T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/608 Esas
KARAR NO: 2018/841
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ: 22/09/2017
KARAR TARİHİ: 04/12/2018
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; 30.03.1994 tarih ve 09 sayılı karar ile ortaklığına kabul edildiğini, ... Arsa ve Yapı Kooperatifi, 25/05/2013 tarihli ve numarasız genel kurul tutanağını, ... tarihinde posta aracılığıyla göndermiş olduğunu, kararın ... tarihinde bizzat tebliğ aldığını, kooperatif tarafından aidat borcunu ödemediğim gerekçesiyle kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiği iddia edilmiş ise de, ihraç kararının verildiği, ihraçların görüşüldüğü ... günlü toplantıda, genel kurul tutanağından da görüleceği üzere, toplantı nisabı düşmüş ve toplantı başka bir tarihe ertelendiğini, dolayısıyla, ihraca ilişkin Kooperatifler Yasasının 27 nci maddesinde düzenlenen usule uygun, bir karar verilmediğini, ortaklık ilişkisine son verebilmek için mutlaka bir çıkarma kararı olması gerektiğini, kendiliğinden ortaklığın düşmesinin söz konusu olmadığını, ödenmediği iddia edilen aidat tutarının tarafına 07 Şubat 2013 tarihinde 1.İhtar ve 27 Şubat 2017 tarihinde 2. İhtar olmak üzere ikaz yazıları gönderildiğini, 1. İhtardan sonra. 15.02.2013 tarihinde, kooperatife 100,00 TL. ödeme yaptığını ve ödemelerin diğer kısmını yapabilmek için süre istediğini, gönderilen ihtarnamelerde gecikme ve ihtar masrafı aynı kalmak üzere, aidat borcu miktarları, birincide 637.00 TL, İkincide 774.00 TL olarak belirtildiğini, bu durumda Kooperatifler Yasasında düzenlenen iki ihtar şartının gerçekleşmediğini, bu hususun Kanuna ve Kooperatif Ana sözleşmesine aykırı olduğunu, kooperatiften usulsüz bir şekilde ve yasaya aykırı olarak ihraç edildiğini ihraç kararının bir suretinin kooperatiften istediğini, tarafına verilmediğini, bu kez yine kooperatiften alacak hakkımı kaybetmemek için, önce, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinde (...) alacak davası açtığını, görevsizlik kararı verildiğini, bu kez Antalya ...Ticaret Mahkemesinde (...) dava açtığını, bu davanın da alacağımın muaccel olmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, davanın kabulü ile S.S Beyazkent Arsa veYapı Kooperatifi Genel Kurulunun 25/05/2013 günlü ve numarasız ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptaline, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalıya dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği bu sebeple HKM 128 maddesi uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı kabul edildi.
Davacı ... tarihli ıslah dilekçesi ile davanın talep sonuç kısmını, davanın kabulü ile ihraç kararının iptaline, bu mümkün değilse ...Arsa ve Yapı Kooperatifi üyeliğinin devam ettiğinin tespitine karar verilmesi şeklinde değiştirmiştir.
Mahkememizce davalı kooperatif defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış kooperatif ana sözleşmesi ve kooperatif kanunu hükümlerine göre ihraç kararının yerinde olup olmadığı, davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunda mali müşavir bilirkişi ...'den rapor alınmıştır. Raporda; davalı kooperatif kayıt ve belgelerine göre davacının davalı kooperatifteki üyeliği karşılığında davacının ihtarname tarihi olan 07/02/2013 tarihi itibariyle asıl iadat borcunun 635,00 TL gecikme faizi borcunun da 415,35 TL olmak üzere toplam borcunun 1.050,35 TL olduğu, dava konusu olan ihraç kararına dayanak olan ihtarnamelerde belirtilen borç miktarlarının yapılan hesaplamalardaki ortaya çıkan borç miktarlarına göre davacı tarafı ödemede tereddüde düşürecek nitelikte olmadığı, ancak davalı kooperatif tarafından keşide edilen her iki ihtarnamelerde belirtilen borçların ve dönemlerin farklı olması ve üyelikten çıkarmak için gerekli olacak olan aynı borç için 2 defa ihtar gönderme şartının yerine getirilmemesi nedeniyle çıkarma kararının yasaya ve kooperatif ana sözleşmesine uygun olmadığı, dolayısıyla yasal dayanaktan mahrum ihtarlara dayanılarak üyelikten ihraç kararı verilmesinin yerinde olmadığı, davacı üyelikten ihraç kararının iptali için ihraç kararını öğrendiği ... tarihinden itibaren yasal dava açma süresi olan 3 aylık süre içinde dava açmadığı belirtilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/3 maddesi, " Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdii edilir.Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir.Tebliğ edilen karar yönetim kurulunca verilmiş ise ortak üç ay içinde genel kurula itiraz da edebilir.Bu itiraz ilk yapılacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığıyla ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz.İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. " şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda davacının ... tarihli genel kurul toplantısında kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiği, yine kooperatif yönetim kurulunun 28.10.2018 tarihli 165 sayılı kararı ile de ayrı bir ihraç kararı verildiği, genel kurul kararının ... tarihinde davacıya tebliğ edildiği, bu nedenle genel kurulca verilen ihraç kararının dava konusu yapıldığı, bilirkişi raporunda üç aylık hakdüşürücü sürenin geçtiği belirtilmiş ise de, üç aylık yasal sürenin kanunun emredici hükmüne göre tebliği zorunlu olan ihraç kararının davacı üyeye tebliği tarihinden itibaren başlayacağı, sair öğrenme şeklinin hak düşürücü süreyi başlatmayacağı, bu nedenle ihraç kararının iptaline ilişkin iş bu davanın yasal sürede açılduğu kabul edilerek, yargılamanın esasına girilmiştir.(Emsal YARGITAY 23. Hukuk Dairesi ESAS NO: 2014/26 KARAR NO: 2014/4890 sayılı kararı )
Alınan bilirkişi raporuna göre ihraç kararına dayanak 1. İhtarnamede borç miktarının 637,00 TL asıl alacak, 160,00 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 797,00 TL olarak, 2. İhtarnamede davacı tarafın borç miktarının 774,00 TL asıl alacak, 160,00 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 934,00 TLolarak bildirildiği, bilirkişi tarafından yapılan hesaplama da ise ilk ihtarname tebliğ tarihine göre davacının 635,00 TL asıl alacak, 415,25 TL gecikme faizi borcu olmak üzere toplam borcunun 1.050,35 TL olduğu anlaşılmıştır.
Dava, ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacının, davalının üyesi olduğu, akçalı yükümlülüklerini ihlal ettiği iddiasıyla ihracına karar verildiği hususları uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki çekişme, ihtarnamelerdeki miktarların ve verilen ihraç kararının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortakların ihraç prosedürü, 1163 sayılı Kanun’un 27. ve yapı kooperatifleri tip anasözleşmesinin 14. maddelerinde etraflıca hükme bağlanmış bulunmaktadır. Anılan düzenlemelere göre ortağın ihraç edilebilmesi için, yasa ve sözleşmeye uygun şekilde ihtar edilmesi ve ayrıca ihtara konu edilen borcun, gerçeği yansıtması gerekmektedir. Ortağa tebliğ edilen her iki ihtarnamede bildirilen borç miktarlarının aynı olması, farklı ise bunun nedeninin ihtarnamelerde açıklanması, dolayısıyla ortağın borç miktarlarında tereddüde düşmemesi, ihtarnameye uyulmaması halinde ne gibi bir yaptırım uygulanacağının açıkça gösterilmesi zorunludur. Aksi halde üyenin 1163 sayılı Kanun’un 16. ve 27. maddelerine uygun olarak temerrüde düştüğü kabul edilemeyeceğinden, ihracı da yasaya uygun sayılamayacaktır.(Emsal YARGITAY 23. Hukuk Dairesi ESAS NO: 2012/2327 KARAR NO: 2012/3772 sayılı kararı)
Somut olayda, her ihtarnamede farklı borç miktarı gösterildiği,farkın nedeninin ise ikinci ihtarnamede açıklanmadığı, bu ihtarnamelerin ihraç kararı için geçerli kabul edilemeyeceği, kaldı ki kooperatif kayıtlarına göre, ihtarname ile talep edilen borç miktarının gerçek borç miktarına uygun olmadığı (Hukuk Genel Kurulu ESAS NO: 2013/23-3, KARAR NO: 2013/1054 sayılı kararında belirtildiği gibi gerçek borç miktarının eksik veya fazla belirtildiği ihtarlara dayalı olarak verilen ihraç kararlarının da geçersiz alıcağı), bu hali ile de ihtarnamelerin yasal ve geçerli kabul edilemeyeceği, geçersiz ihtarnamelere dayalı olarak alınan ihraç kararının da iptaline karar vermek gerektiği anlaşılmış ve davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İle; davacının davalı kooperatif üyeliğinden ihracına dair verilen ... günlü genel kurul kararının İPTALİNE,
2-Alınması gerekli 35,90 TL harçtan peşin olarak alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 4,50 TL harcın davalıdan tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma, 31,40 TL peşin, 147,10 TL tebligat, müzekkere gideri ve 350,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 559,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı asilin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.04/12/2018
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır