T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/625 Esas
KARAR NO: 2019/154
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/09/2017
KARAR TARİHİ: 14/03/2019
Davacı vekili tarafından açılmış bulunan yukarıda açık konusu yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından müvekkiller aleyhine Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasında ... Bankasının ... şubesine ait ... seri nolu 26/11/2016 keşide tarihli 28/11/2016 ibraz tarihli 10.000,00 TL bedelli çekin 8.710,00 TL'si için kambiyo senetlerine mahsus örnek 10 icra takibinde bulunduğunu, müvekkili ... Dönüşüm Hizmetleri ile davalı şirket arasında franchising imtiyaz sözleşmesinin feshi konusu anlaşma akdedildiğini, icra takibine konu edilen çekin davacı müvekkil ... Kentsel'e iade edileceği hususunda anlaşmaya varıldığını, taraflar arasındaki anlaşma çekin iadesine yönelik olmasına karşın davalı yanın icra takibine konu çeki müvekkile iade etmediğini, davalı uhdesinde kaldığını ve takibe konu ettiğini, taraflar arasındaki anlaşmanın çekin iadesi ve bu çeke ilişkin borcun bulunmdağı yönünde olduğunun, takibe konu çek bakımından müvekkili şirketlerin davalı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, davalı yan takibe konu çeki bankaya ibraz ettiğinden banka tarafından banka sorumluluk tutarı davalı şirkete ödendiğini, iade edilmesi gereken çek iade edilmediğini ve ancak bankaya ibraz karşılığı müvekkili şirket hesabına eklenmek suretiyle haksız surette bedel ödemesi yapıldığından bu banka tarafından ödenen tutura ilişkin tüm talep ve haklarının saklı olduğunu, bu nedenlerle dava sonuna kadar icra dosyasına girecek olan paranın davalıya ödenmemesi yönünden ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacıların bahse konu fesih sözleşmesine taraf olmadığını, çekin protalyaya ait olduğunu, protalyanın sözleşmeye dair açılan davada taraf ehliyetinin bulunmadığını, davacıların bahse konu fesih sözleşmesinin tüm şartlarının yerine getirmeleri durumunda sözleşmenin geçerlilik kazanacağını, ... Ltd. Şti şirketi tarafından ödemelerin yapıldığının ispatının gerektiğini, davaya konu sözleşme geçerli bir sözleşme niteliğini kaybettiğini, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası celb edilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır. Yapılan incelenmesinde; davalı şirket tarafından kambiyo senetlerinden kaynaklanan alacağına karşılık davacı şirket aleyhine 06/09/2017 tarihinde 8.710,00 TL asıl alacak, 667,03 TL işlemiş faiz, 871,00 TL %10 çek tazminatı, 26,13 TL %0,3 komisyon olmak üzere toplam 10.274,16 TL üzerinden icra takibine geçildiği görülmüştür.
Mahkememizce Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası celb edilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır. Yapılan incelenmesinde; davalı şirket tarafından kambiyo senetlerinden kaynaklanan alacağa karşılık davacı şirket aleyhine 06/09/2017 tarihinde 80.000,00 TL asıl alacak, 1.837,81 TL işlemiş faiz, 240,00 TL %0,30 komisyon olmak üzere toplam 82.077,81 TL üzerinden takibe geçildiği görülmüştür.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişi ...'dan ve francising sözleşmesi konusunda uzman bilirkişi ...'den rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin raporunda özetle; davalı şirket tarafından kambiyo senetlerinden kaynaklanan alacağına karşılık davacı şirket aleyhine 06/09/2017 tarihinde 8.710,00 TL asıl alacak, 667,03 TL işlemiş faiz, 871,00 TL %10 çek tazminatı, 26,13 TL %0,3 komisyon olmak üzere toplam 10.274,16 TL üzerinden icra takibine geçildiğini, yine davalı şirket tarafından kambiyo senetlerinden kaynaklanan alacağa karşılıkm davacı şirket aleyhine 06/09/2017 tarihinde 80.000,00 TL asıl alacak, 1.837,81 TL işlemiş faiz, 240,00 TL %0,30 komisyon olmak üzere toplam 82.077,81 TL üzerinden takibe geçildiğini, davacının ticari defter kayıtlarına göre davalının icra takibi başlatıldığı 06/09/2017 tarihi itibariyle davalıdan 77.708,38 TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasına konu olan davacının davalıya verdiği ve kayıtlarında yer alan 4 adet 80.000,00 TL'lik senedin ödenmediği için icra takibine konulduğu ve yine davacının davalıya verdiği ve bu davada borçlu olmadığının talebine istinaden ... Bankası ... seri nolu 26/11/2016 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli tutarındaki çekin 8.710,00 TL'lik kısmı ödenmediği dava dosyası kapsamında tespit edilmiş olup, yine iade edilmesi gereken ve ödenmediği kesin olan 103.000,00 TLçekinde ödeme olarak göründüğünden davacının ticari defterlerindeki 77.708,38 TL alacak bakiyesinden bu tutarlar düşüldüğünde 114.001,62 TL davacını kayıtlarına göre davacının davalıya borçlu duruma düşeceğini, fesih sözleşmesinde tarafların bahse konu fesih sözleşmesinin tüm şartlarını yerine getirmeleri durumunda sözleşmenin geçerlilik kazanacağının belirtilmesine rağmen davacı ... Kentsel Dönüşüm şirketince fesih sözleşmesinde belirtilen ödemelerden olan 4 adet toplam 80.000,00 TL'lik senetleri ödemediği ve bu senetler ile ilgili davalının icra takibine giriştiği dava dosyası içerisinde Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasından anlaşılmış olup, sözleşmenin 2, 3 ve 4.maddelerinin "..." tabelasının indirilip indirilmediği ve cezai işlemler ile ilgili olduğu, ancak dava dosyası kapsamında bu edimlerin de yerine getirip getirilmediğinin belli olmadığı görüldüğünden fesih sözleşmesinde tarafların tüm şartları yerine getirmeleri durumunda sözleşmenin geçerlilik kazanacağının belirtilmesinden ötürü davacının senetli borcu olan 80.000,00 TL'lik 4 adet seneti ödemediğinden en azından bu açıdan bile sözleşme şartları yerine getirilmediğinden fesih sözleşmesinin geçersiz kaldığı belirtilmiştir.
Mahkememizce Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası celb edilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce fesih sözleşmesi hükümleri gözetilerek mali müşavir bilirkişi ... rapor alınmıştır. Raporda özetle; fesih sözleşmesinin geçerli olması durumunda davacının davalı sadece 80.000,00 TL borçlu olacağı, davalı olan şirket tarafından kambiyo senetlerinden kaynaklanan alacağına karşılık davacı olan şirket aleyhine 06/09/2017 tarihinde Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile başlatılan çek yönünden borçlu olmayacağı, 80.000,00 TL borç içinde davalı tarafça Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, fesih sözleşmesinin geçerli olmaması durumunda davacının yaptığı ödemeler dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre davacının davalıya 114.001,62 TL tutarında halen borçlu olduğu, bu borç tutarından 80.000,00 TL ile ilgili davalı tarafça Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında icra takibine geçildiğini, kalan bakiye ise 34.001,62 TL olduğu, bu durumda davacının Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile başlatılan 8.710,00 TL takip tutarı davalıya halen borçlu olacağı bu tutar dışında ise 25.291,62 TL daha borcu kalacağı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, menfi tespit ve tazminat istemine ilişkindir.
Davacı ....Ltd. Şti ile davalı ... Çelik...A.Ş arasında franchising imtiyaz sözleşmesinin feshi konusunda bir sözleşme imzalandığı tarafların kabulündedir.
Uyuşmazlık sözleşmenin geçerliliğinin yitirip yitirmediği ve sözleşme gereğince Davacı ....Ltd. Şti'ye iadesi kararlaştırılan Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında takibe dayanak çek nedeniyle davacıların davalıya borçlu olup olmadıkları hususlarında toplanmaktadır.
Davacı ...Ltd. Şti ile davalı ... Çelik...A.Ş arasında franchising imtiyaz sözleşmesinin feshi konusundaki sözleşmenin incelenmesinde özetle; Davacı ....Ltd. Şti'nin davalı ....A.Ş'ye 160.000,00 TL'lik borcunu özellikleri belirtilen 25.000,00 TL'lik (Mart 2017 tarihli) çek ve 40.000,00 TL'lik(Temmuz ve Ağustos 2017 tarihli) iki adet çek ve Mart 2017 vadeli 15.000,00 TL'lik, Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz 2017 vadeli her biri 20.000,00 TL'lik bonolar ile ödeneceği ve özellikleri belirtilen davalı ....A.Ş elinde bulunan 9 adet çekin bu protokolün imzalanması ile birlikte Davacı ....Ltd. Şti'ye teslim protokolü ile birlikte iade edileceği ve tarafların yukarıda belirtilen 160.000,00 TL haricinde başka bir borcu ve davalı ....A.Ş'nin davacı ....Ltd. Şti'den feshe konu sözleşmeden kaynaklı başkaca hak ve alacağı bulunmadığını davalı ....A.Ş'nin beyan ettiği belirtilmiştir.
Dava konusu Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında takibe dayanak kılınan ... Antalya Şubesinin ... seri nolu 26/11/2016 keşide tarihli, keşidecisi ...olan lehtarı ... Kentsel Dönüşüm Hizmetleri İzolasyon İnş. Taah. Turz. San. Tic. Ltd. Şti olan 10.000,00 TL bedelli çek'in, Davacı ....Ltd. Şti ile davalı ....A.Ş arasında franchising imtiyaz sözleşmesinin feshi konusundaki sözleşmede bu protokolün imzalanması ile birlikte Davacı ....Ltd. Şti'ye teslim protokolü ile birlikte iade edileceği belirtilen çeklerden birisi olduğu, mahkememizce aldırılan bilirkişi ek raporuna göre imtiyaz sözleşmesinin feshi konusundaki sözleşmede belirtilen 25.000,00 TL'lik (Mart 2017 tarihli) çek ve 40.000,00 TL'lik(Temmuz ve Ağustos 2017 tarihli) iki adet çek ve Mart 2017 vadeli 15.000,00 TL'lik bonoyu davalı ....A.Ş'nin tahsil ettiği ve geri kalan 80.000,00 TL içinde sözleşmede davalıya verildiği belirtilen Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz 2017 vadeli her biri 20.000,00 TL'lik bonolar davalı tarafça dayanak kılınarak 06/09/2017 tarihinde Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında icra takibine geçtiği yine aynı tarihte sözleşmede davacı ....Ltd. Şti'ye protokolün imzalanması ile birlikte teslim protokolü ile birlikte iade edileceği belirtilen çek ... Antalya Şubesinin ... seri nolu 26/11/2016 keşide tarihli, keşidecisi ...olan lehtarı ... Kentsel Dönüşüm Hizmetleri İzolasyon İnş. Taah. Turz. San. Tic. Ltd. Şti olan 10.000,00 TL bedelli çek nedeniyle Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında takibe geçtiği anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca; davalı tarafın franchising imtiyaz sözleşmesinin feshi konusundaki sözleşmede bu protokolün imzalanması ile birlikte Davacı ....Ltd. Şti'ye teslim protokolü ile birlikte iade edileceği belirtilen çeki Davacı ....Ltd. Şti'ye iade etmeyerek ve bu sözleşmede tarafların 160.000,00 TL haricinde başka bir borcu ve davalı ....A.Ş'nin davacı ....Ltd. Şti'den feshe konu sözleşmeden kaynaklı başkaca hak ve alacağı bulunmadığını davalı ....A.Ş'nin beyan ettiğinin belirtilmesi, sözleşmede belirtilen 25.000,00 TL'lik (Mart 2017 tarihli) çek ve 40.000,00 TL'lik(Temmuz ve Ağustos 2017 tarihli) iki adet çek ve Mart 2017 vadeli 15.000,00 TL'lik bonoyu davalı ....A.Ş'nin tahsil etmesi ve geri kalan 80.000,00 TL içinde davalıya verildiği belirtilen Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz 2017 vadeli her biri 20.000,00 TL'lik bonolar davalı tarafça dayanak kılınarak 06/09/2017 tarihinde Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında icra takibine geçilmesi sebepleriyle bedelsiz kaldığı anlaşılan çek için davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak davacılar hakkında icra takibine geçtiği anlaşıldığından davanın kabulü İle; Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında takibe dayanak kılınan ... Antalya Şubesinin ... seri nolu 26/11/2016 keşide tarihli, keşidecisi ...olan lehtarı ... Kentsel Dönüşüm Hizmetleri İzolasyon İnş. Taah. Turz. San. Tic. Ltd. Şti olan 10.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davacıları menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından dava konusu alacağın (10.274,16 TL) %20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacılara verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.Davanın KABULÜ İle; Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında takibe dayanak kılınan ... Antalya Şubesinin ... seri nolu 26/11/2016 keşide tarihli, keşidecisi ...olan lehtarı ... Kentsel Dönüşüm Hizmetleri İzolasyon İnş. Taah. Turz. San. Tic. Ltd. Şti olan 10.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadıklarının TESPİTİNE,
2.Davacıları menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından dava konusu alacağın (10.274,16 TL) %20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
3.Alınması gerekli 701,82 TL harçtan peşin olarak alınan 175,46 TL harcın mahsubu ile bakiye 526,36 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4.Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5.Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma, 175,46 TL peşin, 159,00 TL tebligat, müzekkere gideri, 900,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.265,86 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6.Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 14/03/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır