,6 TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafıdan yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.303,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin YÜZÜNE KARŞI kararın tebliği tarihinden itibaren 15 günlük yasal süre içinde TEMYİZ YASA YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.10/07/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır